I.

Introduzzjoni

1.

Fil-kawża ineżami, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ teżamina l-analiżi tal-kummerċ tad-deheb f’forma kompletament ġdida mill-perspettiva tal-VAT. Persuna taxxabbli rnexxielha “iddieheb munita” maħsuba għal logħba tal-kompjuter online, id-deheb tal-logħob, barra mil-logħba, billi tixtriha mingħand il-plejers u terġa’ tbigħhielhom. It-tranżazzjonijiet li rriżultaw ma kinux negliġibbli – madankollu, il-VAT ma ġietx imposta. Din ser tiġi rkuprata a posteriori.

2.

Il-persuna taxxabbli issa qiegħda tipprova tikkonvinċi lill-awtorità tat-taxxa sabiex tqis il-“kummerċ tad-deheb” tagħha li jikkonsisti, għall-finijiet tal-VAT, fix-xiri u fil-bejgħ ta’ servizzi elettroniċi, bħala “tranżazzjoni relatati mal-muniti” eżentata jew, tal-inqas, li d-deheb tal-logħob jitqies bħala vawċer b’użijiet multipli F’dan il-każ tal-aħħar, ikun hemm lok għal konsegwenzi fiskali biss meta d-deheb tal-logħob jiġi mifdi fil-logħba. Fi kwalunkwe każ, il-marġni ta’ profitt biss jiġi ntaxxat bħala ħlas għall-“kambju ta’ muniti”.

3.

Dan iqajjem fl-istess ħin il-mistoqsija interessanti dwar jekk, għall-applikazzjoni tal-hekk imsejħa l-iskema tal-marġni, li, skont il-formulazzjoni tal-leġiżlazzjoni rilevanti, tirrigwarda biss il-kummerċ ta’ oġġetti użati, tistax effettivament tkun ibbażata fuq id-differenza storika bejn kunsinni ta’ oġġetti u provvisti ta’ servizzi, jekk, minħabba l-iżvilupp teknoloġiku, il-provvista ta’ servizzi issa hija kkummerċjalizzata wkoll bħala provvista ta’ oġġetti. Dan jikkonċerna oġġetti relatati ma’ logħba tal-kompjuter (li għall-finijiet tal-VAT huma servizzi elettroniċi), bħal, pereżempju, il-kummerċ ta’ xogħlijiet tal-arti elettroniċi permezz ta’ tokens mhux funġibbli (NFTs) jew biljetti tad-dħul (li għandhom jitqiesu wkoll bħala provvisti ta’ servizzi għall-finijiet tal-VAT).

II.

Il-kuntest ġuridiku

A.

Id-dritt tal-Unjoni

4.

Il-kuntest ġuridiku huwa kkostitwit mid-Direttiva 2006/112/KE dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud  ( 3 ) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva dwar il-VAT”).

5.

L-Artikolu 135(1)(e) tad-Direttiva dwar il-VAT jipprovdi:

6.

L-Artikolu 30a tad-Direttiva dwar il-VAT huwa fformulat kif ġej:

7.

L-Artikolu 30b(2) tad-Direttiva dwar il-VAT jipprovdi:

8.

Id-Direttiva tipprevedi skemi speċjali għax-xiri u l-bejgħ ta’ oġġetti użati. Il-punti 1 u 5 tal-Artikolu 311(1) jiddefinixxu l-oġġetti użati u negozjanti kif ġej:

9.

L-Artikolu 313(1) ta’ din id-direttiva jistipula:

10.

L-Artikolu 314 tad-Direttiva dwar il-VAT jipprevedi:

11.

L-Artikolu 315 tad-Direttiva dwar il-VAT jirregola l-ammont taxxabbli taħt l-iskema tal-marġni u jipprovdi:

12.

Il-premessa 51 tad-Direttiva dwar il-VAT tinkludi f’dan ir-rigward:

B.

Id-dritt Litwan

13.

Skont il-paragrafu 4 tal-Artikolu 28 (intitolat “Servizzi finanzjarji”) tal-Lietuvos Respublikos pridėtinės vertės mokesčio įstatymas (il-Liġi tar-Repubblika tal-Litwanja dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud, iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar il-VAT) teżenta mill-VAT it-tranżazzjonijiet tal-valuti (inklużi t-tranżazzjonijiet ta’ kambju ta’ valuti), kif ukoll l-aċċettazzjoni u l-ħlas ta’ depożiti u ta’ rtirar fi flus kontanti, il-ġestjoni ta’ flus kontanti u s-servizzi l-oħra marbuta direttament mal-karti tal-flus u mal-muniti tal-valuti kollha.

14.

L-Artikolu 71(2) tal-Liġi dwar il-VAT jistabbilixxi l-limitu Litwan għall-impriżi żgħar għal EUR 45 000.

15.

Skont l-Artikolu 2(22) tal-Liġi dwar il-VAT, il-beni huma l-oġġetti kollha (inklużi l-karti tal-flus u l-muniti ta’ interess numismatiku) kif ukoll l-elettriku, il-gass, is-sħana, il-kesħa u tipi oħra ta’ enerġija. Mezz ta’ ħżin tal-kompjuter ma jitqiesx bħala oġġett jekk ikun fih software li ma huwiex software standard, jiġifieri software li ma ġiex żviluppat għall-konsum tal-massa u li ma jistax jintuża b’mod awtonomu mill-konsumaturi wara l-installazzjoni u t-taħriġ limitat neċessarju għall-eżekuzzjoni ta’ operazzjonijiet jew ta’ funzjonijiet standard.

16.

L-Artikolu 15(1) tal-Liġi dwar il-VAT jittrasponi l-Artikolu 73 tad-Direttiva dwar il-VAT u jipprovdi li l-ammont tat-taxxa għall-kalkolu tal-VAT huwa kkostitwit mill-korrispettiv (mingħajr VAT innifisha) miksub jew li għandu jinkiseb mill-fornitur ta’ oġġetti jew mill-fornitur ta’ servizzi, jew terz f’ismu.

17.

Il-punt 1 tal-Artikolu 2(13), il-punt 1 tal-Artikolu 2(7) u l-punti 3 u 4 tal-Artikolu 9(1) tal-Liġi dwar il-VAT jittrasponu d-dispożizzjonijiet dwar il-vawċers li jinsabu fl-Artikoli 30a u 30b tad-Direttiva dwar il-VAT.

III.

Il-fatti li wasslu għall-kawża

18.

Iż-“Žaidimų valiuta” (iktar ’il quddiem ir-“rikorrenti”) – li hija Mažoji bendrija (soċjetà żgħira b’responsabbiltà limitata) – hija attiva fil-“kummerċ tad-deheb” virtwali. Hija tixtri u tbigħ id-“deheb” minn logħba tal-kompjuter online (iktar ’il quddiem “deheb tal-logħob”).

19.

