(1)

Le Treoir (AE) 2018/2001, leagtar síos ceanglais le haghaidh breoslaí áirithe, eadhon bithbhreoslaí, bithleachtanna, breoslaí bithmhaise, breoslaí in-athnuaite leachtacha agus gásacha de thionscnamh neamh-bhitheolaíoch agus breoslaí carbóin athchúrsáilte chun a áirithiú nach féidir iad a áireamh mar chuid de na spriocanna a leagtar amach sa Treoir sin ach amháin más rud é gur táirgeadh go hinbhuanaithe iad agus go sábháiltear leo líon mór astaíochtaí gás ceaptha teasa i gcomparáid le breoslaí iontaise. Le hAirteagal 29 den Treoir, leagtar síos critéir inbhuanaitheachta agus critéir i ndáil le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú maidir le bithbhreoslaí, bithleachtanna agus breoslaí bithmhaise. Thairis sin, le hAirteagal 26 den Treoir agus Rialachán Tarmligthe (AE) 2019/807 ón gCoimisiún (2), leagtar síos na critéir chun a chinneadh cé na bunábhair le haghaidh bithbhreoslaí, bithleachtanna nó breoslaí bithmhaise lena ngabhann riosca ard maidir le hathrú indíreach ar thalamhúsáid, ar thaobh amháin, agus cé na bithbhreoslaí, bithleachtanna nó breoslaí bithmhaise lena ngabhann riosca ard maidir le hathrú indíreach ar thalamhúsáid a chomhlíonann critéir áirithe ar féidir a dheimhniú ina leith go ngabhann riosca íseal leo maidir le hathrú indíreach ar thalamhúsáid, ar an taobh eile. Le hAirteagal 25(2) den Treoir, leagtar síos critéir maidir le laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa le haghaidh breoslaí in-athnuaite leachtacha agus gásacha de thionscnamh neamh-bhitheolaíoch agus breoslaí carbóin athchúrsáilte a úsáidtear in earnáil an iompair. Le hAirteagal 28(2) den Treoir, ceanglaítear ar oibreoirí eacnamaíocha faisnéis a iontráil i mbunachar sonraí de chuid an Aontais maidir leis na hidirbhearta a rinneadh agus maidir le hairíonna inbhuanaitheachta roinnt breoslaí in-athnuaite (bithbhreoslaí, bithghás agus breoslaí in-athnuaite leachtacha agus gásacha de thionscnamh neamh-bhitheolaíoch) agus breoslaí carbóin athchúrsáilte a úsáidtear in earnáil an iompair.

(2)

Le Treoir (AE) 2018/2001, leagtar síos freisin rialacha maidir le rannchuidiú an leictreachais in-athnuaite leis na spriocanna iompair a ríomh. Go háirithe, le hAirteagal 27(3) den Treoir sin, leagtar síos rialacha maidir leis an gcaoi a ríomhtar an rannchuidiú sin, nuair a úsáidtear an leictreachas go díreach chun feithiclí leictreacha a chumhachtú agus nuair a úsáidtear é chun breoslaí in-athnuaite leachtacha agus gásacha de thionscnamh neamh-bhitheolaíocha a tháirgeadh, ar breoslaí iad a úsáidtear in earnáil an iompair.

(3)

