BREITHIÚNAS NA CÚIRTE GINEARÁLTA (an Dlísheomra Réamhrialaithe)

11 Feabhra 2026 ( *1 )

(Tarchur chun réamhrialú – Cánachas – Comhchóras CBL – An ceart chun CBL ar ionchur a asbhaint – Airteagal 167, Airteagal 168(a), agus Airteagal 178(a) de Threoir 2006/112/CE – Eisiúint an tsonraisc a léiríonn CBL le linn na tréimhse cánach i ndiaidh na tréimhse a bhfeidhmítear an ceart asbhainte ina leith – Neodracht cánach agus comhréireacht)

I gCás T‑689/24,

IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE ó Naczelny Sąd Administracyjny (an Chúirt Riaracháin Uachtarach, an Pholainn), trí bhreith an 2 Deireadh Fómhair 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 10 Nollaig 2024, sna himeachtaí

I. S.A.

v

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,

tugann AN CHÚIRT GHINEARÁLTA (an Dlísheomra Réamhrialaithe),

agus í comhdhéanta, le linn na bpléití, mar seo a leanas: S. Papasavvas, Uachtarán, N. Półtorak, M. Sampol Pucurull, G. Steinfatt (Rapóirtéir) agus D. Petrlík, Breithiúna,

Abhcóide Ginearálta: J. Martín y Pérez de Nanclares,

Cláraitheoir: M. Zwozdziak-Carbonne, Riarthóir,

ag féachaint do tharchur na hiarrata ar réamhrialú chuig an gCúirt Ghinearálta an 8 Eanáir 2025, de bhun an tríú mír d’Airteagal 50b de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh,

ag féachaint don ábhar dá dtagraítear i bpointe (a) den chéad mhír d’Airteagal 50b de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus d’easpa ceist neamhspleách maidir leis an léiriú de réir bhrí an dara mír d’Airteagal 50b den Reacht sin,

ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,

tar éis éisteacht an 28 Deireadh Fómhair 2025,

tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:

–

I., ag T. Michalik agus J. Warnieło, doradcy podatkowi,

–

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, ag M. Kowalewska agus T. Tratkiewicz,

–

Rialtas na Polainne, ag B. Majczyna, i gcáil Gníomhaire,

–

an Coimisiún Eorpach, ag P. Carlin agus M. Owsiany-Hornung, i gcáil Gníomhairí,

tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,

an Breithiúnas seo a leanas:

Breithiúnas

1

Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 167, Airteagal 168(a) agus Airteagal 178(a) de Threoir 2006/112/CE ón gComhairle an 28 Samhain 2006 maidir leis an gcomhchóras cánach breisluacha (IO 2006 L 347, lch. 1, ‘an Treoir maidir le CBL’) agus ar phrionsabail na neodrachta cánach breisluacha (CBL), na héifeachtachta agus na comhréireachta.

2

Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir I.S.A. agus Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (Stiúrthóir na Faisnéise maidir leis an Státchiste Náisiúnta, an Pholainn, an ‘t‑údarás cánach’) maidir le rialú cánach a bhaineann le CBL a asbhaint ó sholáthairtí gáis agus leictreachais do I., atá le feiceáil ar shonraisc a fuair I. le linn na tréimhse cánach i ndiaidh na tréimhse cánach ina ndearnadh an ceannach.

An dlí lena mbaineann

Dlí an Aontais Eorpaigh

3

Foráiltear le hAirteagal 63 den Treoir maidir le CBL mar seo a leanas:

‘Tarlóidh an teagmhas inmhuirearaithe agus beidh CBL inmhuirearaithe tráth a sholáthrófar na hearraí nó na seirbhísí.’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

4

Áirítear i dTeideal X den Treoir maidir le CBL, a bhaineann le hasbhaintí, Caibidil 1, dar teideal ‘Bunús agus raon feidhme an chirt asbhainte’, ina bhfuil Airteagail 167 go 172 den Treoir sin. Foráiltear le hAirteagal 167 den Treoir sin mar a leanas:

‘Tiocfaidh an ceart asbhainte chun cinn tráth a bheidh an cháin in‑asbhainte ina cáin inmhuirearaithe.’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

5

Foráiltear le hAirteagal 168 den Treoir maidir le CBL mar a leanas:

‘Sa mhéid go mbaintear leas as na hearraí agus na seirbhísí chun críocha idirbhearta an duine inchánach a ngearrtar cáin orthu, beidh an duine inchánach i dteideal, sa Bhallstát ina ndéanann sé na hidirbhearta sin, na méideanna seo a leanas a bhaint de CBL a bhfuil sé faoi dhliteanas í a íoc:

