KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 29.7.2025
COM(2025) 427 final
Zalecenie
DECYZJA RADY
upoważniająca do podjęcia rokowań w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach między Unią Europejską a Republiką Ekwadoru
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 29.7.2025
COM(2025) 427 final
Zalecenie
DECYZJA RADY
upoważniająca do podjęcia rokowań w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach między Unią Europejską a Republiką Ekwadoru
UZASADNIENIE
1.KONTEKST WNIOSKU
•Przyczyny i cele wniosku
W Kompasie konkurencyjności z dnia 29 stycznia 2025 r. podkreślono, że UE powinna „[poszukiwać] nowych sposobów pogłębiania partnerstw i [tworzenia] korzyści dla naszych przedsiębiorstw”, w tym poprzez umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach (dalej „umowy SIFA”) 1 . Pierwsza unijna umowa SIFA z Angolą weszła w życie 1 września 2024 r. 2 12 czerwca 2025 r. Rada Unii Europejskiej przyjęła decyzję upoważniającą do podjęcia negocjacji w sprawie umowy SIFA z Wybrzeżem Kości Słoniowej 3 .
Na 8. posiedzeniu w ramach mechanizmu dwustronnych konsultacji politycznych między UE a Ekwadorem, które odbyło się 13 czerwca 2024 r., Ekwador wyraził zainteresowanie negocjowaniem umowy SIFA z UE. Następnie 16 grudnia 2024 r. minister spraw zagranicznych Ekwadoru Gabriela Sommerfield skierowała do europejskiego komisarza ds. handlu i bezpieczeństwa gospodarczego Maroša Šefčoviča, a także do wysokiej przedstawicielki Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz wiceprzewodniczącej Komisji Europejskiej Kai Kallas pisma, w których ponownie podkreśliła zainteresowanie jej kraju negocjowaniem umowy SIFA z UE.
W 2023 r. wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych UE w Ekwadorze wyniosła 8,2 mld EUR, co stanowiło wzrost w porównaniu z 7,1 mld EUR w 2022 r. UE zawarła wielostronną umowę handlową z państwami andyjskimi, której Ekwador jest stroną. Umowa handlowa zawiera postanowienia dotyczące usług i inwestycji, w tym zobowiązania w zakresie dostępu do rynku i traktowania narodowego inwestorów z UE. W tym kontekście SIFA byłaby okazją do pogłębienia stosunków inwestycyjnych między UE a Ekwadorem oraz do wsparcia inwestorów z UE w dalszym wykorzystywaniu możliwości tworzonych przez umowę handlową, w tym poprzez poprawę ram regulacyjnych i procedur dotyczących inwestycji. Przedmiotowa umowa miałaby służyć osiągnięciu tego celu poprzez zobowiązania dotyczące ułatwiania inwestycji, takie jak większa przejrzystość oraz przewidywalność przepisów ustawowych i wykonawczych związanych z inwestycjami, uproszczenie procedur wydawania zezwoleń na inwestycje oraz poprawa dialogu publiczno-prywatnego dzięki punktom kontaktowym dla inwestorów i zaangażowaniu zainteresowanych stron. Ostatecznym celem byłoby ukształtowanie bardziej przejrzystego, wydajnego i przewidywalnego klimatu inwestycyjnego, a tym samym wspieranie Ekwadoru w przyciąganiu bezpośrednich inwestycji zagranicznych, przy jednoczesnym poszanowaniu norm dotyczących środowiska, praw pracowniczych i klimatu. W ten sposób przedmiotowa umowa sprzyjałaby zrównoważonemu rozwojowi, wzrostowi gospodarczemu i tworzeniu miejsc pracy. W związku z powyższym Komisja zaleca podjęcie rokowań w sprawie SIFA z Ekwadorem.
•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki
Cele umowy są w pełni spójne z Traktatem o Unii Europejskiej (TUE), zgodnie z którym UE powinna zachęcać wszystkie kraje do „integracji w ramach gospodarki światowej, między innymi drogą stopniowego znoszenia ograniczeń w handlu międzynarodowym” 4 .
