Προσωρινό κείμενο
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πέμπτο τμήμα)
της 15ης Οκτωβρίου 2026 (*)
« Προδικαστική παραπομπή – Οδηγία 2010/13/ΕΕ – Υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων – Άρθρο 1, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, σημείο i – Έννοια των “υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων” – Άρθρο 6, παράγραφος 1 – Προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας – Εθνική ρύθμιση η οποία απαγορεύει τις εκπομπές που είναι αντίθετες στα χρηστά ήθη – Ευθύνη του παρέχοντος υπηρεσίες – Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Άρθρο 11 – Ελευθερία έκφρασης – Άρθρο 52, παράγραφος 1 – Περιορισμός των δικαιωμάτων και ελευθεριών που αναγνωρίζονται από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων »
Στην υπόθεση C‑591/24,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Administrativen sad Sofia-grad (διοικητικό πρωτοδικείο Σόφιας, Βουλγαρία) με απόφαση της 29ης Αυγούστου 2024, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 11 Σεπτεμβρίου 2024, στο πλαίσιο της δίκης
«Golf Bulgaria» EOOD
κατά
Savet za elektronni medii,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),
συγκείμενο από τους M. L. Arastey Sahún (εισηγήτρια), πρόεδρο τμήματος, B. Smulders, E. Regan, J. Passer και Δ. Γρατσία, δικαστές,
γενική εισαγγελέας: T. Ćapeta
γραμματέας: V. Di Bucci
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
– η Βουλγαρική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την T. Mitova και τον R. Stoyanov,
– η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τον O. Gariazzo, την C. Georgieva και τους P.-J. Loewenthal και G. Meeßen,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1 Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία της οδηγίας 2010/13/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 10ης Μαρτίου 2010, για τον συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παροχή υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων (οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων) (ΕΕ 2010, L 95, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία (ΕΕ) 2018/1808 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Νοεμβρίου 2018 (ΕΕ 2018, L 303, σ. 69) (στο εξής: οδηγία 2010/13), καθώς και του άρθρου 11 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης).
2 Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της «Golf Bulgaria» EOOD, εταιρίας βουλγαρικού δικαίου, και του Savet za elektronni medii (Συμβουλίου για τα ηλεκτρονικά μέσα, Βουλγαρία) (στο εξής: SEM) όσον αφορά τη νομιμότητα μιας αποφάσεως του SEM με την οποία επιβλήθηκε στην εταιρία αυτή διοικητικό πρόστιμο λόγω της μετάδοσης ενός βίντεο αντίθετου στα χρηστά ήθη (στο εξής: επίμαχη απόφαση).
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
Ο Χάρτης
3 Το άρθρο 11 του Χάρτη προβλέπει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην ελευθερία έκφρασης. Το δικαίωμα αυτό περιλαμβάνει την ελευθερία γνώμης και την ελευθερία λήψης ή μετάδοσης πληροφοριών ή ιδεών, χωρίς την ανάμειξη δημοσίων αρχών και αδιακρίτως συνόρων.»
4 Το άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη ορίζει τα εξής:
«Κάθε περιορισμός στην άσκηση των δικαιωμάτων και ελευθεριών που αναγνωρίζονται στον παρόντα Χάρτη πρέπει να προβλέπεται από το νόμο και να σέβεται το βασικό περιεχόμενο των εν λόγω δικαιωμάτων και ελευθεριών. Τηρουμένης της αρχής της αναλογικότητας, περιορισμοί επιτρέπεται να επιβάλλονται μόνον εφόσον είναι αναγκαίοι και ανταποκρίνονται πραγματικά σε στόχους γενικού ενδιαφέροντος που αναγνωρίζει η Ένωση ή στην ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων και ελευθεριών των τρίτων.»
Η οδηγία 2010/13
5 Το άρθρο 1, παράγραφος 1, της οδηγίας 2010/13 έχει ως εξής:
«Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α) ως “υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων” νοείται:
i) υπηρεσία όπως ορίζεται στα άρθρα 56 και 57 [ΣΛΕΕ], όπου ο κύριος σκοπός της υπηρεσίας ή ενός διαχωρίσιμου τμήματος αυτής είναι η παροχή προγραμμάτων, υπό τη συντακτική ευθύνη του παρόχου υπηρεσιών μέσων επικοινωνίας προς το ευρύ κοινό, με σκοπό την ενημέρωση, την ψυχαγωγία ή την εκπαίδευση μέσω δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών κατά την έννοια του άρθρου 2 στοιχείο α) της οδηγίας [2002/21/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Μαρτίου 2002, σχετικά με κοινό κανονιστικό πλαίσιο για δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών (οδηγία πλαίσιο) (ΕΕ 2002, L 108, σ. 33)]· η εν λόγω υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων είναι είτε μία τηλεοπτική εκπομπή, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο στοιχείο ε) της παρούσας παραγράφου, είτε μία κατά παραγγελία υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο στοιχείο ζ) της παρούσας παραγράφου·
ii) οπτικοακουστική εμπορική ανακοίνωση·
[...]
β) ως “πρόγραμμα” νοείται το σειριακό σύνολο κινούμενων εικόνων με ή χωρίς ήχο, το οποίο συνιστά ένα μεμονωμένο στοιχείο, ανεξαρτήτως του μήκους του, στο πλαίσιο προγραμματισμού ή καταλόγου καταρτιζόμενου από τον πάροχο υπηρεσιών μέσων επικοινωνίας, το οποίο περιλαμβάνει ταινίες μεγάλου μήκους, βιντεοκλίπ, αθλητικά γεγονότα, κωμικές σειρές, ντοκιμαντέρ, παιδικά προγράμματα και δραματοποιημένα έργα·
γ) “συντακτική ευθύνη”: η άσκηση αποτελεσματικού ελέγχου όσον αφορά την επιλογή των προγραμμάτων και την οργάνωσή τους σε χρονολογικό προγραμματισμό εάν πρόκειται για τηλεοπτικές εκπομπές, ή σε κατάλογο εάν πρόκειται για κατά παραγγελία υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων. Η συντακτική ευθύνη δεν συνεπάγεται υποχρεωτικά νομική ευθύνη δυνάμει του εθνικού δικαίου για το περιεχόμενο ή για τις παρεχόμενες υπηρεσίες·
δ) “πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων”: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που έχει τη συντακτική ευθύνη για την επιλογή του οπτικοακουστικού περιεχομένου της υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων και που καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο αυτό οργανώνεται·
[...]
ε) “τηλεοπτική εκπομπή” (ήτοι γραμμική υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων): υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων που παρέχεται από πάροχο υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων για ταυτόχρονη παρακολούθηση προγραμμάτων με βάση έναν προγραμματισμό μεταδόσεων·
[...]
ζ) “κατά παραγγελία υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων” (ήτοι μη γραμμική υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων): υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων που παρέχεται από πάροχο υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων για την παρακολούθηση προγραμμάτων σε χρονική στιγμή που επιλέγει ο χρήστης και, κατόπιν δικού του αιτήματος, από κατάλογο προγραμμάτων που έχει επιλέξει ο πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων·
[...]».
6 Το άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας 2010/13 προβλέπει τα εξής:
«Τα κράτη μέλη διατηρούν την ευχέρεια να απαιτούν από τους παρόχους υπηρεσιών μέσων επικοινωνίας που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους τη συμμόρφωσή τους με λεπτομερέστερους ή αυστηρότερους κανόνες στα πεδία που ρυθμίζονται από την παρούσα οδηγία, υπό την προϋπόθεση ότι οι κανόνες αυτοί συνάδουν με το ενωσιακό δίκαιο.»