(a)

an CBL atá dlite nó íoctha sa Bhallstát sin i ndáil le soláthairtí earraí nó seirbhísí dó, a dhéanann duine inchánach eile nó a bheidh le déanamh aige;

[...]’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

6

I gCaibidil 4 de Theideal X den Treoir maidir le CBL, dar teideal ‘Rialacha mionsonraithe maidir le feidhmiú an chirt asbhainte’, tá Airteagail 178 go 183 den Treoir sin. Foráiltear le hAirteagal 178 den Treoir sin mar a leanas:

‘D’fhonn an ceart asbhainte a fheidhmiú, ní mór go gcomhlíonfaidh an duine inchánach na coinníollacha seo a leanas:

(a)

chun críocha asbhaintí de bhun Airteagal 168(a), i dtaca le soláthar earraí nó seirbhísí, ní mór dó a bheith i seilbh sonrasc arna dhréachtú i gcomhréir le forálacha Theideal XI, Caibidil 3, Codanna 3 go 6:

[…]’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

7

Foráiltear leis an gcéad mhír d’Airteagal 179 den Treoir maidir le CBL mar a leanas:

‘Déanfaidh an duine inchánach an asbhaint ach an méid iomlán CBL a bhaint den mhéid iomlán CBL atá dlite le haghaidh tréimhse chánach ar leith ar ina leith, le linn na tréimhse céanna, a tháinig an ceart asbhainte chun cinn, agus a fheidhmítear é i gcomhréir le hAirteagal 178.’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

8

Áirítear i dTeideal XI den Treoir maidir le CBL, a bhaineann le hoibleagáidí daoine inchánach agus daoine neamh-inchánach áirithe, Caibidil 5, dar teideal ‘Dearbhuithe’, ina bhfuil Airteagail 250 go 261 den Treoir sin. Foráiltear le hAirteagal 250(1) den Treoir sin mar a leanas:

‘Cuirfidh gach duine inchánach tuairisceán CBL isteach ina mbeidh an fhaisnéis go léir is gá chun méid na cánach is inmhuirearaithe agus méid na n‑asbhaintí atá le déanamh a ríomh, lena n‑áirítear, a mhéid is gá chun bonn measúnachta a shocrú, luach iomlán na n‑idirbheart a bhaineann leis an gcáin sin agus leis na hasbhaintí sin agus luach na n‑idirbheart atá díolmhaithe.’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

9

Foráiltear le hAirteagal 273(1) den Treoir maidir le CBL mar a leanas:

‘Féadfaidh Ballstáit oibleagáidí eile a fhorchur, ar oibleagáidí iad a mheasann siad a mbeidh gá leo chun bailiúchán ceart CBL a áirithiú agus chun imghabháil a sheachaint, faoi réir an cheanglais maidir le cóir chomhionann amhail idirbhearta intíre agus idirbhearta a dhéantar idir Ballstáit ag daoine inchánacha agus ar choinníoll nach n‑eascraíonn foirmiúlachtaí a bhaineann le trasnú teorainneacha as oibleagáidí den sórt sin maidir le trádáil idir Ballstáit.’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

Dlí na Polainne

10

Foráiltear le hAirteagal 86(1) den ustawa o podatku od towarów i usług (an Dlí maidir le cáin ar earraí agus seirbhísí) an 11 Márta 2004 (Dz. U. de 2018, mír 2174), arna leasú (‘an Dlí maidir le CBL’) mar a leanas:

‘A mhéid a úsáidtear na hearraí agus na seirbhísí chun críocha idirbhearta inchánacha, beidh an duine inchánach dá dtagraítear in Airteagal 15 i dteideal an méid cánach ar ionchur a asbhaint ón méid cánach atá dlite, faoi réir Airteagal 114, Airteagal 119(4), Airteagal 120(17) agus (19) agus Airteagal 124.’

11

Foráiltear le hAirteagal 86(10) den Dlí maidir le CBL mar a leanas:

‘Tiocfaidh an ceart chun cáin ar ionchur a asbhaint ón méid cánach atá dlite chun cinn i dtuairisceán i leith na tréimhse inar tháinig an dliteanas cánach i leith na n‑earraí agus na seirbhísí a fuair nó a d’allmhairigh an duine inchánach.’

12

Foráiltear le hAirteagal 86(10b) den Dlí maidir le CBL mar a leanas:

‘An ceart chun cáin ar ionchur a asbhaint ón méid cánach atá dlite sna cásanna dá dtagraítear:

1)

i mír 2(1) agus (2)(a), a thiocfaidh chun cinn ar a luaithe sa tuairisceán i leith na tréimhse ina bhfuair an duine inchánach an sonrasc nó an doiciméad custaim [...]’

