|
Iris Oifigiúil |
GA Sraith C |
|
C/2026/5254 |
8.10.2026 |
Ráiteas dearbhaithe na Cúirte Iniúchóirí do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle maidir leis an 9ú, 10ú agus 11ú CEF — Tuarascáil an iniúchóra neamhspleách
(C/2026/5254)
Tuairim
|
I. |
Rinneamar iniúchóireacht ar an méid seo a leanas:
|
Beachtas na gcuntas
Tuairim maidir le beachtas na gcuntas
|
II. |
Is é ár dtuairim go dtugann cuntais bhliantúla an 9ú, 10ú agus 11ú CEF don bhliain dar chríoch an 31 Nollaig 2025 léargas fíorcheart, ar gach slí ábharthach, ar a staid airgeadais amhail an 31 Nollaig 2025, ar thorthaí a gcuid oibríochtaí, ar a sreabha airgid agus ar na hathruithe ar ghlansócmhainní don bhliain dar chríoch an dáta céanna, i gcomhréir le Rialachán Airgeadais CEF agus le rialacha cuntasaíochta don earnáil phoiblí a bhfuil glacadh go hidirnáisiúnta leo. |
Dlíthiúlacht agus rialtacht na n-idirbheart is bun leis na cuntais
Ioncam
Tuairim maidir le dlíthiúlacht agus rialtacht an ioncaim
|
III. |
Is é ár dtuairim go bhfuil an t-ioncam is bonn leis na cuntais don bhliain dar chríoch an 31 Nollaig 2025 dlíthiúil agus rialta ar gach slí ábharthach. |
Caiteachas
Tuairim neamhfhabhrach maidir le dlíthiúlacht agus rialtacht an chaiteachais
|
IV. |
Is é ár dtuairim, mar gheall ar shuntasacht an ábhair a bhfuil cur síos air faoi ‘Bunús don tuairim neamhfhabhrach maidir le dlíthiúlacht agus rialtacht an chaiteachais’, go bhfuil difear ábharthach déanta ag earráid don chaiteachas atá glactha sna cuntais don bhliain dar chríoch 31 Nollaig 2025. |
Bunús don tuairim
|
V. |
Tá ár n-iniúchóireacht déanta againn i gcomhréir le Caighdeáin Idirnáisiúnta Iniúchóireachta (ISAnna) agus Cóid Eitice IFAC agus Caighdeáin Idirnáisiúnta na nUasfhoras Iniúchóireachta (ISSAInna) INTOSAI. Tá cur síos níos mionsonraithe ar ár bhfreagrachtaí faoi na caighdeáin agus na cóid sin sa roinn ‘Freagrachtaí an iniúchóra’ inár dtuarascáil. Tá na ceanglais maidir le neamhspleáchas agus ár n-oibleagáidí eiticiúla comhlíonta againn faoin gCód Eitice do Chuntasóirí Proifisiúnta de chuid Bhord na gCaighdeán Idirnáisiúnta Eitice do Chuntasóirí. Creidimid go bhfuil an fhianaise iniúchóireachta atá faighte againn leordhóthanach agus oiriúnach le bheith mar bhunús dár dtuairim. |
Bunús don tuairim neamhfhabhrach maidir le dlíthiúlacht agus rialtacht an chaiteachais
|
VI. |
Is é ár leibhéal earráide measta foriomlán do chaiteachas atá glactha i gcuntais an 9ú, 10ú agus 11ú CEF don bhliain dar chríoch an 31 Nollaig 2025 ná 10,5 %. Dá bhrí sin, tá éifeachtaí na n-earráidí a d’aimsíomar ábharthach agus freisin forleatach i gcás an chaiteachais ar glacadh leis don bhliain. |
Príomhábhair iniúchóireachta
|
VII. |
Is iad na príomhábhair iniúchóireachta ná na hábhair sin, de réir ár mbreithiúnais ghairmiúil, a raibh an tábhacht is mó ag gabháil leo inár n-iniúchadh ar na ráitis airgeadais don tréimhse reatha. Tugadh aghaidh ar na hábhair sin i gcomhthéacs ár n-iniúchóireachta ar na ráitis airgeadais ina n-iomláine, agus nuair a bhíomar ag teacht ar thuairim i dtaobh na ráiteas sin, ach ní thugaimid tuairim ar leithligh ar na hábhair sin. |
