ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 6.2.2025
COM(2025) 33 final
2025/0015(NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για τον καθορισμό της θέσης που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου όσον αφορά την προσθήκη της συμφωνίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο στη συμφωνία για την ίδρυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.Αντικείμενο της πρότασης
Η παρούσα πρόταση αφορά την απόφαση του Συμβουλίου για τον καθορισμό της θέσης που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (στο εξής: ΠΟΕ) σε σχέση με την προβλεπόμενη έκδοση απόφασης για την προσθήκη της συμφωνίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο στο παράρτημα 4 της συμφωνίας για την ίδρυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (στο εξής: συμφωνία ΠΟΕ).
2.Πλαίσιο της πρότασης
2.1.H συμφωνία για την ίδρυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου
Η συμφωνία ΠΟΕ αποσκοπεί στην επίτευξη των σκοπών που αναφέρονται στο προοίμιο της συμφωνίας. Η συμφωνία άρχισε να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 1995.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση (στο εξής: ΕΕ) είναι συμβαλλόμενο μέρος της συμφωνίας 1 . Συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας είναι επίσης και τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Ο ΠΟΕ μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζονται στη συμφωνία του ΠΟΕ.
2.2.Το Γενικό Συμβούλιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου
Το Γενικό Συμβούλιο απαρτίζεται από εκπροσώπους όλων των μελών, οι οποίοι συνεδριάζουν τακτικά. Στα διαστήματα μεταξύ των συνόδων της υπουργικής συνδιάσκεψης, ασκεί τα καθήκοντα της υπουργικής συνδιάσκεψης, καθώς και εκείνα που του ανατίθενται βάσει της συμφωνίας ΠΟΕ.
2.3.Αιτιολόγηση και στόχος της πρότασης
Οι διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία για το ηλεκτρονικό εμπόριο ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του 2019, όταν θεσπίστηκε η κοινή πρωτοβουλία του ΠΟΕ για το ηλεκτρονικό εμπόριο. Οι διαπραγματεύσεις επικεντρώθηκαν στη θέσπιση ενός συνόλου βασικών κανόνων του διεθνούς εμπορίου που θα διέπουν το ψηφιακό εμπόριο, θα προωθούν και θα διευκολύνουν τις ψηφιακές συναλλαγές. Η Επιτροπή διεξήγαγε τις διαπραγματεύσεις εξ ονόματος της ΕΕ 2 .
Στις 26 Ιουλίου 2024, μετά από πέντε έτη διαπραγματεύσεων, οι συμμετέχοντες στην κοινή πρωτοβουλία του ΠΟΕ για το ηλεκτρονικό εμπόριο κατέληξαν στην οριστικοποίηση του κειμένου της συμφωνίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο 3 . Η εν λόγω συνολική συμφωνία καλύπτει ευρύ φάσμα κανόνων του ψηφιακού εμπορίου και, μόλις ενσωματωθεί στο νομικό πλαίσιο του ΠΟΕ, θα αποτελέσει το πρώτο σύνολο παγκόσμιων κανόνων που διέπουν το ψηφιακό εμπόριο. Η συμφωνία για το ηλεκτρονικό εμπόριο περιλαμβάνει: 1) κανόνες διευκόλυνσης του εμπορίου που μπορούν να οδηγήσουν σε πιο απρόσκοπτο ψηφιακό εμπόριο τόσο εντός των χωρών όσο και εκτός των συνόρων (π.χ. διατάξεις σχετικά με τις εμπορικές συναλλαγές χωρίς χαρτί, τις ηλεκτρονικές συμβάσεις, την ηλεκτρονική επαλήθευση ταυτότητας και τις ηλεκτρονικές υπογραφές)· 2) διατάξεις για τη βελτίωση της εμπιστοσύνης στο περιβάλλον του ψηφιακού εμπορίου τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τις επιχειρήσεις (π.χ. διατάξεις σχετικά με ανεπίκλητα διαφημιστικά ηλεκτρονικά μηνύματα, προστασία των καταναλωτών στο διαδίκτυο, κυβερνοασφάλεια ή ανοικτή πρόσβαση στο διαδίκτυο)· και 3) διατάξεις που οδηγούν σε ένα πιο αξιόπιστο διεθνές περιβάλλον ψηφιακού εμπορίου για τη διευκόλυνση της συνεχής πρόσβασης των καταναλωτών και των εταιρειών στο διαδίκτυο και τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες σε προσιτές τιμές (π.χ. διατάξεις για τις ηλεκτρονικές πληρωμές ή τις υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών). Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης οριστική απαγόρευση των τελωνειακών δασμών στις ηλεκτρονικές διαβιβάσεις, κάτι που έχει μεγάλη εμπορική σημασία και αποτελεί βασική προτεραιότητα για τη βιομηχανία της ΕΕ. Τέλος, η συμφωνία περιλαμβάνει μια αναπτυξιακή συνιστώσα, με στόχο να καταστεί δυνατή και να διευκολυνθεί η συμμετοχή καταναλωτών και εταιρειών από αναπτυσσόμενες χώρες στο ψηφιακό εμπόριο.