Bhí ról tábhachtach ag scéimeanna deonacha maidir le fianaise a sholáthar ar chomhlíonadh na gcritéar inbhuanaitheachta agus na gcritéar maidir le laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa le haghaidh bithbhreoslaí agus bithleachtanna. Faoi Threoir (AE) 2018/2001, is féidir scéimeanna deonacha a úsáid chun a dheimhniú go gcomhlíonann na breoslaí uile a tháirgtear ó bhithmhais, lena n-áirítear breoslaí gásacha agus soladacha, na critéir maidir le hinbhuanaitheacht a leagtar síos sa Treoir sin, agus is féidir sonraí cruinne a sholáthar leo maidir leis an laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa a bhaineann leis na breoslaí sin, agus is féidir iad a úsáid chun a dheimhniú go gcomhlíonann breoslaí in-athnuaite iompair leachtacha agus gásacha de thionscnamh neamh-bhitheolaíoch agus breoslaí carbóin athchúrsáilte a gcritéir maidir le laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa agus chun comhlíonadh fhorálacha Airteagal 27(3) den Treoir sin a chruthú maidir leis an sciar leictreachais in-athnuaite in earnáil an iompair a ríomh. Is féidir scéimeanna deonacha a úsáid freisin chun a chruthú go n-iontrálann oibreoirí eacnamaíocha faisnéis chruinn sa bhunachar sonraí de chuid an Aontais nó sa bhunachar sonraí náisiúnta maidir le roinnt breoslaí in-athnuaite agus breoslaí carbóin athchúrsáilte a úsáidtear in earnáil an iompair i gcomhréir le hAirteagal 28(4) de Threoir (AE) 2018/2001. Thairis sin, is féidir scéimeanna deonacha a úsáid chun bithbhreoslaí, bithleachtanna agus breoslaí bithmhaise lena ngabhann riosca íseal maidir le hathrú indíreach ar thalamhúsáid a dheimhniú. Féadfaidh an Coimisiún a chinneadh gur féidir na scéimeanna deonacha náisiúnta nó idirnáisiúnta a úsáid chun na gcríoch sin ar fad nó cuid díobh.

(4)

De bhun Airteagal 30(9) de Threoir (AE) 2018/2001, i gcás ina soláthróidh oibreoir eacnamaíoch cruthúnas nó sonraí i dtaca le comhlíonadh na gcritéar maidir le hinbhuanaitheacht agus na gcritéar maidir le laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa, ar cruthúnas nó sonraí iad a fhaightear i gcomhréir le scéim dheonach atá aitheanta ag an gCoimisiún, a mhéid a chumhdaítear leis an gcinneadh aitheantais, níl Ballstát le cheangal ar an soláthraí tuilleadh fianaise a sholáthar.

(5)

Chuir scéim dheonach an Chláir Bithmhaise Inbhuanaithe (“scéim CBI”) iarraidh faoi bhráid an Choimisiúin ar aitheantas de bhun Airteagal 30(4) de Threoir (AE) 2018/2001 an 15 Deireadh Fómhair 2020. De thoradh na hiarrata rinne an Coimisiún measúnú ar an scéim sin, measúnú inar sainaithníodh roinnt saincheisteanna a raibh modhnú ag teastáil ina leith. Chuir scéim CBI a hiarraidh isteach arís an 2 Nollaig 2021, inar tugadh aghaidh ar na saincheisteanna a sainaithníodh.

(6)

Le scéim CBI, cumhdaítear na cineálacha bunábhar seo a leanas: (a) ábhar ligniceallalóis a dhíorthaítear ó thalamh foraoise agus ó thalamh neamh-fhoraoise; (b) iarmhair phróiseála ó thionscail a bhaineann le foraoisí agus leis an talmhaíocht (lasmuigh de thalamh foraoise agus talmhaíochta). Eisiatar iarmhair thalmhaíochta ó thalamh talmhaíochta. Le scéim CBI, cumhdaítear breoslaí bithmhaise (millíní agus slisíní adhmaid) a tháirgtear ó ábhar ligniceallalóis foraoise agus neamh-fhoraoise agus iarmhair phróiseála a bhaineann le foraoisí agus leis an talmhaíocht le haghaidh táirgeadh teasa agus leictreachais. Tá “bithleachtanna”, “bithbhreoslaí”, “bithghás”, “breoslaí in-athnuaite leachtacha agus gásacha de thionscnamh neamh-bhitheolaíoch” agus “breoslaí carbóin athchúrsáilte” lasmuigh de raon feidhme scéim CBI. Tá clúdach geografach domhanda ag scéim CBI agus cuimsítear léi an líne chúraim ar fad.