Skont ir-rikorrenti, id-deheb tal-logħob jista’ jintuża b’modi differenti. Dan jista’ jintuża sabiex jiġu akkwistati diversi servizzi u oġġetti fil-logħba, sabiex jitħallas il-progress tal-istatus tal-plejers, sabiex wieħed ikollu aċċess għal avvenimenti tal-logħob u logħob żgħir, jew sabiex jinxtraw deheb u oġġetti minn logħob ieħor. Dan kollu jista’ jinkiseb kemm minn plejers oħra kif ukoll minn diversi negozjanti, intermedjarji u boroż ta’ skambju. Fil-maġġoranza tal-każijiet, il-klijenti huma persuni fiżiċi. Ir-rikorrenti hija attiva f’diversi fora, gruppi u fuq pjattaformi differenti, bħal Facebook, Discord u Skype, fejn il-maġġoranza tal-persuni jilagħbu logħob online. Jidher reklam li jinforma dwar l-offerta għall-bejgħ tad-deheb tal-logħob u li jindika l-prezzijiet u l-possibbiltajiet ta’ kuntatt.

20.

Sabiex jixtri d-deheb tal-logħob, il-klijent jikkuntattja lill-pjattaformi tal-komunikazzjoni, jindika l-kwantità mixtieqa, jiġi informat dwar il-prezzijiet u l-modalitajiet ta’ ħlas u, wara li jsir ħlas, jiġi dirett lejn post speċifiku fil-logħba fejn il-plejer jista’ jirċievi d-deheb tal-logħob wara li jilloggja. Sabiex ibigħ id-deheb tal-logħob, il-klijent ikun informat ukoll bil-post fil-logħba fejn, wara li jilloggja fil-logħba u jiġi ttrasferit id-deheb tal-logħob, il-ħlas isir skont il-modalitajiet ta’ ħlas indikati mill-bejjiegħ.

21.

Waqt spezzjoni, il-Panevėžio apskrities valstybinė mokesčių inspekcija (l-Ispettorat Nazzjonali tat-Taxxa tad-Distrett ta’ Panevėžys, il-Litwanja; iktar ’il quddiem l-“awtorità tat-taxxa”) ikkonstatat li r-rikorrenti tikseb dħul sostanzjali mix-xiri tad-deheb tal-logħob u mill-bejgħ mill-ġdid bi prezz ogħla. Għall-perijodu inkwistjoni bejn l‑2020 u l‑2023, id-dħul tagħha mill-bejgħ tad-deheb tal-logħob kien jammonta għal EUR 199 580 fl‑2021, għal EUR 163 428 fl‑2022 u għal EUR 52 476 fl‑2023.

22.

Peress li matul l-aħħar tnax-il xahar l-ammont totali annwali tal-korrispettiv miġbur mir-rikorrenti fil-kuntest tal-attività ekonomika tagħha permezz tal-bejgħ tad-deheb tal-logħob kien jaqbeż is-somma ta’ EUR 45 000, hija kienet suġġetta għall-obbligu li tħallas il-VAT. Peress li naqset milli tagħmel dan, inħareġ avviż tal-VAT tad‑9 ta’ Jannar 2024 kontriha f’ammont ta’ EUR 46 688 (EUR 16 270 għall‑2021, EUR 21 351 għall‑2022, u EUR 9 067 għall‑2023). Madankollu, fl-istess ħin, ġie kkonstatat ukoll telf ta’ EUR 12 327 għas-sena finanzjarja 2021 u telf ta’ EUR 21 843 għas-sena finanzjarja 2022.

23.

Ir-rikorrenti kkontestat id-deċiżjoni tal-awtorità tat-taxxa u ppreżentat rikors quddiem il-Mokestinių ginčų komisija prie Lietuvos Respublikos Vyriausybės (il-Kummissjoni dwar it-Tilwim Fiskali fi ħdan il-Gvern tar-Repubblika tal-Litwanja, iktar ’il quddiem il-“Kummissjoni dwar it-Tilwim Fiskali”).

24.

Ir-rikorrenti tqis li d-dħul mill-bejgħ tad-deheb tal-logħob huwa dħul mill-kummerċ tal-muniti virtwali u għalhekk huwa eżentat mill-VAT. Fil-każ li ma tkunx munita virtwali, id-deheb tal-logħob għandu jitqies bħala vawċer b’użijiet multipli li ma huwiex suġġett għall-VAT. Fi kwalunkwe każ, il-valur totali tat-tranżazzjoni tad-deheb tal-logħob ma jistax jiġi ttrattat bħala valur taxxabbli għall-finijiet tal-VAT. Peress li hija ma tiffatturax spejjeż separati għall-bejgħ tad-deheb tal-logħob, il-valur taxxabbli għandu jkun ikkostitwit, għall-finijiet tal-VAT, mid-differenza bejn il-prezz tax-xiri u l-prezz tal-bejgħ tad-deheb tal-logħob.

IV.

Il-proċedura għal deċiżjoni preliminari

25.

Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Mokestinių ginčų komisija prie Lietuvos Respublikos Vyriausybės (il-Kummissjoni dwar it-Tilwim Fiskali fi Ħdan il-Gvern tar-Repubblika tal-Litwanja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja ż-żewġ domandi preliminari li ġejjin:

26.

Ir-rikorrenti, il-Litwanja u l-Kummissjoni Ewropea biss ippreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub fil-kuntest tal-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Il-Qorti tal-Ġustizzja, skont l-Artikolu 76(2) tar-Regoli tal-Proċedura, iddeċidiet li ma tinżammx seduta għas-sottomissjonijiet orali.

V.

Evalwazzjoni legali

A.

Fuq l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari

27.

It-talba għal deċiżjoni preliminari tressqet mill-Kummissjoni dwar it-Tilwim Fiskali fi Ħdan il-Gvern tar-Repubblika tal-Litwanja. Din hija istanza prekontenzjuża li teżamina t-tilwim fiskali. Skont isimha, hija korp fi ħdan il-gvern, u għalhekk tagħmel parti mill-fergħa eżekuttiva. Il-Kummissjoni dwar it-Tilwim Fiskali tiġġustifika d-dritt tagħha li tagħmel domandi preliminari bil-fatt li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fl‑2010 li hija għandha l-kompetenza sabiex tagħmel rinviju għal deċiżjoni preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE  ( 4 ). Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet iddeċidiet dan ukoll fis-sena 2000 fir-rigward tat-Tribunal Económico-Administrativo Central (il-Qorti Fiskali Ċentrali, Spanja)  ( 5 ), fatt li madankollu ġie kkoreġut mill-Awla Manja fis-sena 2020  ( 6 ). Dan jirrelativizza wkoll ir-riferiment għad-deċiżjoni preċedenti dwar il-Kummissjoni Litwana dwar it-Tilwim Fiskali tal‑2010.

28.