7 Το άρθρο 6 της οδηγίας έχει ως εξής:
«1. Με την επιφύλαξη της υποχρέωσης των κρατών μελών να σέβονται και να προστατεύουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν με κατάλληλα μέσα ότι οι υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων που παρέχονται από παρόχους υπηρεσιών μέσων επικοινωνίας υπό τη δικαιοδοσία τους δεν εμπεριέχουν οποιαδήποτε:
α) υποκίνηση σε βία ή μίσος εναντίον ομάδας ανθρώπων ή μέλους ομάδας για οποιονδήποτε από τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 21 του Χάρτη·
β) δημόσια πρόκληση για τέλεση τρομοκρατικού εγκλήματος όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της οδηγίας (ΕΕ) 2017/541 [του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 2017, για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και την αντικατάσταση της απόφασης-πλαισίου 2002/475/ΔΕΥ του Συμβουλίου και για την τροποποίηση της απόφασης 2005/671/ΔΕΥ του Συμβουλίου (ΕΕ 2017, L 88, σ. 6)].
2. Τα μέτρα που λαμβάνονται για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου είναι αναγκαία και αναλογικά, σέβονται τα δικαιώματα και τηρούν τις αρχές που καθορίζονται στον Χάρτη.»
8 Τα άρθρα 28α και 28β της οδηγίας 2010/13 θεσπίζουν τις διατάξεις που έχουν εφαρμογή στις υπηρεσίες πλατφόρμας διαμοιρασμού βίντεο.
Η οδηγία (ΕΕ) 2018/1972
9 Κατά το άρθρο 2, σημείο 1, της οδηγίας (ΕΕ) 2018/1972 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Κώδικα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών (ΕΕ 2018, L 321, σ. 36), το οποίο αντικατέστησε το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2002/21:
«Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1) “δίκτυο ηλεκτρονικών επικοινωνιών”: τα συστήματα μετάδοσης, είτε βασίζονται σε χωρητικότητα μόνιμων υποδομών ή κεντρικής διαχείρισης είτε όχι, και, κατά περίπτωση, ο εξοπλισμός μεταγωγής ή δρομολόγησης και οι λοιποί πόροι, περιλαμβανομένων μη ενεργών στοιχείων δικτύου, που επιτρέπουν τη μεταφορά σημάτων μέσω καλωδίου, ραδιοσημάτων, οπτικού ή άλλου ηλεκτρομαγνητικού μέσου, περιλαμβανομένων των δορυφορικών δικτύων, των σταθερών (μεταγωγής δεδομένων μέσω κυκλωμάτων και πακετομεταγωγής, περιλαμβανομένου του διαδικτύου) και κινητών δικτύων, των συστημάτων ηλεκτρικών καλωδίων, εφόσον χρησιμοποιούνται για τη μετάδοση σημάτων, των δικτύων που χρησιμοποιούνται για ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές, καθώς και των δικτύων καλωδιακής τηλεόρασης, ασχέτως του τύπου των μεταφερόμενων πληροφοριών».
Το βουλγαρικό δίκαιο
10 Το άρθρο 10, παράγραφος 1, του Zakon za radioto i televisiata (νόμου για το ραδιόφωνο και την τηλεόραση), της 23ης Σεπτεμβρίου 1998 (DV αριθ. 138, της 24ης Νοεμβρίου 1998), όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης (στο εξής: ZRT), προβλέπει τα εξής:
«Κατά την άσκηση της δραστηριότητάς τους, οι πάροχοι υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων ακολουθούν τις εξής αρχές:
1. διασφάλιση του δικαιώματος στην ελευθερία έκφρασης·
2. διασφάλιση του δικαιώματος ενημέρωσης·
3. τήρηση της εμπιστευτικότητας των πηγών πληροφοριών·
4. προστασία της ιδιωτικής ζωής των πολιτών·
5. απαγόρευση των εκπομπών που υποκινούν τη μισαλλοδοξία μεταξύ των πολιτών·
6. απαγόρευση των εκπομπών που είναι αντίθετες στα χρηστά ήθη, μεταξύ άλλων εάν έχουν πορνογραφικό περιεχόμενο, εξυμνούν ή επιδοκιμάζουν τη σκληρότητα ή τη βία, ή υποκινούν το μίσος λόγω φυλής, φύλου, θρησκείας ή ιθαγένειας·
7. διασφάλιση του δικαιώματος απάντησης στο πλαίσιο των προγραμμάτων·
8. διασφάλιση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και των συγγενικών δικαιωμάτων επί των εκπομπών και των προγραμμάτων·
9. διασφάλιση της καθαρότητας της βουλγαρικής γλώσσας.»
11 Το άρθρο 17, παράγραφοι 1 και 2, του νόμου αυτού ορίζει τα ακόλουθα:
«1. Οι πάροχοι υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων είναι υπεύθυνοι για το περιεχόμενο των υπηρεσιών αυτών.
2. Οι πάροχοι υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων υποχρεούνται να μην πραγματοποιούν ούτε να διαθέτουν προς διανομή εκπομπές οι οποίες αντιβαίνουν στις αρχές που παρατίθενται στο άρθρο 10 και εκπομπές οι οποίες υποκινούν την εθνική, πολιτική, εθνοτική, θρησκευτική ή φυλετική μισαλλοδοξία, εξυμνούν ή επιδοκιμάζουν τη σκληρότητα ή τη βία.»
12 Το άρθρο 20, παράγραφοι 1 και 2, του εν λόγω νόμου έχει ως εξής:
«1. Το [SEM] είναι ανεξάρτητο ειδικευμένο όργανο, το οποίο ρυθμίζει τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων και τις υπηρεσίες πλατφόρμας διαμοιρασμού βίντεο στις περιπτώσεις και σύμφωνα με τους κανόνες που προβλέπει ο παρών νόμος.
2. Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του, το [SEM] ασκεί τις εξουσίες του με αμεροληψία και διαφάνεια και σύμφωνα με τους σκοπούς της [οδηγίας 2010/13], καθοδηγείται από το δημόσιο συμφέρον και διασφαλίζει την ελευθερία έκφρασης, την ανεξαρτησία των παρόχων υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, την πολυφωνία των μέσων μαζικής ενημέρωσης, την πολιτιστική και γλωσσική πολυμορφία, την προστασία των καταναλωτών, την προσβασιμότητα, την απουσία διακρίσεων, την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και την προαγωγή του θεμιτού ανταγωνισμού.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
13 Στις 5 Απριλίου 2023, η Golf Bulgaria, η οποία κατά τον χρόνο εκείνο ήταν εγγεγραμμένη στο δημόσιο μητρώο του SEM ως πάροχος μη γραμμικών υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, δημοσίευσε στο διαδίκτυο άρθρο με τίτλο «η Emily Trotinetkata [Έμιλι με το πατίνι] χλευάζει ένα αγόρι με ειδικές ανάγκες», στο οποίο περιλαμβανόταν βίντεο προερχόμενο από το μέσο κοινωνικής δικτύωσης Facebook. Στο βίντεο αυτό, το οποίο είχε μαγνητοσκοπηθεί μέσα σε εμπορικό κέντρο, εικονιζόταν ένα αγόρι με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες να μετακινείται στα τέσσερα, μιμούμενο τον σκύλο, ενώ συγχρόνως ήταν δεμένο με λουρί το οποίο κρατούσε το άτομο που υποτίθεται ότι λεγόταν Έμιλι, τόσο δε η Έμιλι όσο και άλλα μέλη της ομάδας της έδιναν στο αγόρι εντολές όπως να «καθίσει», να «δώσει το πόδι» ή ακόμη να «πιάσει» ένα κύπελλο που του πετούσαν και του έλεγαν «καλό σκυλάκι» χαϊδεύοντάς το στο κεφάλι όταν εκτελούσε τις εντολές.
14 Με απόφαση της 29ης Ιουνίου 2023, το SEM διαπίστωσε ότι, η Golf Bulgaria, δημοσιεύοντας το βίντεο αυτό, είχε διαπράξει διοικητική παράβαση και συγκεκριμένα παράβαση του άρθρου 17, παράγραφος 2, του ZRT, σε συνδυασμό με το άρθρο 10, παράγραφος 1, σημείο 6, του ZRT, λόγω της μετάδοσης βίντεο αντίθετου στα χρηστά ήθη.