An díospóid sna príomhimeachtaí agus an cheist a tarchuirtear le haghaidh réamhrialú

13

Oibríonn I., cuideachta atá faoi réir CBL sa Pholainn, teach imréitigh agus socraíochta maidir le hidirbhearta arna ndéanamh ag a chomhaltaí, go háirithe maidir le gás agus leictreachas. Mar chuid dá gníomhaíochtaí, meastar gur ceannaitheoir agus athdhíoltóir earraí atá ina n‑ábhar d’idirbhearta stocmhalartáin é agus tá sé le feiceáil amhlaidh sna sonraisc. Dá bhrí sin, tá sé faoi dhliteanas CBL ar ionchur agus CBL aschuir araon a íoc.

14

Chuir I. iarratas ar rialú cánach CBL faoi bhráid an údaráis cánach, chun a fháil amach an raibh sé i dteideal an cháin ar ionchur a léirítear sna sonraisc arna ndréachtú go cuí chun gás agus leictreachas a cheannach a asbhaint, de bhun Airteagal 86(1) agus (10) den Dlí maidir le CBL, cé go bhfuarthas na sonraisc lena ndéantar an ceannach a dhoiciméadú le linn na tréimhse cánach ábhartha sa tréimhse chánach ina dhiaidh sin, ach ar a dhéanaí ar an dáta a chuir sé a thuairisceán cánach isteach.

15

I rialú an 12 Samhain 2019, mheas an t‑údarás cánach go raibh feidhmiú an chirt asbhainte faoi réir coinníollacha foirmiúla, i ndlí na Polainne agus i ndlí an Aontais Eorpaigh araon, a chomhlíonadh, go háirithe sonrasc a fháil. De réir an údaráis cánach, ní raibh sé d’éifeacht ag na coinníollacha sin, áfach, an ceart chun CBL ar ionchur a asbhaint a bhaint den duine inchánach agus, dá bhrí sin, prionsabal neodracht CBL a shárú.

16

Agus caingean i gcoinne an rialaithe sin á héisteacht aici, dhiúltaigh Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (an Chúirt Réigiúnach Riaracháin, Vársá, an Pholainn), le breithiúnas an 9 Deireadh Fómhair 2020, d’iarratas I., agus í den tuairim, go háirithe, go raibh baint ginearálta idir an ceart chun cáin ar ionchur a asbhaint agus an tráth a tháinig CBL chun bheith inmhuirearaithe, eadhon tráth a tháinig an dliteanas cánach chun cinn. Mar sin féin, de réir na cúirte sin, chun go bhféadfaidh an duine inchánach a cheart asbhainte a fheidhmiú, ní mór dhá choinníoll a chomhlíonadh, eadhon, ní mór go raibh an t‑idirbheart déanta agus go raibh sonrasc i seilbh an duine inchánach lena ndeimhnítear an t‑idirbheart sin. Dá bhrí sin, de réir Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (an Chúirt Réigiúnach Riaracháin, Vársá), déantar athrú sa chleachtas ar an tráth a thagann an ceart chun cáin ar ionchur a asbhaint, dá bhforáiltear in Airteagal 167 den Treoir maidir le CBL, chun cinn leis an gceanglas foirmiúil a leagtar síos in Airteagal 178(a) den Treoir sin, arb ionann é agus an sonrasc comhfhreagrach a shealbhú. De réir na cúirte sin, leanann sé go dtagann an ceart chun cáin ar ionchur a asbhaint chun cinn, ar choinníoll go gcomhlíontar na coinníollacha eile, tráth a fhaightear an sonrasc sin.

17

Rinne I. achomharc ar phointe dlí i gcoinne bhreithiúnais an 9 Deireadh Fómhair 2020 os comhair Naczelny Sąd Administracyjny (an Chúirt Riaracháin Uachtarach, an Pholainn), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, lena n‑éilítear, go háirithe, léiriú mícheart ar Airteagal 167, Airteagal 168(a) agus Airteagal 178(a) den Treoir maidir le CBL.

18

Tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur maidir le trasuí Airteagal 167, Airteagal 168(a) agus Airteagal 178(a) den Treoir maidir le CBL a d’fhéadfadh a bheith ann sa dlí náisiúnta. Dar léi, leagtar síos le hAirteagal 86(10b)(1) den Dlí maidir le CBL coinníoll breise maidir le teacht chun cinn an chirt asbhainte i ndáil leis an Treoir maidir le CBL, eadhon sonrasc nó doiciméad custaim a shealbhú ar dháta na híocaíochta.