Għall-kuntrarju, fid-dawl tad-deċiżjoni tal-Awla Manja tal‑2020, li madankollu tirrigwarda s-sitwazzjoni Spanjola, jeżistu dubji serji dwar il-kompetenza ta’ kummissjoni stabbilita fi ħdan gvern li tagħmel rinviju għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE. Fil-fatt, bħala parti mill-eżekuttiv, li intervjeniet biss fil-proċedura prekontenzjuża, tali kummissjoni ma hijiex, bħala prinċipju, qorti (indipendenti) li għandha s-setgħa li tressaq talba għal deċiżjoni preliminari quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja  ( 7 ). Madankollu, l-ebda waħda mill-partijiet ma esprimiet dubji dwar id-dritt li tressaq talba għal deċiżjoni preliminari quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex elementi ġodda u preċiżi dwar il-Kummissjoni dwar it-Tilwim Fiskali fil-Litwanja. Huwa għalhekk li, sabiex nirrispondi għat-talba għal deċiżjoni preliminari, ser nitlaq mill-preżunzjoni li l-Kummissjoni dwar it-Tilwim Fiskali fi Ħdan il-Gvern tar-Repubblika tal-Litwanja għandha l-kompetenza li tagħmel domanda preliminari.

B.

Żvolġiment tal-investigazzjoni

29.

Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-Kummissjoni dwar it-Tilwim Fiskali li qiegħda tressaq talba għal deċiżjoni preliminari titlob, essenzjalment, interpretazzjoni tal-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 135(1)(e) tad-Direttiva dwar il-VAT (ara f’dan ir-rigward is-Sezzjoni C iktar ’il quddiem).

30.

Fil-każ li l-eżenzjoni ma tkunx applikabbli, il-Kummissjoni dwar it-Tilwim Fiskali tistaqsi dwar l-ammont taxxabbli tal-bejgħ tad-deheb tal-logħob. Sfortunatament, it-tieni domanda ma fiha l-ebda dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tinterpreta. Peress li, fil-kuntest ġuridiku, l-imsemmija Kummissjoni ċċitat ukoll dispożizzjonijiet dwar il-vawċers, id-domanda tista’ tinftiehem fis-sens li hija intiża għall-interpretazzjoni tal-Artikoli 30a u 30b tad-Direttiva dwar il-VAT, sabiex jiġi ddeterminat jekk id-deheb tal-logħob għandux jitqies bħala vawċer fis-sens tad-Direttiva dwar il-VAT (ara f’dan ir-rigward is-Sezzjoni D iktar ’il quddiem).

31.

Madankollu, it-tieni domanda tirrigwarda wkoll espressament il-punt dwar jekk bħala l-bażi tat-taxxa tal-bejgħ tad-deheb tal-logħob għandux jiġi jittieħed inkunsiderazzjoni l-korrispettiv totali jew biss id-differenza bejn il-prezz tax-xiri u l-prezz tal-bejgħ, meta n-negozjant ma jiffatturax tariffa separata għat-trasferiment tad-deheb tal-logħob. Peress li t-tassazzjoni tad-differenza bejn il-prezz tax-xiri u l-prezz tal-bejgħ hija espressament prevista fl-Artikoli 311 et seq. tad-Direttiva dwar il-VAT, id-domanda tista’ tinftiehem ukoll fis-sens li l-Kummissjoni dwar it-Tilwim Fiskali tistaqsi dwar l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ oġġetti użati fis-sens tal-punt 1 tal-Artikolu 311(1) tad-Direttiva dwar il-VAT. Din hija l-kwistjoni l-iktar interessanti, peress li huma biss il-kunsinni ta’ oġġetti li normalment jaqgħu taħt l-iskema tal-marġni, filwaqt li d-deheb tal-logħob (għall-kuntrarju tad-deheb veru) ma huwiex oġġett, iżda ġie kkummerċjalizzat bħala oġġett (ara f’dan ir-rigward is-Sezzjoni E iktar ’il quddiem).

C.

Fuq l-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 135(1)(e)

32.

L-Artikolu 135(1)(e) tad-Direttiva dwar il-VAT jeżenta t-tranżazzjonijiet – inkluża l-intermedjazzjoni – li jirrigwardaw il-valuti barranin, il-karti tal-flus u l-muniti bħala mezzi ta’ ħlas legali. Sabiex it-tranżazzjonijiet tar-rikorrenti relatati mad-deheb tal-logħob ikunu jistgħu jaqgħu taħt l-eżenzjoni, id-deheb tal-logħob għandu jkun mezz ta’ ħlas legali. Madankollu, skont il-fehma tal-Kummissjoni u tal-Litwanja, huwa pjuttost ċar li r-risposta għal din id-domanda hija fin-negattiv.

33.

Huwa minnu li fis-sentenza Hedqvist  ( 8 ), il-Qorti tal-Ġustizzja estendiet il-kunċett ta’ mezzi ta’ ħlas legali għall-bitcoins. F’dak iż-żmien, dawn ma kienu rrikonoxxuti mkien bħala mezzi ta’ ħlas legali. Madankollu, peress li setgħu jintużaw fl-Isvezja bħala mezz tal-ħlas, hemm madankollu differenzi ċari bejn il-bitcoins dak iż-żmien u d-deheb tal-logħob illum.

34.

Huwa minnu li, kif diġà esponejt dak iż-żmien  ( 9 ), il-verżjonijiet lingwistiċi differenti tad-Direttiva dwar il-VAT ma jindikawx jekk l-eżenzjoni tirrigwardax biss l-iskambju ta’ żewġ mezzi ta’ ħlas legali jew jekk huwiex biżżejjed li mezz ta’ ħlas legali wieħed ikun involut u li l-iskambju jikkonċerna mezz ta’ ħlas mhux legali.

35.

L-iskop tal-eżenzjoni ta’ tranżazzjonijiet li jikkonċernaw mezzi ta’ ħlas huwa li ma tiġix ostakolata l-konvertibbiltà ta’ mezzi ta’ ħlas permezz tal-ġbir tal-VAT  ( 10 ). Dan huwa wkoll importanti fir-rigward tas-suq intern. Ir-raġuni għal dan hija li sa fejn servizzi transkonfinali jeżiġu l-konverżjoni ta’ muniti għal min jagħmel l-ordni, il-ġbir tal-VAT fuq is-servizz tal-kambju jagħmel l-akkwist transkonfinali ta’ servizzi iktar oneruż.

36.

Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, l-iskop tal-eżenzjonijiet previsti fl-Artikolu 135 tad-Direttiva dwar il-VAT għandu jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tgħid li l-eżenzjonijiet previsti fl-Artikolu 135(1)(d) sa (f) tad-Direttiva dwar il-VAT għandhom b’mod partikolari l-għan li jeliminaw id-diffikultajiet marbuta mad-determinazzjoni tal-ammont taxxabbli u tal-ammont tal-VAT li tista’ titnaqqas  ( 11 ). Dan jista’ jkun minnu, iżda ma jiġġustifikax l-inklużjoni ta’ “mezzi ta’ ħlas privati”. Fil-fatt, huwa pjuttost veru l-oppost.

37.