Muirir fhabhraithe
|
VIII. |
Rinneamar measúnú ar na muirir fhabhraithe a bhí sna cuntais agus a bhí faoi réir leibhéal ard meastacháin. Ag deireadh na bliana in 2025, rinne an Coimisiún meastachán gurb ionann na speansais incháilithe a tabhaíodh ach nach bhfuil tuairiscithe go fóill ag na tairbhithe agus €3 195 mhilliún (deireadh na bliana 2024: €3 885 mhilliún). |
|
IX. |
Scrúdaíomar an ríomh ar na meastacháin de na fabhruithe sin agus rinneamar athbhreithniú ar shampla de 20 íocaíocht réamh-mhaoiniúcháin aonair agus 19 shonrasc a bhí taifeadta ach nach raibh seiceáilte go fóill chun aghaidh a thabhairt ar an riosca gur tugadh míráiteas ar na fabhruithe. Ba é ár gconclúid tar éis an obair a dhéanamh ná go raibh na muirir fabhraithe a bhí sainaitheanta sna cuntais deiridh iomchuí. |
Ábhair eile
Athrú ar an modheolaíocht chun earráidí sa soláthar poiblí a chainníochtú
|
X. |
Ón mbliain reatha, rinneamar modhnú ar ár modheolaíocht chun tionchar na n-earráidí a bhaineann le soláthar poiblí a chainníochtú. Tá an cur chuige nuashonraithe ailínithe leis an modheolaíocht a chuireann an Coimisiún i bhfeidhm i gcomhthéacs na gclár caiteachais bainistíochta comhroinnte faoin mbuiséad ginearálta. Cuirimid i láthair tionchar measta an athraithe sin i mír 33 dár dtuarascáil bhliantúil. |
Freagrachtaí na bainistíochta (an Coimisiún)
|
XI. |
I gcomhréir le hAirteagail 310 go 325 CFAE agus le Rialacháin Airgeadais an 11ú CEF, is í an bhainistíocht atá freagrach as cuntais bhliantúla CEF a ullmhú agus a chur i láthair bunaithe ar chaighdeáin chuntasaíochta don earnáil phoiblí a bhfuil glacadh go hidirnáisiúnta leo, agus is iad atá freagrach as dlíthiúlacht agus rialtacht na n-idirbheart is bun leo. Áirítear ar an bhfreagracht sin rialú inmheánach a cheapadh, a chur chun feidhme agus a chothabháil, ar córas rialaithe é a bhaineann le hullmhú agus le cur i láthair ráiteas airgeadais atá saor ó mhíráiteas ábharthach, bídís sin ann mar gheall ar chalaois nó mar gheall ar earráid. Is í an bhainistíocht atá freagrach faoi dheoidh as dlíthiúlacht agus rialtacht na n-idirbheart is bun le cuntais CEF. |
|
XII. |
Agus na cuntais á n-ullmhú, tá an bhainistíocht freagrach as measúnú a dhéanamh ar chumas na CEFanna leanúint ar aghaidh mar ghnóthas reatha, aon ábhair ábhartha a nochtadh agus úsáid a bhaint as bonn cuntasaíochta an ghnóthais reatha de réir mar is infheidhme, ach amháin i gcás ina bhfuil sé i gceist aige an t-eintiteas a leachtú nó scor d’oibríochtaí, nó mura bhfuil aon rogha réalaíoch eile aige ach é sin a dhéanamh. |
|
XIII. |
Is í an bhainistíocht atá freagrach as formhaoirseacht a dhéanamh ar phróiseas tuairiscithe airgeadais na CEFanna. |
Freagrachtaí an iniúchóra maidir leis an iniúchadh ar chuntais CEF agus na hidirbhearta is bun leo