15 Με την επίμαχη απόφαση, η οποία εκδόθηκε στις 27 Ιουλίου 2023, το SEM επέβαλε στην Golf Bulgaria διοικητικό πρόστιμο ύψους 3 000 βουλγαρικών λέβα (BGN) (περίπου 1 534 ευρώ). Δεδομένου ότι, κατόπιν της άσκησης προσφυγής, η απόφαση αυτή επικυρώθηκε από το Sofiyski rayonen sad (περιφερειακό δικαστήριο Σόφιας, Βουλγαρία), η Golf Bulgaria άσκησε αναίρεση ενώπιον του Administrativen sad Sofia-grad (διοικητικού πρωτοδικείου Σόφιας, Βουλγαρία), το οποίο είναι το αιτούν δικαστήριο.
16 Η Golf Bulgaria υποστηρίζει κατ’ αναίρεση, πρώτον, ότι η απόφαση του Sofiyski rayonen sad (περιφερειακού δικαστηρίου Σόφιας) είναι παράνομη και εσφαλμένη, διότι εκδόθηκε κατά παράβαση του ουσιαστικού δικαίου και κατά παράβαση ουσιώδους τύπου, δεύτερον, ότι το SEM, εκδίδοντας απόφαση με την οποία διαπιστώνεται διοικητική παράβαση λόγω της μετάδοσης βίντεο αντίθετου στα χρηστά ήθη, υπερέβη τις αρμοδιότητές του όσον αφορά τον έλεγχο του περιεχομένου, δεδομένου ότι η μετάδοση του επίμαχου στην κύρια δίκη βίντεο δεν εμπίπτει στην έννοια της «υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων» και, τρίτον, ότι ο χαρακτηρισμός του βίντεο αυτού ως αντίθετου προς τα «χρηστά ήθη» δεν ήταν επαρκώς αιτιολογημένος, δεδομένου ότι το βίντεο απεικόνιζε ένα γεγονός μαγνητοσκοπημένο σε δημόσιο χώρο, το οποίο είχε ήδη μεταδοθεί από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
17 Το SEM από την πλευρά του παραπέμπει στην εθνική νομολογία σχετικά με την έννοια των «χρηστών ηθών» και, ιδίως, σε απόφαση του Konstitutsionen sad (Συνταγματικού Δικαστηρίου, Βουλγαρία), με την οποία κρίθηκε ότι η δημόσια ηθική αποτελεί τομέα στον οποίο οι εθνικές παραδόσεις και ο εθνικός πολιτισμός έχουν υπέρτατο κύρος, ότι η απαγόρευση της προσβολής των χρηστών ηθών δεν αφορά μόνον το γεγονός ότι πρέπει να τηρούνται οι απαιτήσεις ορθής κοινωνικής συμπεριφοράς που απορρέουν από τις παραδόσεις μιας συγκεκριμένης κοινωνίας, ότι είναι προς το δημόσιο συμφέρον, για παράδειγμα, τα χρηστά ήθη να αποτελούν κριτήριο για την εκπαίδευση των εφήβων και ότι, ως εκ τούτου, δεν είναι αναγκαίο να υπάρχει σε όλες τις περιπτώσεις πραγματική προσβολή. Από την απόφαση αυτή προκύπτει ότι οι εκτιμήσεις σχετικά με τον σεβασμό των χρηστών ηθών μπορούν να νοηθούν ως κριτήρια ορθής κοινωνικής συμπεριφοράς που έχουν διαμορφωθεί στην κοινωνία για τη διαφύλαξή της, το δε πρωταρχικό συμφέρον συναφώς είναι η διατήρηση της ηθικής ακεραιότητας της κοινωνίας. Εξάλλου, το SEM υποστηρίζει ότι, εν προκειμένω, δεν αμφισβητείται ότι ένα πρόσωπο με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες υπέστη ταπείνωση και προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειάς του. Το δε δικαίωμα ελεύθερης έκφρασης δεν είναι απεριόριστο και δεν πρέπει να καταλήγει στη μετάδοση περιεχομένου που βρίθει «ύβρεων» καθώς και «κυνικών και αγενών πράξεων εις βάρος ενός ευάλωτου ατόμου». Επιπλέον, το SEM υπογραμμίζει ότι οι πάροχοι υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων συμβάλλουν σημαντικά στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης και ότι, κατά συνέπεια, οπτικοακουστικό υλικό αντίθετο προς τα χρηστά ήθη, τις εθνικές παραδόσεις και τον πολιτισμό, όπως το επίμαχο στην κύρια δίκη βίντεο, είναι ανεπίτρεπτο.
18 Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι, κατά την εθνική νομολογία, η έννοια των «χρηστών ηθών» συνιστά γενική αρχή, η οποία αποτελεί αυτή καθεαυτήν κανόνα συμπεριφοράς, πρέπει δε να εντάσσεται ως τέτοια σε ειδικό κανόνα δικαίου που έχει ως αντικείμενο τη ρύθμιση των κοινωνικών σχέσεων, προκειμένου να συνιστά έγκυρο κανόνα δικαίου. Στο πλαίσιο αυτό, το Varhoven kasatsionen sad (Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο, Βουλγαρία) επισήμανε ότι «το περιεχόμενο της έννοιας των “χρηστών ηθών” πρέπει να προκύπτει από τις αντικειμενικές ηθικές κατηγορίες οι οποίες αναγνωρίζονται στην κοινωνία, αλλά δεν κατοχυρώνονται στον νόμο λόγω της κοινωνικο-ηθικής φύσης τους, και οι οποίες αφορούν κατ’ ουσίαν την απαγόρευση της πρόκλησης βλάβης σε τρίτους με την εκμετάλλευση της μειονεκτικής κατάστασής τους από απόψεως ηλικίας, κοινωνικής θέσης, υγείας ή οικονομικών συνθηκών».
19 Στο πλαίσιο αυτό, και λαμβανομένης υπόψη της παράθεσης του άρθρου 4, παράγραφος 1, της οδηγίας 2010/13 στην αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, προκύπτει ότι το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν είναι δυνατόν να γίνει δεκτό ότι η θέσπιση, στη σχετική εθνική νομοθεσία, της απαγόρευσης της μετάδοσης εκπομπών αντίθετων προς τα χρηστά ήθη μπορεί να θεωρηθεί λεπτομερέστερο ή αυστηρότερο μέτρο, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, σε σχέση με τα λοιπά μέτρα που προβλέπει η οδηγία.
20 Επιπλέον, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν η παραπομπή στην αρχή των χρηστών ηθών ως θεμέλιο για την επιβολή κυρώσεων σε περίπτωση προσβολής της αρχής αυτής περιορίζει την ελευθερία έκφρασης που κατοχυρώνεται στο άρθρο 11 του Χάρτη.
21 Υπό τις συνθήκες αυτές, το Administrativen sad Sofia-grad (διοικητικό πρωτοδικείο Σόφιας) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Συνάδει με το δίκαιο της Ένωσης εθνική ρύθμιση η οποία, ενσωματώνοντας στο εθνικό δίκαιο μια γενική αρχή του δικαίου, και συγκεκριμένα την αρχήν των “χρηστών ηθών”, επιτρέπει σε κράτος μέλος να θεσπίσει πρόσθετα μέτρα, μεταξύ των οποίων ο καταλογισμός ευθύνης, βάσει των “χρηστών ηθών”, σε ορισμένη υπηρεσία της κοινωνίας της πληροφορίας, κατά την έννοια της οδηγίας [2010/13], και, σε περίπτωση καταφατικής απάντησης, κατά πόσον πρέπει να θεωρηθεί ότι η χρήση της εν λόγω αφηρημένης αρχής για τη θεμελίωση της ευθύνης σε περίπτωση προσβολής της αρχής αυτής δεν περιορίζει την ελευθερία της έκφρασης, που προβλέπεται στο άρθρο 11 του [Χάρτη];»
Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου
22 Με απόφαση του Προέδρου του Δικαστηρίου της 14ης Νοεμβρίου 2024, η παρούσα διαδικασία ανεστάλη εν αναμονή της έκδοσης της αποφάσεως που περατώνει τη δίκη στις υποθέσεις C‑555/23 και C‑556/23.