Il-leġiżlatur ried jippromwovi l-fluwidità tal-ħlasijiet. Madankollu, f’dan ir-rigward, huwa bbaża ruħu fuq is-sistema legali ta’ ħlas li kienet teżisti f’dak iż-żmien, jiġifieri fuq sistema legali regolamentata. Ma huwiex ċar għalfejn l-Istati Membri kellhom interess, meta adottaw id-Direttiva, li jipprivileġġaw l-iskambju f’modi oħra ta’ ħlas mhux irregolati maħluqa minn individwi privati. Dan lanqas ma huwa meħtieġ mill-prinċipju ta’ newtralità, peress li l-mezzi ta’ ħlas legali u l-“oġġetti” ddefiniti bħala mezzi ta’ ħlas minn individwi (kemm jekk huma żerriegħa tal-kawkaw bħal ma kien qabel fl-Amerika ta’ Isfel, jew serje ta’ ċifri elettroniċi komposti minn żero u wieħed illum) huma affarijiet differenti, li l-iskambju tagħhom jista’ wkoll jiġi ttrattat b’mod differenti mill-perspettiva tal-VAT.

38.

Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja estendiet id-deċiżjoni tal-leġiżlatur (“mezz ta’ ħlas legali”), li hija kemm storikament motivata kif ukoll iġġustifikata mill-perspettiva taċ-ċertezza legali, b’kunċett legali indeterminat (“mezz ta’ ħlas aċċettat mill-partijiet”  ( 12 )). Dan huwa komprensibbli sa fejn, dak iż-żmien, il-qorti tar-rinviju kienet ikkonstatat b’mod vinkolanti li, fl-Isvezja, il-“munita virtwali” tal-bitcoin kienet tintuża prinċipalment għall-ħlasijiet bejn individwi permezz tal-internet. Il-bitcoin hija waħda mill-hekk imsejħa muniti virtwali kummerċjabbli bidirezzjonali, li, meta jintużaw fid-dinja reali, jixbhu muniti oħra li jistgħu jiġu skambjati  ( 13 ).

39.

Sa fejn il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat espressament id-deċiżjoni tagħha bil-fatt li huwa paċifiku, fil-kawża prinċipali, li l-munita virtwali “bitcoin” ma għandha ebda għan ieħor ħlief dak ta’ mezz ta’ ħlas u li hija aċċettata f’din il-kwalità minn ċerti operaturi ekonomiċi  ( 14 ), hemm lok li din l-estensjoni tar-regola ta’ eżenzjoni tiġi limitata fil-kuntest ta’ interpretazzjoni stretta.

40.

Għalhekk, hija tkopri l-iktar l-iktar il-muniti virtwali li, bħal “bitcoin”, huma aċċettati bħala mezz ta’ ħlas dirett kuntrattwali bejn operaturi ekonomiċi u li ma għandhom ebda skop ieħor ħlief l-użu bħala mezz ta’ ħlas. Madankollu, wieħed ma jistax jitkellem dwar użu bħala mezz ta’ ħlas uniku – kif ġustament tenfasizza l-Kummissjoni – meta “munita” tintuża biss fil-kuntest ta’ logħba. F’dan il-każ, din ma hijiex mezz ta’ ħlas, iżda biss mezz fil-logħba, jiġifieri flus tal-logħba. L-użu tad-deheb tal-logħba – anki jekk jiffunzjona fiha bħala munita jew mezz ta’ ħlas – ma jistax jiġi ekwiparat mal-użu bħala mezz ta’ ħlas bejn operaturi ekonomiċi fi tranżazzjonijiet legali.

41.

Konsegwentement, l-Artikolu 135(1)(e) tad-Direttiva dwar il-VAT għandu jiġi interpretat fis-sens li jeżenta biss it-tranżazzjonijiet li jirrigwardaw, minn naħa, il-mezzi ta’ ħlas legali u, min-naħa l-oħra, il-mezzi ta’ ħlas mhux legali li huma aċċettati bħala mezz ta’ ħlas dirett kuntrattwali bejn l-operaturi ekonomiċi u li, f’dan ir-rigward, ma għandhom ebda għan ieħor ħlief l-użu bħala mezz ta’ ħlas fil-kummerċ legali.

D.

Id-deheb tal-logħob bħala vawċer fis-sens tal-Artikolu 30a

42.

Peress li r-risposta għall-ewwel domanda hija fin-negattiv, hemm lok li tingħata risposta għat-tieni domanda. Kif diġà indikajt, sfortunatament it-tieni domanda ma fiha ebda dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tinterpreta. Fid-dawl tal-fatt li r-rikorrenti invokat, bħala difiża, l-eżistenza ta’ vawċer b’użijiet multipli, id-domanda tista’ tinftiehem bħala li hija intiża sabiex jiġu interpretati l-Artikoli 30a u 30b tad-Direttiva dwar il-VAT sabiex jiġi ddeterminat jekk id-deheb tal-logħob għandux jitqies bħala vawċer fis-sens tad-Direttiva dwar il-VAT.

43.

Ir-raġuni għal dan hija li, skont l-Artikolu 30b(2) tad-Direttiva dwar il-VAT, il-ħruġ u t-trasferiment ta’ vawċer b’użijiet multipli għandhom konsegwenzi mill-perspettiva tal-VAT biss fil-mument tat-tifdija tiegħu. Madankollu, dan jippreżupponi li d-deheb tal-logħob jista’ jitqies bħala vawċer fis-sens tal-Artikolu 30a tad-Direttiva dwar il-VAT. F’dan ir-rigward, hija fakkret li, sabiex oġġett ikun jista’ jiġi kklassifikat bħala tali, huwa meħtieġ li jiġu ssodisfatti żewġ kundizzjonijiet kumulattivi  ( 15 ). Minn naħa, l-oġġett li għandu jiġi kkunsinnat jew il-fornitur potenzjali għandhom ikun identifikabbli mill-vawċer jew mill-kundizzjonijiet tiegħu. Dan ma jidhirx li huwa l-każ fir-rigward tad-deheb tal-logħob, u lanqas fir-rigward ta’ mezz ta’ ħlas tipiku. Fi kwalunkwe każ, id-digriet tar-rinviju ma jinkludi ebda informazzjoni f’dan ir-rigward.

44.

Min-naħa l-oħra, id-deheb tal-logħob għandu jkun il-bażi tal-obbligu li jiġi aċċettat bħala korrispettiv għal provvista ta’ servizzi. L-għan ta’ vawċer huwa li “jiddokumenta” obbligu għal persuna taxxabbli li tipprovdi (fil-kawża ineżami) servizz. Dan jidher ukoll dubjuż, peress li d-deheb tal-logħob innifsu huwa diġà servizz elettroniku (vantaġġ speċifiku fil-logħba li jista’ jintuża hemmhekk, jiġifieri li jista’ jintuża għal-logħob), kif tenfasizza ġustament ukoll ir-Repubblika tal-Litwanja. F’dan ir-rigward, ix-xiri tad-deheb tal-logħob fil-logħba inkwistjoni (jekk dan huwa possibbli hemmhekk – u, f’dan ir-rigward, ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari ma jinkludi ebda informazzjoni) għandu jkun suġġett għall-VAT peress li l-post tal-provvista tas-servizzi jinsab fi ħdan l-Unjoni Ewropea. Id-deheb tal-logħob innifsu huwa għalhekk diġà l-vantaġġ konsumabbli u ma jservix biss sabiex jinkiseb vantaġġ konsumabbli sussegwenti fil-forma ta’ servizz li għad irid jiġi ddeterminat. Is-sempliċi fatt li servizz (deheb tal-logħob) jista’ jiġi skambjat ma’ ieħor (pereżempju, oġġett bħal “xabla maġika”), f’dan il-każ fil-kuntest tal-logħba, ma huwiex suffiċjenti sabiex jittrasforma s-servizz diġà pprovdut f’vawċer.