|
XIV. |
Is iad ár gcuspóirí ná dearbhú réasúnach a fháil maidir le cibé an bhfuil cuntais CEF saor ó mhíráiteas ábharthach nó nach bhfuil agus an bhfuil na hidirbhearta is bun leo dlíthiúil agus rialta nó nach bhfuil, agus ráiteas dearbhaithe a sholáthar do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle, ar bhonn ár n-iniúchta, maidir le beachtas na gcuntas agus dlíthiúlacht agus rialtacht na n-idirbheart is bun leo. Is leibhéal ard dearbhaithe é dearbhú réasúnta, ach ní ráthaítear leis go cinnte go bhfuil gach míráiteas nó neamhchomhlíonadh ábharthach a d’fhéadfadh a bheith ann braite san iniúchadh. D’fhéadfadh sé go n-eascróidís as calaois nó earráid agus meastar gur ábhar ábharthach iad más rud é, ina n-aonar nó sa chomhiomlán, go bhféadfaí a bheith ag dréim leis go réasúnach go mbeadh tionchar acu ar aon chinneadh eacnamaíoch ar bhonn chuntais CEF. |
|
XV. |
Maidir le hioncam, scrúdaímid na ranníocaíochtaí go léir ó Bhallstáit agus sampla de chineálacha eile d’idirbhearta ioncaim. |
|
XVI. |
I gcás an chaiteachais, scrúdaímid idirbhearta íocaíochta a luaithe atá caiteachas tabhaithe, taifeadta agus glactha. Clúdaíonn an scrúdú sin gach catagóir íocaíochta (seachas airleacain) ag an bpointe a ndéantar iad. Scrúdaítear réamhíocaíochtaí a luaithe atá fianaise curtha ar fáil ag faighteoir na gcistí ar a gceartúsáid agus a luaithe atá an fhianaise sin glactha ag an institiúid nó ag an gcomhlacht tríd an réamhíocaíocht a imréiteach, rud a bhféadfadh sé nach dtarlódh sé go dtí bliain éigin ina dhiaidh sin. |
|
XVII. |
Feidhmímid ár mbreithiúnas gairmiúil agus bíonn aird chuí againn ar an sceipteachas gairmiúil i rith an iniúchta. Déanaimid an méid seo a leanas freisin:
|
|
XVIII. |
I measc nithe eile, cuirimid an bhainistíocht ar an eolas faoin scóip agus an sceideal ama atá beartaithe don iniúchadh agus faoi fhionnachtana iniúchóireachta suntasacha, lena n-áirítear fionnachtana i dtaobh aon easnamh suntasach sa rialú inmheánach. |
|
XIX. |
Maidir leis na hábhair a pléadh leis an gCoimisiún, déanaimid amach cad iad na cinn is suntasaí san iniúchadh ar chuntais CEF agus arb iad, mar sin, na príomhábhair iniúchóireachta don tréimhse reatha iad. Déanaimid cur síos ar na hábhair sin sa tuarascáil mura rud é go gcuireann dlí nó rialachán cosc ar nochtadh poiblí nó go ndéanaimid cinneadh, i gcúinsí an-annamh, nár cheart ábhar a chur in iúl inár dtuarascáil toisc go bhféadfaí a bheith ag dréim go réasúnta leis gur mhó na hiarmhairtí díobhálacha a bheadh ann dá ndéanfaí amhlaidh ná aon tairbhe do leas an phobail. |
02/07/2026
Tony MURPHY
An tUachtarán
Cúirt Iniúchóirí na hEorpa
12, rue Alcide De Gasperi – L-1615 Luxembourg
(1) De bhun Airteagail 43, 48-50 agus 58 den Rialachán Airgeadais is infheidhme don 11ú CEF, ní chlúdaíonn an ráiteas dearbhaithe seo acmhainní CEF a bhainistíonn BEI.
ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2026/5254/oj
ISSN 1977-107X (electronic edition)