Όλες οι διατάξεις που περιέχονται στη συμφωνία συνάδουν με το κεκτημένο της ΕΕ και δεν θα απαιτήσουν καμία προσπάθεια εφαρμογής από την ΕΕ, καθώς προβλέπονται ήδη πλήρως στο δίκαιο της ΕΕ και των κρατών μελών.
Η συμφωνία για το ηλεκτρονικό εμπόριο πρόκειται να αποτελέσει μέρος του νομικού πλαισίου του ΠΟΕ ως πλειονομερής συμφωνία, η οποία προσαρτάται επίσημα στο παράρτημα 4 της συμφωνίας ΠΟΕ. Τα συμμετέχοντα μέλη του ΠΟΕ σχεδιάζουν να υποβάλουν επίσημο αίτημα στο Γενικό Συμβούλιο του ΠΟΕ έως τον Φεβρουάριο του 2025 με σκοπό την ενσωμάτωση της συμφωνίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο στο παράρτημα 4 σύμφωνα με το άρθρο X παράγραφος 9 της συμφωνίας για τον ΠΟΕ. Το άρθρο X παράγραφος 9 ορίζει ότι για κάθε προσθήκη στο παράρτημα 4 απαιτείται απόφαση του Γενικού Συμβουλίου «αποκλειστικά με συναίνεση».
Για λόγους σαφήνειας διευκρινίζεται ότι η παρούσα απόφαση αφορά μόνο την παροχή στην ΕΕ της δυνατότητας να προσχωρήσει στη συναίνεση σχετικά με τη νομική ενσωμάτωση της συμφωνίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο στο παράρτημα 4 της συμφωνίας ΠΟΕ. Η παρούσα πρόταση δεν αφορά την επίσημη αποδοχή της συμφωνίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο από την Ένωση. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή θα εκδώσει πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη σύναψη της συμφωνίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο σύμφωνα με το άρθρο 218 παράγραφος 6 της ΣΛΕΕ, αφού η εν λόγω συμφωνία προστεθεί στο παράρτημα 4 της συμφωνίας ΠΟΕ και κηρυχθεί ανοικτή προς αποδοχή.
2.4. Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής
Στην ανακοίνωσή της με τίτλο «Επανεξέταση της εμπορικής πολιτικής — Μια ανοικτή, βιώσιμη και δυναμική εμπορική πολιτική» 4 , η Επιτροπή ανακοίνωσε τα εξής: «Οι κανόνες του ΠΟΕ πρέπει να ευθυγραμμιστούν με την οικονομική και εμπορική πραγματικότητα του 21ου αιώνα. Επί της ουσίας, προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί στον εκσυγχρονισμό των κανόνων του ΠΟΕ για το ηλεκτρονικό εμπόριο, τη διευκόλυνση των επενδύσεων, τις εσωτερικές κανονιστικές ρυθμίσεις στον τομέα των υπηρεσιών και τον ρόλο του κράτους στην οικονομία, συμπεριλαμβανομένων των επιδοτήσεων.».
Η προς έκδοση πράξη συνάδει πλήρως με την εν λόγω ανακοίνωση, διότι αποτελεί αναγκαίο διαδικαστικό βήμα στο πλαίσιο των κανόνων του ΠΟΕ για την ενσωμάτωση της συμφωνίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο στους κανόνες του ΠΟΕ.
2.5. Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης
Η προς έκδοση πράξη συνάδει με άλλες πολιτικές της Ένωσης, και ιδίως με την πολιτική της Ένωσης στον τομέα της εσωτερικής αγοράς και της συνεργασίας για την ανάπτυξη.
3.Θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης
Στόχος της παρούσας πρότασης είναι να επιτραπεί στην ΕΕ να προσχωρήσει σε πιθανή συναίνεση στο Γενικό Συμβούλιο του ΠΟΕ σχετικά με την έγκριση της προς έκδοση πράξης.
Παρότι δεν είναι ακόμα σαφές αν, και σε ποιον βαθμό, τα μέλη του ΠΟΕ θα είναι σε θέση να καταλήξουν σε συναίνεση σχετικά με την προς έκδοση πράξη, η θέση της ΕΕ πρέπει να καθοριστεί εκ των προτέρων από το Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
4.Νομική βάση
4.1.Διαδικαστική νομική βάση
4.1.1.Αρχές
Το άρθρο 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει την έκδοση αποφάσεων για τον καθορισμό «των θέσεων που θα πρέπει να ληφθούν, εξ ονόματος της Ένωσης, σε όργανο που συνιστάται από δεδομένη συμφωνία, όταν το εν λόγω όργανο καλείται να θεσπίσει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα, με εξαίρεση τις πράξεις που συμπληρώνουν ή τροποποιούν το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας».
Η έννοια των «πράξεων που παράγουν έννομα αποτελέσματα» περιλαμβάνει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα δυνάμει των κανόνων του διεθνούς δικαίου που διέπουν το εκάστοτε όργανο. Περιλαμβάνει επίσης κείμενα που δεν έχουν μεν δεσμευτική ισχύ βάσει του διεθνούς δικαίου, αλλά «επηρεάζουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο των ρυθμίσεων που θεσπίζει ο νομοθέτης της Ένωσης» 5 .
