Η Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας της 29ης Ιανουαρίου 2025 τόνισε την ανάγκη η ΕΕ να «αναζητά νέους τρόπους εμβάθυνσης των εταιρικών σχέσεων και δημιουργίας οφέλους για τις επιχειρήσεις μας», μεταξύ άλλων, μέσω συμφωνιών διευκόλυνσης των βιώσιμων επενδύσεων (στο εξής: ΣΔΒΕ) 1 . Η πρώτη ΣΔΒΕ της ΕΕ με την Ανγκόλα τέθηκε σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου 2024 2 . Στις 12 Ιουνίου 2025 το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσε απόφαση με την οποία εγκρίθηκε η έναρξη διαπραγματεύσεων για ΣΔΒΕ με την Ακτή Ελεφαντοστού 3 .

Κατά την 8η συνεδρίαση του μηχανισμού διμερών πολιτικών διαβουλεύσεων μεταξύ της ΕΕ και του Ισημερινού στις 13 Ιουνίου 2024, ο Ισημερινός εξέφρασε το ενδιαφέρον του να διαπραγματευτεί μια ΣΔΒΕ με την ΕΕ. Στη συνέχεια, στις 16 Δεκεμβρίου 2024, η υπουργός Εξωτερικών του Ισημερινού, Gabriela Sommerfield, απηύθυνε επιστολές στον Ευρωπαίο επίτροπο Εμπορίου και Οικονομικής Ασφάλειας Maroš Šefčovič, καθώς και στην ύπατη εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας και αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Kaja Kallas, επαναλαμβάνοντας το ενδιαφέρον της χώρας της να διαπραγματευθεί μια ΣΔΒΕ με την ΕΕ.

Το 2023 το απόθεμα άμεσων ξένων επενδύσεων της ΕΕ στον Ισημερινό ανήλθε σε 8,2 δισ. EUR, έναντι 7,1 δισ. EUR το 2022. Η ΕΕ έχει συνάψει πολυμερή εμπορική συμφωνία με τις χώρες των Άνδεων, στην οποία ο Ισημερινός είναι συμβαλλόμενο μέρος. Η εν λόγω εμπορική συμφωνία περιλαμβάνει διατάξεις σχετικά με τις υπηρεσίες και τις επενδύσεις, καθώς και δεσμεύσεις σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά και την εθνική μεταχείριση των επενδυτών της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, η ΣΔΒΕ θα αποτελέσει ευκαιρία για την εμβάθυνση της επενδυτικής σχέσης μεταξύ της ΕΕ και του Ισημερινού και για τη στήριξη των επενδυτών της ΕΕ, ώστε να αξιοποιήσουν περαιτέρω τις ευκαιρίες που δημιουργεί η εμπορική συμφωνία βελτιώνοντας το κανονιστικό πλαίσιο και τις διαδικασίες για τις επενδύσεις. Η εν λόγω συμφωνία θα επιδιώξει να το πράξει μέσω δεσμεύσεων για τη διευκόλυνση των επενδύσεων, όπως η αύξηση της διαφάνειας και της προβλεψιμότητας των νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων που σχετίζονται με τις επενδύσεις, η απλούστευση των διαδικασιών αδειοδότησης επενδύσεων και η βελτίωση του διαλόγου δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μέσω σημείων επαφής για τους επενδυτές και συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών. Απώτερος στόχος θα είναι η προώθηση ενός πιο διαφανούς, αποδοτικού και προβλέψιμου επενδυτικού κλίματος και, ως εκ τούτου, η στήριξη του Ισημερινού στην προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων, με παράλληλη τήρηση των προτύπων σχετικά με το περιβάλλον, τα εργασιακά δικαιώματα και το κλίμα. Με τον τρόπο αυτόν, η εν λόγω συμφωνία θα προωθήσει τη βιώσιμη ανάπτυξη, την οικονομική μεγέθυνση και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η Επιτροπή συνιστά την έναρξη διαπραγματεύσεων για ΣΔΒΕ με τον Ισημερινό.