19

Tá sé d’éifeacht ag cur i bhfeidhm Airteagal 86(10b)(1) den Dlí maidir le CBL, sa chás seo, de réir na cúirte a rinne an tarchur, moill a chur ar theacht chun cinn an chirt asbhainte. Dar leis an gcúirt sin, i gcás inar íoc an díoltóir, i leith idirbheart a rinne sé, an CBL atá dlite don Státchiste cheana féin, ceanglaítear ar an gceannaitheoir fanacht go bhfaighfear an sonrasc comhfhreagrach sula dtabharfar a cheart asbhainte chun cinn.

20

Measann an chúirt a rinne an tarchur, i gcomhréir le dlí an Aontais, nach mór go bhféadfar cáin ar ionchur a asbhaint do thréimhse chánach ar leith i gcás inar tháinig an ceart asbhainte chun cinn le linn na tréimhse sin agus, ina theannta sin, i gcás ina bhfuil sonrasc nó doiciméad custaim i seilbh an duine inchánach tráth a fheidhmíonn sé an ceart sin. Measann sí go gcuireann léiriú den sórt sin ar chumas an duine inchánach lena mbaineann a cheart chun cáin ar ionchur a asbhaint a fheidhmiú gan moill mhíchuí agus gan, áfach, baol mí-úsáide. Cuirtear in iúl go bhféadfadh iarchur asbhaint CBL éifeacht dhíreach a bheith aige ar shárú ar phrionsabal na neodrachta a bheith ann agus nach bhfuil aon bhunús díreach aige sa Treoir maidir le CBL.

21

Sna himthosca sin, chinn Naczelny Sąd Administracyjny (an Chúirt Riaracháin Uachtarach, an Pholainn) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt le haghaidh réamhrialú:

‘An bhfuil léiriú le déanamh ar Airteagal 167, Airteagal 168(a) agus Airteagal 178(a) de Threoir 2006/112 agus ar phrionsabal na neodrachta cánach, na héifeachtachta agus na comhréireachta sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta, amhail Airteagal 86(10b)(1) [an Dlí maidir le CBL], ar dá réir nach bhféadfadh duine inchánach a cheart a fheidhmiú chun cáin ar ionchur a asbhaint trí thuairisceán arna thaisceadh le haghaidh tréimhse inar chomhlíon sé na ceanglais ábhartha maidir le feidhmiú an chirt sin i gcás, le linn na tréimhse sin, nach raibh an sonrasc faighte aige, cé go bhfuair sé an sonrasc sin sular thaisc sé an tuairisceán?’

An cheist a tharchuirtear

22

Lena ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an bhfuil Airteagal 167, Airteagal 168(a) agus Airteagal F178(a) den Treoir maidir le CBL agus prionsabail na neodrachta CBL, na héifeachtachta agus na comhréireachta le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta ar dá réir nach bhféadfadh an duine inchánach a cheart chun CBL ar ionchur a asbhaint a fheidhmiú, i dtuairisceán arna thaisceadh i leith tréimhse inar chomhlíon sé na ceanglais shubstainteacha maidir le feidhmiú an chirt sin i gcás nach raibh an sonrasc comhfhreagrach faighte aige le linn na tréimhse sin, cé go bhfuair sé an sonrasc sin sular thaisc sé an tuairisceán.

23

De réir cásdlí socair, is bunphrionsabal den chomhchóras CBL arna bhunú le reachtaíocht an Aontais é ceart daoine inchánach CBL atá dlite nó íoctha i leith earraí agus seirbhísí a fuarthas mar ionchuir a asbhaint ó CBL a bhfuil siad faoi dhliteanas ina leith (féach breithiúnas an 12 Meán Fómhair 2024, NARE-BG, C‑429/23, EU:C:2024:742, mír 45 agus an cásdlí dá dtagraítear).

24

Tá sé beartaithe leis an gcóras asbhainte faoiseamh iomlán a thabhairt don trádálaí ó ualach CBL is iníoctha nó a íoctar le linn a chuid gníomhaíochtaí eacnamaíocha go léir. Áirithítear leis an gcomhchóras CBL, dá bhrí sin, neodracht cánach na ngníomhaíochtaí eacnamaíocha uile, is cuma cén cuspóir nó na torthaí a bhíonn orthu, ar choinníoll go bhfuil siad féin faoi réir CBL, i bprionsabal (féach breithiúnais an 15 Meán Fómhair 2016, Senatex, C‑518/14, EU:C:2016:691, mír 27 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 12 Meán Fómhair 2024, NARE-BG, C‑429/23, EU:C:2024:742, mír 46 agus an cásdlí dá dtagraítear). Tá bunphrionsabal an chórais CBL bunaithe ar an bhfíoras nach bhfuil CBL beartaithe ach chun cáin a ghearradh ar an tomhaltóir deiridh agus a bheith go hiomlán neodrach i ndáil le daoine inchánacha a bhfuil baint acu leis an bpróiseas táirgthe agus dáileacháin roimh chéim an chánachais deiridh, gan beann ar líon na n‑idirbheart atá i gceist (féach breithiúnas an 12 Meán Fómhair 2024, Novo Nordisk (CBL – Ranníocaíochtaí arna n‑íoc de bhun oibleagáid dhlíthiúil), C‑248/23, EU:C:2024:735, mír 32 agus an cásdlí dá dtagraítear).