45.

Fl-aħħar mill-aħħar, kif irrilevajt fil-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Lyko Operations (C‑436/24)  ( 16 ), vawċer għandu jkun ġie akkwistat mill-emittent tal-inqas b’valur identifikabbli. Dan lanqas ma jidher li huwa l-każ fir-rigward tad-deheb tal-logħob fil-kawża ineżami. Madankollu, it-talba għal deċiżjoni preliminari ma hijiex preċiża f’dan ir-rigward, peress li ma huwiex ċar minn fejn joriġina d-deheb tal-logħob u huwa possibbli wkoll, kif tissuġġerixxi l-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet tagħha fuq dan il-punt, li jista’ jinxtara deheb tal-logħob bi ħlas fil-logħba (l-hekk imsejjaħ xiri in-app). Fil-kawża ineżami, jidher li dan id-deheb tal-logħob aktarx ma huwiex prinċipalment mixtri iżda mirbuħ. Madankollu, anki jekk id-deheb tal-logħob seta’ jinxtara bi ħlas, l-akkwist bi ħlas ta’ servizz elettroniku ma huwiex suffiċjenti sabiex jittrasforma lil dan tal-aħħar f’vawċer, kif għadni kif irrilevajt.

46.

Għalhekk, l-Artikolu 30b(2) tad-Direttiva dwar il-VAT ma huwiex rilevanti.

E.

Fuq l-applikazzjoni tal-iskema tal-marġni prevista fl-Artikoli 311 et seq.

1.

Problematika

47.

Madankollu, permezz tal-aħħar domanda, il-Kummissjoni dwar it-Tilwim Fiskali tqajjem problema dommatikament interessanti. Din tikkonsisti fil-fatt li negozjant normali li jixtri u jbigħ oġġetti, li fir-rigward tiegħu l-VAT għandha tkun newtrali, fil-prinċipju, iħallas it-taxxa biss fuq il-valur miżjud (jiġifieri d-differenza fix-xiri u l-bejgħ) li huwa joħloq. Dan jintlaħaq permezz tat-tnaqqis tat-taxxa tal-input imħallsa, u din hija r-raġuni għaliex, pereżempju, impriża li tbigħ il-prodotti tagħha bi prezz inqas mill-prezz tax-xiri ma hijiex obbligata tħallas il-VAT.

48.

Madankollu, dan ma huwiex il-każ fir-rigward tar-rikorrenti. Fil-fatt, permezz tal-“kummerċ tad-deheb” tagħha, hija topera f’settur iddominat minn persuni mhux taxxabbli u l-prodotti tagħhom. Id-dritt għal tnaqqis jeżisti biss meta l-akkwist isir mingħand persuna taxxabbli (Artikolu 168(a) tad-Direttiva dwar il-VAT). Fil-każ ta’ xiri ta’ deheb tal-logħob (minn persuna mhux taxxabbli) b’100 u ta’ bejgħ b’90, hija għandha, skont l-Artikolu 73 tad-Direttiva dwar il-VAT, tikkalkola u tħallas it-taxxa fuq id-dħul mill-bejgħ tad-90 li tirċievi (fil-Litwanja, fejn tapplika rata tat-taxxa ta’ 21%, f’ammont ta’ 21/121). Anki fil-każ ta’ bejgħ b’120, il-VAT għandha tiġi kkalkolata fuq il-120, li, bir-rata ta’ 21 % applikabbli fil-Litwanja, tirriżulta f’bejgħ b’telf għar-rikorrenti. L-unika possibbiltà li jiġi evitat dan tkun li d-deheb tal-logħob mixtri b’100 jinbiegħ għal mill-inqas 122 sabiex tal-inqas jinkiseb profitt żgħir. Madankollu, f’dan il-każ, ma jkunx possibbli li plejer jixtri mingħand ir-rikorrenti, iżda li jirbħu huwa stess permezz tal-logħob jew jixtrih mingħand plejer ieħor (li ma huwiex persuna taxxabbli) mingħajr ma tiġi imposta l-VAT.

49.

Għalhekk, hemm żvantaġġ kompetittiv għal persuna taxxabbli (in-negozjant) li fil-fatt jagħmilha impossibbli li dan il-prodott jiġi kkummerċjalizzat b’suċċess f’isimha stess. Konsegwentement, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja kellha tikkonkludi fil-kawża ineżami li l-korrispettiv kollu għandu jitqies bħala l-ammont taxxabbli, il-“kummerċ tad-deheb” tar-rikorrenti probabbilment jieqaf fil-futur qrib. F’dak il-każ, hija tista’, l-iktar l-iktar, taġixxi bħala intermedjarju bejn ix-xerrejja u l-bejjiegħa, peress li f’dan il-każ tiġi ntaxxata biss il-kummissjoni (sa fejn, b’dan il-mod, hija teċċedi l-limitu tal-impriżi ż-żgħar).

50.

Madankollu, din il-kwistjoni (esklużjoni tal-bejgħ f’isem wieħed stess) ma hijiex ġdida u hija koperta mill-iskema tal-marġni fid-Direttiva dwar il-VAT fl-Artikoli 311 et seq. Fl-aħħar mill-aħħar, is-suq tal-oġġetti użati jippreżenta preċiżament dawn il-problemi. Dawn huma oġġetti li joriġinaw minn bejjiegħa privati u li jistgħu wkoll jinxtraw mill-konsumaturi mingħand dawn il-bejjiegħa privati. Huwa għalhekk li negozjant, jekk jixtieq ibigħ merkanzija f’ismu stess lil individwi oħra, jaffaċċja żvantaġġ kompetittiv tant kbir li l-leġiżlatur jagħtih tnaqqis tat-tranżazzjoni tal-input minflok tnaqqis tat-taxxa tal-input (li jeżisti biss fil-każ ta’ xiri mingħand persuna taxxabbli).

51.

Għaldaqstant, negozjant jista’, taħt l-iskema tal-marġni, inaqqas it-tranżazzjoni tal-input tiegħu mit-tranżazzjoni tal-output tiegħu għall-oġġetti użati li jikkummerċjalizza u għalhekk ikun obbligat jintaxxa biss il-profitt gross (marġni ta’ profitt) tiegħu. Dan jevita, minn naħa, tassazzjoni doppja  ( 17 ), peress li huwa biss il-valur miżjud innifsu (il-marġni) li jkun suġġett għal VAT addizzjonali. Min-naħa l-oħra, dan inaqqas l-iżvantaġġ kompetittiv meta mqabbel mal-bejjiegħa privati, peress li piż addizzjonali tal-VAT huwa dovut biss għall-valur miżjud li jkun ħoloq.

52.

Fid-dawl tal-fatt li r-rikorrenti tixtieq l-iktar l-iktar tiġi ntaxxata fuq il-marġni ta’ profitt tagħha u tenfasizza espressament fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha l-assenza ta’ dritt għal tnaqqis, id-domanda tista’ għalhekk tiġi interpretata wkoll fis-sens li qiegħda tintalab interpretazzjoni tal-Artikoli 311 et seq. tad-Direttiva dwar il-VAT. F’dan ir-rigward, għandu jiġi ddeterminat jekk id-deheb tal-logħob jistax jitqies bħala oġġett użat fis-sens tal-punt 1 tal-Artikolu 311(1) u r-rikorrenti bħala negozjant fis-sens tal-punt 5 tal-Artikolu 311(1), b’tali mod li l-marġni ta’ profitt biss huwa suġġett għall-VAT.

2.

Interpretazzjoni testwali

53.

Ir-rikorrenti jkollha qabelxejn titqies bħala negozjant. Il-punt 5 tal-Artikolu 311(1) tad-Direttiva dwar il-VAT jiddefinixxi negozjant taxxabbli bħala “persuna taxxabbli li, matul l-attività ekonomika tagħha u bil-għan li terġa’ tbiegħ, tixri, jew tapplika għall-għanijiet tan–negozju tagħha, jew timporta, oġġetti użati, xogħlijiet ta’ l-arti, oġġetti tal-kollezzjoni jew antikitajiet, kemm jekk dik il-persuna taxxabbli qed taġixxi għaliha nnifisha jew f’isem persuna oħra skond kuntratt li permezz tiegħu titħallas kummissjoni fuq ix-xiri jew il-bejgħ”.

54.

Anki jekk l-iskema tal-marġni tikkostitwixxi eċċezzjoni għas-sistema normali ta’ tassazzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja  ( 18 ) qieset ukoll li r-“regola ta’ interpretazzjoni stretta ma tfissirx li l-kliem użat sabiex tiġi ddefinita l-imsemmija skema għandu jiġi interpretat b’mod li jneħħilha l-effetti tagħha. Fil-fatt, l-interpretazzjoni ta’ dan il-kliem għandha tkun konformi mal-għanijiet segwiti permezz tal-imsemmija skema u għandha tosserva r-rekwiżiti ta’ newtralità fiskali.”

55.

Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja  ( 19 ) ġustament adottat interpretazzjoni wiesgħa tal-kunċett ta’ negozjant, li tgħid li dan tal-aħħar ma għandux normalment jakkwista oġġetti użati. Għall-kuntrarju, il-kwistjoni dwar jekk il-bejgħ mill-ġdid għandux bħala prinċipju jaqa’ taħt il-qasam ta’ attività normali  ( 20 ) tan-negozjant hija ċertament dubjuża. Huwa diffiċli għal qorti li tevalwa dak li jaqa’ fil-qasam ta’ attività normali ta’ persuna taxxabbli, peress li din hija deċiżjoni li toriġina mill-impriża. Madankollu, ma hemmx lok li dan jiġi eżaminat fil-kawża ineżami, peress li l-bejgħ tad-deheb tal-logħob jidher li jaqa’ taħt il-qasam ta’ attività normali tar-rikorrenti.

56.

Barra minn hekk, id-deheb tal-logħob għandu jkun oġġett użat fis-sens tal-punt 1 tal-Artikolu 311(1) tad-Direttiva dwar il-VAT. Il-kunċett ta’ oġġetti użati għandu wkoll jiġi interpretat b’mod wiesa’  ( 21 ), peress li, għall-finijiet tal-iskema tal-marġni, huwa irrilevanti jekk oġġett ġdid, oġġett ftit użat jew oġġett użat ħafna jinbiegħx mill-ġdid, peress li jkun inxtara minn qabel mingħand persuna li ma hijiex imprenditur.

57.

Huwa minnu li d-deheb tal-logħob huwa ttrattat fil-logħba bħala oġġett u huwa skambjat ma’ oġġetti oħra. Madankollu, dan għandu jitqies bħala provvista ta’ servizzi fis-sens tad-Direttiva dwar il-VAT, peress li l-Artikolu 24 tad-Direttiva dwar il-VAT jiddefinixxi provvista ta’ servizzi bħala dak kollu li ma huwiex kunsinna ta’ oġġetti. Skont l-Artikolu 14(1) tad-Direttiva dwar il-VAT, kunsinna tippreżupponi t-trasferiment tas-setgħa ta’ disponiment ta’ oġġett tanġibbli bħala sid. Id-deheb tal-logħob ma huwiex oġġett tanġibbli. Il-kwistjoni li għandha tiġi deċiża hija għalhekk dik dwar jekk tali servizzi jistgħux jiġu inklużi wkoll fil-kunċett ta’ oġġetti użati meta, sa fejn, hemm parallel mal-bitcoins (ara f’dan ir-rigward il-punti 38 et seq. ta’ dawn il-konklużjonijiet), jiġu kkummerċjalizzati f’kummerċ legali bħala oġġetti użati.

58.

Jekk l-Artikolu 314 tad-Direttiva dwar il-VAT jiġi interpretat letteralment, ikunu biss il-provvisti ta’ oġġetti użati li jaqgħu taħt l-iskema tal-marġni tal-VAT. Madankollu, il-kontenut letterali huwa l-bidu tal-interpretazzjoni u mhux it-tmiem tagħha. Sabiex tiġi ddeterminata l-portata ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni kemm il-formulazzjoni tagħha, il-kuntest tagħha kif ukoll l-għanijiet tagħha  ( 22 ), u b’mod partikolari l-oriġini tagħha  ( 23 ). Ma’ dan tiżdied ir-rabta tal-leġiżlatur ma’ regoli ta’ livell superjuri, raġuni li għaliha d-drittijiet fundamentali tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”) għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni waqt l-interpretazzjoni  ( 24 ), kif ukoll il-fatt li r-realtà setgħet evolviet u għalhekk ma setgħetx tittieħed inkunsiderazzjoni fit-test storiku.

59.

Kif ikkonstata l-Avukat Ġenerali Szpunar, il-prinċipju ta’ separazzjoni tal-poteri jeżiġi f’dan ir-rigward ċerta prudenza min-naħa tal-Qorti tal-Ġustizzja  ( 25 ). Ksur tal-kontenut normattiv ta’ dispożizzzjonijiet fis-seħħ huwa ġġustifikat biss jekk dawn id-dispożizzjonijiet ma jkunux ċari, ma jkunux kompleti jew ikunu kontradittorji jew jekk l-interpretazzjoni letterali tagħhom twassal għal riżultati kuntrarji mhux biss għall-għanijiet ta’ dawn ir-regoli, iżda wkoll għal prinċipji fundamentali. Dan huwa l-każ hawnhekk.

60.

