27.2.2010   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 50/8


ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 165/2010

z dnia 26 lutego 2010 r.

zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1881/2006 ustalające najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych w odniesieniu do aflatoksyn

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Rady (EWG) nr 315/93 z dnia 8 lutego 1993 r. ustanawiające procedury Wspólnoty w odniesieniu do substancji skażających w żywności (1), w szczególności jego art. 2 ust. 3,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)

W rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. ustalającym najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych (2) ustanowiono najwyższe dopuszczalne poziomy aflatoksyny B1 i sumy aflatoksyn (aflatoksyny B1 + G1 + B2 + G2) w szeregu środków spożywczych.

(2)

Konieczna jest zmiana niektórych najwyższych dopuszczalnych poziomów aflatoksyn w niektórych środkach spożywczych w celu uwzględnienia zmian zawartych w Kodeksie żywnościowym i nowych dowodów w najnowszych opiniach naukowych.

(3)

W Kodeksie żywnościowym ustanowiono dopuszczalny poziom sumy aflatoksyn wynoszący 15 μg/kg w migdałach, orzechach laskowych i pistacjach przeznaczonych do dalszej obróbki oraz dopuszczalny poziom sumy aflatoksyn wynoszący 10 μg/kg w gotowych do spożycia migdałach, orzechach laskowych i pistacjach (3).

(4)

Panel Naukowy ds. Zanieczyszczeń w Łańcuchu Żywnościowym (panel CONTAM) Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) w dniu 25 stycznia 2007 r. przyjął opinię dotyczącą możliwego wzrostu zagrożenia dla zdrowia konsumentów w związku z możliwym podwyższeniem obowiązujących najwyższych dopuszczalnych poziomów aflatoksyn w migdałach, orzechach laskowych i pistacjach oraz produktach pochodnych (4). Panel CONTAM stwierdził, że zmiana najwyższych dopuszczalnych poziomów aflatoksyn w migdałach, orzechach laskowych i pistacjach z 4 do 8 lub 10 μg/kg wywarłaby niewielki wpływ na dane szacunkowe związane z narażeniem z dietą, ryzykiem wystąpienia raka i wyliczonymi marginesami narażenia (MOE). Ponadto panel stwierdził, że narażenie na aflatoksyny z wszelkich źródeł powinno być określone na najniższym rozsądnie osiągalnym poziomie, ponieważ aflatoksyny są genotoksyczne i rakotwórcze. Dane te wskazują, że obniżenie całkowitego narażenia z dietą na aflatoksyny można osiągnąć, obniżając ilość żywności o dużym stopniu zanieczyszczenia wprowadzanej do obrotu poprzez skuteczniejsze egzekwowanie i obniżenie narażenia z innych źródeł żywności niż migdały, orzechy laskowe i pistacje.

(5)

Panel CONTAM przyjął w dniu 16 czerwca 2009 r. deklarację w sprawie skutków dla zdrowia publicznego związanych z podniesieniem poziomów sumy aflatoksyn z 4 μg/kg do 10 μg/kg dla orzechów z drzew orzechowych innych niż migdały, orzechy laskowe i pistacje (5). W oparciu o informacje dostępne w 2007 r. panel stwierdził, że podniesienie poziomów sumy aflatoksyn z 4 μg/kg do 10 μg/kg dla innych orzechów z drzew orzechowych, w tym orzechów brazylijskich, nie będzie miało negatywnego wpływu na zdrowie publiczne. Biorąc pod uwagę obecne dyskusje w ramach Kodeksu żywnościowego, dotyczące najwyższych dopuszczalnych poziomów aflatoksyn w orzechach brazylijskich, właściwe jest dostosowanie poziomu aflatoksyn w orzechach brazylijskich do określonego w Kodeksie poziomu dla migdałów, orzechów laskowych i pistacji.