Przedmiotowa umowa przyczynia się do wypełnienia celów Kompasu konkurencyjności z dnia 29 stycznia 2025 r., w którym podkreślono, że UE powinna „[poszukiwać] nowych sposobów pogłębiania partnerstw i [tworzenia] korzyści dla naszych przedsiębiorstw”, w tym poprzez umowy SIFA 5 . Stanowi ona również kontynuację komunikatu w sprawie przeglądu handlu i zrównoważonego rozwoju z 2022 r. 6
Umowa ta byłaby zgodna z komunikatem w sprawie nowego programu na rzecz stosunków między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami 7 , w którym stwierdzono, że „UE nadal będzie współpracować z partnerami z regionu LAC, aby wspomóc tworzenie warunków sprzyjających zrównoważonym inwestycjom, w tym w ramach strategii Global Gateway i wspierania otwartych, stabilnych i przewidywalnych ram prawnych, usuwania dyskryminacyjnych barier i wprowadzania ułatwień inwestycyjnych”. Przedmiotowa umowa uzupełniłaby zatem także program inwestycyjny EU-LAC w ramach strategii Global Gateway „UE może uruchomić wysokiej jakości inwestycje w celu zaspokojenia potrzeb infrastrukturalnych regionu LAC, wsparcia rozwoju kapitału ludzkiego – w tym wzmocnienia pozycji obywateli, a w szczególności kobiet, młodzieży i osób najbardziej podatnych na zagrożenia – oraz umocnienia sprzyjającego otoczenia biznesowego i regulacyjnego z myślą o zapewnieniu lokalnej wartości dodanej, generowaniu wzrostu i tworzeniu wysokiej jakości miejsc pracy” 8 .
Planowana umowa SIFA byłaby w pełni zgodna z przyszłym porozumieniem w sprawie ułatwiania inwestycji na rzecz rozwoju, które zostało wynegocjowane w ramach Światowej Organizacji Handlu, i uzupełnia to porozumienie 9 .
•Spójność z innymi politykami Unii
Cele te są spójne z innymi politykami UE, w szczególności z polityką rozwojową UE.
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
•Proceduralna podstawa prawna
Proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji upoważniającej do podjęcia rokowań w sprawie planowanej umowy jest art. 218 ust. 3 i 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).
Art. 218 ust. 3 TFUE stanowi, że jeśli przewidywana umowa nie dotyczy wyłącznie lub głównie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, Komisja przedstawia swoje zalecenia Radzie. Rada przyjmuje decyzję upoważniającą do podjęcia rokowań i mianującą negocjatora lub przewodniczącego zespołu negocjatorów Unii.
Art. 218 ust. 4 TFUE stanowi, że Rada może kierować wytyczne do negocjatora Unii oraz wyznaczyć specjalny komitet, w konsultacji z którym należy prowadzić rokowania.
Komisja zaleca podjęcie rokowań między Unią Europejską a Republiką Ekwadoru w sprawie umowy międzynarodowej dotyczącej ułatwiania inwestycji. Komisję należy wyznaczyć na negocjatora.
•Materialna podstawa prawna
Przedmiotowy akt wchodzi w zakres wspólnej polityki handlowej, a zatem jego materialną podstawę prawną stanowi art. 207 ust. 4 TFUE.
•Wybór negocjatora
Biorąc pod uwagę, że przewidywana umowa dotyczy wyłącznie kwestii spoza dziedziny wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, zgodnie z art. 218 ust. 3 TFUE na negocjatora należy wyznaczyć Komisję.
•Kompetencja Unii
Akt ten wchodzi w zakres wspólnej polityki handlowej na mocy art. 207 TFUE. Zgodnie z art. 3 ust. 1 TFUE wchodzi zatem w zakres wyłącznych kompetencji Unii.
•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)
Przedmiot planowanych rokowań dotyczy wspólnej polityki handlowej. Zgodnie z art. 5 ust. 3 TUE zasada pomocniczości nie ma zastosowania do obszarów podlegających wyłącznej kompetencji UE. Wspólna polityka handlowa wymieniona jest w art. 3 ust. 1 TFUE jako dziedzina objęta wyłącznymi kompetencjami Unii. Polityka ta obejmuje negocjowanie umów handlowych i inwestycyjnych na podstawie m.in. art. 207 TFUE.
•Proporcjonalność
Zalecenie Komisji jest zgodne z zasadą proporcjonalności, ponieważ zawarcie umowy międzynarodowej stanowi główny instrument przyjmowania wzajemnych praw i obowiązków wspólnie z podmiotem prawa międzynarodowego, takim jak państwo obce.
•Wybór instrumentu
Niniejsze zalecenie dotyczące decyzji Rady zostaje przedłożone zgodnie z art. 218 ust. 3 i 4 TFUE, w których przewidziano przyjęcie przez Radę decyzji upoważniającej do podjęcia rokowań i wyznaczenia negocjatora Unii. Rada może również kierować wytyczne negocjacyjne do negocjatora. Nie istnieje żaden inny instrument prawny, który mógłby posłużyć do osiągnięcia celu wyrażonego w niniejszym zaleceniu.
3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW
•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa
Nie dotyczy.