Huwa minnu li t-terminu “kunsinna” jimmilita favur interpretazzjoni ta’ kunsinna (ta’ oġġetti) fis-sens tal-leġiżlazzjoni dwar il-VAT u għalhekk, fis-sens tekniku, bħala delimitazzjoni fir-rigward tal-provvista ta’ servizz. Madankollu, il-kunċett ta’ kunsinna f’sens mhux tekniku jkopri wkoll il-bejgħ ta’ oġġetti li, teknikament, għandhom jitqiesu bħala provvista ta’ servizzi, iżda li, fl-użu lingwistiku normali, huma pjuttost ikkunsidrati bħala trasferiment tas-setgħa li wieħed jiddisponi minn oġġett u, fir-realtà (fir-relazzjonijiet ġuridiċi) bħala oġġetti użati, u, għaldaqstant, huma ttrattati bħala oġġetti użati.

61.

Eżempji klassiċi huma, pereżempju, il-bejgħ ta’ biljett ta’ dħul bil-karta jew dokument fiżiku li jattesta dritt ta’ trasport, il-bejgħ ta’ arti elettronika permezz ta’ NFT li tattesta sjieda, jew ukoll il-bejgħ ta’ “oġġetti” f’logħba tal-kompjuter. Numru żgħir biss mill-plejers tal-kompjuter ikunu jassumu, pereżempju, li l-akkwist ta’ “xabla maġika” huwa servizz tal-operatur tal-logħba jew ta’ bejjiegħ ieħor u li dan tal-aħħar ma tahomx is-setgħa li jiddisponu mix-“xabla maġika tagħhom”.

3.

Interpretazzjoni storika

62.

Jekk wieħed jeżamina l-oriġini tal-iskema tal-marġni, jiġi kkonstatat li din ġiet introdotta fid-Direttiva dwar il-VAT tard ħafna u a posteriori  ( 26 ). Fl‑1973, il-Kummissjoni ppreżentat l-ewwel proposta li tat lok biss għal dispożizzjoni tranżitorja  ( 27 ). It-tieni proposta tal-Kummissjoni ma ntlaqatx fl‑1978  ( 28 ) u t-tielet waħda ġiet introdotta biss fl‑1989  ( 29 ).

63.

Mill-espożizzjoni tal-motivi ta’ din l-aħħar proposta tal-Kummissjoni jirriżulta li l-iskema tal-marġni fiha “lakuna ta’ importanza kbira fir-rigward tal-prinċipju ta’ newtralità fis-sistema komuni tal-VAT”  ( 30 ). Ir-raġuni kienet li kien hemm problemi fl-importazzjoni mill-ġdid transkonfinali ta’ oġġetti użati minn individwi, li jispjega l-enfasi fuq “oġġetti tanġibbli”.

64.

Madankollu, il-Kummissjoni tispjega b’mod espliċitu li l-proposta għandha l-għan li timplimenta “l-prinċipju ta’ projbizzjoni tat-tassazzjoni doppja”  ( 31 ). F’dan ir-rigward, għandha tinstab soluzzjoni għall-oġġetti użati introdotti mill-ġdid fiċ-ċirkwit ekonomiku minn negozjanti, peress li dawn diġà ġew suġġetti għall-VAT meta ġew akkwistati minn individwi u jerġgħu jkunu suġġetti għall-VAT f’każ ta’ bejgħ mill-ġdid minn negozjant. Din hija skema speċjali “applikabbli biss għall-impriżi speċjalizzati f’dawn is-swieq”  ( 32 ).

65.

F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tenfasizza l-kamp ta’ applikazzjoni wiesa’ tal-iskema speċjali. “Madankollu, dan jirrifletti l-idea li tiġi evitata t-tassazzjoni doppja kull fejn jinbiegħu mill-ġdid oġġetti li jinkludu VAT residwa li ma tistax titnaqqas  ( 33 )”. Madankollu, id-distinzjoni bejn oġġetti użati li jinkludu VAT residwa u oġġetti użati li ma jinkluduhiex hija tant diffiċli li l-oġġetti użati kollha jkollhom jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex “jiġi evitat li l-attivitajiet tan-negozjant taxxabbli jiġu diviżi”  ( 34 ). Fil-fatt, l-iskema tal-marġni kienet possibbilment marbuta mal-provvista ta’ oġġetti użati peress li dak iż-żmien kien preżunt li servizz dejjem jiġi kkonsmat malli jiġi pprovdut u għalhekk ma jistax jiġi kkummerċjalizzat iktar.

66.

Madankollu, la fl‑1978 u lanqas fl‑1989 ma kien prevedibbli li, b’mod partikolari bis-saħħa tal-internet, kien ser jitfaċċa suq sekondarju għal ħafna oġġetti addizzjonali li jiġu kkummerċjalizzati bħal merkanzija iżda ma humiex oġġetti tanġibbli. Il-kummerċ ta’ biljetti tad-dħul għall-kunċerti, eċċ., huwa eżempju klassiku li jippermetti lill-pjattaformi online differenti jixtru mingħand bejjiegħa privati u jbigħuhom mill-ġdid lil xerrejja privati oħra. Fil-kawża ineżami wkoll, ir-rikorrenti sabet mod kif tixtri oġġetti intanġibbli (deheb tal-logħob) mingħand bejjiegħa privati u terġa’ tbigħhom lil xerrejja privati. Jekk jiġi preżunt li x-xerrejja privati nnifishom xtraw id-deheb tal-logħob fil-logħba bi ħlas (l-hekk imsejjaħ xiri in-app), allura ma jkun hemm ebda differenza sinjifikattiva mill-kwistjoni deskritta mill-Kummissjoni f’dak iż-żmien.

67.

Fi kwalunkwe każ, l-oriġini tal-iskema tal-marġni ma tippermettix li jiġi dedott li l-kummerċ ta’ servizzi “użati” ġie deliberatament eskluż għal ċerti raġunijiet.

4.

Interpretazzjoni bbażata fuq l-għan tal-iskema tal-marġni

68.

L-iskop tal-iskema tal-marġni huwa prinċipalment l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ newtralità, kif enfasizzat il-Kummissjoni fil-proposta tagħha għall-introduzzjoni tal-iskema tal-marġni.

69.

Il-prinċipju ta’ newtralità jeżiġi, minn naħa, li tiġi ssalvagwardjata l-ugwaljanza kompetittiva ta’ negozjant taxxabbli, sa fejn huwa jista’ jnaqqas it-tranżazzjoni tal-input mit-tranżazzjoni tal-output tiegħu u li għalhekk huwa jkun responsabbli għall-ħlas tat-taxxa biss fuq id-differenza. Min-naħa l-oħra, skont il-Kummissjoni, hemm lok li tiġi evitata tassazzjoni doppja bil-VAT residwa ġeneralment inkluża fuq oġġetti użati. Dawn iż-żewġ elementi jinsabu wkoll fil-premessa 51 u fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja  ( 35 ).

70.