23 Κατόπιν της έκδοσης της αποφάσεως της 26ης Ιουνίου 2025, Μακελειό και Zougla (C‑555/23 και C‑556/23, EU:C:2025:484), ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου κοινοποίησε την απόφαση αυτή στο αιτούν δικαστήριο την 1η Ιουνίου 2025, καλώντας το να δηλώσει αν, λαμβανομένης υπόψη της αποφάσεως αυτής, εμμένει στην αίτηση προδικαστικής αποφάσεως.
24 Με έγγραφο της 30ής Ιουλίου 2025, το αιτούν δικαστήριο δήλωσε ότι εμμένει στην αίτηση προδικαστικής αποφάσεως. Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι, αντιθέτως προς την υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση εκείνη, η διαφορά της κύριας δίκης αφορά τη δυνατότητα εφαρμογής της οδηγίας 2010/13 μέσω της ενσωμάτωσης στην εθνική έννομη τάξη μιας γενικής αρχής όπως η αρχή των «χρηστών ηθών» καθώς και το ζήτημα κατά πόσον η χρήση μιας τέτοιας αφηρημένης αρχής για τη θεμελίωση της ευθύνης σε περίπτωση προσβολής της αρχής αυτής περιορίζει την ελευθερία έκφρασης, την οποία προβλέπει το άρθρο 11 του Χάρτη,
Επί του παραδεκτού της αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως
25 Η Βουλγαρική Κυβέρνηση αμφισβητεί το παραδεκτό της αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως επικαλούμενη, αφενός, την έλλειψη συνδέσμου μεταξύ του υποβληθέντος στο Δικαστήριο ερωτήματος και του αντικειμένου της διαφοράς της κύριας δίκης και, αφετέρου, την έλλειψη μνείας των συγκεκριμένων διατάξεων του δικαίου της Ένωσης που πρέπει να ερμηνευθούν για την επίλυση της διαφοράς αυτής.
26 Όσον αφορά, συγκεκριμένα, την προβαλλόμενη έλλειψη συνδέσμου, η εν λόγω κυβέρνηση υποστηρίζει ότι από το σκεπτικό της αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως προκύπτει ότι η αίτηση αυτή αφορά τους παρόχους πλατφόρμας διαμοιρασμού βίντεο. Συναφώς, στην έκθεση του νομικού πλαισίου, το αιτούν δικαστήριο παρέθεσε τα άρθρα 28α και 28β της οδηγίας 2010/13, τα οποία έχουν εφαρμογή στις υπηρεσίες πλατφόρμας διαμοιρασμού βίντεο, μολονότι τα άρθρα αυτά δεν ασκούν επιρροή στην επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης. Εξάλλου, το ερώτημα που υποβλήθηκε στο Δικαστήριο, όπως έχει διατυπωθεί από το αιτούν δικαστήριο, αφορά έναν πάροχο «υπηρεσίας της κοινωνίας της πληροφορίας, κατά την έννοια της οδηγίας 2010/13» και τη δυνατότητα να του καταλογιστεί ευθύνη σε περίπτωση παράβασης των επιταγών του εθνικού δικαίου κράτους μέλους. Πλην όμως, οι υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας δεν διέπονται από την οδηγία αυτή, αλλά από την οδηγία 2000/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2000, για ορισμένες νομικές πτυχές των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας, ιδίως του ηλεκτρονικού εμπορίου, στην εσωτερική αγορά («οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο») (ΕΕ 2000, L 178, σ. 1), και από τον κανονισμό (ΕΕ) 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 2022, σχετικά με την ενιαία αγορά ψηφιακών υπηρεσιών και την τροποποίηση της οδηγίας 2000/31/ΕΚ (πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες) (ΕΕ 2022, L 277, σ. 1). Επιπλέον, από τα πραγματικά περιστατικά, όπως εκτίθενται στην αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, προκύπτει ότι η Golf Bulgaria είναι πάροχος μη γραμμικών υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, έννοια η οποία διαφέρει από εκείνη του «παρόχου υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας».
27 Κατά πάγια νομολογία, για τα σχετικά με την ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης ερωτήματα που έχει υποβάλει το εθνικό δικαστήριο, εντός του κανονιστικού και πραγματικού πλαισίου το οποίο έχει προσδιορίσει με δική του ευθύνη και την ακρίβεια του οποίου δεν είναι αρμόδιο να ελέγξει το Δικαστήριο, ισχύει τεκμήριο λυσιτέλειας. Το Δικαστήριο μπορεί να αρνηθεί να αποφανθεί επί αιτήσεως που υπέβαλε εθνικό δικαστήριο μόνον όταν είναι πρόδηλο ότι η ζητούμενη ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης ουδεμία σχέση έχει με το υποστατό ή με το αντικείμενο της διαφοράς της κύριας δίκης, όταν το πρόβλημα είναι υποθετικής φύσης ή ακόμη όταν το Δικαστήριο δεν διαθέτει τα πραγματικά και νομικά στοιχεία που είναι αναγκαία προκειμένου να δώσει χρήσιμη απάντηση στα ερωτήματα που του έχουν υποβληθεί (απόφαση της 30ής Απριλίου 2026, Nekilnojamojo turto valdymas, C‑544/24, EU:C:2026:356, σκέψη 36 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
28 Εν προκειμένω, η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως περιέχει λεπτομερή περιγραφή πλαισίου εντός του οποίου εντάσσεται η διαφορά της κύριας δίκης καθώς και παράθεση του περιεχομένου των εθνικών διατάξεων τις οποίες το αιτούν δικαστήριο θεωρεί εφαρμοστέες στη διαφορά αυτή και της εθνικής νομολογίας την οποία επίσης θεωρεί κρίσιμη το δικαστήριο αυτό. Εξάλλου, από την αιτιολογία που παρατίθεται στην αίτηση αυτή γίνεται κατανοητό ότι οι αμφιβολίες που εκφράζει το αιτούν δικαστήριο αφορούν το ζήτημα αν ο ZRT συμβιβάζεται με την οδηγία 2010/13 και με το άρθρο 11 του Χάρτη και ότι απορρέουν από το γεγονός ότι το άρθρο 17, παράγραφος 2, του ZRT, το οποίο αποτέλεσε τη βάση για την επιβολή κυρώσεων στην Golf Bulgaria λόγω της διανομής του βίντεο που περιγράφεται στη σκέψη 13 της παρούσας αποφάσεως, στηρίζεται σε γενική αρχή του εθνικού δικαίου, ήτοι στην αρχή των «χρηστών ηθών». Επιπλέον, η σχέση μεταξύ, αφενός, της οδηγίας 2010/13 και του άρθρου 11 του Χάρτη και, αφετέρου, των εφαρμοστέων στη διαφορά της κύριας δίκης διατάξεων του ZRT προκύπτει επαρκώς από τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην εν λόγω αίτηση.
29 Είναι αληθές ότι, όπως επισήμανε η Βουλγαρική Κυβέρνηση, με την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως το αιτούν δικαστήριο αναφέρεται τόσο στις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων όσο και στις υπηρεσίες πλατφόρμας διαμοιρασμού βίντεο και παραθέτει τόσο διατάξεις της οδηγίας 2010/13 σχετικά με τους παρόχους υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων όσο και διατάξεις της οδηγίας αυτής σχετικά με τους παρόχους πλατφόρμας διαμοιρασμού βίντεο. Εξάλλου, στη διατύπωση του προδικαστικού ερωτήματος, το αιτούν δικαστήριο αναφέρεται σε υπηρεσία της κοινωνίας της πληροφορίας και μνημονεύει γενικώς την οδηγία 2010/13 χωρίς να αναφέρει τις συγκεκριμένες διατάξεις της οδηγίας αυτής που πρέπει να ερμηνευθούν.
