<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-392/21</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62021CC0392</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2022:583">EU:C:2022:583</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>10</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>10</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Opinia T. Ćapety – Sprawa C‑392/21</HT></P><P><HT TYPE="SC">Inspectoratul General pentru Imigrări (Nabycie okularów przez pracownika)</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Opinia rzecznik generalnej</HT></P><P><HT TYPE="UC">Tamary Ćapety</HT></P><P>przedstawiona w dniu <DATE ISO="20220714">14 lipca 2022 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Język oryginału: angielski.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Sprawa C‑392/21</HT></P><P>TJ</P><P>przeciwko</P><P>Inspectoratul General pentru Imigrări</P><P><HT TYPE="NORMAL">[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Curtea de Apel Cluj (sąd apelacyjny w Klużu, Rumunia)]</HT></P></STI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="”" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Odesłanie prejudycjalne</KEYWORD><KEYWORD>Polityka społeczna</KEYWORD><KEYWORD>Ochrona zdrowia i bezpieczeństwa pracowników</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 9 ust. 3 dyrektywy 90/270/EWG</KEYWORD><KEYWORD>Praca z <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0001" REF.END="QE0001"/>urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/></KEYWORD><KEYWORD>Ochrona oczu i wzroku pracowników</KEYWORD><KEYWORD>Pojęcie „specjalnych akcesoriów korekcyjnych</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wprowadzenie</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>W dyrektywie 90/270/EWG<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>Dyrektywa Rady z dnia <DATE ISO="19900529">29 maja 1990 r.</DATE> w sprawie minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe (piąta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="156" PAGE.FIRST="14" DATE.PUB="1990">Dz.U. 1990, L 156, s. 14</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE> przyjętej w 1990 r. (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0002" REF.END="QE0002"/>dyrektywą w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>) określono pewne wymogi dotyczące bezpieczeństwa i zdrowia w miejscu pracy związane z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe. Z obecnej perspektywy dyrektywa ta zawiera elementy, które mogą wydawać się oczywiste czy wręcz budzić nostalgię, jak chociażby wyłączenie z jej zakresu stosowania maszyn do pisania<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Artykuł 1 ust. 3 dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe.</P></NOTE>. Dyrektywa w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe przewiduje jednak również uprawnienia, które nabrały dużo większego znaczenia w czasach, gdy praca przed monitorami ekranowymi jest powszechna. Dotyczy to przykładowo wynikającego z art. 9 ust. 3 tej dyrektywy prawa pracownika do <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0003" REF.END="QE0003"/>specjalnych okularów lub szkieł kontaktowych korygujących wzrok [specjalnych akcesoriów korekcyjnych]<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/> do pracy na monitorach komputerowych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Właśnie to prawo jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Po wizycie u lekarza specjalisty powód, którego wzrok uległ pogorszeniu, zakupił nowe okulary z soczewkami korekcyjnymi. Pracodawca odmówił pokrycia ich kosztu. Doprowadziło to do powstania sporu, który trafił do sądu odsyłającego, Curtea de Apel Cluj (sądu apelacyjnego w Klużu, Rumunia).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="2"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>Sąd ten pragnie ustalić między innymi, czy sformułowanie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0004" REF.END="QE0004"/>specjalne okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok [specjalne akcesoria korekcyjne]<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>, zawarte w art. 9 ust. 3 dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe, obejmuje okulary z soczewkami korekcyjnymi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>Choć nie widać tego na pierwszy rzut oka, dokonana przez Trybunał wykładnia tego pojęcia będzie miała szersze konsekwencje, nie tylko dla zdrowia powoda, lecz także dla systemu ochrony przewidzianego w prawie krajowym dla wszystkich pracowników zobowiązanych do pracy z monitorami komputerowymi.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>Artykuł 9 dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe, który nosi tytuł <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0005" REF.END="QE0005"/>Ochrona oczu i wzroku pracowników<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>, stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="009.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0006" REF.END="QE0006"/>1.</NO.PARAG><ALINEA><P>Pracownicy są uprawnieni do odpowiedniego badania oczu i wzroku, przeprowadzanego przez osoby o niezbędnych kwalifikacjach:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>przed przystąpieniem do pracy z monitorem ekranowym</P></ITEM><ITEM><P>następnie w regularnych odstępach czasu, i</P></ITEM></LIST><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>w przypadku wystąpienia zaburzeń wzroku, które mogą być spowodowane pracą z monitorem ekranowym.</P></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="009.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Pracownicy są uprawnieni do badania okulistycznego, jeżeli w wyniku badania określonego w ust. 1 okaże się to konieczne.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="009.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA>Pracownik musi otrzymać specjalne okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok [specjalne akcesoria korekcyjne], odpowiednie do rodzaju pracy, jeżeli w wyniku badania określone[go] w ust. 1 lub badania określone[go] w ust. 2 okaże się to konieczne i kiedy nie mogą zostać użyte zwykłe okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok [zwykłe akcesoria korekcyjne].</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="009.004"><NO.PARAG>4.</NO.PARAG><ALINEA>Środki podjęte na mocy niniejszego artykułu nie mogą w żadnym razie dodatkowo obciążać finansowo pracownika.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="009.005"><NO.PARAG>5.</NO.PARAG><ALINEA>Ochrona oczu i wzroku pracowników może być zapewniona w ramach państwowego systemu opieki zdrowotnej<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Okoliczności faktyczne postępowania głównego i pytania prejudycjalne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>Powód w postępowaniu głównym jest zatrudniony przez Inspectoratul General pentru Imigrări (generalny inspektorat ds. imigracji, zwany dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0007" REF.END="QE0007"/>inspektoratem<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>). W ramach swoich zadań jest on zobowiązany do pracy z urządzeniem wyposażonym w monitor ekranowy. Powód twierdzi, że praca ta w powiązaniu z innymi czynnikami ryzyka doprowadziła do znacznego pogorszenia jego wzroku, co skutkowało koniecznością skonsultowania się z lekarzem specjalistą w kwestii zmiany okularów.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="3"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>Powód zauważa, że rumuński krajowy system opieki zdrowotnej nie przewiduje refundacji kwoty 2629 RON (rumuńskich lejów) (około 543 EUR na dzień wniesienia pozwu), na którą składa się wartość specjalnych akcesoriów korekcyjnych oraz podatku należnego od zakupu okularów: soczewek, oprawek i z tytułu robocizny. Powód przedłożył inspektoratowi, a więc swojemu pracodawcy, wniosek o zwrot takiej kwoty, który został odrzucony.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>Następnie w dniu <DATE ISO="20200619">19 czerwca 2020 r.</DATE> powód wniósł powództwo, przeciwko swojemu pracodawcy, do Tribunalul Cluj (sądu okręgowego w Klużu, Rumunia), wnosząc o zasądzenie od pozwanego zapłaty żądanej kwoty. Sąd oddalił żądanie i orzekł, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki takiego zwrotu kosztów. Odpowiednia ustawa transponująca dyrektywę w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Sąd krajowy powołuje się na art. 14 Hotărârea Guvernului nr 1028/2006, privind cerințele minime de securitate și sănătate în muncă referitoare la utilizarea echipamentelor cu ecran de vizualizare (dekretu rządowego nr 1028/2006 ustanawiającego minimalne wymagania w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe).</P></NOTE> nie przewiduje prawa do zwrotu kosztów specjalnych akcesoriów korekcyjnych, a jedynie prawo do ich uzyskania, jeżeli ich użycie jest konieczne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>Powód wniósł apelację od tego wyroku do Curtea de Apel Cluj (sądu apelacyjnego w Klużu), występującego w niniejszej sprawie jako sąd odsyłający.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający uważa za konieczne dokonanie wykładni sformułowania <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0008" REF.END="QE0008"/>specjalne okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok [specjalne akcesoria korekcyjne]<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/> zawartego w art. 9 dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe, jako że pojęcie to nie zostało zdefiniowane w samej dyrektywie. Jest również zdania, że pojęcie to należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono również okulary w zakresie, w jakim są one niezbędne pracownikom doznającym pogorszenia wzroku spowodowanego ich warunkami pracy. Ponadto sąd odsyłający ma wątpliwości co do tego, czy <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0009" REF.END="QE0009"/>specjalne okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok [specjalne akcesoria korekcyjne]<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>, o których mowa w art. 9 dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe, są akcesoriami wykorzystywanymi wyłącznie w miejscu pracy czy też mogą być używane również poza miejscem pracy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>W tych okolicznościach Curtea de Apel Cluj (sąd apelacyjny w Klużu) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0010" REF.END="QE0010"/>1)</NO.P><TXT>Czy wyrażenie <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0011" REF.END="QE0011"/>specjalne okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok [specjalne akcesoria korekcyjne]<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="00AB" ID="QE0011"/>, o którym mowa w art. 9 [dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe], należy interpretować w ten sposób, że nie może ono dotyczyć okularów z soczewkami korekcyjnymi?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>Czy przez wyrażenie <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0012" REF.END="QE0012"/>specjalne okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok [specjalne akcesoria korekcyjne]<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="00AB" ID="QE0012"/>, o którym mowa w art. 9 [dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe], należy rozumieć jedynie akcesoria używane wyłącznie na stanowisku pracy lub podczas wykonywania zadań?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>Czy ustanowiony w art. 9 [dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe] obowiązek zapewnienia specjalnych akcesoriów korekcyjnych dotyczy wyłącznie zakupu tych akcesoriów przez pracodawcę, czy też może być interpretowany szeroko, co oznacza, że obejmuje również sytuację, w której pracodawca pokrywa niezbędne koszty poniesione przez pracownika w celu nabycia tych akcesoriów?</TXT></NP></ITEM><?PAGE NO="4"?><ITEM><NP><NO.P>4)</NO.P><TXT>Czy pokrycie przez pracodawcę takich kosztów w formie ogólnej podwyżki wynagrodzenia, wypłacanej w sposób ciągły z tytułu <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0013" REF.END="QE0013"/>podwyżki z tytułu uciążliwych warunków pracy<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="00AB" ID="QE0013"/>, jest zgodne z art. 9 [dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe]?<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>Uwagi na piśmie przedłożyły Trybunałowi inspektorat, rządy włoski i rumuński oraz Komisja Europejska. Do Trybunału nie zwrócono się o przeprowadzenie rozprawy i takowa się nie odbyła.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Analiza</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>Trybunał zwrócił się z prośbą, abym w swojej opinii skupiła się wyłącznie na pytaniu pierwszym postawionym przez sąd odsyłający. W pytaniu tym sąd odsyłający zmierza do ustalenia, czy sformułowanie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0014" REF.END="QE0014"/>specjalne okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok [specjalne akcesoria korekcyjne]<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>, o którym mowa w art. 9 dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe, należy rozumieć w ten sposób, że nie obejmuje ono okularów z soczewkami korekcyjnymi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>Aby odpowiedzieć na to pytanie, podejmę następujące kroki. W pierwszej kolejności przedstawię kilka uwag wstępnych dotyczących kontekstu dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe, który ma wpływ na jej wykładnię (zob. śródtytuł A poniżej). Następnie zaproponuję wykładnię pojęcia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0015" REF.END="QE0015"/>specjalnych okularów lub szkieł kontaktowych korygujących wzrok [specjalnych akcesoriów korekcyjnych]<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>, aby odpowiedzieć na pytanie, czy sformułowanie to obejmuje okulary korekcyjne i jakiego rodzaju (zob. śródtytuł B poniżej).</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Uwagi wstępne</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>Dyrektywa w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe jest jedną z dwudziestu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Pełny wykaz tych dyrektyw podaje Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy. Zobacz https://oshwiki.eu/wiki/General_principles_of_EU_OSH_legislation.</P></NOTE> dyrektyw szczegółowych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>W sprawie statusu dyrektywy ramowej – zob. wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19961112">12 listopada 1996 r.</DATE>, <NAME.CASE>Zjednoczone Królestwo/Rada</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑84/94</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1996:431">EU:C:1996:431</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0065">65</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); opinie: rzecznika generalnego P. Légera w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Zjednoczone Królestwo/Rada</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑84/94</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1996:93">EU:C:1996:93</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0065">65</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i towarzyszący przypis 28); rzecznika generalnego D. Ruiza-Jaraba Colomera w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Komisja/Niemcy</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑103/01</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2002:738">EU:C:2002:738</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) i rzecznika generalnego H. Saugmandsgaarda Øe w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Ministrstvo za obrambo</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑742/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:77">EU:C:2021:77</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Zobacz także B. Bercusson, <HT TYPE="ITALIC">European Labour Law</HT>, 2<HT TYPE="SUP">nd</HT> ed., CUP, Cambridge 2009, s. 58; C. Barnard, <HT TYPE="ITALIC">EU Employment Law</HT>, 4<HT TYPE="SUP">th</HT> ed., Oxford, OUP, 2012, s. 511.</P></NOTE> przyjętych na podstawie art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0016" REF.END="QE0016"/>dyrektywą ramową<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Dyrektywa Rady z dnia <DATE ISO="19890612">12 czerwca 1989 r.</DATE> w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="183" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="1989">Dz.U. 1989, L 183, s. 1</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>Jak światopogląd matki wpływa na postrzeganie życia przez dziecko, tak i nadrzędny cel dyrektywy ramowej, który przyświeca dyrektywie w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe, dotyczy więc i szczególnego obszaru pracy z tymi urządzeniami<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Zobacz w szczególności motyw czwarty dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe (<QUOT.START CODE="201E" ID="QS0017" REF.END="QE0017"/>zgodność z minimalnymi wymaganiami przewidzianymi w celu zapewnienia lepszego poziomu bezpieczeństwa na stanowiskach pracy z monitorami ekranowymi jest istotna dla zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>) oraz jej art. 1 (<QUOT.START CODE="201E" ID="QS0018" REF.END="QE0018"/>ustanawia minimalne wymagania w zakresie bezpieczeństwa i zdrowia przy pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>). Zobacz także wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20000706">6 lipca 2000 r.</DATE>, <NAME.CASE>Dietrich</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑11/99</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2000:368">EU:C:2000:368</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) (zgodność z minimalnymi wymaganiami w celu zapewnienia wyższego poziomu bezpieczeństwa na stanowiskach pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa i zdrowia pracowników).</P></NOTE>. Należy zatem pokrótce przedstawić dyrektywę ramową.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Dyrektywa ramowa została przyjęta na podstawie art. 118a traktatu EWG (obecnie art. 153 TFUE), będącego podstawą prawną środków polityki społecznej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Zobacz w tym względzie opinia rzecznika generalnego G. Pitruzzelli w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Academia de Studii Economice din Bucureşti</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑585/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:899">EU:C:2020:899</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) (poprawa ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy poprzez minimalne wymagania jako kluczowy element kształtowania prawa socjalnego Unii).</P></NOTE>. Trybunał uznał, że przepis ten przyznaje Unii szerokie uprawnienia na potrzeby przyjmowania środków ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19961112">12 listopada 1996 r.</DATE>, <NAME.CASE>Zjednoczone Królestwo/Rada</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑84/94</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1996:431">EU:C:1996:431</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0015">15</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), w którym Trybunał orzekł, że pojęcia zawarte w art. 118a traktatu EWG, a konkretnie słowa <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0019" REF.END="QE0019"/><QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0020" REF.END="QE0020"/>w szczególności<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="00AB" ID="QE0020"/> środowiska pracy<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/> przemawiają na korzyść szerokiej wykładni uprawnień nadanych Radzie [Unii Europejskiej] art. 118a [traktatu EWG] na potrzeby ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników”. Zobacz także opinię rzecznika generalnego P. Légera w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Zjednoczone Królestwo/Rada</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑84/94</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1996:93">EU:C:1996:93</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0039">39</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0062">62</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), w której podniesiono, że geneza pojęć zawartych w tym artykule traktatu, jak również wysoki poziom ochrony pracowników, na dążenie do którego zdają się wskazywać sformułowania zawarte w tych pojęciach, uzasadniają szeroką interpretację zakresu art. 118a traktatu EWG.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>Wraz z wejściem w życie Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0021" REF.END="QE0021"/>kartą<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>) zdrowie i bezpieczeństwo pracowników zostały potwierdzone jako prawo podstawowe uznane przez system prawny UE. Artykuł 31 ust. 1 karty stanowi, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0022" REF.END="QE0022"/>[k]ażdy pracownik ma prawo do warunków pracy szanujących jego zdrowie, bezpieczeństwo i godność<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/>. Warto zauważyć, że z wyjaśnień dotyczących karty wynika, iż art. 31 ust. 1 powstał pod wpływem dyrektywy ramowej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Wyjaśnienie odnoszące się do art. 31 ust. 1 karty stanowi: <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0023" REF.END="QE0023"/>Ustęp 1 tego artykułu jest oparty na dyrektywie 89/391/EWG w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/>.</P></NOTE>. Z tego względu można uznać, że dyrektywa ta od chwili jej przyjęcia stanowiła wyraz prawa podstawowego, które w karcie jedynie skodyfikowano.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>W związku z tym Trybunał potwierdził, że zakres i przepisy dyrektywy ramowej wymagają szerokiej wykładni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Zobacz w tym względzie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20001003">3 października 2000 r.</DATE>, <NAME.CASE>Simap</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑303/98</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2000:528">EU:C:2000:528</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20041005">5 października 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>Pfeiffer i in</NAME.CASE>. (od <NO.CASE>C‑397/01 do C‑403/01</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:584">EU:C:2004:584</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0052">52</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); opinia rzecznika generalnego L. A. Geelhoeda w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Komisja/Niemcy</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑5/00</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2001:365">EU:C:2001:365</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Jednocześnie należy ograniczać wszelkie wyłączenia z jej zakresu lub zakresu innych dyrektyw mających na celu ochronę zdrowia i bezpieczeństwa pracowników<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>W ten sposób ograniczono zawody, które można zaliczyć do <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0024" REF.END="QE0024"/>specyficznej działalności publicznej i społecznej, takiej jak siły zbrojne czy policja, lub też w odniesieniu do określonych dziedzin działalności w zakresie usług związanych z ochroną cywilną<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/> w rozumieniu art. 2 ust. 2 dyrektywy ramowej. Zobacz podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20041005">5 października 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>Pfeiffer i in</NAME.CASE>. (od <NO.CASE>C‑397/01 do C‑403/01</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:584">EU:C:2004:584</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0054">54</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181120">20 listopada 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Sindicatul Familia Constanţa i in.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑147/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:926">EU:C:2018:926</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0053">53</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210715">15 lipca 2021 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ministrstvo za obrambo</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑742/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:597">EU:C:2021:597</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0055">55</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Chociaż dyrektywie ramowej przyświeca jasny cel, jakim jest zachęcenie do poprawy warunków zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Zobacz art. 1 dyrektywy ramowej. Zobacz także T. Klindt, T. Schucht, Art. 1 Ziel der Richtlinie, w: M. Franzen, I. Gallner, H. Oetker, <HT TYPE="ITALIC">Kommentar zum europäischen Arbeitsrecht</HT>, 4<HT TYPE="SUP">th</HT> ed., München, C.H. Beck, 2022, s. 410, akapit pierwszy z odesłaniami bibliograficznymi; autorzy postrzegają dyrektywę ramową jako <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0025" REF.END="QE0025"/>konstytucję<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/> prawa Unii w dziedzinie bezpieczeństwa i zdrowia w miejscu pracy.</P></NOTE>, osiągnięciu tego celu służą dwa rodzaje środków przewidzianych w <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0026" REF.END="QE0026"/>dyrektywach szczegółowych<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/>: środki zapobiegające ryzyku dla zdrowia pracowników wynikającemu z niebezpiecznego środowiska pracy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Zobacz na przykład dyrektywa Rady 90/269/EWG z dnia <DATE ISO="19900529">29 maja 1990 r.</DATE> w sprawie minimalnych wymagań dotyczących ochrony zdrowia i bezpieczeństwa podczas ręcznego przemieszczania ciężarów w przypadku możliwości wystąpienia zagrożenia, zwłaszcza urazów kręgosłupa pracowników (czwarta szczegółowa dyrektywa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="156" PAGE.FIRST="9" DATE.PUB="1990">Dz.U. 1990, L 156, s. 9</REF.DOC.OJ>); dyrektywa Rady 98/24/WE z dnia <DATE ISO="19980407">7 kwietnia 1998 r.</DATE> w sprawie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników przed ryzykiem związanym ze środkami chemicznymi w miejscu pracy (czternasta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="131" PAGE.FIRST="11" DATE.PUB="1998">Dz.U. 1998, L 131, s. 11</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE> oraz środki, które mają na celu poprawę warunków zdrowia i bezpieczeństwa w pracy określonych grup pracowników<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Zobacz na przykład dyrektywa Rady 92/85/EWG z dnia <DATE ISO="19921019">19 października 1992 r.</DATE> w sprawie wprowadzenia środków służących wspieraniu poprawy w miejscu pracy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły, i pracownic karmiących piersią (dziesiąta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="348" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="1992">Dz.U. 1992, L 348, s. 1</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>To w świetle tego wspólnego celu, który obejmuje zarówno naprawę sytuacji związanych ze zdrowiem i bezpieczeństwem pracowników, jak i zapobieganie im<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Zobacz dyrektywa ramowa – art. 1 ust. 2, art. 6 i 7 oraz motywy 10 (dotyczący konieczności wprowadzenia środków zapobiegawczych) i 11 (dotyczący konieczności zmniejszenia lub wyeliminowania zagrożeń odnoszących się do bezpieczeństwa i zdrowia pracowników). Zobacz także wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20030522">22 maja 2003 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Niderlandy</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑441/01</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2003:308">EU:C:2003:308</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) (w którym sprecyzowano te cele i dodano, że prawodawca Enii rozważał szereg środków jako odpowiednich dla ułatwienia osiągnięcia tych celów).</P></NOTE>, należy dokonywać wykładni art. 9 dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Zobacz w tym względzie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20000706">6 lipca 2000 r.</DATE>, <NAME.CASE>Dietrich</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑11/99</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2000:368">EU:C:2000:368</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), w którym Trybunał wyjaśnił, że wykładnia zakresu dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe, dokonana na podstawie jej art. 2 lit. a), <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0027" REF.END="QE0027"/>zawężająca w taki sposób, aby wyłączyć z jej zakresu ekrany wyświetlające nagrania filmowe, spowodowałaby pozbawienie znacznej liczby pracowników ochrony przyznanej tą dyrektywą<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/> i <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0028" REF.END="QE0028"/>poważnie podważałaby skuteczność tej dyrektywy<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Wykładnia pojęcia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0029" REF.END="QE0029"/>specjalnych okularów lub szkieł kontaktowych korygujących wzrok [specjalnych akcesoriów korekcyjnych]<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/></HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>Celem dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe, odczytywanej w świetle ram prawnych, w które się wpisuje, jest dostrzeżenie konieczności ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników poprzez rozpoznanie i skorygowanie ich zaburzeń wzroku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>W art. 9 tej dyrektywy ten ogólny cel ochronny przełożono na przysługujące pracownikowi uprawnienia. Uprawnienia te obejmują prawo do badań diagnostycznych oraz do specjalnych akcesoriów korekcyjnych, gdy konieczne jest ich stosowanie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>Artykuł 9 ust. 1 stanowi zatem, po pierwsze, że pracownicy, którzy korzystają z urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe, są uprawnieni do odpowiedniego badania oczu i wzroku przed przystąpieniem do pracy z monitorem ekranowym i w trakcie takiej pracy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>W tym sensie stanowi to wyraz zapobiegawczego i opartego na analizie ryzyka podejścia do zdrowia i bezpieczeństwa pracowników w myśl art. 6 dyrektywy ramowej.</P></NOTE>. Artykuł 9 ust. 2 przewiduje zaś prawo pracowników do badania okulistycznego, jeżeli okaże się to konieczne. Artykuł 9 ust. 3 przewiduje, że pracownik jest uprawniony do otrzymania specjalnych akcesoriów korekcyjnych bez ponoszenia kosztów finansowych, jeżeli w wyniku któregoś ze wspomnianych badań okaże się to konieczne i kiedy nie mogą zostać użyte zwykłe akcesoria korekcyjne<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Opinia rzecznika generalnego D. Ruiza-Jaraba Colomera w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Komisja/Włochy</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑455/00</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2002:211">EU:C:2002:211</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0018">18</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający zmierza w pytaniu pierwszym do ustalenia, czy pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0030" REF.END="QE0030"/>specjalnych okularów lub szkieł kontaktowych korygujących wzrok [specjalnych akcesoriów korekcyjnych]<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/> obejmuje również okulary korekcyjne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>Na wstępie kwestię tę może wyjaśnić historia prac legislacyjnych nad dyrektywą w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe. Jak Komisja zauważyła w uwagach na piśmie, chociaż w pierwotnym wniosku dotyczącym dyrektywy posłużono się pojęciem <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0031" REF.END="QE0031"/>okulary<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/>, ostatecznie zastąpiono je szerszym pojęciem – <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0032" REF.END="QE0032"/>specjalne okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok [specjalne akcesoria korekcyjne]<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Zobacz art. 9 wniosku dotyczącego dyrektywy Rady w sprawie minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe [COM(88) 77 wersja ostateczna] (<REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="113" PAGE.FIRST="7" DATE.PUB="1988">Dz.U. 1988, C 113, s. 7</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>. Pojęcie to obejmuje zatem nie tylko okulary, ale przypuszczalnie również inne rodzaje akcesoriów, które mogą korygować zaburzenia wzroku lub zapobiegać jego uszkodzeniu (takie jak przykładowo filtry światła niebieskiego na monitor).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Chociaż zatem w dyrektywie w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe dokonano rozróżnienia na <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0033" REF.END="QE0033"/>zwykłe<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/> i <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0034" REF.END="QE0034"/>specjalne<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/> <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0035" REF.END="QE0035"/>okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok [akcesoria korekcyjne]<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/>, obydwie kategorie obejmują okulary. Nie zdefiniowano przy tym jednak pojęcia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0036" REF.END="QE0036"/>specjalnych<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/> akcesoriów korekcyjnych, czy też – mówiąc prościej – nie określono, czym są <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0037" REF.END="QE0037"/>specjalne<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/> akcesoria, dlatego też należy dokonać wykładni tego pojęcia. Do tej wykładni przejdę teraz.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>Rozróżnienie pomiędzy <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0038" REF.END="QE0038"/>zwykłymi<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/> a <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0039" REF.END="QE0039"/>specjalnymi<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/> akcesoriami korekcyjnymi, jak również struktura art. 9, który przewiduje zapewnienie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0040" REF.END="QE0040"/>specjalnych<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/> akcesoriów korekcyjnych wyłącznie wtedy, gdy taka konieczność zostanie stwierdzona w badaniu przeprowadzonym na podstawie ust. 1 i 2, gdy <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0041" REF.END="QE0041"/>zwykłe<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/> akcesoria korekcyjne nie są odpowiednią reakcją na tę konieczność, jasno wskazuje kryteria oceny na potrzeby ustalenia, jaki rodzaj okularów można uznać za należące do kategorii <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0042" REF.END="QE0042"/>specjalnych<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/> akcesoriów korekcyjnych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>Kryterium stanowi w pierwszej kolejności okoliczność, że nie mogą zostać użyte <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0043" REF.END="QE0043"/>zwykłe<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/> akcesoria korekcyjne, a w drugiej kolejności, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0044" REF.END="QE0044"/>specjalne<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/> akcesoria korekcyjne są <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0045" REF.END="QE0045"/>odpowiednie do rodzaju pracy<QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="201D" ID="QE0045"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Co się tyczy pierwszego kryterium, z brzmienia art. 9 ust. 3 dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe interpretowanego a contrario wynikałoby, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0046" REF.END="QE0046"/>zwykłe<QUOT.END REF.START="QS0046" CODE="201D" ID="QE0046"/> akcesoria korekcyjne są to te noszone poza miejscem pracy w życiu codziennym i nie mają szczególnego związku z pracą z urządzeniem wyposażonym w monitor ekranowy. W takim rozumieniu przykładowo doroczna rutynowa wymiana soczewek u osoby, która nosiła już okulary i od dzieciństwa ma krótkowzroczność, wchodziłaby w zakres kategorii <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0047" REF.END="QE0047"/>zwykłych okularów lub szkieł kontaktowych korygujących wzrok [akcesoriów korekcyjnych]<QUOT.END REF.START="QS0047" CODE="201D" ID="QE0047"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Drugi aspekt pierwszego kryterium, a więc że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0048" REF.END="QE0048"/>nie mogą zostać użyte<QUOT.END REF.START="QS0048" CODE="201D" ID="QE0048"/> zwykłe akcesoria korekcyjne, wskazuje, iż w celu uznania za <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0049" REF.END="QE0049"/>specjalne okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok [specjalne akcesoria korekcyjne]<QUOT.END REF.START="QS0049" CODE="201D" ID="QE0049"/> akcesoria muszą wykraczać swoimi właściwościami poza zwykłe akcesoria korekcyjne używane w codziennym życiu, prawdopodobnie muszą służyć naprawie zaburzeń wzroku związanych z określonym rodzajem pracy. Wynika z tego, że soczewki przepisane przez lekarza lub optometrystę, które służą korekcji ogólnej wady wzroku lub zaburzeń wzroku, zdatne jednocześnie do pracy z urządzeniem wyposażonym w monitor ekranowy, nieprzepisane w związku z pracą, należałyby do kategorii <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0050" REF.END="QE0050"/>zwykłych okularów lub szkieł kontaktowych korygujących wzrok [zwykłych akcesoriów korekcyjnych]<QUOT.END REF.START="QS0050" CODE="201D" ID="QE0050"/>. Z kolei tzw. okulary do komputera, przepisywane w szczególności ze względu na pracę z urządzeniem wyposażonym w monitor ekranowy, stanowiłyby <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0051" REF.END="QE0051"/>specjalne okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok [specjalne akcesoria korekcyjne]<QUOT.END REF.START="QS0051" CODE="201D" ID="QE0051"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Z niektórych badań wynika, że ze względu na występujące w przypadku poszczególnych urządzeń cyfrowych różne odległości robocze od urządzenia uzasadnione może być zastępowanie ogólnej korekcji dioptrii przepisywaniem – w celu korekcji starczowzroczności – okularów do komputera z soczewkami progresywnymi. Zobacz na przykład A. Sheppard, J. Wolffsohn, Digital eye strain: prevalence, measurement and amelioration, <HT TYPE="ITALIC">BMJ Open Ophthalmology</HT>, vol. 3(1), BMJ, 2018, s. 6, oraz przytoczone tam badania.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>Drugie kryterium, a więc pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0052" REF.END="QE0052"/>odpowiedniości do rodzaju pracy<QUOT.END REF.START="QS0052" CODE="201D" ID="QE0052"/> zawarte w art. 9 ust. 3 dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe, występujące bezpośrednio po pojęciu <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0053" REF.END="QE0053"/>specjalnych okularów lub szkieł kontaktowych korygujących wzrok [specjalnych akcesoriów korekcyjnych]<QUOT.END REF.START="QS0053" CODE="201D" ID="QE0053"/>, zdaje się sugerować, że po badaniach, o których mowa w art. 9 ust. 1 i 2 tej dyrektywy, przepisanie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0054" REF.END="QE0054"/>specjalnych okularów lub szkieł kontaktowych korygujących wzrok [specjalnych akcesoriów korekcyjnych]<QUOT.END REF.START="QS0054" CODE="201D" ID="QE0054"/> jest konieczne do skorygowania stwierdzonego zaburzenia wzroku. Korekcja jest zatem konieczna do podjęcia lub kontynuowania pracy<?PAGE NO="8"?> z urządzeniem wyposażonym w monitor ekranowy lub do zapobiegania dalszemu uszkodzeniu wzroku. Innymi słowy, specjalne akcesoria korekcyjne są uzasadnione właśnie dlatego, że umożliwiają danej osobie pracę z urządzeniem wyposażonym w monitor ekranowy. Gdyby dana osoba nie pracowała z urządzeniem wyposażonym w monitor ekranowy, odpowiednie byłyby inne okulary.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Dla powstania prawa do <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0055" REF.END="QE0055"/>specjalnych okularów lub szkieł kontaktowych korygujących wzrok [specjalnych akcesoriów korekcyjnych]<QUOT.END REF.START="QS0055" CODE="201D" ID="QE0055"/> nie jest konieczne, jak sugeruje pozwany w postępowaniu głównym, aby praca z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe była niemożliwa bez takich okularów. Taka interpretacja byłaby sprzeczna z celem zapobiegawczym i korekcyjnym przepisów dotyczących bezpieczeństwa i zdrowia w miejscu pracy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Równie sprzeczne z celami i z szeroką wykładnią przyjętą przez Trybunał co do przepisów w dziedzinie bezpieczeństwa i zdrowia w miejscu pracy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Zobacz pkt 17, 19 i 20 niniejszej opinii.</P></NOTE> byłoby naleganie, aby prawo specjalnych akcesoriów korekcyjnych powstawało jedynie wówczas, gdy uszkodzenie wzroku byłoby spowodowane pracą z urządzeniem wyposażonym w monitor ekranowy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Taki związek przyczynowy może na pierwszy rzut oka wynikać z lektury pkt 28 wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20021024">24 października 2002 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Włochy</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑455/00</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2002:612">EU:C:2002:612</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Trybunał zauważył tam, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0056" REF.END="QE0056"/>specjalne okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok [specjalne akcesoria korekcyjne]<QUOT.END REF.START="QS0056" CODE="201D" ID="QE0056"/>, o których mowa w art. 9 ust. 3 dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe, służą <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0057" REF.END="QE0057"/>naprawie istniejących uszkodzeń<QUOT.END REF.START="QS0057" CODE="201D" ID="QE0057"/>. Przytoczonego punktu wyroku nie można jednak odczytywać poza kontekstem tamtej sprawy. Wyrok wydany w tamtej sprawie jest wynikiem postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego prowadzonego przez Komisję przeciwko Republice Włoskiej w związku z nieprawidłowym wdrożeniem art. 9 dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe. Wyrok dotyczył między innymi zarzucanego Republice Włoskiej braku dokładnej transpozycji określonych w art. 9 ust. 3 dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe warunków zapewnienia przez pracodawców specjalnych akcesoriów korekcyjnych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>W pkt 28 Trybunał odpowiedział na argument rządu włoskiego, zgodnie z którym przepisy prawa włoskiego transponujące art. 9 dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe należy interpretować w związku z przepisami krajowej ustawy o środkach ochrony indywidualnej (ŚOI), w których określono warunki zapewnienia przez pracodawcę ŚOI. Posłużenie się pojęciem <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0058" REF.END="QE0058"/>uszkodzenia<QUOT.END REF.START="QS0058" CODE="201D" ID="QE0058"/> zdaje się wynikać z dokonanego przez Trybunał w tym punkcie porównania specjalnych akcesoriów korekcyjnych z ŚOI oraz nawiązania do uszkodzeń, jakim mają zapobiegać te drugie. Znajduje to dodatkowe potwierdzenie w pkt 29 tego wyroku, w którym Trybunał ponownie podkreśla różnicę między specjalnymi akcesoriami korekcyjnymi a ŚOI, a także zagrożenia, którym zapobiegają te drugie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0059" REF.END="QE0059"/>Środki ochrony indywidualnej, do których odnoszą się [przepisy prawa włoskiego] są, należy to jeszcze raz powtórzyć, po prostu sposobami zapobiegania ryzyku<QUOT.END REF.START="QS0059" CODE="201D" ID="QE0059"/>.</P></QUOT.S></NOTE>, aby obalić połączenie obydwu kategorii przez rząd włoski. W związku z tym pkt 28 tego wyroku należy rozpatrywać właśnie z tego punktu widzenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Nawet jeżeli w przytoczonym wyroku Trybunał wprowadził pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0060" REF.END="QE0060"/>uszkodzenia<QUOT.END REF.START="QS0060" CODE="201D" ID="QE0060"/> (które nie zostało użyte w samej dyrektywie w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe), nie stwierdzono, że uszkodzenie musiało być spowodowane pracą z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe. Trybunał wydaje się raczej ogólnie stwierdzać, że tego rodzaju akcesoria korekcyjne muszą korygować <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0061" REF.END="QE0061"/>istniejące<QUOT.END REF.START="QS0061" CODE="201D" ID="QE0061"/> uszkodzenie. Zaburzenia wzroku (pojęcie użyte<?PAGE NO="9"?> w dyrektywie w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe) muszą bowiem istnieć jako warunek powstania prawa do specjalnych akcesoriów korekcyjnych albo w celu umożliwienia pracy na ekranie, albo w celu zapobieżenia dalszemu uszkodzeniu wzroku. Przyczyną zaburzeń wzroku nie musi być jednak praca z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>Sama struktura art. 9 zdaje się również sugerować, że zaburzenia wzroku nie muszą być wynikiem pracy przy monitorze ekranowym, aby powstało prawo do specjalnych akcesoriów korekcyjnych. Chociaż w art. 9 ust. 1 tiret trzecie dyrektywy wprost wspomniano o zaburzeniach wzroku, które mogą być spowodowane pracą przed monitorem ekranowym, co stanowi uzasadnienie rozpoczęcia procedury badania okulistycznego, i które mogą ostatecznie doprowadzić do dostarczenia specjalnych akcesoriów korekcyjnych na podstawie art. 9 ust. 3, tę samą procedurę można rozpocząć również przed przystąpieniem do pracy z urządzeniem wyposażonym w monitor ekranowy lub w regularnych odstępach czasu, o czym mowa jest odpowiednio w art. 9 ust. 1 tiret pierwsze i drugie dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Jak w niniejszej sprawie zauważa Komisja w swojej odpowiedzi na pytanie wymagające odpowiedzi na piśmie, użycie czasownika modalnego w art. 9 ust. 1 tiret trzecie dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe (<QUOT.START CODE="201E" ID="QS0062" REF.END="QE0062"/>które mogą być spowodowane<QUOT.END REF.START="QS0062" CODE="201D" ID="QE0062"/>) również zdaje się wskazywać, że zaburzenia wzroku wynikające z pracy przed monitorem ekranowym mogą być jedną z przyczyn konieczności zapewnienia specjalnych akcesoriów korekcyjnych, ale nie muszą być jedyną przyczyną.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>W żadnym z tych tiret nie sugeruje się związku przyczynowego między potencjalnymi zaburzeniami wzroku a pracą przed monitorem ekranowym. Wszystkie trzy tiret zawarte w art. 9 ust. 1 dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe mogą natomiast prowadzić do zapewnienia specjalnych akcesoriów korekcyjnych na podstawie art. 9 ust. 3 tej dyrektywy, o ile można ustalić związek z <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0063" REF.END="QE0063"/>rodzajem pracy<QUOT.END REF.START="QS0063" CODE="201D" ID="QE0063"/> na podstawie tego samego artykułu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Uwzględniając dwa wskazane powyżej kryteria, należy ustalić, czy okulary otrzymane przez powoda w niniejszej sprawie wchodzą w zakres obowiązku pozwanego wynikającego z art. 9 ust. 3?</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Chociaż ostatecznie odpowiedź na to pytanie należy do sądu krajowego, odnoszę wrażenie, że odpowiedź powinna być twierdząca.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Po pierwsze, sąd odsyłający stwierdził, że powód w postępowaniu głównym zasięgnął porady lekarza specjalisty ze względu na istotne pogorszenie wzroku. Zdaje się wypełniać to alternatywne przesłanki przewidziane w art. 9 ust. 1 i 2 dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe. Po drugie, w trakcie wspomnianej konsultacji zalecono powodowi zmianę okularów. Po trzecie, taka zmiana okularów oznacza, że istniejące okulary używane przez powoda w postępowaniu głównym nie były już wystarczające do korekcji jego wzroku, w szczególności dalekowzroczności i starczowzroczności, w stopniu koniecznym do pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>W świetle powyższego wydaje się, że logika obowiązku zawartego w art. 9 ust. 3 dyrektywy w sprawie urządzeń wyposażonych w monitory ekranowe zdaje się następująca: pozwany musi zapewnić powodowi okulary, które korygują jego pogorszony wzrok i umożliwiają dalszą pracę z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="10"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">V.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wnioski</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>W świetle powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał odpowiedział na pierwsze pytanie prejudycjalne skierowane przez Curtea de Apel Cluj (sąd apelacyjny w Klużu, Rumunia) w następujący sposób:</TXT><P>Wyrażenie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0064" REF.END="QE0064"/>specjalne okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok [specjalne akcesoria korekcyjne]<QUOT.END REF.START="QS0064" CODE="201D" ID="QE0064"/>, zastosowane w art. 9 dyrektywy Rady 90/270/EWG z dnia <DATE ISO="19900529">29 maja 1990 r.</DATE> w sprawie minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe (piątej dyrektywy szczegółowej w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono okulary z soczewkami korekcyjnymi, o ile okulary te służą do korekcji konkretnych zaburzeń wzroku na potrzeby wykonywania pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe.</P><P>Do sądu krajowego należy ustalenie, czy okulary, o których mowa w niniejszej sprawie, spełniają te wymogi.</P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>