(6)

W Kodeksie żywnościowym ustanowiono jedynie najwyższy dopuszczalny poziom dla sumy aflatoksyn. Odpowiedni poziom aflatoksyny B1 określono, korzystając z bazy danych dotyczącej występowania aflatoksyn w żywności, stosowanej przez EFSA w celu oceny narażenia.

(7)

W opinii EFSA w sprawie aflatoksyn stwierdzono, że nasiona oleiste i produkty pochodne w znaczącym stopniu przyczyniają się do narażenia ludzi na aflatoksyny. EFSA stwierdził, że narażenie na aflatoksyny z wszelkich źródeł powinno być określone na najniższym rozsądnie osiągalnym poziomie. Poza tym powiadomienia do systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach żywnościowych i środkach żywienia zwierząt (RASFF) wskazują na wysokie poziomy aflatoksyn w takich nasionach oleistych, jak nasiona słonecznika, nasiona melona itp. Proponuje się zatem ustanowienie również najwyższego dopuszczalnego poziomu dla nasion oleistych innych niż orzeszki ziemne, zgodnie z obowiązującymi najwyższymi dopuszczalnymi poziomami dla orzechów arachidowych (orzeszków ziemnych). Jednakże ponieważ aflatoksyny są prawie całkowicie usuwane podczas produkcji rafinowanego oleju roślinnego, właściwe jest wykluczenie nasion oleistych, w tym orzechów arachidowych (orzeszków ziemnych), przeznaczonych do tłoczenia oleju w celu produkcji rafinowanego oleju roślinnego, i rafinowanego oleju roślinnego.

(8)

Ustanowiono najwyższy dopuszczalny poziom wynoszący 2 μg/kg dla aflatoksyny B1 i 4 μg/kg dla sumy aflatoksyn we wszelkich zbożach i produktach pochodnych zbóż, z wyjątkiem kukurydzy, która ma być sortowana lub poddana innej fizycznej obróbce przed spożyciem przez ludzi lub użyta jako składnik w środkach spożywczych i dla której ustalono najwyższy dopuszczalny poziom wynoszący 5 μg/kg dla aflatoksyny B1 i 10 μg/kg dla sumy aflatoksyn. Ryż niełuskany zawiera zwykle aflatoksyny w stężeniu nieznacznie przekraczającym najwyższe dopuszczalne poziomy. Po procesie bielenia, podczas którego usuwane są łuski, poziomy aflatoksyn w bielonym ryżu spadają poniżej najniższych dopuszczalnych poziomów. Z tego względu właściwe jest stosowanie wobec ryżu tego samego podejścia co wobec kukurydzy i ustanowienie wyższego dopuszczalnego poziomu aflatoksyny B1 i sumy aflatoksyn dla ryżu, który ma być sortowany lub poddany innej fizycznej obróbce przed spożyciem przez ludzi lub użyciem jako składnik w środkach spożywczych.

(9)

Najwyższe dopuszczalne poziomy mają zastosowanie do jadalnych części orzechów z drzew orzechowych. Jednakże z najnowszych dowodów naukowych wynika, że część zanieczyszczenia aflatoksynami możne występować na łupinach orzechów brazylijskich. Właściwa jest zatem zmiana przypisu w załączniku, dotyczącego procedury, którą należy zastosować w przypadku badania analitycznego orzechów „w łupinach” pochodzących z drzew orzechowych, aby uwzględnić te najnowsze dowody naukowe.

(10)

Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

W rozporządzeniu (WE) nr 1881/2006 wprowadza się następujące zmiany:

1)

art. 4 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 4

Przepisy szczególne dotyczące orzeszków ziemnych, innych nasion oleistych, orzechów z drzew orzechowych, suszonych owoców, ryżu i kukurydzy

Orzechy arachidowe (orzeszki ziemne), inne nasiona oleiste, orzechy z drzew orzechowych, suszone owoce, ryż i kukurydza niespełniające wymogów dotyczących odpowiednich najwyższych dopuszczalnych poziomów aflatoksyn ustanowionych w pkt 2.1.5, 2.1.6, 2.1.7, 2.1.8, 2.1.10 i 2.1.11 załącznika mogą być wprowadzane do obrotu, pod warunkiem że te środki spożywcze:

a)

nie są przeznaczone do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub użycia jako składnik środków spożywczych;

b)

spełniają wymogi dotyczące właściwych najwyższych dopuszczalnych poziomów określonych w pkt 2.1.1, 2.1.2, 2.1.3, 2.1.4, 2.1.9 i 2.1.12 załącznika;

c)

zostały poddane obróbce obejmującej sortowanie lub inną fizyczną obróbkę i po tej obróbce najwyższe dopuszczalne poziomy określone w pkt 2.1.5, 2.1.6, 2.1.7, 2.1.8, 2.1.10 i 2.1.11 załącznika nie są przekroczone, a w wyniku tej obróbki nie powstają inne szkodliwe pozostałości;

d)

są oznakowane poprzez wyraźne wskazanie ich przeznaczenia i zawierają wskazówkę »przed spożyciem przez człowieka lub użyciem jako składnik środka spożywczego produkt należy poddać sortowaniu lub innej fizycznej obróbce w celu zmniejszenia zanieczyszczenia aflatoksynami«. Powyższa informacja powinna się znajdować na oznakowaniu każdego opakowania, skrzynki itp. i na oryginalnym dokumencie towarzyszącym. Kod identyfikacyjny przesyłki/partii powinien być naniesiony w sposób trwały na każdym opakowaniu, skrzynce itp. przesyłki i na oryginalnym dokumencie towarzyszącym.”;

2)

art. 5 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 5

Przepisy szczególne dotyczące orzechów arachidowych (orzeszków ziemnych), innych nasion oleistych, ich produktów pochodnych i zbóż

Na oznakowaniu każdego opakowania, skrzynki itp. i na oryginalnym dokumencie towarzyszącym musi znajdować się wyraźna informacja o zamierzonym przeznaczeniu środków spożywczych. Dokument towarzyszący musi w sposób wyraźny odnosić się do przesyłki poprzez zamieszczenie w nim kodu identyfikacyjnego przesyłki, który znajduje się na każdym opakowaniu, pudełku itp. tej przesyłki. Ponadto rodzaj działalności gospodarczej prowadzonej przez odbiorcę przesyłki, określony w dokumencie towarzyszącym, musi być zgodny z zamierzonym przeznaczeniem wysyłanych środków spożywczych.

W przypadku braku wyraźnej informacji o tym, iż dane środki spożywcze nie są przeznaczone do spożycia przez ludzi, najwyższe dopuszczalne poziomy określone w pkt 2.1.5 i 2.1.11 załącznika mają zastosowanie do wszystkich wprowadzanych do obrotu orzechów arachidowych (orzeszków ziemnych), innych nasion oleistych i ich produktów pochodnych oraz zbóż.

W odniesieniu do odstępstwa dotyczącego orzechów arachidowych (orzeszków ziemnych) i innych nasion oleistych przeznaczonych do tłoczenia oleju oraz w kwestii zastosowania najwyższych dopuszczalnych poziomów określonych w pkt 2.1.1 załącznika odstępstwo dotyczy jedynie przesyłek, które są oznakowane poprzez wyraźne wskazanie ich przeznaczenia i zawierają wskazówkę »produkt należy poddać procesowi tłoczenia oleju w celu produkcji rafinowanego oleju roślinnego«. Powyższa informacja znajduje się na etykiecie każdego opakowania, skrzynki itp. i na dokumencie (dokumentach) towarzyszącym(-ych). Miejscem przeznaczenia musi być tłocznia.”;

3)

w załączniku wprowadza się następujące zmiany:

a)

podsekcję 2.1 (Aflatoksyny) zastępuje się tekstem załącznika do niniejszego rozporządzenia;

b)

przypis 5 otrzymuje brzmienie:

„(5)