30 Εντούτοις, πρέπει κατ’ αρχάς να ληφθεί υπόψη ότι, πρώτον, από την έκθεση των πραγματικών περιστατικών που περιλαμβάνεται στην αίτηση προδικαστικής αποφάσεως προκύπτει ότι η Golf Bulgaria ήταν εγγεγραμμένη στο δημόσιο μητρώο του SEM ως πάροχος μη γραμμικών υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων. Δεύτερον, σύμφωνα με το γράμμα τους, το άρθρο 10, παράγραφος 1, σημείο 6, και το άρθρο 17 του ZRT, βάσει των οποίων το SEM διαπίστωσε ότι η Golf Bulgaria διέπραξε την παράβαση για την οποία επιβλήθηκαν κυρώσεις με την επίμαχη απόφαση, αφορούν τους παρόχους υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων. Τρίτον, από την αιτιολογία της αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως προκύπτει ότι το αιτούν δικαστήριο είχε την πρόθεση να υποβάλει στο Δικαστήριο το πρώτο από τα πέντε προδικαστικά ερωτήματα τα οποία η Golf Bulgaria του είχε προτείνει να υποβάλει, ερώτημα το οποίο μνημονεύει ρητώς τους «παρόχους υπηρεσιών μη γραμμικών οπτικοακουστικών μέσων».
31 Επομένως, βάσει των στοιχείων αυτών πρέπει να γίνει δεκτό ότι, αφενός, παρά τη χρήση, στο γράμμα του προδικαστικού ερωτήματος, του όρου «υπηρεσία της κοινωνίας της πληροφορίας και, αφετέρου, παρά την αναφορά, με την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, σε «υπηρεσίες πλατφόρμας διαμοιρασμού βίντεο», το εν λόγω ερώτημα αφορά «υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων», κατά την έννοια της οδηγίας 2010/13.
32 Περαιτέρω, η έλλειψη μνείας, στη διατύπωση των ερωτημάτων που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο, συγκεκριμένων διατάξεων του δικαίου της Ένωσης δεν καθιστά απαράδεκτη μια αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, εφόσον από τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην αίτηση αυτή το Δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να προσδιορίσει τις διατάξεις του δικαίου της Ένωσης των οποίων η ερμηνεία είναι αναγκαία για να είναι σε θέση το αιτούν δικαστήριο να επιλύσει τη διαφορά της κύριας δίκης. Τούτο ισχύει εν προκειμένω, δεδομένου ότι, με βάση την αιτιολογία της υπό κρίση αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως, το Δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να προσδιορίσει τις διατάξεις της οδηγίας 2010/13 που πρέπει να ερμηνευθούν προς τούτο, όπως εκτίθεται στις σκέψεις 50 έως 54 της παρούσας αποφάσεως
33 Τέλος, το γεγονός ότι το αιτούν δικαστήριο, στο πλαίσιο της παράθεσης του κατά τη γνώμη του εφαρμοστέου νομικού πλαισίου, παραθέτει διατάξεις του δικαίου της Ένωσης που δεν είναι κρίσιμες για την επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης δεν ασκεί επιρροή επί του παραδεκτού μιας αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως.
34 Επομένως, η υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως είναι παραδεκτή.
Επί του προδικαστικού ερωτήματος
Προκαταρκτικές εκτιμήσεις
Επί του χαρακτηρισμού, αφενός, της μετάδοσης του επίμαχου στην κύρια δίκη βίντεο ως «υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων» και, αφετέρου, της αναιρεσείουσας της κύριας δίκης ως «παρόχου υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων», κατά την έννοια της οδηγίας 2010/13
35 Όπως προκύπτει από τις σκέψεις 30 και 31 της παρούσας αποφάσεως, το προδικαστικό ερώτημα πρέπει να νοηθεί υπό την έννοια ότι αφορά «υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων», κατά την έννοια της οδηγίας 2010/13, και ότι, ως εκ τούτου, στηρίζεται στην παραδοχή ότι η μετάδοση του βίντεο λόγω του οποίου επιβλήθηκαν κυρώσεις με την επίμαχη απόφαση εμπίπτει στην έννοια αυτήν.
36 Όπως όμως επισημάνθηκε με τη σκέψη 16 της παρούσας αποφάσεως, στο πλαίσιο της αναιρετικής δίκης από την οποία ανέκυψε η υπό κρίση υπόθεση, η Golf Bulgaria υποστήριξε ότι η μετάδοση του βίντεο αυτού δεν ενέπιπτε στην ως άνω έννοια.
37 Υπενθυμίζεται συναφώς ότι, στο πλαίσιο της κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ των δικαιοδοτικών οργάνων της Ένωσης και των εθνικών δικαστηρίων, εναπόκειται κατ’ αρχήν στο εθνικό δικαστήριο να εξακριβώσει ότι συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις από τις οποίες εξαρτάται η εφαρμογή κανόνα δικαίου της Ένωσης στην υπόθεση που εκκρεμεί ενώπιόν του, το δε Δικαστήριο, αποφαινόμενο επί αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως, μπορεί ενδεχομένως να παράσχει διευκρινίσεις προκειμένου να καθοδηγήσει το εθνικό δικαστήριο κατά την ερμηνεία του (απόφαση της 26ης Ιουνίου 2025, Μακελειό και Zougla, C‑555/23 και C‑556/23, EU:C:2025:484, σκέψη 37 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
38 Ως εκ τούτου, στο Δικαστήριο απόκειται να παράσχει στο αιτούν δικαστήριο τα αναγκαία ερμηνευτικά στοιχεία όσον αφορά την έννοια της «υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων», κατά την ως άνω οδηγία, προκειμένου το δεύτερο να εξακριβώσει αν η μετάδοση του επίμαχου στην υπόθεση της κύριας δίκης βίντεο εμπίπτει πράγματι στην εν λόγω έννοια και αν, όσον αφορά την ως άνω μετάδοση, η Golf Bulgaria πρέπει, επομένως, να θεωρηθεί «πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων», κατά την έννοια της οδηγίας.
39 Στο ως άνω πλαίσιο, υπενθυμίζεται ότι, κατά τον ορισμό που παρατίθεται στο άρθρο 1, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, σημείο i, της οδηγίας 2010/13, ως «υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων» νοείται μια υπηρεσία, όπως ορίζεται στα άρθρα 56 και 57 ΣΛΕΕ, με κύριο σκοπό, είτε της υπηρεσίας αυτής καθεαυτήν είτε ενός διαχωρίσιμου τμήματός της, την παροχή προγραμμάτων, υπό τη συντακτική ευθύνη του παρόχου υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, προς το ευρύ κοινό, με σκοπό την ενημέρωση, την ψυχαγωγία ή την εκπαίδευση μέσω δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών κατά την έννοια του άρθρου 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2002/21.
40 Εξάλλου, όπως προκύπτει από το άρθρο 1, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2010/13, η έννοια του «προγράμματος», κατά την εν λόγω οδηγία, αφορά «το σειριακό σύνολο κινούμενων εικόνων [...], το οποίο συνιστά ένα μεμονωμένο στοιχείο, ανεξαρτήτως του μήκους του, στο πλαίσιο προγραμματισμού ή καταλόγου καταρτιζόμενου από τον πάροχο υπηρεσιών μέσων επικοινωνίας, το οποίο περιλαμβάνει ταινίες μεγάλου μήκους, βιντεοκλίπ, αθλητικά γεγονότα, κωμικές σειρές, ντοκιμαντέρ, παιδικά προγράμματα και δραματοποιημένα έργα».
41 Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, της οδηγίας 2010/13, για τους σκοπούς της συγκεκριμένης οδηγίας, ως «πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων» νοείται το φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο έχει τη συντακτική ευθύνη για την επιλογή του οπτικοακουστικού περιεχομένου της υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων και το οποίο καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο αυτό οργανώνεται.
42 Εν προκειμένω, από την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως προκύπτει ότι το επίμαχο στην κύρια δίκη βίντεο αναρτήθηκε σε ιστότοπο ο οποίος θέτει στη διάθεση του κοινού άρθρα και οπτικοακουστικό περιεχόμενο.
43 Επομένως, κατ’ αρχάς, φαίνεται ότι το βίντεο αυτό μεταδόθηκε μέσω δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 1, της οδηγίας 2018/1972, το οποίο αντικατέστησε το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2002/21, όπερ εναπόκειται πάντως στο αιτούν δικαστήριο να επιβεβαιώσει.