25

Is dlúthchuid den sásra CBL é an ceart asbhainte dá bhforáiltear in Airteagal 167 et seq. den Treoir maidir le CBL agus ní fhéadfar é a theorannú, i bprionsabal, ós rud é go gcomhlíontar na ceanglais shubstainteacha agus fhoirmiúla a bhfuil an ceart sin faoina réir ag daoine inchánacha ar mian leo é a fheidhmiú. Feidhmítear an ceart sin láithreach i leith na gcánacha go léir a ghearrtar ar idirbhearta ionchuir (féach breithiúnais an 25 Bealtaine 2023, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (CBL – Fáil bhréagach), C‑114/22, EU:C:2023:430, mír 27 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 12 Meán Fómhair 2024, NARE-BG, C‑429/23, EU:C:2024:742, mír 47 agus an cásdlí dá dtagraítear).

26

De réir Airteagal 167 den Treoir maidir le CBL, tagann an ceart asbhainte chun cinn tráth a mbeidh an cháin in‑asbhainte inmhuirearaithe, agus beidh an cháin sin inmhuirearaithe, de bhun Airteagal 63 den Treoir sin, tráth a sholáthraítear na hearraí nó na seirbhísí (breithiúnas an 25 Bealtaine 2023, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (CBL – Fáil bhréagach), C‑114/22, EU:C:2023:430, mír 31).

27

Mar a luaitear i mír 25 thuas, tá an ceart asbhainte faoi réir chomhlíonadh na gceanglas substainteach agus foirmiúil nó na gcoinníollacha substainteacha agus foirmiúla araon a leagtar síos leis an Treoir maidir le CBL.

28

Is iad na coinníollacha substainteacha lena rialaítear an ceart asbhainte na coinníollacha lena rialaítear bunús agus raon feidhme an chirt sin, amhail iad siúd a leagtar síos i gCaibidil 1 de Theideal X den Treoir maidir le CBL, dar teideal ‘Bunús agus raon feidhme an chirt asbhainte’. Dá bhrí sin, faoi Airteagal 168(a) den Treoir maidir le CBL, ní mór na hearraí a bhfuil sé beartaithe ag an duine inchánach an ceart asbhainte a fheidhmiú ina leith a bheith faighte aige sa cháil sin tráth a fhaightear iad. Ina theannta sin, ní mór don duine inchánach na hearraí sin a úsáid, mar aschur, chun críocha a idirbheart inchánach féin agus ní mór do dhuine inchánach eile iad a sholáthar, mar ionchur (breithiúnas an 15 Meán Fómhair 2016, Senatex, C‑518/14, EU:C:2016:691, mír 28; féach freisin breithiúnas an 14 Deireadh Fómhair 2021, Finanzamt N agus Finanzamt G (Fógra maidir le leithdháileadh), C‑45/20 agus C‑46/20, EU:C:2021:852, mír 34 agus an cásdlí dá dtagraítear).

29

Rialaítear le coinníollacha foirmiúla an chirt asbhainte rialacha mionsonraithe agus rialú fheidhmiú an chirt sin, agus feidhmiú cuí an chórais CBL, amhail na hoibleagáidí a bhaineann leis an gcuntasaíocht, an sonrascadh agus an tuairisceán. (féach breithiúnas an 14 Deireadh Fómhair 2021, Finanzamt N agus Finanzamt G (Fógra maidir le leithdháileadh), C‑45/20 agus C‑46/20, EU:C:2021:852, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear). Go háirithe, is léir ó Airteagal 178(a) den Treoir maidir le CBL go bhfuil feidhmiú an chirt sin faoi réir sealbhú sonraisc arna dhréachtú i gcomhréir le forálacha Theideal XI, Caibidil 3, Codanna 3 go 6 den Treoir sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 15 Meán Fómhair 2016, Senatex, C‑518/14, EU:C:2016:691, mír 29 agus an cásdlí dá dtagraítear).

30

Tá an t‑idirdhealú sin idir na coinníollacha substaintiúla agus foirmiúla lena rialaítear an ceart asbhainte tábhachtach, ós rud é, de réir cásdlí socair, go gceanglaítear le bunphrionsabail na neodrachta CBL agus na comhréireachta go gceadófaí CBL ar ionchur a asbhaint má chomhlíontar na ceanglais shubstaintiúla, fiú má tá ceanglais fhoirmiúla áirithe fágtha ar lár ag daoine inchánacha (féach, chuige sin, breithiúnais an 14 Deireadh Fómhair 2021, Finanzamt N agus Finanzamt G (Fógra maidir le leithdháileadh), C‑45/20 agus C‑46/20, EU:C:2021:852, mír 36 agus an cásdlí dá dtagraítear; agus an 16 Feabhra 2023, DGRFP Cluj, C‑519/21, EU:C:2023:106, mír 98 agus an cásdlí dá dtagraítear). Chuir an Chúirt Bhreithiúnais in iúl freisin nach leor mainneachtain na ceanglais fhoirmiúla is féidir a leigheas a chomhlíonadh chun amhras a chaitheamh ar fheidhmiú cuí an chórais CBL (breithiúnas an 26 Aibreán 2018, Zabrus Siret, C‑81/17, EU:C:2018:283, mír 46).

31

Leanann sé ón gcásdlí dá dtagraítear i míreanna 28 go 30 den bhreithiúnas seo nach bhféadfar bunús an chirt asbhainte ach a bheith faoi réir na gcoinníollacha substainteacha a leagtar síos leis an Treoir maidir le CBL amháin (breithiúnas an 18 Márta 2021, A. (Feidhmiú an chirt asbhainte), C‑895/19, EU:C:2021:216, mír 45).

32

Dá bhrí sin, tagann an ceart asbhainte chun cinn go neamhspleách ar shonrasc a shealbhú, nach bhfuil ann ach ceanglas foirmiúil a bhaineann lena fheidhmiú (féach míreanna 28 go 31 thuas). Os a choinne sin, i bprionsabal, ní féidir an ceart sin a fheidhmiú, i gcomhréir le hAirteagal 178 den Treoir maidir le CBL, ach amháin ón tráth a bhfuil sonrasc i seilbh an duine inchánach (breithiúnas an 21 Márta 2018, Volkswagen, C‑533/16, EU:C:2018:204, mír 43).

33

De réir na reachtaíochta náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí, tagann an ceart chun an méid CBL ar ionchur a asbhaint ón méid CBL atá dlite chun cinn ar a luaithe tráth an tuairisceáin i leith na tréimhse ina bhfuair an duine inchánach an sonrasc comhfhreagrach. Dá bhrí sin, de bhun na reachtaíochta sin, má fuarthas an sonrasc sin le linn na tréimhse cánach tar éis na tréimhse ina ndearnadh an t‑idirbheart inchánach, tagann an ceart asbhainte chun cinn le linn na tréimhse ina dhiaidh sin. Mar a thugann an chúirt a rinne an tarchur faoi deara freisin, bunaítear leis an reachtaíocht sin coinníoll breise chun go dtiocfaidh an ceart asbhainte chun cinn, eadhon sonrasc nó doiciméad custaim a shealbhú ar dháta an tuairisceáin i leith na tréimhse dá bhfeidhmítear an ceart sin, fiú más rud é, ar an dáta sin, gur comhlíonadh na coinníollacha substainteacha, lena n‑áirítear an t‑idirbheart inchánach a dhéanamh.

34

Is léir ón gcásdlí go bhfeidhmítear an ceart asbhainte, i bprionsabal, le linn na tréimhse céanna inar tháinig sé chun cinn, eadhon, i bhfianaise Airteagal 167 den Treoir maidir le CBL, tráth a bheidh an cháin inmhuirearaithe (breithiúnais an 21 Márta 2018, Volkswagen, C‑533/16, EU:C:2018:204, mír 44; an 26 Aibreán 2018, Zabrus Siret, C‑81/17, EU:C:2018:283, mír 36, agus an 21 Deireadh Fómhair 2021, Wilo Salmson France, C‑80/20, EU:C:2021:870, mír 84).

35

Murab ionann agus an méid a áitíonn Rialtas na Polainne, ní féidir a mhalairt den chonclúid a luaitear i mír 34 thuas a thuiscint ó bhreithiúnas an 29 Aibreán 2004, Terra Baubedarf-Handel (C‑152/02, EU:C:2004:268). Mínítear an fíoras gur chinn an Chúirt Bhreithiúnais i míreanna 34 agus 38 den bhreithiúnas sin go raibh an ceart asbhainte le feidhmiú, i bprionsabal, i leith na tréimhse, ar thaobh amháin, inar tháinig an ceart sin chun cinn agus, ar an taobh eile, ina raibh sonrasc nó doiciméad a fhónann mar shonrasc i seilbh an duine inchánach toisc, sa chás as ar eascair an breithiúnas sin, nach raibh sonrasc nó doiciméad den sórt sin i seilbh an iarratasóra sna príomhimeachtaí tráth a d’fheidhmigh sé a cheart chun CBL a asbhaint (breithiúnas an 15 Meán Fómhair 2016, Senatex, C‑518/14, EU:C:2016:691, mír 39).

