Bruksela, dnia 29.7.2025

COM(2025) 427 final

Zalecenie

DECYZJA RADY

upoważniająca do podjęcia rokowań w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach między Unią Europejską a Republiką Ekwadoru


UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

W Kompasie konkurencyjności z dnia 29 stycznia 2025 r. podkreślono, że UE powinna „[poszukiwać] nowych sposobów pogłębiania partnerstw i [tworzenia] korzyści dla naszych przedsiębiorstw”, w tym poprzez umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach (dalej „umowy SIFA”) 1 . Pierwsza unijna umowa SIFA z Angolą weszła w życie 1 września 2024 r. 2 12 czerwca 2025 r. Rada Unii Europejskiej przyjęła decyzję upoważniającą do podjęcia negocjacji w sprawie umowy SIFA z Wybrzeżem Kości Słoniowej 3 .

Na 8. posiedzeniu w ramach mechanizmu dwustronnych konsultacji politycznych między UE a Ekwadorem, które odbyło się 13 czerwca 2024 r., Ekwador wyraził zainteresowanie negocjowaniem umowy SIFA z UE. Następnie 16 grudnia 2024 r. minister spraw zagranicznych Ekwadoru Gabriela Sommerfield skierowała do europejskiego komisarza ds. handlu i bezpieczeństwa gospodarczego Maroša Šefčoviča, a także do wysokiej przedstawicielki Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz wiceprzewodniczącej Komisji Europejskiej Kai Kallas pisma, w których ponownie podkreśliła zainteresowanie jej kraju negocjowaniem umowy SIFA z UE.

W 2023 r. wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych UE w Ekwadorze wyniosła 8,2 mld EUR, co stanowiło wzrost w porównaniu z 7,1 mld EUR w 2022 r. UE zawarła wielostronną umowę handlową z państwami andyjskimi, której Ekwador jest stroną. Umowa handlowa zawiera postanowienia dotyczące usług i inwestycji, w tym zobowiązania w zakresie dostępu do rynku i traktowania narodowego inwestorów z UE. W tym kontekście SIFA byłaby okazją do pogłębienia stosunków inwestycyjnych między UE a Ekwadorem oraz do wsparcia inwestorów z UE w dalszym wykorzystywaniu możliwości tworzonych przez umowę handlową, w tym poprzez poprawę ram regulacyjnych i procedur dotyczących inwestycji. Przedmiotowa umowa miałaby służyć osiągnięciu tego celu poprzez zobowiązania dotyczące ułatwiania inwestycji, takie jak większa przejrzystość oraz przewidywalność przepisów ustawowych i wykonawczych związanych z inwestycjami, uproszczenie procedur wydawania zezwoleń na inwestycje oraz poprawa dialogu publiczno-prywatnego dzięki punktom kontaktowym dla inwestorów i zaangażowaniu zainteresowanych stron. Ostatecznym celem byłoby ukształtowanie bardziej przejrzystego, wydajnego i przewidywalnego klimatu inwestycyjnego, a tym samym wspieranie Ekwadoru w przyciąganiu bezpośrednich inwestycji zagranicznych, przy jednoczesnym poszanowaniu norm dotyczących środowiska, praw pracowniczych i klimatu. W ten sposób przedmiotowa umowa sprzyjałaby zrównoważonemu rozwojowi, wzrostowi gospodarczemu i tworzeniu miejsc pracy. W związku z powyższym Komisja zaleca podjęcie rokowań w sprawie SIFA z Ekwadorem.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Cele umowy są w pełni spójne z Traktatem o Unii Europejskiej (TUE), zgodnie z którym UE powinna zachęcać wszystkie kraje do „integracji w ramach gospodarki światowej, między innymi drogą stopniowego znoszenia ograniczeń w handlu międzynarodowym” 4 .

Przedmiotowa umowa przyczynia się do wypełnienia celów Kompasu konkurencyjności z dnia 29 stycznia 2025 r., w którym podkreślono, że UE powinna „[poszukiwać] nowych sposobów pogłębiania partnerstw i [tworzenia] korzyści dla naszych przedsiębiorstw”, w tym poprzez umowy SIFA 5 . Stanowi ona również kontynuację komunikatu w sprawie przeglądu handlu i zrównoważonego rozwoju z 2022 r. 6

Umowa ta byłaby zgodna z komunikatem w sprawie nowego programu na rzecz stosunków między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami 7 , w którym stwierdzono, że „UE nadal będzie współpracować z partnerami z regionu LAC, aby wspomóc tworzenie warunków sprzyjających zrównoważonym inwestycjom, w tym w ramach strategii Global Gateway i wspierania otwartych, stabilnych i przewidywalnych ram prawnych, usuwania dyskryminacyjnych barier i wprowadzania ułatwień inwestycyjnych”. Przedmiotowa umowa uzupełniłaby zatem także program inwestycyjny EU-LAC w ramach strategii Global Gateway „UE może uruchomić wysokiej jakości inwestycje w celu zaspokojenia potrzeb infrastrukturalnych regionu LAC, wsparcia rozwoju kapitału ludzkiego – w tym wzmocnienia pozycji obywateli, a w szczególności kobiet, młodzieży i osób najbardziej podatnych na zagrożenia – oraz umocnienia sprzyjającego otoczenia biznesowego i regulacyjnego z myślą o zapewnieniu lokalnej wartości dodanej, generowaniu wzrostu i tworzeniu wysokiej jakości miejsc pracy” 8 .