4.1.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση
Το Γενικό Συμβούλιο του ΠΟΕ είναι όργανο που έχει συσταθεί με συμφωνία, και συγκεκριμένα τη συμφωνία του ΠΟΕ, το οποίο σύμφωνα με το άρθρο IV παράγραφος 2 της συμφωνίας του ΠΟΕ, είναι αρμόδιο για τη λήψη αποφάσεων επί όλων των θεμάτων τα οποία εντάσσονται στο πλαίσιο των πολυμερών εμπορικών συμφωνιών, συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων που παράγουν έννομα αποτελέσματα.
Οι προς έκδοση πράξεις που αναφέρονται ανωτέρω συνιστούν πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα, καθώς ενδέχεται να επηρεάσουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της Ένωσης δυνάμει του διεθνούς δικαίου.
Οι προς έκδοση πράξεις δεν συμπληρώνουν ούτε τροποποιούν το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας ΠΟΕ.
Συνεπώς, η διαδικαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
4.2.Ουσιαστική νομική βάση
4.2.1.Αρχές
Η ουσιαστική νομική βάση για την έκδοση απόφασης δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ εξαρτάται πρωτίστως από τον στόχο και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης σε σχέση με την οποία λαμβάνεται θέση εξ ονόματος της Ένωσης. Εάν η προς έκδοση πράξη επιδιώκει διττό σκοπό ή έχει δύο συνιστώσες και εάν ένας από τους σκοπούς ή μία από τις συνιστώσες μπορεί να χαρακτηριστεί κύριος/-α, ενώ ο/η άλλος/-η έχει απλώς παρεπόμενο χαρακτήρα, η απόφαση δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ πρέπει να στηρίζεται σε μία και μόνο ουσιαστική νομική βάση, ήτοι εκείνη που επιβάλλει ο κύριος ή πρωτεύων σκοπός ή συνιστώσα.
4.2.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση
Ο κύριος στόχος και το περιεχόμενο των προς έκδοση πράξεων αφορούν την κοινή εμπορική πολιτική.
Ως εκ τούτου, η ουσιαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 207 της ΣΛΕΕ.
4.3.Συμπέρασμα
Η νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης θα πρέπει να είναι το άρθρο 207 της ΣΛΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
2025/0015 (NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για τον καθορισμό της θέσης που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου όσον αφορά την προσθήκη της συμφωνίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο στη συμφωνία για την ίδρυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 207 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Ζητήθηκε, σύμφωνα με το άρθρο 42 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1725, η γνώμη του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων, ο οποίος γνωμοδότησε στις [ημερομηνία έκδοσης της γνώμης],
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Η συμφωνία του Μαρακές για την ίδρυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (στο εξής: συμφωνία ΠΟΕ) συνήφθη από την Ένωση με την απόφαση 94/800/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1994 6 , και τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1995.
(2)Σύμφωνα με το άρθρο X παράγραφος 9 της συμφωνίας ΠΟΕ, το Γενικό Συμβούλιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (στο εξής: ΠΟΕ) μπορεί να εγκρίνει αποφάσεις με συναίνεση για την προσθήκη συμφωνίας στο παράρτημα 4 της συμφωνίας ΠΟΕ.
(3)Ενδείκνυται να καθοριστεί η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στο Γενικό Συμβούλιο, καθώς οι αποφάσεις είναι δεσμευτικές για την Ένωση.
(4)Οι διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο ξεκίνησαν επίσημα τον Ιανουάριο του 2019. Η Επιτροπή διεξήγαγε τις διαπραγματεύσεις εξ ονόματος της ΕΕ. Τα συμμετέχοντα μέλη του ΠΟΕ κατέληξαν στην οριστικοποίηση του κειμένου της συμφωνίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο στις 26 Ιουλίου 2024.
(5)Τα μέλη του ΠΟΕ που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία για το ηλεκτρονικό εμπόριο έχουν ως στόχο να υποβάλουν επίσημο αίτημα στο Γενικό Συμβούλιο του ΠΟΕ με σκοπό την ενσωμάτωση της συμφωνίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο στο παράρτημα 4 σύμφωνα με το άρθρο X παράγραφος 9 της συμφωνίας ΠΟΕ. Η Ένωση θα πρέπει να συμμετάσχει στο εν λόγω αίτημα ως προπαρασκευαστικό βήμα για ενδεχόμενη απόφαση του Γενικού Συμβουλίου,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στο Γενικό Συμβούλιο του ΠΟΕ είναι η εξής:
Να προσχωρήσει στη συναίνεση που θα επιτευχθεί μεταξύ των μελών του ΠΟΕ με σκοπό την προσθήκη της συμφωνίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο στο παράρτημα 4 της συμφωνίας ΠΟΕ.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Επιτροπή.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο/Η Πρόεδρος