44 Περαιτέρω, και πάλι υπό την επιφύλαξη εξακρίβωσης από το αιτούν δικαστήριο, μπορεί να γίνει δεκτό ότι το εν λόγω βίντεο εντάσσεται στον προγραμματισμό ή στον κατάλογο του οπτικοακουστικού υλικού που παρέχεται στον επίμαχο στην κύρια δίκη ιστότοπο, και ότι, ως εκ τούτου, αποτελεί «πρόγραμμα», κατά την έννοια του άρθρου 1, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2010/13 (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 26ης Ιουνίου 2025, Μακελειό και Zougla, C‑555/23 και C‑556/23, EU:C:2025:484, σκέψη 48), καθώς και ότι η εν λόγω προσφορά οπτικοακουστικού υλικού εξυπηρετεί ενημερωτικούς ή ψυχαγωγικούς σκοπούς.
45 Εξάλλου, από κανένα στοιχείο της δικογραφίας που έχει στη διάθεσή του το Δικαστήριο δεν προκύπτει ότι η υπηρεσία διάθεσης βίντεο η οποία προσφέρεται από τον επίμαχο στην κύρια δίκη ιστότοπο δεν έχει αυτοτελές περιεχόμενο και λειτουργία σε σχέση με άλλες υπηρεσίες που τυχόν προσφέρονται από τον εν λόγω ιστότοπο. Επομένως, υπό την επιφύλαξη εξακρίβωσης από το αιτούν δικαστήριο, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η μετάδοση του επίμαχου στην κύρια δίκη βίντεο εντάσσεται στο πλαίσιο υπηρεσίας με κύριο σκοπό, είτε της υπηρεσίας είτε διαχωρίσιμου μέρους αυτής, την παροχή προγραμμάτων στο ευρύ κοινό.
46 Τέλος, όπως προκύπτει από το άρθρο 1, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, σημείο i, και στοιχεία γʹ και δʹ, της οδηγίας 2010/13, η εκ μέρους της Golf Bulgaria ανάρτηση του επίμαχου στην κύρια δίκη βίντεο στον επίμαχο στην κύρια δίκη ιστότοπο μπορεί να εμπίπτει στην έννοια της «υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων» μόνον εάν η εταιρία αυτή αναλαμβάνει τη «συντακτική ευθύνη», κατά την έννοια της οδηγίας, της επιλογής του οπτικοακουστικού περιεχομένου που διατίθεται από τον ιστότοπο.
47 Τούτο θα ισχύει, μεταξύ άλλων, εφόσον εναπόκειται στην Golf Bulgaria να αποφασίσει, ειδικότερα, την ανάρτηση στο διαδίκτυο και τη διαγραφή των βίντεο που προσφέρονται στον ιστότοπο, το χρονοδιάγραμμα και τα ωράρια μετάδοσης των βίντεο στον ιστότοπο, το χρονικό διάστημα κατά το οποίο οι χρήστες του διαδικτύου θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στα βίντεο, τη διάρθρωση του εν λόγω ιστοτόπου, τον τρόπο παρουσίασης και επιλογής των βίντεο, το σύστημα αναζήτησης βίντεο και την ενημέρωση του περιεχομένου του ιστοτόπου (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 26ης Ιουνίου 2025, Μακελειό και Zougla, C‑555/23 και C‑556/23, EU:C:2025:484, σκέψη 53).
48 Δεδομένου ότι η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δεν περιέχει κανένα σχετικό στοιχείο, εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εκτιμήσει, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των όρων που διέπουν τη δημοσίευση στον επίμαχο στην κύρια δίκη ιστότοπο των βίντεο που διαβιβάζουν οι χρήστες, αν η Golf Bulgaria διατηρεί πράγματι το δικαίωμα να αποφασίζει ποια βίντεο δημοσιεύονται στον ιστότοπο. Αν από την εκτίμηση αυτή προκύψει ότι η τελική απόφαση σχετικά με μια τέτοια δημοσίευση εναπόκειται στην εν λόγω εταιρία, τη συντακτική ευθύνη για την επιλογή του οπτικοακουστικού περιεχομένου που τίθεται στη διάθεση του κοινού στον εν λόγω ιστότοπο, στο οποίο περιλαμβάνεται το επίμαχο στην κύρια δίκη βίντεο, φέρει η εν λόγω εταιρία, τούτο δε ακόμη και αν τα βίντεο που αναρτώνται δημιουργούνται και αποστέλλονται από χρήστες με σκοπό την ανάρτησή τους στον ιστότοπο.
49 Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων και υπό την επιφύλαξη των εξακριβώσεων στις οποίες οφείλει να προβεί το αιτούν δικαστήριο, στο προδικαστικό ερώτημα του αιτούντος δικαστηρίου πρέπει να δοθεί απάντηση με βάση τις παραδοχές, αφενός, ότι η μετάδοση του βίντεο για το οποίο επιβλήθηκε κύρωση με την επίμαχη απόφαση συνιστά «υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων», κατά την έννοια της οδηγίας 2010/13, και, αφετέρου, ότι η Golf Bulgaria εμπίπτει στην έννοια του «παρόχου υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων», κατά την οδηγία αυτή.
Επί της κρίσιμης για την επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης διάταξης της οδηγίας 2010/13
50 Από την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως προκύπτει ότι στο επίμαχο στην κύρια δίκη βίντεο εικονιζόταν ένα άτομο με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες το οποίο υφίστατο ταπείνωση από ομάδα ατόμων. Λόγω του γεγονότος αυτού, το SEM, μεταξύ άλλων, χαρακτήρισε το βίντεο αυτό ως αντίθετο προς τα «χρηστά ήθη», κατά την έννοια του εθνικού δικαίου, και, ως εκ τούτου, επέβαλε κυρώσεις στην εταιρία αυτή για τη μετάδοση εκπομπής αντίθετης προς τα χρηστά ήθη, δεδομένου ότι, όπως προσέθεσε το SEM ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, το άτομο αυτό είχε υποστεί κατά τον ως άνω τρόπο προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειάς του.
51 Υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 6, παράγραφος 1, της οδηγίας 2010/13 επιβάλλει στα κράτη μέλη όχι μόνο να σέβονται, αλλά και να προστατεύουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η δε υποχρέωση αυτή συνεπάγεται, ειδικότερα, ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να διασφαλίζεται ότι το περιεχόμενο των υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων που παρέχουν οι υπό τη δικαιοδοσία τους πάροχοι δεν θίγει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια (πρβλ. απόφαση της 26ης Ιουνίου 2025, Μακελειό και Zougla, C‑555/23 και C‑556/23, EU:C:2025:484, σκέψη 67).
52 Ως εκ τούτου, η υποχρέωση σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και η απαγόρευση μετάδοσης περιεχομένου το οποίο τη θίγει εμπίπτουν στην ως άνω διάταξη (απόφαση της 26ης Ιουνίου 2025, Μακελειό και Zougla, C‑555/23 και C‑556/23, EU:C:2025:484, σκέψη 73).
53 Κατά συνέπεια, εντός πλαισίου όπως αυτό της υπόθεσης της κύριας δίκης, στο οποίο έχει εκδοθεί απόφαση για την επιβολή κυρώσεων λόγω προσβολής της ανθρώπινης αξιοπρέπειας βασιζόμενη σε εθνική ρύθμιση η οποία απαγορεύει τη μετάδοση περιεχομένου αντίθετου στα χρηστά ήθη, η εν λόγω εθνική ρύθμιση μπορεί να εμπίπτει στο άρθρο 6, παράγραφος 1, της οδηγίας 2010/13. Αντιθέτως, μια τέτοια ρύθμιση, κατά το μέρος που χρησιμεύει μόνο για την εφαρμογή της υποχρέωσης σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του λόγου απαγόρευσης που αφορά την προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, κατά τα προβλεπόμενα σχετικώς στο άρθρο 6, παράγραφος 1, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι περιλαμβάνει «λεπτομερέστερους» ή «αυστηρότερους» κανόνες, κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 1, της οδηγίας, και δεν εμπίπτει, ως εκ τούτου, στο πεδίο εφαρμογής της τελευταίας αυτής διάταξης (πρβλ. απόφαση της 26ης Ιουνίου 2025, Μακελειό και Zougla, C‑555/23 και C‑556/23, EU:C:2025:484, σκέψη 78).