Dawn iż-żewġ għanijiet għandhom jiġu kkunsidrati fid-dawl tal-Karta, li ilha torbot ukoll lil-leġiżlatur tal-Unjoni mit-Trattat ta’ Lisbona  ( 36 ). Huwa wkoll għal din ir-raġuni li għandu jkun hemm ġustifikazzjoni valida sabiex jiġu ntaxxati b’mod differenti l-kummerċ ta’ oġġetti użati u l-kummerċ ta’ servizzi “użati”, peress li din id-differenza fit-trattament tikser il-prinċipju ta’ newtralità.

71.

Dan ifakkar il-kwistjoni, deċiża reċentement mill-Qorti tal-Ġustizzja, dwar jekk l-iskema tal-marġni fil-kummerċ tal-arti tistax tiġi ddifferenzjata skont il-forma ġuridika li jaġixxi ekonomikament taħtha l-awtur ta’ xogħol tal-arti. L-Avukat Ġenerali Szpunar  ( 37 ) ġustament ċaħad din l-assenza ta’ raġuni oġġettiva. Konsegwentement, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat li l-prinċipju ta’ newtralità jipprekludi li persuni taxxabbli li jwettqu l-istess tranżazzjonijiet jiġu ttrattati b’mod differenti fir-rigward tal-ġbir tal-VAT  ( 38 ).

72.

Fil-kawża ineżami wkoll, ma hemm ebda raġuni oġġettiva għalfejn għandha ssir distinzjoni. Id-distinzjoni bejn il-kunsinni ta’ oġġetti u l-provvista ta’ servizzi ssir, bħala prinċipju, fid-dritt tal-VAT biss għal raġunijiet tekniċi, għaliex huwa possibbli li jiġu konnessi (ġeneralment għal raġunijiet prattiċi) diversi postijiet ta’ tassazzjoni, diversi persuni taxxabbli u diversi rati ta’ tassazzjoni differenti u eżenzjonijiet. Madankollu, l-għanijiet imfittxija mill-iskema tal-marġni, jiġifieri li tiġi evitata taxxa doppja jew żvantaġġ kompetittiv, huma indipendenti minn dawn ir-raġunijiet tekniċi. Il-kwistjoni tal-iskema normali jew tal-iskema tal-marġni ma tiddependix mid-distinzjoni teknika bejn il-provvista ta’ servizzi u l-kunsinna ta’ oġġetti, peress li s-servizzi ma jiġux ikkonsmati immedjatament, iżda jiġu kkummerċjalizzati mill-ġdid bħala oġġetti (bħall-biljetti tad-dħul).

73.

F’ċerti każijiet, il-klassifikazzjoni ta’ prodotti kkummerċjalizzati għall-finijiet tal-VAT tmur ukoll kontra l-klassifikazzjoni taħt id-dritt ċivili, u dan jirrendi iktar dubjuż il-konsegwenzi fiskali daqstant differenti għan-negozjant. B’hekk, pereżempju, il-biljetti tad-dħul fid-dritt ċivili Ġermaniż huma titoli anonimi li, bħal oġġetti, jiġu ttrasferiti minħabba li d-dritt indikat fuq il-karta jiġi ttrasferit mat-trasferiment tal-karta nnifisha (ara l-Artikolu 807 tal-BGB). Għalhekk, fir-realtà, din hija kunsinna (tal-karta), iżda, mill-perspettiva tal-VAT, provvista ta’ servizzi (biljetti tad-dħul). Madankollu, l-evalwazzjoni tal-VAT ma tbiddel xejn mill-fatt li, fit-tranżazzjonijiet kummerċjali, il-biljetti tad-dħul jiġu ttrasferiti u kkummerċjalizzati bħala oġġetti.

74.

Madankollu, fir-rigward tas-servizzi li huma kkummerċjalizzati bħala oġġetti użati, ma teżistix, fid-Direttiva dwar il-VAT, skema paragunabbli għall-iskema tal-marġni li tnaqqas l-iżvantaġġ kompetittiv tal-impriżi li joperaw u li tevita t-tassazzjoni doppja. Dan in-nuqqas ta’ leġiżlazzjoni (lakuna leġiżlattiva) iwassal għal kunflitt mal-prinċipju ta’ newtralità (bħala espressjoni tal-Artikolu 20 tal-Karta), li madankollu ma jwassalx għall-invalidità tad-direttiva, iżda jista’ jiġi solvut b’applikazzjoni  ( 39 ) b’analoġija tal-Artikoli 311 et seq. tad-Direttiva dwar il-VAT. Fil-fatt, il-leġiżlatur ma jidhirx li dak iż-żmien kien ippreveda suq sekondarju ta’ servizzi “użati”.

75.

F’dan ir-rigward, il-limitazzjoni tal-iskema tal-marġni għall-kunsinni, anki jekk tittieħed inkunsiderazzjoni setgħa diskrezzjonali wiesgħa tal-leġiżlatur, la turi għan legalment ammissibbli u lanqas raġuni plawżibbli għal din il-limitazzjoni leġiżlattiva. Il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament stabbilit fl-Artikolu 20 tal-Karta, u għalhekk id-dritt primarju, jimmilita wkoll, fil-kawża ineżami, favur interpretazzjoni estensiva tal-iskema tal-marġni għal servizzi li huma kkummerċjalizzati bħala oġġetti użati.

76.

Madankollu, jekk id-deheb tal-logħob ma jistax jinxtara minn persuna taxxabbli, iżda, bħala prinċipju, jista’ biss jintrebaħ waqt il-logħba, fil-fehma tiegħi, ma hemmx komparabbiltà. Il-possibbiltà tal-eżistenza ta’ VAT residwa li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni tkun ukoll (tipikament) eskluża. Għaldaqstant, applikazzjoni b’analoġija sabiex tiġi evitata t-taxxa doppja ma hijiex possibbli. Hija l-Kummissjoni dwar it-Tilwim Fiskali li qiegħda tressaq din it-talba għal deċiżjoni preliminari li għandha tiddeċiedi jekk dan huwiex il-każ fir-rigward tad-deheb tal-logħob.

5.

Konklużjoni intermedjarja

77.

Sabiex jittieħed inkunsiderazzjoni l-progress tekniku u fl-assenza ta’ provi li jindikaw li l-kummerċ tas-servizzi “użati” ġie eskluż deliberatament u għal raġunijiet oġġettivi mill-iskema tal-marġni, applikazzjoni b’analoġija tal-Artikoli 311 et seq. tad-Direttiva dwar il-VAT għas-servizzi kummerċjabbli hija possibbli. Il-fattur rilevanti huwa li, f’suq sekondarju, dawn is-servizzi jiġu kkummerċjalizzati b’mod paragunabbli ma’ oġġetti użati normali.

VI.

Konklużjoni

78.

Għalhekk nipproponi li tingħata risposta għad-domandi preliminari magħmula mill-Mokestinių ginčų komisija prie Lietuvos Respublikos Vyriausybės (il-Kummissjoni dwar it-Tilwim Fiskali fi Ħdan il-Gvern tar-Repubblika tal-Litwanja) kif ġej: