ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 28.4.2023
COM(2023) 216 final
2023/0119(NLE)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την κατανομή των αλιευτικών δυνατοτήτων βάσει του πρωτοκόλλου σχετικά με την εφαρμογή της συμφωνίας σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Μαδαγασκάρης
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης
Βάσει των σχετικών διαπραγματευτικών οδηγιών 1 , η Επιτροπή διεξήγαγε διαπραγματεύσεις με τη Μαδαγασκάρη για τη σύναψη νέας συμφωνίας σύμπραξης βιώσιμης αλιείας (στο εξής: ΣΣΒΑ) μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Μαδαγασκάρης και νέου πρωτοκόλλου εφαρμογής της εν λόγω συμφωνίας. Στόχος είναι να δοθεί η δυνατότητα στα ενωσιακά σκάφη να έχουν πρόσβαση στην αλιευτική ζώνη της Μαδαγασκάρης και να αλιεύουν σε αυτή θυννοειδή και συναφή είδη, στο πλαίσιο εντολής διαχείρισης της Επιτροπής διαχείρισης της αλιείας τόνου του Ινδικού Ωκεανού (IOTC). Μετά το πέρας των διαπραγματεύσεων, μονογραφήθηκε νέο κείμενο συμφωνίας και νέο κείμενο πρωτοκόλλου στις 28 Οκτωβρίου 2022.
Η νέα συμφωνία καταργεί και αντικαθιστά την υφιστάμενη συμφωνία· καλύπτει περίοδο τεσσάρων ετών από την ημερομηνία προσωρινής εφαρμογής που ορίζεται στο άρθρο 19, δηλαδή την 1η Ιουλίου 2023, με την επιφύλαξη της υπογραφής της από τα συμβαλλόμενα μέρη, ή από την ημερομηνία της εν λόγω υπογραφής εάν είναι μεταγενέστερη της 1ης Ιουλίου 2023. Το νέο πρωτόκολλο καλύπτει περίοδο 4 ετών από την ημερομηνία προσωρινής εφαρμογής του που ορίζεται στο άρθρο 19, σύμφωνα με τις ίδιες διατάξεις με τη συμφωνία.
Το νέο πρωτόκολλο προβλέπει τις ακόλουθες αλιευτικές δυνατότητες:
— 32 θυνναλιευτικά γρι-γρι·
— 13 παραγαδιάρικα επιφανείας ολικής χωρητικότητας άνω των 100 GT·
— 20 παραγαδιάρικα επιφανείας ολικής χωρητικότητας έως και 100 GT,
καθώς και σκάφη υποστήριξης σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα της IOTC.
Είναι σκόπιμο να καθοριστεί η μέθοδος κατανομής των αλιευτικών δυνατοτήτων μεταξύ των κρατών μελών.
•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής
Κύριος σκοπός της νέας ΣΣΒΑ είναι να παράσχει επικαιροποιημένο πλαίσιο στο οποίο θα λαμβάνονται υπόψη οι προτεραιότητες της μεταρρυθμισμένης κοινής αλιευτικής πολιτικής και της εξωτερικής της διάστασης. Το πλαίσιο αυτό θα συμβάλει στη συνέχιση και την ενίσχυση της στρατηγικής εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Μαδαγασκάρης. Η νέα ΣΣΒΑ θα παράσχει στα δύο μέρη τη δυνατότητα να συνεργαστούν στενότερα για την προώθηση βιώσιμης αλιευτικής πολιτικής, σύμφωνα με τον στόχο της διατήρησης των θαλάσσιων βιολογικών πόρων, όπως αναγνωρίζεται από το δίκαιο της Ένωσης, της υπεύθυνης εκμετάλλευσης των αλιευτικών πόρων στα ύδατα της Μαδαγασκάρης και των προσπαθειών της Μαδαγασκάρης για την ανάπτυξη της βιώσιμης ωκεάνιας οικονομίας της, προς το συμφέρον και των δύο μερών. Η συνεργασία αυτή θα συμβάλει επίσης στην προώθηση αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας στον τομέα της αλιείας.