54 Επομένως, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαίτερων περιστάσεων της διαφοράς της κύριας δίκης, στο προδικαστικό ερώτημα του αιτούντος δικαστηρίου πρέπει να δοθεί απάντηση υπό το πρίσμα του άρθρου 6, παράγραφος 1, της οδηγίας 2010/13.
Επί του προδικαστικού ερωτήματος
55 Λαμβανομένων υπόψη των προκαταρκτικών εκτιμήσεων, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, με το προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 6, παράγραφος 1, της οδηγίας 2010/13, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα του άρθρου 11 του Χάρτη, έχει την έννοια ότι αντιτίθεται στη δυνατότητα κράτους μέλους, δυνάμει εθνικής ρύθμισης η οποία απαγορεύει, βάσει γενικής αρχής του δικαίου του κράτους αυτού, τις εκπομπές που αντιβαίνουν στα χρηστά ήθη, να επιβάλει κυρώσεις σε πάροχο υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων λόγω της μετάδοσης βίντεο το οποίο θίγει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
56 Προκειμένου να δοθεί απάντηση στο ερώτημα αυτό πρέπει, κατά πρώτον, να υπομνησθεί ότι, σύμφωνα με το γράμμα του άρθρου 288, τρίτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, τα κράτη μέλη έχουν δυνατότητα επιλογής του τύπου και των μέσων μεταφοράς των οδηγιών στο εσωτερικό δίκαιο τα οποία εξασφαλίζουν κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο το αποτέλεσμα που επιδιώκεται με τις οδηγίες και ότι από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι για τη μεταφορά μιας οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο δεν απαιτείται αναγκαστικώς ανάληψη νομοθετικής δράσης σε κάθε κράτος μέλος (απόφαση της 14ης Φεβρουαρίου 2012, Flachglas Torgau, C‑204/09, EU:C:2012:71, σκέψη 60).
57 Ειδικότερα, κατά πάγια νομολογία, η ύπαρξη γενικών αρχών ή γενικών κανόνων μπορεί να καταστήσει περιττή τη μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο μέσω ειδικών πρόσθετων νομοθετικών ή κανονιστικών μέτρων, υπό την προϋπόθεση, πάντως, ότι οι ως άνω κανόνες εξασφαλίζουν αποτελεσματικώς την πλήρη εφαρμογή της οδηγίας και ότι, στην περίπτωση κατά την οποία η επίμαχη διάταξη της εν λόγω οδηγίας έχει ως σκοπό την παροχή δικαιωμάτων στους ιδιώτες, η νομική κατάσταση που απορρέει από τις ως άνω αρχές είναι αρκούντως ακριβής και σαφής ώστε οι ωφελούμενοι να είναι σε θέση να γνωρίζουν το πλήρες περιεχόμενο των δικαιωμάτων τους και, κατά περίπτωση, να τα επικαλούνται ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων [πρβλ. απόφαση της 10ης Ιουνίου 2021, Ultimo Portfolio Investment (Luxembourg), C‑303/20, EU:C:2021:479, σκέψη 34 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
58 Υπό το πρίσμα της νομολογίας αυτής, μπορεί να γίνει δεκτό ότι, εφόσον, όπως επισημάνθηκε στις σκέψεις 51 και 52 της παρούσας αποφάσεως, το άρθρο 6, παράγραφος 1, της οδηγίας 2010/13 επιβάλλει στα κράτη μέλη, στον τομέα των υπηρεσιών οπτικοακουστκών μέσων, να προστατεύουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια εξασφαλίζοντας την απαγόρευση περιεχομένου που τη θίγει, δεν αποκλείεται, κατ’ αρχήν, η μεταφορά της διάταξης αυτής στην εσωτερική έννομη τάξη κράτους μέλους βάσει εθνικής ρύθμισης η οποία απαγορεύει, σύμφωνα με γενική αρχή του δικαίου του εν λόγω κράτους, τις εκπομπές που αντιβαίνουν στα χρηστά ήθη, υπό την προϋπόθεση ότι η νομική κατάσταση η οποία απορρέει από την εν λόγω εθνική ρύθμιση είναι αρκούντως ακριβής και σαφής ώστε να παρέχει τη δυνατότητα στους παρόχους υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων να γνωρίζουν ότι η μετάδοση βίντεο το οποίο θίγει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια εμπίπτει στην έννοια της εκπομπής που είναι αντίθετη στα χρηστά ήθη.
59 Επιπλέον, υπενθυμίζεται ότι η αρχή της ασφάλειας δικαίου επιτάσσει, αφενός, οι κανόνες δικαίου να είναι σαφείς και ακριβείς και, αφετέρου, η εφαρμογή τους να μπορεί να προβλεφθεί από τους πολίτες, ιδίως όταν οι κανόνες αυτοί ενδέχεται να έχουν δυσμενείς συνέπειες. Η αρχή της ασφάλειας δικαίου απαιτεί, μεταξύ άλλων, να παρέχει η επίμαχη ρύθμιση στους ενδιαφερομένους τη δυνατότητα να γνωρίζουν με ακρίβεια την έκταση των υποχρεώσεων που τους επιβάλλει, καθώς και να είναι οι ενδιαφερόμενοι σε θέση να γνωρίζουν με βεβαιότητα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους και να λαμβάνουν, συνακόλουθα, τα μέτρα τους (απόφαση της 21ης Μαΐου 2026, Across Fiduciaria κ.λπ., C‑684/24 και C‑685/24, EU:C:2026:410, σκέψη 40 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
60 Εξάλλου, αυτή η επιταγή της ασφάλειας δικαίου πρέπει να τηρείται με ιδιαίτερη αυστηρότητα εφόσον πρόκειται για διατάξεις που μπορούν να έχουν οικονομικές επιπτώσεις. Ειδικότερα, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι μια κύρωση, έστω και αν δεν έχει ποινικό χαρακτήρα, μπορεί να επιβληθεί μόνο αν θεμελιώνεται σε σαφή και μη διφορούμενη νομική βάση (πρβλ. απόφαση της 26ης Οκτωβρίου 2006, Koninklijke Coöperatie Cosun, C‑248/04, EU:C:2006:666, σκέψεις 79 και 80 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
61 Στο πλαίσιο αυτό, υπενθυμίζεται ότι, όσον αφορά την αρχή «ουδέν έγκλημα, ουδεμία ποινή άνευ νόμου», η οποία κατοχυρώνεται στο άρθρο 49, παράγραφος 1, του Χάρτη, διάταξη η οποία έχει εφαρμογή στον ποινικό τομέα (πρβλ. απόφαση της 1ης Αυγούστου 2025, BAJI Trans, C‑544/23, EU:C:2025:614, σκέψη 62), η αρχή αυτή, η οποία αποτελεί ειδική έκφανση της γενικής αρχής της ασφάλειας δικαίου, συνεπάγεται, μεταξύ άλλων, ότι ο νόμος πρέπει να ορίζει σαφώς τις αξιόποινες πράξεις και τις ποινές με τις οποίες αυτές τιμωρούνται, προκειμένου να διασφαλίζεται η προβλεψιμότητα όσον αφορά τόσο τον ορισμό της αξιόποινης πράξης όσο και τον καθορισμό της ποινής. Η συγκεκριμένη προϋπόθεση πληρούται όταν ο πολίτης έχει τη δυνατότητα να γνωρίζει, με βάση το κείμενο της οικείας διάταξης και, εν ανάγκη, με τη βοήθεια της ερμηνείας που δίδεται στη διάταξη αυτήν από τα αρμόδια εθνικά δικαστήρια, ποιες πράξεις και παραλείψεις επάγονται την ποινική ευθύνη του (απόφαση της 26ης Ιουνίου 2025, Μακελειό και Zougla, C‑555/23 και C‑556/23, EU:C:2025:484, σκέψη 88 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Συναφώς και εν πάση περιπτώσει, δεν μπορεί να ισχύει κάτι διαφορετικό όσον αφορά τις κυρώσεις που δεν έχουν ποινικό χαρακτήρα.