Najwyższe dopuszczalne poziomy mają zastosowanie do jadalnych części orzechów arachidowych (orzeszków ziemnych) i orzechów z drzew orzechowych. Jeżeli przedmiotem badania analitycznego są orzechy arachidowe (orzeszki ziemne) i orzechy z drzew orzechowych »w łupinach«, to przy obliczaniu zawartości aflatoksyn uznaje się, że wszystkie zanieczyszczenia są w części jadalnej, z wyjątkiem orzechów brazylijskich.”;

c)

dodaje się przypisy w brzmieniu:

„(40)

Nasiona oleiste objęte kodami CN 1201 , 1202 , 1203 , 1204 , 1205 , 1206 , 1207 i produkty pochodne (CN 1208 ); nasiona melona objęte są kodem ex 1207 99 .

(41)

Jeżeli ich produkty pochodne/produkty z nich przetworzone otrzymywane są wyłącznie lub prawie wyłącznie z danych orzechów z drzew orzechowych, to najwyższe dopuszczalne poziomy ustalone dla tych orzechów mają zastosowanie również do produktów pochodnych/przetworzonych. W pozostałych przypadkach do produktów pochodnych/przetworzonych mają zastosowanie art. 2 ust. 1 i art. 2 ust. 2.”.

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do pestek moreli, nasion oleistych innych niż orzechy arachidowe (orzeszki ziemne) oraz produkty z nich przetworzone, które zostały wprowadzone do obrotu przed datą rozpoczęcia stosowania zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu wprowadzenia do obrotu.

Obowiązek udowodnienia, kiedy produkty zostały wprowadzone do obrotu, spoczywa na podmiocie prowadzącym przedsiębiorstwo spożywcze.

Artykuł 3

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dziesiątego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia jego wejścia w życie.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 26 lutego 2010 r.

W imieniu Komisji

José Manuel BARROSO

Przewodniczący


(1)   Dz.U. L 37 z 13.2.1993, s. 1.

(2)   Dz.U. L 364 z 20.12.2006, s. 5.

(3)  Kodeks ogólnych norm dotyczących zanieczyszczeń i toksyn w żywności, CODEX STAN 193-1995 (Codex General Standard for Contaminants and toxins in foods, CODEX STAN 193-1995) http://www.codexalimentarius.net/download/standards/17/CXS_193e.pdf

(4)  Dziennik EFSA (2007) 446, s. 1-127. http://www.efsa.europa.eu/cs/BlobServer/Scientific_Opinion/CONTAM%20_op_ej446_aflatoxins_en.pdf?ssbinary = true

(5)  Deklaracja Panelu Naukowego ds. Zanieczyszczeń w Łańcuchu Żywnościowym wydana na wniosek Komisji Europejskiej w sprawie skutków dla zdrowia publicznego związanych z podniesieniem poziomów sumy aflatoksyn z 4 μg/kg do 10 μg/kg dla orzechów innych niż migdały, orzechy laskowe i pistacje. Dziennik EFSA (2009) 1168, s. 1-11. http://www.efsa.europa.eu/cs/BlobServer/Statement/contam_statement_ej1168_aflatoxin_other_treenuts_en.pdf?ssbinary = true


ZAŁĄCZNIK

Środki spożywcze (1)

Najwyższe dopuszczalne poziomy (μg/kg)

„2.1.

Aflatoksyny

B1

Suma B1, B2, G1 i G2

M1

2.1.1.

Orzechy arachidowe (orzeszki ziemne) i inne nasiona oleiste (40), które mają być sortowane lub poddane innej fizycznej obróbce przed spożyciem przez ludzi lub użyciem jako składnik w środkach spożywczych

z wyjątkiem:

—

orzechów arachidowych (orzeszków ziemnych) i innych nasion oleistych przeznaczonych do tłoczenia oleju w celu produkcji rafinowanego oleju roślinnego

8,0 (5)

15,0 (5)

—

2.1.2.

Migdały, pistacje i pestki moreli, które mają być sortowane lub poddane innej fizycznej obróbce przed spożyciem przez ludzi lub użyciem jako składnik w środkach spożywczych

12,0 (5)

15,0 (5)

—

2.1.3.

Orzechy laskowe i orzechy brazylijskie, które mają być sortowane lub poddane innej fizycznej obróbce przed spożyciem przez ludzi lub użyciem jako składnik w środkach spożywczych

8,0 (5)

15,0 (5)

 

2.1.4.

Orzechy z drzew orzechowych inne niż orzechy wymienione w pkt 2.1.2 i 2.1.3, które mają być sortowane lub poddane innej fizycznej obróbce przed spożyciem przez ludzi lub użyciem jako składnik w środkach spożywczych

5,0 (5)

10,0 (5)

—

2.1.5.

Orzechy arachidowe (orzeszki ziemne) i inne nasiona oleiste (40) oraz produkty z nich przetworzone, przeznaczone do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub użycia jako składniki w środkach spożywczych,

z wyjątkiem:

—

surowego oleju roślinnego przeznaczonego do rafinacji

—

rafinowanego oleju roślinnego

2,0 (5)

4,0 (5)

—

2.1.6.

Migdały, pistacje i pestki moreli przeznaczone do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub użycia jako składniki w środkach spożywczych (41)

8,0 (5)

10,0 (5)

—

2.1.7.

Orzechy laskowe i orzechy brazylijskie przeznaczone do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub użycia jako składniki w środkach spożywczych (41)

5,0 (5)

10,0 (5)

 

2.1.8.

Orzechy z drzew orzechowych, inne niż orzechy wymienione w pkt 2.1.6 i 2.1.7, oraz produkty z nich przetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub użycia jako składnik w środkach spożywczych

2,0 (5)

4,0 (5)

—

2.1.9.

Suszone owoce, które mają być sortowane lub poddane innej fizycznej obróbce przed spożyciem przez ludzi lub użyciem jako składnik w środkach spożywczych

5,0

10,0

—

2.1.10.

Suszone owoce oraz produkty z nich przetworzone, przeznaczone do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub użycia jako składniki w środkach spożywczych

2,0

4,0

—

2.1.11.

Wszystkie zboża i wszystkie ich produkty pochodne, w tym przetworzone produkty zbożowe, z wyjątkiem środków spożywczych wymienionych w pkt 2.1.12, 2.1.15 i 2.1.17

2,0

4,0

—

2.1.12.

Kukurydza i ryż, które mają być sortowane lub poddane innej fizycznej obróbce przed spożyciem przez ludzi lub użyciem jako składnik w środkach spożywczych

5,0

10,0

—

2.1.13.

Surowe mleko (6), mleko poddane obróbce cieplnej i mleko służące do wytwarzania produktów na bazie mleka

—

—

0,050

2.1.14.

Następujące gatunki przypraw:

 

Capsicum spp. (pochodzące z tego gatunku suszone owoce, całe lub mielone, w tym papryka chili, mielone chili, pieprz kajeński i papryka)

 

Piper spp. (pochodzące z niego owoce, w tym biały i czarny pieprz)

 

Myristica fragrans (gałka muszkatołowa)

 

Zingiber officinale (imbir)

 

Curcuma longa (kurkuma)

Mieszanki przypraw zawierające jedną lub więcej wyżej wspomnianych przypraw

5,0

10,0

—

2.1.15.

Przetworzona żywność na bazie zbóż oraz żywność dla niemowląt i małych dzieci (3) (7)

0,10

—

—

2.1.16.

Preparaty do początkowego żywienia niemowląt i preparaty do dalszego żywienia niemowląt, w tym mleko początkowe i mleko następne (4) (8)

—

—

0,025

2.1.17.

Dietetyczna żywność specjalnego przeznaczenia medycznego (9) (10) przeznaczona specjalnie dla niemowląt

0,10

—

0,025 ”