Bruksela, dnia 1.6.2021

COM(2021) 289 final

2018/0199(COD)

KOMUNIKAT KOMISJI
DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

na podstawie art. 294 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

dotyczący

stanowiska Rady w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących Europejskiej współpracy terytorialnej (EWT) wspieranej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz instrumentów finansowania zewnętrznego


2018/0199 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI
DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO


na podstawie art. 294 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej


dotyczący

stanowiska Rady w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących Europejskiej współpracy terytorialnej (EWT) wspieranej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz instrumentów finansowania zewnętrznego

1.Przebieg procedury

Data przekazania wniosku Parlamentowi Europejskiemu i Radzie
(dokument COM(2018) 374 final – 2018/0199/(COD)):

29 maja 2018 r.

Data wydania opinii przez Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny:

19 września 2018 r.

Data uchwalenia stanowiska Parlamentu Europejskiego w pierwszym czytaniu:

26 marca 2019 r.

Data rozmów trójstronnych (porozumienie w sprawie ostatecznego tekstu)    

2 grudnia 2020 r.

Data przyjęcia stanowiska Rady w pierwszym czytaniu:

27 maja 2021 r.

2.Przedmiot wniosku Komisji

Wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie Europejskiej współpracy terytorialnej ma na celu ustanowienie przepisów szczegółowych regulujących Europejską współpracę terytorialną („EWT”), doprecyzowanie i uzupełnienie przepisów zawartych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/... ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz instrumentu na rzecz wsparcia finansowego w zakresie zarządzania granicami zewnętrznymi oraz wspólnej polityki wizowej, które regulują realizację i wdrożenie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR).

Główny nacisk kładzie się w nim na kluczowe kwestie dotyczące wdrożenia i współpracy, przede wszystkim na:

·zdefiniowanie i zasięg geograficzny różnych komponentów poświęconych współpracy (transgranicznej, transnarodowej, międzyregionalnej i na poziomie regionów najbardziej oddalonych);

·określenie szczegółowych zasad koncentracji tematycznej;

·wyznaczenie celów EWT i jej zakresu;

·dostosowanie przepisów zawartych w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów dotyczących programowania, instytucji odpowiedzialnych za program, zarządzania i kontroli oraz zarządzania finansami oraz

·integracji unijnych instrumentów finansowania zewnętrznego.

Wstępne porozumienie jest zgodne z architekturą EWT, podzieloną na cztery komponenty, w tym nowy komponent poświęcony współpracy regionów najbardziej oddalonych UE. Potwierdzono w nim również ogólną alokację finansową i równowagę między komponentami, umożliwiając osiągnięcie celów instrumentu. Porozumienie zawiera również kilka przepisów upraszczających, zgodnie z wnioskiem Komisji, dotyczących funduszy małych projektów (art. 25), pomocy technicznej (art. 27), stosowania uproszczonych metod rozliczania kosztów (art. 53 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów) lub mechanizmów audytu i weryfikacji (rozdział VI).

Dwie główne zmiany uzgodnione przez współprawodawców dotyczą współpracy morskiej, przywróconej w ramach współpracy transgranicznej, oraz złagodzenia wymogów dotyczących koncentracji tematycznej w odniesieniu do celów EWT. Nie podważają one jednak zdolności zainteresowanych stron do prowadzenia współpracy morskiej w sprawniejszy sposób ani do wspierania priorytetowych działań w zakresie budowania zdolności w ramach „lepszego zarządzania współpracą”.

Zachowuje się koncepcję międzyregionalnych inwestycji innowacyjnych, przy czym przenosi się ją do zakresu rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego/Funduszu Spójności (EFRR/FS), z ograniczonym przydziałem środków.

3.Uwagi dotyczące stanowiska Rady

Stanowisko Rady w pełni odzwierciedla porozumienie osiągnięte podczas rozmów trójstronnych. Najważniejsze zmiany wprowadzone do wniosku Komisji obejmują następujące kwestie:

·zmienioną architekturę, utrzymującą transgraniczną współpracę morską w ramach komponentu A (współpraca transgraniczna);

·ponowne wprowadzenie programów URBACT i Interreg Europe w ramach komponentu związanego ze współpracą międzyregionalną;

·potwierdzenie koncentracji tematycznej, zgodnie z art. 15 ust. 1, w odniesieniu do trzech celów strategicznych, w tym celu strategicznego nr 2 („Europa bardziej przyjazna dla środowiska i niskoemisyjna”), z dodatkowym obowiązkiem uwzględnienia celu strategicznego nr 4 („Europa o głębszym wymiarze społecznym”) w odniesieniu do wewnętrznych granic lądowych. Z drugiej strony zmieniono wymogi dotyczące koncentracji tematycznej w odniesieniu do celów EWT: „Lepsze zarządzanie współpracą” oraz „Bezpieczniejsza i lepiej chroniona Europa”, które stały się opcjonalne, odpowiednio przy pułapach 20 % i 5 % przydzielonych środków na program. W przypadku współpracy transnarodowej nastąpiło dostosowanie na poziomie 80 % do priorytetów strategii makroregionalnej i strategii na rzecz basenu morskiego;

·wprowadzenie obowiązku wspierania projektów o ograniczonej wartości finansowej, w tym za pośrednictwem funduszy małych projektów, w celu wspierania działań opartych na kontaktach międzyludzkich i małych projektów;

·włączenie inwestycji w innowacyjność regionalną do zakresu rozporządzenia w sprawie EFRR/Funduszu Spójności przy zmniejszonej alokacji środków i jednoczesnym zachowaniu i doprecyzowaniu celów i mechanizmów zaproponowanych przez Komisję;

·dostosowanie stawek płatności zaliczkowych i współfinansowania, nieznacznie powiększonych, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów. Określono również stawki płatności zaliczkowych i współfinansowania wraz ze stopą wsparcia w ramach pomocy technicznej w odniesieniu do programów zewnętrznych, w tym wsparcia w ramach Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (IPA), Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej (ISWMR) oraz decyzji o stowarzyszeniu zamorskim;

·potwierdzenie środków finansowych, w tym wzmocnienie komponentów A i D, jak opisano powyżej, przy następującej alokacji środków:

·5 813 mln EUR na współpracę transgraniczną

·1 466 mln EUR na współpracę transnarodową

·490 mln EUR na współpracę międzyregionalną

·281 mln EUR na regiony najbardziej oddalone.

Ogólnie rzecz biorąc, choć Komisja nie zdołała przekonać Rady co do swojego wniosku w sprawie wiążącej koncentracji tematycznej w odniesieniu do celów EWT i usprawnienia współpracy morskiej w ramach współpracy transnarodowej, Rada respektuje strukturę wniosku i jego główne mechanizmy wdrażania. W szczególności porozumienie umożliwia kontynuację programu PEACE PLUS w celu wspierania pokoju i pojednania między hrabstwami granicznymi Irlandii i Irlandii Północnej, potwierdza nowy aspekt dotyczący regionów najbardziej oddalonych oraz integracji współpracy na granicach zewnętrznych, z uwzględnieniem dostosowanych przepisów.

W przyjętych zmianach zachowano zatem ogólną strukturę wniosku Komisji, przewidziane w nim środki i zdolność do osiągnięcia celów współpracy, do których dąży się w ramach instrumentu.

4.Wniosek

Komisja popiera wyniki negocjacji międzyinstytucjonalnych i w związku z tym przyjmuje stanowisko Rady.