62 Επομένως, εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει αν ο πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων είναι σε θέση να γνωρίζει, με βάση το κείμενο του ZRT και, κατά περίπτωση, με τη βοήθεια της ερμηνείας που δίδεται στον νόμο αυτόν από το Konstitutsionen sad (Συνταγματικό Δικαστήριο) και το Varhoven kasatsionen sad (Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο), ότι η προβλεπόμενη από την εν λόγω εθνική ρύθμιση απαγόρευση της μετάδοσης εκπομπών που είναι αντίθετες στα χρηστά ήθη εφαρμόζεται και στη μετάδοση βίντεο που θίγει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
63 Κατά δεύτερον, όσον αφορά το ζήτημα αν εθνική ρύθμιση η οποία έχει τα χαρακτηριστικά που εκτίθενται στη σκέψη 55 της παρούσας αποφάσεως και ανταποκρίνεται στις επιταγές σαφήνειας και ακρίβειας, κατά την έννοια της νομολογίας που παρατίθεται στις σκέψεις 57 έως 61 της παρούσας αποφάσεως, προσβάλλει το δικαίωμα στην ελευθερία έκφρασης το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 11 του Χάρτη, υπενθυμίζεται ότι τα δικαιώματα και οι ελευθερίες που κατοχυρώνονται στο εν λόγω άρθρο 11 δεν αποτελούν απόλυτα προνόμια, αλλά πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε σχέση με τη λειτουργία τους εντός της κοινωνίας. Εντούτοις, σύμφωνα με το άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη, οι περιορισμοί στην άσκηση των δικαιωμάτων και ελευθεριών που αναγνωρίζονται στον Χάρτη πρέπει να προβλέπονται από τον νόμο, να σέβονται το βασικό περιεχόμενο των εν λόγω δικαιωμάτων και ελευθεριών και, τηρουμένης της αρχής της αναλογικότητας, να είναι αναγκαίοι και να ανταποκρίνονται πράγματι σε σκοπούς γενικού συμφέροντος αναγνωριζόμενους από την Ένωση ή στην ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων και ελευθεριών των τρίτων [απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 2026, Επιτροπή κατά Ουγγαρίας (Δικαίωμα παροχής υπηρεσιών μέσων ενημέρωσης σε ραδιοσυχνότητα), C‑92/23, EU:C:2026:108, σκέψεις 365 και 367 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
64 Συναφώς, κατά το άρθρο 1 του Χάρτη, η ανθρώπινη αξιοπρέπεια είναι απαραβίαστη. Πρέπει να είναι σεβαστή και να προστατεύεται.
65 Από τις επεξηγήσεις σχετικά με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (ΕΕ 2007, C 303, σ. 17) προκύπτει ότι η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, κατά την έννοια του εν λόγω άρθρου 1, δεν είναι μόνο θεμελιώδες δικαίωμα αυτή καθεαυτήν, αλλά αποτελεί την ίδια τη βάση των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Συναφώς, στις επεξηγήσεις σχετικά με τον Χάρτη γίνεται μνεία, μεταξύ άλλων, στην Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η οποία υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 10 Δεκεμβρίου 1948 και η οποία κατοχυρώνει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια στο προοίμιό της, διευκρινίζοντας ότι «η αναγνώριση της αξιοπρέπειας, που είναι σύμφυτη σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων δικαιωμάτων τους, αποτελεί το θεμέλιο της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ειρήνης στον κόσμο». Από τα ανωτέρω συνάγεται, σύμφωνα με τις επεξηγήσεις σχετικά με τον Χάρτη, ότι κανένα από τα δικαιώματα που ορίζει ο Χάρτης δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την προσβολή της αξιοπρέπειας άλλου προσώπου και ότι η ανθρώπινη αξιοπρέπεια ανήκει καθ’ υπόσταση στα δικαιώματα που αυτός ορίζει. Δεν μπορεί ως εκ τούτου να θιγεί ούτε κατά τον περιορισμό δικαιώματος [απόφαση της 21ης Απριλίου 2026, Επιτροπή κατά Ουγγαρίας (Αξίες της Ένωσης), C‑769/22, EU:C:2026:326, σκέψη 486].
66 Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι υποχρέωση η οποία αφορά τον σεβασμό των χρηστών ηθών, κατά το μέρος που αποτελεί μέσο για την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, απαγορεύοντας τη μετάδοση περιεχομένου που τη θίγει, όπως επιβάλλει το άρθρο 6, παράγραφος 1, της οδηγίας 2010/13, αφενός, ανταποκρίνεται σε θεμιτό λόγο για τον περιορισμό της ελευθερίας έκφρασης και, αφετέρου, λαμβανομένου υπόψη του περιορισμού της εν λόγω ελευθερίας που απορρέει από την υποχρέωση αυτήν, αποτελεί κατ’ ανάγκην μέτρο σύμφωνο με την αρχή της αναλογικότητας, κατά την έννοια του άρθρου 52, παράγραφος 1, του Χάρτη.
67 Επομένως, κατά το μέρος αυτό, εθνική ρύθμιση η οποία έχει τα χαρακτηριστικά που εκτίθενται στη σκέψη 55 της παρούσας αποφάσεως και ανταποκρίνεται στις επιταγές σαφήνειας και ακρίβειας, κατά την έννοια της νομολογίας που παρατίθεται στις σκέψεις 57 έως 61 της παρούσας αποφάσεως δεν προσβάλλει το δικαίωμα στην ελευθερία έκφρασης, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 11 του Χάρτη.
68 Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, στο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 6, παράγραφος 1, της οδηγίας 2010/13, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα του άρθρου 11 του Χάρτη, έχει την έννοια ότι δεν αντιτίθεται στη δυνατότητα κράτους μέλους, δυνάμει εθνικής ρύθμισης η οποία απαγορεύει, βάσει γενικής αρχής του δικαίου του κράτους αυτού, τις εκπομπές που αντιβαίνουν στα χρηστά ήθη, να επιβάλει κυρώσεις σε πάροχο υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων λόγω της μετάδοσης βίντεο το οποίο θίγει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, υπό την προϋπόθεση ότι οι πάροχοι τέτοιων υπηρεσιών είναι σε θέση να γνωρίζουν, με βάση το κείμενο της εν λόγω εθνικής ρύθμισης και, εν ανάγκη, με τη βοήθεια της ερμηνείας που δίδεται στη ρύθμιση αυτήν από τα εθνικά δικαστήρια, ότι η εν λόγω απαγόρευση καλύπτει τις εκπομπές που θίγουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Επί των δικαστικών εξόδων
69 Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πέμπτο τμήμα) αποφαίνεται:
Το άρθρο 6, παράγραφος 1, της οδηγίας 2010/13/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 10ης Μαρτίου 2010, για τον συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παροχή υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων (οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία (ΕΕ) 2018/1808 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Νοεμβρίου 2018, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα του άρθρου 11 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
έχει την έννοια ότι:
δεν αντιτίθεται στη δυνατότητα κράτους μέλους, δυνάμει εθνικής ρύθμισης η οποία απαγορεύει, βάσει γενικής αρχής του δικαίου του κράτους αυτού, τις εκπομπές που αντιβαίνουν στα χρηστά ήθη, να επιβάλει κυρώσεις σε πάροχο υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων λόγω της μετάδοσης βίντεο το οποίο θίγει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, υπό την προϋπόθεση ότι οι πάροχοι τέτοιων υπηρεσιών είναι σε θέση να γνωρίζουν, με βάση το κείμενο της εν λόγω εθνικής ρύθμισης και, εν ανάγκη, με τη βοήθεια της ερμηνείας που δίδεται στη ρύθμιση αυτήν από τα εθνικά δικαστήρια, ότι η εν λόγω απαγόρευση καλύπτει τις εκπομπές που θίγουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
(υπογραφές)
* Γλώσσα διαδικασίας: η βουλγαρική.