Volgens de firma Spitta is verordening nr. 3092/76 om drie redenen onwettig en bijgevolg nietig en zonder gevolg.

Verordening nr. 3092/76 steunt op verordening nr. 974/71 en met name op artikel 6. Nu is de toepassing van verordening nr. 974/71 onderworpen aan de voorwaarde dat zich in een Lid-Staat een wijziging van de wisselkoers voordoet, die de fluctuatiegrens overschrijdt die bij de op 12 mei 1971 geldende internationale regeling was toegelaten. De in artikel 6 verleende machtiging geldt slechts voor maatregelen die uitvoeringsbepalingen van de verordening vormen. Verordening nr. 3092/76 is dus uitsluitend door de machtigingsnorm van artikel 6 van verordening nr. 974/71 gedekt wanneer zich in een Lid-Staat een schommeling van de wisselkoers heeft voorgedaan die de toegelaten grens overschrijdt. Welnu, noch in december 1976, noch in de daaraan voorafgaande periode sinds oktober 1976, is er in de Bondsrepubliek Duitsland een wijziging der muntpariteit geweest.

In de tweede plaats ontbreekt in verordening nr. 3092/76 een regeling voor oude contracten, zodat zij inbreuk maakt op de goede trouw en het gerechtvaardigd vertrouwen. Het Hof heeft weliswaar in bepaalde zaken betreffende contracten op lange termijn, verklaard dat een importeur zelf zijn toevlucht moet nemen tot geëigende rechtsmiddelen (cfr. arrest van 14 februari 1978, zaak 68/77, IFG, Jurispr. 1978, blz. 353), maar deze opvatting kan niet worden uitgebreid tot contracten die op zeer korte termijn worden uitgevoerd. Het is inderdaad onredelijk dat het hele commerciële risico van een overheidsingreep voor de importeur is. Wanneer een importeur moet vrezen dat van de ene dag op de andere op de door hem gekochte waar belastingen zullen worden gelegd die hij niet op zijn afnemer kan verhalen, rest hem niets anders dan van elke invoertransactie af te zien.

In de derde plaats wordt het intracommunautaire handelsverkeer in de produkten bedoeld in artikel 1 van verordening nr. 3092/76, gediscrimineerd ten opzichte van het handelsverkeer met derde landen, dat eerst aan het stelsel van monetaire compenserende bedragen is onderworpen bij verordening nr. 425/77 van 14 februari 1977, waarin post 16.02 B III b 1 anders werd geformuleerd. Dit is in strijd met artikel 9, lid 1, van het Verdrag, dat alle in- en uitvoerrechten en heffingen van gelijke werking tussen de Lid-Staten verbiedt. Het gaat hier om een algemene discriminatie van het intracommunautaire handelsverkeer ten opzichte van de handel met derde landen. En dit is nu precies het kenmerk van een heffing van gelijke werking binnen de Gemeenschap.

Volgens de Commissie was bij de vaststelling van verordening nr. 3092/76 ten aanzien van de in casu bedoelde produkten voldaan aan alle in verordening nr. 974/71 opgesomde voorwaarden.

De firma Spitta vergist zich met name in de betekenis van artikel 1, lid 1, van verordening nr. 974/71 als zij meent dat de toepassing van het stelsel der monetaire compenserende bedragen op een bepaald produkt, een wijziging van de wisselkoers onderstelt. De toepassing van het stelsel is slechts onderworpen aan de voorwaarde dat de wisselkoers van een bepaalde munteenheid de fluctuatiegrens in bovenwaartse richting overschrijdt. De monetaire fluctuaties zelf, dit wil zeggen de wijzigingen van de wisselkoers, zijn van belang voor de hoogte der monetaire compenserende bedragen, zoals blijkt uit artikel 2 van verordening nr. 974/71.

Aangezien gekruid vlees niets anders is dan vers vlees van in hoofdstuk 2 GDT, waaraan enkel wat kruiden of een andere substantie is toegevoegd, hadden de monetaire fluctuaties precies dezelfde weerslag op de prijs ervan en bestond er dus ook gevaar voor verstoring van het handelsverkeer als gevolg van de monetaire maatregelen. Toen de Commissie gekruid vlees opnam in het stelsel der monetaire compensatie, trad zij op in het kader van haar ruime beoordelingsbevoegdheid ter zake.

De monetaire maatregelen ten aanzien van het vers vlees, hebben in de Gemeenschap geleid tot een abnormale toename van het handelsverkeer in niet aan het stelsel der compenserende bedragen onderworpen gekruid vlees, die een gevaar betekende voor het prijspeil in de betrokken Lid-Staten. Zo is de Duitse invoer uit Ierland van vleeswaren van post 16.02, waaronder ook gekruid vlees, in de laatste maanden van 1976 aanzienlijk gestegen. Toen in januari 1977 verordening nr. 3092/76 werd vastgesteld en ook op deze produkten compenserende bedragen werden toegepast, daalde die invoer weer tot een normaal peil.

De Commissie betwijfelt, of een onderzoek van de vraag of het noodzakelijk was, te voorzien in een overgangsregeling ter bescherming der particulieren, wel past in een krachtens artikel 177 van het Verdrag ingestelde prejudiciële procedure inzake de geldigheid van een verordening. Een verordening kan alleen maar geldig of ongeldig zijn. De ongeldigheid van een verordening kan moeilijk worden beperkt tot bepaalde personen op wier gerechtvaardigd vertrouwen inbreuk is gemaakt. Deze personen hebben nog altijd de mogelijkheid krachtens artikel 215 van het Verdrag een beroep tot schadevergoeding in te stellen.