36

Murab ionann agus an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí as ar eascair breithiúnas an 29 Aibreán 2004, Terra Baubedarf-Handel (C‑152/02, EU:C:2004:268), agus amhail an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí sa chás as ar eascair breithiúnas an 15 Meán Fómhair 2016, Senatex (C‑518/14, EU:C:2016:691), bhí na sonraisc i seilbh an duine inchánach lena mbaineann tráth a d’fheidhmigh sé a cheart chun CBL a asbhaint.

37

Ina theannta sin, tá sé beartaithe le cineál láithreach na hasbhainte dá dtagraítear i mír 35 de bhreithiúnas an 29 Aibreán 2004, Terra Baubedarf-Handel (C‑152/02, EU:C:2004:268), inter alia, neodracht an chomhchórais CBL a áirithiú agus gan daoine inchánach a nochtadh do riosca airgeadais trí ualach iomlán na cánach sin nó cuid de a bheith air. Sin é an fáth, i gcomhréir le hAirteagal 179 den Treoir maidir le CBL, nach mór an tréimhse inar gearradh CBL ar na hearraí a fuarthas nó ar na seirbhísí a soláthraíodh, lena dtugtar an ceart asbhainte chun cinn, a bheith i gcomhthráth leis an tréimhse ina bhfeidhmítear an ceart asbhainte.

38

Dá bhrí sin, i gcás nach féidir le duine inchánach CBL ar ionchur a asbhaint a bhaineann le hidirbhearta a rinneadh le linn na tréimhse inar tháinig an ceart asbhainte chun cinn, cé go raibh na sonraisc chomhfhreagracha ar fáil tráth a ndearnadh an tuairisceán CBL don tréimhse sin a thaisceadh, beidh an t‑ualach CBL air go sealadach, agus mar thoradh air sin ní bheidh faoiseamh air go hiomlán ó ualach na cánach sin, de shárú ar phrionsabail na neodrachta CBL agus na comhréireachta, agus ar chineál láithreach asbhaint CBL ar ionchur (féach, de réir analaí, breithiúnas an 18 Márta 2021, A. (Feidhmiú an chirt asbhainte), C‑895/19, EU:C:2021:216, míreanna 46 go 49).

39

Deimhnítear an chonclúid sin leis an gcásdlí a bhaineann le héifeachtaí ama cheartú an tsonraisc.

40

Is léir ón gcásdlí go gcuirtear cosc le forálacha na Treorach maidir le CBL ar reachtaíocht náisiúnta nach bhfuil éifeacht chúlghabhálach ag ceartú sonraisc faoina réir ionas nach mbaineann an ceart chun CBL a asbhaint a fheidhmítear i leith an tsonraisc cheartaithe leis an mbliain ina ndearnadh an sonrasc sin a dhréachtú ar dtús, ach leis an mbliain inar ceartaíodh é (breithiúnas an 15 Meán Fómhair 2016, Senatex, C‑518/14, EU:C:2016:691, mír 43).

41

Dá bhrí sin, cé go bhféadfaidh duine inchánach, tar éis cheartú an tsonraisc chomhfhreagraigh, a cheart asbhainte a fheidhmiú i leith na tréimhse cánach inar ndearnadh an sonrasc sin a dhréachtú ar dtús, d’ainneoin nach raibh sonrasc bailí ann tráth an tuairisceáin cánach thosaigh, tá feidhm ag breithnithe den sórt sin a fortiori maidir le duine inchánach a chuireann sonrasc bailí isteach tráth a dhéantar an tuairisceán sin a thaisceadh.

42

Dá bhrí sin, tá Airteagal 167, Airteagal 168(a) agus Airteagal 178(a) den Treoir maidir le CBL agus prionsabail na neodrachta CBL agus na comhréireachta le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta, amhail an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí, ar dá réir nach bhféadfadh an duine inchánach a cheart chun cáin ar ionchur a asbhaint a fheidhmiú, i dtuairisceán arna thaisceadh i leith inar chomhlíon sé na ceanglais shubstainteacha maidir le feidhmiú an chirt sin i gcás nach raibh an sonrasc comhfhreagrach faighte aige le linn na tréimhse sin, cé go bhfuair sé an sonrasc sin sular thaisc sé an tuairisceán.

43

Ní chaitear amhras ar an gconclúid sin le hargóintí Rialtas na Polainne agus an údaráis cánach atá bunaithe ar Airteagal 273 den Treoir maidir le CBL.