Planowana umowa SIFA byłaby w pełni zgodna z przyszłym porozumieniem w sprawie ułatwiania inwestycji na rzecz rozwoju, które zostało wynegocjowane w ramach Światowej Organizacji Handlu, i uzupełnia to porozumienie 9 .

•Spójność z innymi politykami Unii

Cele te są spójne z innymi politykami UE, w szczególności z polityką rozwojową UE.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Proceduralna podstawa prawna

Proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji upoważniającej do podjęcia rokowań w sprawie planowanej umowy jest art. 218 ust. 3 i 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

Art. 218 ust. 3 TFUE stanowi, że jeśli przewidywana umowa nie dotyczy wyłącznie lub głównie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, Komisja przedstawia swoje zalecenia Radzie. Rada przyjmuje decyzję upoważniającą do podjęcia rokowań i mianującą negocjatora lub przewodniczącego zespołu negocjatorów Unii.

Art. 218 ust. 4 TFUE stanowi, że Rada może kierować wytyczne do negocjatora Unii oraz wyznaczyć specjalny komitet, w konsultacji z którym należy prowadzić rokowania.

Komisja zaleca podjęcie rokowań między Unią Europejską a Republiką Ekwadoru w sprawie umowy międzynarodowej dotyczącej ułatwiania inwestycji. Komisję należy wyznaczyć na negocjatora.

•Materialna podstawa prawna

Przedmiotowy akt wchodzi w zakres wspólnej polityki handlowej, a zatem jego materialną podstawę prawną stanowi art. 207 ust. 4 TFUE.

•Wybór negocjatora

Biorąc pod uwagę, że przewidywana umowa dotyczy wyłącznie kwestii spoza dziedziny wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, zgodnie z art. 218 ust. 3 TFUE na negocjatora należy wyznaczyć Komisję.

•Kompetencja Unii

Akt ten wchodzi w zakres wspólnej polityki handlowej na mocy art. 207 TFUE. Zgodnie z art. 3 ust. 1 TFUE wchodzi zatem w zakres wyłącznych kompetencji Unii.

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Przedmiot planowanych rokowań dotyczy wspólnej polityki handlowej. Zgodnie z art. 5 ust. 3 TUE zasada pomocniczości nie ma zastosowania do obszarów podlegających wyłącznej kompetencji UE. Wspólna polityka handlowa wymieniona jest w art. 3 ust. 1 TFUE jako dziedzina objęta wyłącznymi kompetencjami Unii. Polityka ta obejmuje negocjowanie umów handlowych i inwestycyjnych na podstawie m.in. art. 207 TFUE.

•Proporcjonalność

Zalecenie Komisji jest zgodne z zasadą proporcjonalności, ponieważ zawarcie umowy międzynarodowej stanowi główny instrument przyjmowania wzajemnych praw i obowiązków wspólnie z podmiotem prawa międzynarodowego, takim jak państwo obce.

•Wybór instrumentu

Niniejsze zalecenie dotyczące decyzji Rady zostaje przedłożone zgodnie z art. 218 ust. 3 i 4 TFUE, w których przewidziano przyjęcie przez Radę decyzji upoważniającej do podjęcia rokowań i wyznaczenia negocjatora Unii. Rada może również kierować wytyczne negocjacyjne do negocjatora. Nie istnieje żaden inny instrument prawny, który mógłby posłużyć do osiągnięcia celu wyrażonego w niniejszym zaleceniu.

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa

Nie dotyczy.

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

W 2021 r. Komisja przeprowadziła konsultacje publiczne w ramach oceny ex post wielostronnej umowy handlowej Wspólnota Andyjska–UE, która obejmowała opinie zainteresowanych stron na temat inwestycji w państwach objętych tą umową, w tym w Ekwadorze. Ponadto Komisja prowadzi regularne konsultacje z zainteresowanymi stronami, między innymi w ramach grupy ekspertów ds. umów handlowych 10 oraz dialogu ze społeczeństwem obywatelskim 11 .

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

Niniejszy wniosek opiera się na ekspertyzach zewnętrznych zebranych w ramach projektu realizowanego przez Bank Światowy i zleconego przez Komisję Europejską. W sprawozdaniu podkreślono w szczególności, że inwestorzy 12 wskazali jako kluczowe czynniki wpływające na ich decyzje inwestycyjne w krajach rozwijających się brak przejrzystości i przewidywalności w kontaktach z agencjami publicznymi, nagłe zmiany przepisów ustawowych i wykonawczych oraz opóźnienia w uzyskiwaniu rządowych zezwoleń i zatwierdzeń. Są to kwestie, które mają być włączone w zakres proponowanej umowy SIFA.

•Ocena skutków

Zawarte w umowie SIFA zobowiązania dotyczące ułatwiania inwestycji koncentrują się na stosowaniu zasad dobrego zarządzania i dobrych praktyk regulacyjnych, w tym w zakresie przejrzystości, przewidywalności i efektywności administracyjnej ram inwestycyjnych kraju partnerskiego (przepisy, regulacje i procedury dotyczące inwestycji). Wpływ tych środków ułatwiających inwestycje zależy w dużej mierze od wdrożenia umowy przez kraj partnerski oraz długoterminowej poprawy otoczenia inwestycyjnego w tym kraju. Na ogólne rezultaty wpływają również poszczególne inwestycje, które mogą dojść do skutku dzięki takim ulepszonym ramom inwestycyjnym. Umowa SIFA kodyfikuje praktyki, które są już ugruntowane w UE.

Ponadto inicjatywa znajduje oparcie w licznych ocenach przeprowadzonych w minionych latach, takich jak ocena wpływu na zrównoważony rozwój, która obejmowała handel między UE a Wspólnotą Andyjską (2009 r.), sprawozdanie oceniające wpływ gospodarczy umowy o handlu między Unią Europejską a Ekwadorem (2016 r.) oraz sprawozdanie z oceny ex post umowy handlowej UE – Wspólnotą Andyjską (2021 r.).

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie

Celem wniosku jest zalecenie przyjęcia przez Radę decyzji upoważniającej do podjęcia rokowań w sprawie umowy SIFA z Ekwadorem. Wniosek nie obejmuje wymiany danych, automatyzacji procesów, korzystania z systemów cyfrowych ani świadczenia usług publicznych. W związku z tym zasada „domyślnej cyfrowości” nie ma zastosowania, ponieważ nie wprowadza się szczególnych wymogów cyfrowych.

•Prawa podstawowe

Inicjatywa ta jest w pełni zgodna z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Inicjatywa nie ma wpływu na budżet.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

Oczekuje się, że rokowania dotyczące umowy SIFA zakończą się w 2026 r.

•Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)

Nie dotyczy.

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

Przepisy te mają na celu zalecenie przyjęcia przez Radę decyzji upoważniającej do podjęcia rokowań i wyznaczenie negocjatora Unii. Rada może kierować wytyczne do negocjatora.

Zalecenie

DECYZJA RADY

upoważniająca do podjęcia rokowań w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach między Unią Europejską a Republiką Ekwadoru

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 4 akapit pierwszy w związku z art. 218 ust. 3 i 4,

uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

Należy rozpocząć rokowania w celu zawarcia umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach z Republiką Ekwadoru,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

1.Niniejszym upoważnia się Komisję do prowadzenia rokowań, w imieniu Unii, w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach z Republiką Ekwadoru.

2.Komisja zostaje niniejszym wyznaczona na negocjatora Unii.

Artykuł 2

Rokowania są prowadzone na podstawie wytycznych negocjacyjnych Rady określonych w załączniku do niniejszej decyzji.

Artykuł 3

Rokowania prowadzone są w konsultacji ze [specjalnym komitetem, o którym mowa w art. 207 ust. 3 akapit trzeci TFUE].

Artykuł 4

Niniejsza decyzja wraz z załącznikiem zostanie podana do wiadomości publicznej niezwłocznie po jej przyjęciu.

Artykuł 5

Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

   W imieniu Rady

   Przewodniczący

(1)    Komunikat Komisji dotyczący Kompasu konkurencyjności dla UE, COM(2025) 30 final.
(2)    Zob. decyzja Rady (UE) 2024/829 z dnia 4 marca 2024 r. w sprawie podpisania, w imieniu Unii, Umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach między Unią Europejską a Republiką Angoli, Dz.U. L, 2024/829, 8.03.2024.
(3)    Decyzja Rady (UE) 2025/1209 z dnia 12 czerwca 2025 r. upoważniająca do podjęcia negocjacji z Wybrzeżem Kości Słoniowej w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach, Dz.U. L, 2025/1209, 17.6.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2025/1209/oj.
(4)    Art. 21 ust. 2 lit. e) TUE.
(5)    Komunikat Komisji dotyczący Kompasu konkurencyjności dla UE, COM(2025) 30 final.
(6)    Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego: „Siła partnerstw handlowych: współpraca na rzecz zielonego i sprawiedliwego wzrostu”, COM(2022) 409 final.
(7)    Wspólny komunikat do Parlamentu Europejskiego i Rady „Nowy program na rzecz stosunków między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami”, JOIN(2023) 17 final.
(8)    Tamże.
(9)     https://www.wto.org/english/tratop_e/invfac_public_e/invfac_e.htm
(10)     http://ec.europa.eu/trade/trade-policy-and-you/expert-groups/  
(11)     http://trade.ec.europa.eu/civilsoc/meetdetails.cfm?meet=11531  
(12)    Zob. Bank Światowy, „Retention and Expansion of Foreign Direct Investment, Political Risk and Policy Responses” [Utrzymanie i rozwój bezpośrednich inwestycji zagranicznych, ryzyko polityczne i działania w zakresie polityki] http://documents1.worldbank.org/curated/en/387801576142339003/pdf/Political-Risk-and-Policy-Responses.pdf .