Οι στόχοι συνάδουν με άλλες πολιτικές της ΕΕ, ιδίως με την αναπτυξιακή πολιτική της ΕΕ.

Η διαδικαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση με την οποία θα εγκριθεί η έναρξη διαπραγματεύσεων για τη σχεδιαζόμενη συμφωνία είναι το άρθρο 218 παράγραφοι 3 και 4 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).

Το άρθρο 218 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι, όταν η σχεδιαζόμενη συμφωνία δεν αφορά αποκλειστικά ή κυρίως την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας, η Επιτροπή υποβάλλει συστάσεις στο Συμβούλιο. Το Συμβούλιο εκδίδει απόφαση που επιτρέπει την έναρξη των διαπραγματεύσεων και ορίζει τον διαπραγματευτή ή τον επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας της Ένωσης.

Το άρθρο 218 παράγραφος 4 της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι το Συμβούλιο μπορεί να απευθύνει οδηγίες διαπραγμάτευσης στον διαπραγματευτή και να ορίζει ειδική επιτροπή, σε διαβούλευση με την οποία πρέπει να διεξάγονται οι διαπραγματεύσεις.

Η Επιτροπή συνιστά την έναρξη διαπραγματεύσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας του Ισημερινού για μια διεθνή συμφωνία σχετικά με τη διευκόλυνση των επενδύσεων. Η Επιτροπή πρέπει να οριστεί διαπραγματευτής.

Η εν λόγω πράξη εμπίπτει στην κοινή εμπορική πολιτική και, ως εκ τούτου, η ουσιαστική νομική της βάση είναι το άρθρο 207 παράγραφος 4 της ΣΛΕΕ.

Δεδομένου ότι η σχεδιαζόμενη συμφωνία καλύπτει αποκλειστικά θέματα πλην εκείνων της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας, η Επιτροπή πρέπει να οριστεί διαπραγματευτής σύμφωνα με το άρθρο 218 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ.

Η εν λόγω πράξη εμπίπτει στην κοινή εμπορική πολιτική σύμφωνα με το άρθρο 207 της ΣΛΕΕ. Ως εκ τούτου, εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

Το αντικείμενο των σχεδιαζόμενων διαπραγματεύσεων αφορά την κοινή εμπορική πολιτική. Σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3 της ΣΕΕ, η αρχή της επικουρικότητας δεν εφαρμόζεται στους τομείς που υπάγονται στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ. Η κοινή εμπορική πολιτική συγκαταλέγεται στους τομείς αποκλειστικής αρμοδιότητας της Ένωσης, που απαριθμούνται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Η πολιτική αυτή περιλαμβάνει τη διαπραγμάτευση εμπορικών και επενδυτικών συμφωνιών σύμφωνα, μεταξύ άλλων, με το άρθρο 207 της ΣΛΕΕ.

Η σύσταση της Επιτροπής συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας, δεδομένου ότι η σύναψη διεθνούς συμφωνίας αποτελεί το κύριο μέσο για την ανάληψη αμοιβαίων δικαιωμάτων και υποχρεώσεων με υποκείμενο του διεθνούς δικαίου, όπως μια ξένη χώρα.

Η παρούσα σύσταση για απόφαση του Συμβουλίου υποβάλλεται σύμφωνα με το άρθρο 218 παράγραφοι 3 και 4 της ΣΛΕΕ, το οποίο προβλέπει την έκδοση απόφασης του Συμβουλίου που επιτρέπει την έναρξη διαπραγματεύσεων και ορίζει τον διαπραγματευτή της Ένωσης. Το Συμβούλιο μπορεί επίσης να απευθύνει οδηγίες διαπραγμάτευσης στον διαπραγματευτή. Δεν υπάρχει άλλη νομική πράξη που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την επίτευξη του στόχου που επιδιώκεται με την παρούσα σύσταση.

Άνευ αντικειμένου.