44

Faoi Airteagal 273 den Treoir maidir le CBL, féadfaidh na Ballstáit oibleagáidí eile a fhorchur, ar oibleagáidí iad a mheasann siad a mbeadh gá leo chun bailiúchán ceart CBL a áirithiú agus chun imghabháil a sheachaint. Is cuspóir é an comhrac i gcoinne calaoise, seachaint cánach agus mí-úsáid cánach a d’fhéadfadh a bheith ann a aithnítear agus a spreagtar leis an Treoir sin. Mar sin féin, faoi phrionsabal na comhréireachta, ní rachaidh na bearta a fhéadfaidh na Ballstáit a ghlacadh faoi Airteagal 273 den Treoir maidir le CBL thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach (breithiúnais an 12 Iúil 2012, EMS-Bulgaria Transport, C‑284/11, EU:C:2012:458, mír 47, agus an 12 Aibreán 2018, Biosafe – Indústria de Reciclagens, C‑8/17, EU:C:2018:249, mír 38).

45

D’áitigh an t‑údarás cánach, go háirithe, ag an éisteacht go raibh an fhoráil náisiúnta atá i gceist de chineál a chuirfeadh cosc, i gcásanna áirithe, ar CBL aschuir a asbhaint sular dearbhaíodh é mar CBL ar ionchur, chun fadhbanna a sheachaint maidir le socraíocht sonrasc a fhíorú. Mar sin féin, ní thagann an baol sin chun cinn i gcás amhail an cás is cúis leis an díospóid sna príomhimeachtaí, ina raibh sonrasc bailí i seilbh an duine inchánach go deimhin tráth a ndearna sé a thuairisceán a thaisceadh, rud a chuir ar chumas an údaráis cánach na fíoruithe is gá a dhéanamh. Ní féidir le Ballstát an cuspóir a shaothrú maidir le bailiúchán ceart CBL a áirithiú agus imghabháil a chosc trí bheart ginearálta nach bhforáiltear leis go gcuirfear na himthosca ábhartha uile san áireamh agus a d’fhéadfadh, go háirithe, bac córasach a chur ar an gceart asbhainte do gach duine inchánach (féach, chuige sin, breithiúnas an 18 Márta 2021, A. (Feidhmiú an chirt asbhainte), C-895/19, EU:C:2021:216, mír 54).

46

I bhfianaise na mbreithnithe sin roimhe seo, ní gá scrúdú a dhéanamh an bhfuil prionsabal na héifeachtachta le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis freisin ar fhoráil náisiúnta amhail an fhoráil atá i gceist sna príomhimeachtaí.

47

Dá bhrí sin, is é an freagra ar an gceist a tharchuirtear go bhfuil Airteagal 167, Airteagal 168(a) agus Airteagal 178(a) den Treoir maidir le CBL agus prionsabail na neodrachta CBL agus na comhréireachta le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta ar dá réir nach bhféadfadh an duine inchánach a cheart chun cáin ar ionchur a asbhaint a fheidhmiú, i dtuairisceán arna thaisceadh i leith tréimhse inar chomhlíon sé na ceanglais shubstainteacha maidir le feidhmiú an chirt sin i gcás nach raibh an sonrasc comhfhreagrach faighte aige le linn na tréimhse sin, cé go bhfuair sé an sonrasc sin sular thaisc sé an tuairisceán.

Costais

48

Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte Ginearálta, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.

 

Ar na forais sin,

rialaíonn AN CHÚIRT GHINEARÁLTA (an Dlísheomra Réamhrialaithe)

mar seo a leanas:

 

Maidir le hAirteagal 167, Airteagal 168(a) agus Airteagal 178(a) de Threoir 2006/112/CE ón gComhairle an 28 Samhain 2006 maidir leis an gcomhchóras cánach breisluacha agus prionsabail na neodrachta cánach breisluacha (CBL) agus na comhréireachta,

 

ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:

 

cuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta ar dá réir nach bhféadfadh an duine inchánach a cheart chun cáin ar ionchur a asbhaint a fheidhmiú, i dtuairisceán arna thaisceadh i leith tréimhse inar chomhlíon sé na ceanglais shubstainteacha maidir le feidhmiú an chirt sin i gcás nach raibh an sonrasc comhfhreagrach faighte aige le linn na tréimhse sin, cé go bhfuair sé an sonrasc sin sular thaisc sé an tuairisceán sin.

 

Papasavvas

Półtorak

Sampol Pucurull

Steinfatt

Petrlík

Arna thabhairt i gcúirt oscailte i Lucsamburg, an 11 Feabhra 2026.

Sínithe


( *1 ) Teanga an cháis: an Pholainnis.