Wat ook het antwoord is op de hierboven bedoelde twijfel, de volgens 's Hofs rechtspraak te vervullen voorwaarden om van dit beginsel te mogen afwijken, zijn hier niet aanwezig. Het beginsel dat wettelijke regelingen, tenzij uitdrukkelijk en bij wege van uitzondering iets anders wordt bepaald, in het algemeen onmiddellijk van kracht worden, geldt ook voor de toekomstige gevolgen van onder de vroegere regeling ontstane situaties. Van dit beginsel wordt slechts afgeweken in zeer bijzondere omstandigheden, waarvan het bestaan aan de hand van zeer strenge criteria wordt beoordeeld.

De firma Spitta heeft geen onherroepelijke koop in de zin van 's Hofs rechtspraak gesloten. Transacties worden als onherroepelijk beschouwd — in die zin, dat de handelaar er in feite niet meer kan van afzien — wanneer de handelaar zich ook tegenover de bevoegde instanties definitief heeft verbonden, ze te zullen verrichten.

De firma Spitta had kunnen voorzien dat de door verordening nr. 3092/76 ingevoerde regeling er zou komen. Zij moest weten dat de produkten van post 16.02 B III b 1 van het GDT tot een kwetsbare sector behoren. Het volstaat in dit opzicht, te verwijzen naar de ontwikkeling van de regelingen voor de invoer van gekruid vlees uit derde landen (deze regelingen vormden de kern van de discussie in de voornoemde zaak 68/77 en in zaak 90/77, Stimming, Jurispr. 1978, blz. 995). De bedrijven waren zich terdege bewust van de bijzondere aard van het produkt dat zij met de naam gekruid vlees hadden gedoopt, en van soortgelijke bereidingen. Het was hun niet onbekend, dat het een produkt op maat was, alleen bedoeld om hen in staat te stellen, de op vers vlees toepasselijke bepalingen te ontduiken.

Dat dit stellig ook zo was in het geval van de firma Spitta, blijkt duidelijk uit de uitdrukking die zij koos ter omschrijving van de uit Frankrijk in Duitsland ingevoerde waren. In de verwijzingsbeschikking worden zij omschreven als gepeperde rundervoeten en -delen zonder been in de zin van post 16.02 B III b 1. Welnu, in de hele post 16.02 zoekt men tevergeefs dergelijke uitdrukkingen. Wat rundvlees betreft, vindt men er slechts de uitdrukkingen andere bereidingen en conserven, van vlees of van slachtafvallen — andere, vlees of slachtafvallen van runderen bevattend. De door de firma Spitta gebruikte uitdrukkingen komen daarentegen voor in post 02.01 A II a, inzake vers, gekoeld of bevroren vlees van runderen (huisdieren).

Ten slotte was de door de Commissie genomen maatregel onmisbaar in het algemeen belang. Een overgangsperiode had het risico nog vergroot, en de handelaars ertoe aangezet om bijtijds, namelijk vóór de compenserende bedragen daadwerkelijk van kracht werden, nog grote hoeveelheden in te voeren. Er kon geen sprake van zijn, alle leveringen ingevolge oude contracten, buiten het toepassingsgebied van de nieuwe regeling te houden. Daarmee zou het de Commissie praktisch onmogelijk zijn gemaakt doeltreffend op bepaalde economische trends te reageren.

Wat de intracommunautaire handel betreft, zijn de handelaars vrij contracten te sluiten voor om het even welke hoeveelheid en om het even welke duur. De uitvoering of de niet-uitvoering van deze contracten wordt niet door het gemeenschapsrecht gesanctioneerd, daar er geen vergunningen- en waarborgstelsel bestaat.

Ten slotte zou het zeer eenvoudig zijn geweest, vlees van post 02.01 uit Duitsland naar een andere Lid-Staat uit te voeren en daarbij hoge monetaire compenserende bedragen te incasseren, en vervolgens, na bereiding in de vorm van toevoeging van enkele peperkorrels, de waar onder post 16.02 opnieuw in de Bondsrepubliek in te voeren zonder een monetair compenserend bedrag te moeten betalen.

Het feit dat gekruid vlees en soortgelijke produkten enkel in het handelsverkeer tussen Lid-Staten aan het stelsel der monetaire compenserende bedragen zijn onderworpen, is objectief gerechtvaardigd. Juridisch moeten verschillende situaties verschillend worden behandeld. Toen verordening nr. 3092/76 was vastgesteld, heeft gekruid vlees nagenoeg geen enkele rol meer gespeeld in de handel met derde landen, daar dit produkt was opgenomen in het toepassingsgebied der toen geldende vrijwaringsmaatregelen en er dus geen enkel gevaar bestond dat de monetaire maatregelen de handel met derde landen zouden verstoren.

De Commissie stelt bijgevolg voor, te antwoorden dat bij onderzoek van de gestelde vraag niet is gebleken van feiten of omstandigheden die aan de geldigheid van verordening nr. 3092/76 afbreuk kunnen doen.