(7)

Agus measúnú á dhéanamh ag an gCoimisiún ar scéim CBI, chinn sé go gcumhdaítear léi go leormhaith na critéir maidir le hinbhuanaitheacht a leagtar síos in Airteagal 29(6) go (7) de Threoir (AE) 2018/2001, go soláthraítear léi sonraí cruinne faoi laghduithe ar astaíochtaí gás ceaptha teasa chun críocha Airteagal 29(10) den Treoir sin agus go gcuirtear modheolaíocht maidir le cothromaíocht mhaise i bhfeidhm léi i gcomhréir le ceanglais Airteagal 30(1) agus (2) den Treoir sin. Ní chuirtear san áireamh leis an measúnú sin na gníomhartha cur chun feidhme atá le teacht agus atá le glacadh i gcomhréir le hAirteagail 29(8) agus 30(8) de Threoir (AE) 2018/2001, ar gníomhartha iad a bhaineann le treoir a sholáthar chun comhlíonadh na gcritéar maidir le hinbhuanaitheacht a leagtar síos in Airteagal 29(6) agus (7) den Treoir sin a léiriú agus a bhaineann le rialacha lena bhfíoraítear critéir maidir le hinbhuanaitheacht, maidir le laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa agus critéir i ndáil le riosca íseal maidir le hathrú indíreach ar thalamhúsáid. Dá bhrí sin, déanfar athmheasúnú ar scéim CBI nuair a ghlacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin

(8)

Sa mheasúnú ar scéim CBI, fuarthas amach go gcomhlíonann sí caighdeáin leordhóthanacha iontaofachta, trédhearcachta agus iniúchóireachta neamhspleáiche agus na ceanglais mhodheolaíocha a leagtar amach in Iarscríbhinn VI a ghabhann le Treoir (AE) 2018/2001.

(9)

Ba cheart scéim aitheanta CBI a chur ar fáil sa roinn atá dírithe ar scéimeanna deonacha ar shuíomh gréasáin Europa an Choimisiúin.

(10)

Chun go bhféadfar na bearta dá bhforáiltear sa Chinneadh seo a chur i bhfeidhm go pras, ba cheart an Cinneadh seo a theacht i bhfeidhm an lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

(11)

Tá na bearta dá bhforáiltear sa Chinneadh seo i gcomhréir leis an tuairim ón gCoiste um Inbhuanaitheacht Bithbhreoslaí, Bithleachtanna agus Breoslaí Bithmhaise a bunaíodh le hAirteagal 34(2) de Threoir (AE) 2018/2001.

(a)

comhlíontacht na gcoinsíneachtaí bithbhreoslaí leis na critéir maidir le hinbhuanaitheacht a leagtar síos in Airteagal 29(6) go (7) agus (10) de Threoir (AE) 2018/2001.

(a)

má léirítear go soiléir nach bhfuil eilimintí curtha chun feidhme le scéim dheonach an Chláir Bithmhaise Inbhuanaithe, arb eilimintí iad a mheastar a bheith tábhachtach don Chinneadh seo nó má dhéantar sárú tromchúiseach agus struchtúrach ar na heilimintí sin;

(b)

mura gcuireann scéim dheonach an Chláir Bithmhaise Inbhuanaithe tuarascálacha bliantúla faoi bhráid an Choimisiúin de bhun Airteagal 30(5) de Threoir (AE) 2018/2001;

(c)

mura gcuirtear chun feidhme le scéim dheonach an Chláir Bithmhaise Inbhuanaithe na caighdeáin iniúchóireachta neamhspleáiche agus ceanglais eile a shonraítear sna gníomhartha cur chun feidhme dá dtagraítear in Airteagal 29(8) ná in Airteagal 30(8) de Threoir (AE) 2018/2001 nó mura gcuirtear chun feidhme léi feabhsuithe ar eilimintí eile den scéim a mheastar a bheith tábhachtach maidir le haitheantas leanúnach.