Το νέο πρωτόκολλο προβλέπει αλιευτικές δυνατότητες για τα ενωσιακά σκάφη στα ύδατα της Μαδαγασκάρης, κατά περίπτωση εντός των ορίων του διαθέσιμου πλεονάσματος. Βασίζεται στις βέλτιστες διαθέσιμες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις και στις συστάσεις της IOTC, της περιφερειακής οργάνωσης αλιείας που διαχειρίζεται τα άκρως μεταναστευτικά αποθέματα ιχθύων. Τα μέτρα διαχείρισης που εγκρίθηκαν από την IOTC περιλαμβάνονται επίσης στις σχετικές διατάξεις της κοινής αλιευτικής πολιτικής που εφαρμόζονται στην περιοχή της IOTC, και ιδίως στις διατάξεις του κανονισμού για τις αλιευτικές δυνατότητες 2 . Η Επιτροπή έχει στηρίξει εν μέρει τη θέση της στα αποτελέσματα αξιολόγησης του προηγούμενου πρωτοκόλλου (2015-2018) και σε αξιολόγηση προοπτικών σχετικά με το ενδεχόμενο σύναψης νέου πρωτοκόλλου. Αμφότερες οι αξιολογήσεις πραγματοποιήθηκαν από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες.
•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης
Η διαπραγμάτευση νέας ΣΣΒΑ εντάσσεται στο πλαίσιο της εξωτερικής δράσης της Ένωσης έναντι των χωρών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ) και λαμβάνει ιδίως υπόψη τους στόχους της Ένωσης σχετικά με τον σεβασμό των δημοκρατικών αρχών και των ανθρώπινων δικαιωμάτων.
Η Ένωση και η Μαδαγασκάρη είναι επίσης συμβαλλόμενα μέρη της ενδιάμεσης συμφωνίας που υπογράφηκε στις 29 Αυγούστου 2009 σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου για συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης (ΣΟΕΣ) μεταξύ των κρατών της Ανατολικής και Μεσημβρινής Αφρικής, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, αφετέρου. Οι διαπραγματεύσεις για τη σύναψη νέας ΣΣΒΑ συνάδουν με τη ΣΟΕΣ, η οποία προβλέπει τη συνεργασία μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών όσον αφορά το εμπόριο και την ανάπτυξη στον τομέα της αλιείας, που καλύπτει τη θαλάσσια αλιεία, την αλιεία εσωτερικών υδάτων και την υδατοκαλλιέργεια.
2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ
•Νομική βάση
Νομική βάση είναι το άρθρο 43 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο ορίζει ότι το Συμβούλιο, κατόπιν πρότασης της Επιτροπής, εκδίδει μέτρα σχετικά με την κατανομή των αλιευτικών δυνατοτήτων.
•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)
Η πρόταση εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατ’ εφαρμογή του άρθρου 3 παράγραφος 1 στοιχείο δ) της ΣΛΕΕ.
3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας
Η Επιτροπή διενήργησε το 2017 εκ των υστέρων αξιολόγηση του πρωτοκόλλου της συμφωνίας σύμπραξης στον τομέα της αλιείας με τη Μαδαγασκάρη, όπως ίσχυσε κατά την περίοδο 2015-2018, καθώς και εκ των προτέρων αξιολόγηση ενδεχόμενης ανανέωσης του πρωτοκόλλου 3 .
Η εκ των υστέρων αξιολόγηση του πρωτοκόλλου της περιόδου 2015-2018 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αυτό συμπλήρωνε τις άλλες ρυθμίσεις πρόσβασης που έχουν θεσπιστεί στην περιοχή, επιτρέποντας στα ενωσιακά σκάφη να βελτιστοποιήσουν την εκμετάλλευση των μεταναστευτικών αποθεμάτων ιχθύων στο πλαίσιο των περιφερειακών κανόνων που έχει θεσπίσει η Επιτροπή διαχείρισης της αλιείας τόνου του Ινδικού Ωκεανού. Το πρωτόκολλο κρίθηκε συναφές με τις ανάγκες των ενδιαφερόμενων μερών της Ένωσης, διότι παρείχε στους ενωσιακούς φορείς εκμετάλλευσης σκαφών προβλέψιμη πρόσβαση σε μια παραγωγική αλιευτική ζώνη όπου τα στοχευόμενα είδη αφθονούν. Η πρόσβαση στα ύδατα της Μαδαγασκάρης παρέχει στον ενωσιακό στόλο παραγαδιάρικων που εδρεύει στη Ρεϊνιόν δυνατότητες επέκτασης των αλιευτικών περιοχών σε γειτονικά ύδατα αυτής της εξόχως απόκεντρης περιοχής. Οι δραστηριότητες του ενωσιακού στόλου θυνναλιευτικών στα ύδατα της Μαδαγασκάρης και στον ευρύτερο Ινδικό Ωκεανό έχουν επιφέρει σημαντικές θετικές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις για τη Μαδαγασκάρη, η οποία χάρη σε ικανότητα τοπικής μεταποίησης απορροφά μέρος της προστιθέμενης αξίας, ενώ και η χρηματική αντιπαροχή της Ένωσης έχει ευθυγραμμιστεί σε γενικές γραμμές με τις υπό εκμετάλλευση αλιευτικές δυνατότητες. Όσον αφορά την τομεακή στήριξη, η αξιολόγηση επισήμανε ότι το πρόγραμμα είχε υλοποιηθεί ικανοποιητικά, με ικανό μεσοπρόθεσμο ποσοστό εκταμίευσης, και ότι τυχόν μελλοντικό πρόγραμμα τομεακής στήριξης θα πρέπει να αποσκοπεί κατά προτεραιότητα στην ενίσχυση της ικανότητας παρακολούθησης, ελέγχου και επιτήρησης, στην ανάπτυξη των ικανοτήτων υγειονομικής επιθεώρησης για τη διατήρηση της εξαγωγικής ικανότητας και στη βελτίωση της στήριξης της επαγγελματικής κατάρτισης των ναυτικών. Ένα μελλοντικό πρόγραμμα τομεακής στήριξης θα μπορούσε επίσης να συμβάλει στην ανάπτυξη του εθνικού αλιευτικού τομέα μέσω της στήριξης προς τους αλιείς μικρής κλίμακας και της διατήρησης καλού συντονισμού με τις δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται από άλλους χορηγούς. Η αξιολόγηση συστήνει επίσης τη δέσμευση μέρους της διαθέσιμης χρηματοδότησης για την πρόσληψη εξωτερικού τεχνικού βοηθού με σκοπό τον συντονισμό και τη διευκόλυνση της υλοποίησης του προγράμματος τομεακής στήριξης.
Για την Ένωση, είναι σημαντικό να διατηρηθεί ένα μέσο που επιτρέπει τη στενή τομεακή συνεργασία με μια χώρα η οποία είναι σημαντικός εταίρος, προμηθευτής αλιευτικών προϊόντων στην Ένωση και ενδιαφερόμενο μέρος στη διεθνή σκηνή, και η οποία διαθέτει αλιευτικά πεδία που ενδιαφέρουν τον ενωσιακό στόλο.
•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Στο πλαίσιο της προαναφερόμενης αξιολόγησης, η Επιτροπή πραγματοποίησε διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη, εκπροσώπους του κλάδου και διεθνείς οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και με τις αλιευτικές αρχές και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών της Μαδαγασκάρης. Πραγματοποιήθηκαν επίσης διαβουλεύσεις στο πλαίσιο του γνωμοδοτικού συμβουλίου για την υπερπόντια αλιεία. Από τις εν λόγω διαβουλεύσεις προέκυψε ότι είναι προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Μαδαγασκάρης να διατηρήσουν ένα μέσο που να επιτρέπει τη σε βάθος τομεακή συνεργασία, με δυνατότητες πολυετούς χρηματοδότησης για τη Μαδαγασκάρη, καθώς και ότι είναι προς το συμφέρον του ενωσιακού αλιευτικού στόλου να διατηρήσει πρόσβαση σε μια σημαντική αλιευτική ζώνη μέσω συμφωνίας στον τομέα της αλιείας. Μετά την αξιολόγηση του 2018, ο επαγγελματικός κλάδος επιβεβαίωσε, στο πλαίσιο των συνεδριάσεων του γνωμοδοτικού συμβουλίου για την υπερπόντια αλιεία, ότι διατηρεί το ενδιαφέρον του.
•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας
Η Επιτροπή προσέφυγε σε ανεξάρτητο εξωτερικό σύμβουλο για την εκ των υστέρων και την εκ των προτέρων αξιολόγηση, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 31 παράγραφος 10 του κανονισμού για την κοινή αλιευτική πολιτική.
4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Το σχέδιο κανονισμού δεν έχει καμία επίπτωση στον προϋπολογισμό της Ένωσης.
5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων
Η παρούσα διαδικασία κινείται παράλληλα με τις διαδικασίες σχετικά με την απόφαση του Συμβουλίου για την υπογραφή, εξ ονόματος της Ένωσης, και την προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας και του πρωτοκόλλου εφαρμογής της μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Μαδαγασκάρης, καθώς και με την απόφαση του Συμβουλίου για τη σύναψή τους. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται μόλις καταστεί δυνατή η διενέργεια αλιευτικών δραστηριοτήτων δυνάμει της συμφωνίας, δηλαδή κατά την ημερομηνία προσωρινής εφαρμογής του πρωτοκόλλου.
2023/0119 (NLE)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την κατανομή των αλιευτικών δυνατοτήτων βάσει του πρωτοκόλλου σχετικά με την εφαρμογή της συμφωνίας σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Μαδαγασκάρης
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 43 παράγραφος 3,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Η Επιτροπή διαπραγματεύτηκε, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, νέα συμφωνία σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Μαδαγασκάρης (στο εξής: συμφωνία σύμπραξης), καθώς και νέο πρωτόκολλο εφαρμογής της συμφωνίας σύμπραξης (στο εξής: πρωτόκολλο).
(2)Η συμφωνία σύμπραξης και το πρωτόκολλο μονογραφήθηκαν μετά το πέρας των διαπραγματεύσεων στις 28 Οκτωβρίου 2022.
(3)Η συμφωνία σύμπραξης καταργεί την προηγούμενη συμφωνία αλιευτικής σύμπραξης μεταξύ των ίδιων μερών, η οποία εφαρμόζεται από τις 19 Δεκεμβρίου 2007 4 .
(4)Σύμφωνα με την απόφαση (ΕΕ) 2023/... του Συμβουλίου 5 , η νέα συμφωνία σύμπραξης και το πρωτόκολλό της υπογράφηκαν στις […], με την επιφύλαξη της σύναψής τους σε μεταγενέστερη ημερομηνία.
(5)Οι αλιευτικές δυνατότητες που προβλέπονται στο πρωτόκολλο για τα άκρως μεταναστευτικά αποθέματα ιχθύων, οι οποίες καθορίζονται σύμφωνα με τις συστάσεις και τα ψηφίσματα της Επιτροπής διαχείρισης της αλιείας τόνου του Ινδικού Ωκεανού, θα πρέπει να κατανέμονται μεταξύ των κρατών μελών για όλη την περίοδο εφαρμογής του.
(6)Τα μέτρα αυτά είναι επείγοντα δεδομένης της οικονομικής σημασίας των αλιευτικών δραστηριοτήτων της Ένωσης στην αλιευτική ζώνη της Μαδαγασκάρης και της ανάγκης να μειωθεί όσο το δυνατόν περισσότερο η διακοπή αυτών των δραστηριοτήτων. Ως εκ τούτου, το πρωτόκολλο θα εφαρμόζεται σε προσωρινή βάση από την 1η Ιουλίου 2023, με την επιφύλαξη της υπογραφής του, ή από την ημερομηνία υπογραφής του, εάν αυτή είναι μεταγενέστερη της 1ης Ιουλίου 2023, ώστε να καταστεί δυνατή, το συντομότερο δυνατόν, η άσκηση των αλιευτικών δραστηριοτήτων των ενωσιακών σκαφών. Κατά συνέπεια, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να εφαρμόζεται από την ίδια ημερομηνία,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Οι αλιευτικές δυνατότητες που έχουν καθοριστεί βάσει του πρωτοκόλλου σχετικά με την εφαρμογή της συμφωνίας σύμπραξης στον τομέα της βιώσιμης αλιείας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Μαδαγασκάρης (στο εξής: πρωτόκολλο) κατανέμονται μεταξύ των κρατών μελών καθόλη τη διάρκεια εφαρμογής του εν λόγω πρωτοκόλλου ως εξής:
α)θυνναλιευτικά γρι-γρι:
Ισπανία: 16 σκάφη
Γαλλία: 15 σκάφη
Ιταλία: 1 σκάφος
Σύνολο 32 σκάφη·
β)παραγαδιάρικα επιφανείας ολικής χωρητικότητας άνω των 100 GT·
Ισπανία: 7 σκάφη
Γαλλία: 5 σκάφη
Πορτογαλία: 1 σκάφος
Σύνολο 13 σκάφη·
γ)παραγαδιάρικα επιφανείας ολικής χωρητικότητας έως και 100 GT·
Γαλλία: 20 σκάφη
Σύνολο 20 σκάφη.
Άρθρο 2
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την ημερομηνία προσωρινής εφαρμογής του πρωτοκόλλου.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος