KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 28.4.2023
COM(2023) 216 final
2023/0119(NLE)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE RADY
w sprawie przydziału uprawnień do połowów na mocy Protokołu wykonawczego do Umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów między Unią Europejską a Republiką Madagaskaru
UZASADNIENIE
1.KONTEKST WNIOSKU
•Przyczyny i cele wniosku
Na podstawie odpowiednich wytycznych negocjacyjnych 1 Komisja przeprowadziła rokowania z Madagaskarem w sprawie zawarcia nowej umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów między Unią Europejską a Madagaskarem oraz nowego protokołu wykonawczego do tej umowy. Celem jest umożliwienie statkom unijnym dostępu do obszaru połowowego Madagaskaru oraz połowów tuńczyków i tuńczykowatych w tym obszarze, zarządzanych przez Komisję ds. Tuńczyka na Oceanie Indyjskim (IOTC). W wyniku tych rokowań w dniu 28 października 2022 r. parafowano nowy tekst umowy i nowy tekst protokołu wykonawczego.
Nowa umowa uchyla i zastępuje obowiązującą umowę; obejmuje ona okres czterech lat, począwszy od daty rozpoczęcia jej tymczasowego stosowania ustalonej w art. 19, tzn. od dnia 1 lipca 2023 r., z zastrzeżeniem jej podpisania przez strony, lub od daty tego podpisania, jeżeli nastąpi ono po dniu 1 lipca 2023 r. Nowy protokół obejmuje okres czterech lat, począwszy od daty rozpoczęcia tymczasowego stosowania ustalonej w art. 19, zgodnie z tymi samymi postanowieniami co umowa.
Nowy protokół przewiduje następujące uprawnienia do połowów:
– 32 sejnery tuńczykowe;
– 13 taklowców powierzchniowych o pojemności brutto powyżej 100;
– 20 taklowców powierzchniowych o pojemności brutto mniejszej lub równej 100,
oraz statki pomocnicze zgodnie z odpowiednimi rezolucjami IOTC.
Należy ustanowić metodę podziału uprawnień do połowów między państwa członkowskie.
•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki
Głównym celem nowej umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów jest zapewnienie zaktualizowanych ram uwzględniających priorytety zreformowanej wspólnej polityki rybołówstwa i jej wymiaru zewnętrznego. Pomoże to w kontynuacji i wzmocnieniu partnerstwa strategicznego między Unią Europejską a Madagaskarem. Nowa umowa o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów umożliwi im ściślejszą współpracę na rzecz promowania zrównoważonej polityki rybołówstwa, zgodnie z celem zachowania morskich zasobów biologicznych uznanym w prawie UE, rozsądnej eksploatacji zasobów rybnych w wodach Madagaskaru oraz jego wysiłków na rzecz rozwoju zrównoważonej gospodarki oceanicznej, w interesie obu stron. Współpraca ta pomoże również promować godne warunki pracy w sektorze gospodarki rybnej.
Nowy protokół przewiduje uprawnienia do połowów dla statków unijnych w wodach Madagaskaru, w stosownych przypadkach w granicach dostępnej nadwyżki. Opiera się on na najlepszych dostępnych opiniach naukowych i zaleceniach wydanych przez IOTC – regionalną organizację ds. rybołówstwa, która zarządza stadami ryb daleko migrujących. Środki zarządzania przyjmowane przez IOTC są również uwzględniane w odpowiednich przepisach wspólnej polityki rybołówstwa mających zastosowanie do obszaru IOTC, w szczególności w przepisach rozporządzenia ustalającego uprawnienia do połowów 2 . Stanowisko Komisji opierało się między innymi na wynikach oceny poprzednio obowiązującego protokołu (na lata 2015–2018) oraz perspektywicznej oceny dotyczącej potrzeby zawarcia nowego protokołu. Obie oceny zostały przeprowadzone przez ekspertów zewnętrznych.
•Spójność z innymi politykami Unii
Rokowania dotyczące nowej umowy w sprawie zrównoważonych połowów stanowią część działań zewnętrznych UE wobec państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) i uwzględniają w szczególności cele Unii w zakresie poszanowania zasad demokratycznych i praw człowieka.
UE i Madagaskar są również stronami umowy przejściowej podpisanej dnia 29 sierpnia 2009 r., ustanawiającej ramy umowy o partnerstwie gospodarczym (UPG) między państwami Afryki Wschodniej i Południowej, z jednej strony, a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z drugiej strony. Rokowania w sprawie zawarcia nowej umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów są zgodne z umową o partnerstwie gospodarczym, która przewiduje współpracę między stronami w zakresie handlu w sektorze gospodarki rybnej i rozwoju tego sektora, obejmującą rybołówstwo morskie, śródlądowe i akwakulturę.
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
•Podstawa prawna
Podstawą prawną jest art. 43 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który stanowi, że Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje środki dotyczące przydziału uprawnień do połowów.
•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)
Wniosek wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji Unii Europejskiej zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. d) TFUE.
3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW
•Oceny ex post/kontrole sprawności obowiązującego prawodawstwa
Komisja przeprowadziła w 2017 r. ocenę ex post protokołu na lata 2015–2018 do umowy o partnerstwie w sprawie połowów z Madagaskarem, jak również ocenę ex ante ewentualnego odnowienia protokołu 3 .
W ocenie ex post protokołu na lata 2015–2018 stwierdzono, że uzupełnił on inne ustalenia dotyczące dostępu ustanowione w regionie, umożliwiając statkom unijnym optymalizację eksploatacji migrujących stad ryb w ramach przepisów regionalnych ustanowionych przez Komisję ds. Tuńczyka na Oceanie Indyjskim. Protokół uznano za istotny z punktu widzenia potrzeb zainteresowanych stron UE, ponieważ zapewnił operatorom statków unijnych przewidywalny dostęp do obszaru połowowego, na którym obficie występują gatunki docelowe. Dostęp do wód Madagaskaru zapewnia unijnej flocie taklowców z siedzibą na wyspie Reunion możliwość rozszerzenia obszarów połowowych na wody sąsiadujące tego regionu najbardziej oddalonego. Działalność unijnej floty poławiającej tuńczyka w wodach Madagaskaru i – szerzej – w Oceanie Indyjskim przyniosła znaczne pozytywne skutki społeczno-gospodarcze dla Madagaskaru, który – dzięki lokalnym zdolnościom przetwórczym – korzysta z części wartości dodanej, a rekompensata finansowa UE została w dużej mierze dostosowana do poziomu eksploatowanych uprawnień do połowów. Jeżeli chodzi o wsparcie sektorowe, w ocenie stwierdzono, że realizacja programu była zadowalająca przy dobrym śródokresowym wskaźniku wydatkowania oraz że przyszły program wsparcia sektorowego powinien mieć na celu przede wszystkim wzmocnienie zdolności w zakresie monitorowania, kontroli i nadzoru, zdolności w zakresie inspekcji sanitarnej w celu zachowania zdolności eksportowej oraz na wspieraniu szkolenia zawodowego marynarzy. Przyszły program wsparcia sektorowego mógłby również pomóc w rozwoju krajowego sektora gospodarki rybnej poprzez udzielenie wsparcia rybakom zajmującym się rybołówstwem łodziowym oraz zapewnienie dobrej koordynacji z działalnością finansowaną przez innych donatorów. W ocenie zalecono również przeznaczenie części dostępnych środków na zatrudnienie zewnętrznego asystenta technicznego, którego zadaniem byłaby koordynacja i ułatwienie realizacji programu wsparcia sektorowego.
Dla UE ważne jest utrzymanie instrumentu umożliwiającego ścisłą współpracę sektorową z państwem, które jest kluczowym partnerem, dostawcą produktów rybołówstwa i akwakultury do UE, zainteresowanym podmiotem na arenie międzynarodowej i które posiada obszary połowowe będące przedmiotem zainteresowania floty UE.
•Konsultacje z zainteresowanymi stronami
W ramach wyżej wspomnianej oceny Komisja przeprowadziła konsultacje z państwami członkowskimi, przedstawicielami sektora i międzynarodowymi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, a także z administracją rybacką i społeczeństwem obywatelskim Madagaskaru. Konsultacje odbyły się również w ramach Komitetu Doradczego ds. Rybołówstwa Dalekomorskiego. Z konsultacji tych wynika, że w interesie Unii Europejskiej i Madagaskaru leży utrzymanie instrumentu umożliwiającego pogłębioną współpracę sektorową z możliwościami wieloletniego finansowania na rzecz Madagaskaru, a w interesie armatorów UE – utrzymanie dostępu do ważnego obszaru połowowego za pomocą umowy w sektorze gospodarki rybnej. Od czasu oceny z 2018 r. branża potwierdziła swoje zainteresowanie na posiedzeniach Komitetu Doradczego ds. Floty Dalekomorskiej.
•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej
Komisja zwróciła się o przeprowadzenie ocen ex post i ex ante do niezależnego konsultanta, zgodnie z przepisami art. 31 ust. 10 rozporządzenia ustanawiającego wspólną politykę rybołówstwa.
4.WPŁYW NA BUDŻET
Projekt rozporządzenia nie ma wpływu na budżet UE.
5.ELEMENTY FAKULTATYWNE
•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania
Niniejsza procedura została zainicjowana równocześnie z procedurą dotyczącą decyzji Rady w sprawie podpisania, w imieniu Unii, i tymczasowego stosowania Umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów między Unią Europejską a Republiką Madagaskaru oraz protokołu wykonawczego do tej umowy oraz decyzji Rady w sprawie ich zawarcia. Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie od chwili, gdy możliwe będzie prowadzenie działalności połowowej na podstawie umowy, tj. od dnia rozpoczęcia tymczasowego stosowania protokołu.
2023/0119 (NLE)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE RADY
w sprawie przydziału uprawnień do połowów na mocy Protokołu wykonawczego do Umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów między Unią Europejską a Republiką Madagaskaru
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 43 ust. 3,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje,
(1)Komisja prowadziła rokowania w imieniu Unii Europejskiej dotyczące nowej Umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów między Unią Europejską a Republiką Madagaskaru (zwanej dalej „umową o partnerstwie”), a także nowego protokołu wykonawczego do umowy o partnerstwie (zwanego dalej „protokołem”).
(2)Po zakończeniu tych rokowań umowę o partnerstwie i protokół parafowano w dniu 28 października 2022 r.
(3)Umowa o partnerstwie uchyla poprzednią umowę o partnerstwie w sprawie połowów zawartą między tymi samymi stronami, która obowiązuje od dnia 19 grudnia 2007 r. 4 .
(4) Zgodnie z decyzją Rady (UE) 2023/... 5 w dniu [...] r. podpisano nową umowę o partnerstwie i protokół do niej, z zastrzeżeniem ich zawarcia w późniejszym terminie.
(5)Uprawnienia do połowów przewidziane w protokole w odniesieniu do stad ryb daleko migrujących, ustalone zgodnie z zaleceniami i rezolucjami przyjętymi przez Komisję ds. Tuńczyka na Oceanie Indyjskim, należy przydzielić państwom członkowskim na cały okres jego stosowania.
(6)Pilny charakter tych środków wynika ze znaczenia gospodarczego działalności połowowej Unii w obszarze połowowym Madagaskaru oraz konieczności ograniczenia w jak największym stopniu ryzyka przerwania takiej działalności. W związku z tym protokół będzie tymczasowo stosowany od dnia 1 lipca 2023 r., z zastrzeżeniem jego podpisania, lub od daty jego podpisania, jeżeli nastąpi ono po dniu 1 lipca 2023 r., aby umożliwić jak najszybsze prowadzenie działalności połowowej przez statki unijne. Niniejsze rozporządzenie należy więc stosować, począwszy od tej samej daty,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Uprawnienia do połowów ustalone na mocy protokołu wykonawczego do Umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów między Unią Europejską a Republiką Madagaskarem (zwanego dalej „protokołem”) przydziela się państwom członkowskim w następujący sposób:
a)sejnery tuńczykowe:
Hiszpania: 16 statków
Francja: 15 statków
Włochy: 1 statek
ogółem 32 statki;
b)taklowce powierzchniowe o pojemności brutto powyżej 100:
Hiszpania: 7 statków
Francja: 5 statków
Portugalia: 1 statek
ogółem 13 statków;
c)taklowce powierzchniowe o pojemności brutto mniejszej lub równej 100:
Francja: 20 statków
ogółem 20 statków.
Artykuł 2
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia rozpoczęcia tymczasowego stosowania protokołu.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Rady
Przewodniczący