•Konsultacje z zainteresowanymi stronami
W 2021 r. Komisja przeprowadziła konsultacje publiczne w ramach oceny ex post wielostronnej umowy handlowej Wspólnota Andyjska–UE, która obejmowała opinie zainteresowanych stron na temat inwestycji w państwach objętych tą umową, w tym w Ekwadorze. Ponadto Komisja prowadzi regularne konsultacje z zainteresowanymi stronami, między innymi w ramach grupy ekspertów ds. umów handlowych 10 oraz dialogu ze społeczeństwem obywatelskim 11 .
•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej
Niniejszy wniosek opiera się na ekspertyzach zewnętrznych zebranych w ramach projektu realizowanego przez Bank Światowy i zleconego przez Komisję Europejską. W sprawozdaniu podkreślono w szczególności, że inwestorzy 12 wskazali jako kluczowe czynniki wpływające na ich decyzje inwestycyjne w krajach rozwijających się brak przejrzystości i przewidywalności w kontaktach z agencjami publicznymi, nagłe zmiany przepisów ustawowych i wykonawczych oraz opóźnienia w uzyskiwaniu rządowych zezwoleń i zatwierdzeń. Są to kwestie, które mają być włączone w zakres proponowanej umowy SIFA.
•Ocena skutków
Zawarte w umowie SIFA zobowiązania dotyczące ułatwiania inwestycji koncentrują się na stosowaniu zasad dobrego zarządzania i dobrych praktyk regulacyjnych, w tym w zakresie przejrzystości, przewidywalności i efektywności administracyjnej ram inwestycyjnych kraju partnerskiego (przepisy, regulacje i procedury dotyczące inwestycji). Wpływ tych środków ułatwiających inwestycje zależy w dużej mierze od wdrożenia umowy przez kraj partnerski oraz długoterminowej poprawy otoczenia inwestycyjnego w tym kraju. Na ogólne rezultaty wpływają również poszczególne inwestycje, które mogą dojść do skutku dzięki takim ulepszonym ramom inwestycyjnym. Umowa SIFA kodyfikuje praktyki, które są już ugruntowane w UE.
Ponadto inicjatywa znajduje oparcie w licznych ocenach przeprowadzonych w minionych latach, takich jak ocena wpływu na zrównoważony rozwój, która obejmowała handel między UE a Wspólnotą Andyjską (2009 r.), sprawozdanie oceniające wpływ gospodarczy umowy o handlu między Unią Europejską a Ekwadorem (2016 r.) oraz sprawozdanie z oceny ex post umowy handlowej UE – Wspólnotą Andyjską (2021 r.).
•Sprawność regulacyjna i uproszczenie
Celem wniosku jest zalecenie przyjęcia przez Radę decyzji upoważniającej do podjęcia rokowań w sprawie umowy SIFA z Ekwadorem. Wniosek nie obejmuje wymiany danych, automatyzacji procesów, korzystania z systemów cyfrowych ani świadczenia usług publicznych. W związku z tym zasada „domyślnej cyfrowości” nie ma zastosowania, ponieważ nie wprowadza się szczególnych wymogów cyfrowych.
•Prawa podstawowe
Inicjatywa ta jest w pełni zgodna z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej.
4.WPŁYW NA BUDŻET
Inicjatywa nie ma wpływu na budżet.
5.ELEMENTY FAKULTATYWNE
•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania
Oczekuje się, że rokowania dotyczące umowy SIFA zakończą się w 2026 r.
•Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)
Nie dotyczy.
•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku
Przepisy te mają na celu zalecenie przyjęcia przez Radę decyzji upoważniającej do podjęcia rokowań i wyznaczenie negocjatora Unii. Rada może kierować wytyczne do negocjatora.
Zalecenie
DECYZJA RADY
upoważniająca do podjęcia rokowań w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach między Unią Europejską a Republiką Ekwadoru
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 4 akapit pierwszy w związku z art. 218 ust. 3 i 4,
uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
Należy rozpocząć rokowania w celu zawarcia umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach z Republiką Ekwadoru,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
1.Niniejszym upoważnia się Komisję do prowadzenia rokowań, w imieniu Unii, w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach z Republiką Ekwadoru.
2.Komisja zostaje niniejszym wyznaczona na negocjatora Unii.
Artykuł 2
Rokowania są prowadzone na podstawie wytycznych negocjacyjnych Rady określonych w załączniku do niniejszej decyzji.
Artykuł 3
Rokowania prowadzone są w konsultacji ze [specjalnym komitetem, o którym mowa w art. 207 ust. 3 akapit trzeci TFUE].
Artykuł 4
Niniejsza decyzja wraz z załącznikiem zostanie podana do wiadomości publicznej niezwłocznie po jej przyjęciu.
Artykuł 5
Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.
Sporządzono w Brukseli dnia r.
W imieniu Rady
Przewodniczący