Η Επιτροπή διεξήγαγε δημόσια διαβούλευση το 2021 στο πλαίσιο της εκ των υστέρων αξιολόγησης της πολυμερούς εμπορικής συμφωνίας Κοινότητας των Άνδεων – ΕΕ, η οποία περιλάμβανε τις απόψεις των ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με τις επενδύσεις στις καλυπτόμενες χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Ισημερινού. Επιπλέον, η Επιτροπή διαβουλεύεται τακτικά με τα ενδιαφερόμενα μέρη, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τις εμπορικές συμφωνίες 10 και του διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών 11 .

Η παρούσα πρόταση βασίζεται σε εξωτερική εμπειρογνωσία που συγκεντρώθηκε στο πλαίσιο έργου που υλοποιήθηκε από την Παγκόσμια Τράπεζα για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η έκθεση προσδιόρισε ιδίως ότι οι επενδυτές 12 προβάλλουν, ως κρίσιμους παράγοντες που επηρεάζουν τις επενδυτικές αποφάσεις τους στις αναπτυσσόμενες χώρες, την έλλειψη διαφάνειας και προβλεψιμότητας όσον αφορά τη συνεργασία με τους δημόσιους οργανισμούς, την αιφνίδια αλλαγή των νόμων και των κανονισμών, καθώς και τις καθυστερήσεις στην απόκτηση κυβερνητικών αδειών και εγκρίσεων. Αυτοί είναι οι τομείς που θα καλύπτονται από την προτεινόμενη ΣΔΒΕ.

Οι δεσμεύσεις διευκόλυνσης των επενδύσεων στο πλαίσιο της ΣΔΒΕ επικεντρώνονται στην εφαρμογή αρχών χρηστής διακυβέρνησης και ορθών ρυθμιστικών πρακτικών, συμπεριλαμβανομένης της διαφάνειας, της προβλεψιμότητας και της διοικητικής αποτελεσματικότητας, στο επενδυτικό πλαίσιο μιας χώρας εταίρου (νόμοι, κανονισμοί και διαδικασίες για τις επενδύσεις). Οι επιπτώσεις αυτών των μέτρων διευκόλυνσης των επενδύσεων σχετίζονται σε μεγάλο βαθμό με την εφαρμογή της συμφωνίας από μια χώρα-εταίρο και με τη μακροπρόθεσμη βελτίωση του επενδυτικού της περιβάλλοντος. Οι συνολικές επιπτώσεις επηρεάζονται επίσης από μεμονωμένες επενδύσεις που μπορεί να προσελκύσει ένα τέτοιο βελτιωμένο επενδυτικό πλαίσιο. Η ΣΔΒΕ κωδικοποιεί πρακτικές που είναι ήδη καθιερωμένες εντός της ΕΕ.

Επιπλέον, η πρωτοβουλία αξιοποιεί διάφορες υφιστάμενες αξιολογήσεις που διενεργήθηκαν με την πάροδο των ετών, συμπεριλαμβανομένης μιας εκτίμησης των επιπτώσεων στη βιωσιμότητα που κάλυπτε το εμπόριο μεταξύ της ΕΕ και της Κοινότητας των Άνδεων (2009), μιας έκθεσης για την εκτίμηση των οικονομικών επιπτώσεων της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ισημερινού (2016) και της έκθεσης εκ των υστέρων αξιολόγησης της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Κοινότητας των Άνδεων (2021).

Η παρούσα πρόταση επιδιώκει να συστήσει στο Συμβούλιο την έκδοση απόφασης που να εγκρίνει την έναρξη διαπραγματεύσεων για ΣΔΒΕ με τον Ισημερινό. Η πρόταση δεν συνεπάγεται ανταλλαγή δεδομένων, αυτοματοποίηση των διαδικασιών, χρήση ψηφιακών συστημάτων ή παροχή δημόσιων υπηρεσιών. Κατά συνέπεια, δεν εφαρμόζεται η αρχή «κατά κανόνα ψηφιακό», καθώς η πρόταση δεν εισάγει ειδικές ψηφιακές απαιτήσεις.

Η πρωτοβουλία συνάδει πλήρως με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η πρωτοβουλία δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις.

Οι διαπραγματεύσεις για τη ΣΔΒΕ αναμένεται να ολοκληρωθούν το 2026.

Άνευ αντικειμένου.