I.

Introduzzjoni

1.

F’din il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja ġiet adita mill-Cour de Cassation (il-Qorti tal-Kassazzjoni, Franza) b’talba għal deċiżjoni preliminari li tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 33 u 36 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001  ( 2 ).

2.

It-tliet domandi preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju jagħtu l-opportunità lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tipprovdi preċiżazzjonijiet fuq il-limiti tal-awtorità ta’ res judicata marbuta ma’ deċiżjoni mogħtija fl-ewwel Stat Membru li r-rikonoxximent tagħha ġie mitlub b’mod inċidentali biex iservi ta’ kontestazzjoni għal rikors ġdid ippreżentat fit-tieni Stat Membru. B’mod iktar partikolari, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, f’tali kuntest immarkata b’riflessjoni dottrinali rikka  ( 3 ), mitluba tiddefinixxi l-partijiet rispettivament assenjati lid-dritt tal-Unjoni u lid-dritt nazzjonali għad-determinazzjoni tal-perimetru tal-awtorità ta’ res judicata minn qorti tal-Istat Membru tal-oriġini  ( 4 ).

II.

Il‑kuntest ġuridiku

A.

Id‑dritt tal‑Unjoni

3.

Għal din il-kawża huma rilevanti l-Artikoli 27, 33 u 36 tar-Regolament Nru 44/2001.

B.

Id‑dritt nazzjonali

1.

Id‑dritt Franċiż

4.

Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu L. 1234‑5 tal-code du travail (il-Kodiċi tax-Xogħol), meta l-impjegat ma jaħdimx il-perijodu tal-avviż tat-temm ta’ impjieg, huwa għandu dritt għal allowance kumpensatorja, sakemm ma jkunx wettaq nuqqas serju.

5.

Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu L. 1234‑9 tal-Kodiċi tax-Xogħol:

6.

Skont l-Artikolu L. 1235‑3 tal-Kodiċi tax-Xogħol, jekk it-tkeċċija ta’ persuna impjegata sseħħ għal raġuni li ma hijiex reali u serja, il-qorti tista’ tipproponi r-reintegrazzjoni tal-persuna impjegata mal-impriża, biż-żamma tal-benefiċċji miksuba. Jekk xi parti jew oħra tirrifjuta din ir-reintegrazzjoni, il-qorti tagħti lill-persuna impjegata kumpens li jitħallas mill-persuna li timpjega.

7.

L-Artikolu R. 1452-6 tal-Kodiċi tax-Xogħol, fil-verżjoni tiegħu ta’ qabel id-Digriet Nru 2016-660, tal‑20 ta’ Mejju 2016  ( 5 ), kien jipprovdi:

2.

Id‑dritt tar‑Renju Unit

8.

L-Artikolu 98 tal-Employment Rights Act 1996 (il-Liġi tal‑1996 dwar id-Drittijiet fil-Qasam tal-Impjieg) jipprovdi:

9.

L-Artikolu 118 ta’ din il-liġi jipprevedi li, jekk il-qorti tagħti allowance ta’ tkeċċija inġusta skont l-Artikoli 112(4) u 117(3), dawn l-allowances għandhom jikkonsistu (a) f’allowance bażiku (ikkalkolat skont l-Artikoli 119 sa 122 u 126) u (b) f’allowance kumpensatorju (ikkalkolat skont l-Artikoli 123, 124, 124A u 126).

III.

Il‑fatti li wasslu għall‑kawża, il‑proċedura prinċipali u d‑domandi preliminari

10.

TR ġie ngaġġat, fil‑25 ta’ Awwissu 1998, mill-kumpannija BNP, li saret BNP Paribas, skont kuntratt irregolat mid-dritt Ingliż biex iwettaq, f’Londra, funzjonijiet ta’ “senior dealer”.

11.

Fit‑2 ta’ April 2009, TR iffirma ma’ din il-kumpannija kuntratt ta’ xogħol għal żmien indeterminat irregolat mid-dritt Franċiż għal kollokament f’Singapor. Skont emenda għall-kuntratt tiegħu tas‑16 ta’ Awwissu 2010, huwa ġie assenjat mas-sussidjarja ta’ Londra tal-kumpannija BNP Paribas.

12.

TR tkeċċa, fit‑30 ta’ Settembru 2013, għal nuqqas serju minħabba fatti li seħħew matul il-perijodu tiegħu ta’ kollokament f’Singapor.

13.

Fl‑20 ta’ Diċembru 2013, TR adixxa lill-Employment Tribunal (il-Tribunal Industrijali, ir-Renju Unit) li, skont is-sentenza tas‑26 ta’ Settembru 2014, laqa’ l-ilment tiegħu fuq it-tkeċċija inġusta (“complaint of unfair dismissal”) bħala fondat, tah is-somma ta’ GBP 81 175 (madwar EUR 94 401.77) bħala kumpens (“compensatory award”) u rrinvija għal seduta oħra t-talbiet l-oħra li jirrigwardaw il-miżuri kumpensatorji.

14.

L-Employment Tribunal (it-Tribunal Brittaniku) irrileva b’mod partikolari li, għalkemm TR kien ġie ssanzjonat skont il-Kodiċi tax-Xogħol Franċiż, il-bord tal-kumpannija BNP Paribas kien aċċetta li l-kawża tiġi deċiża skont il-Liġi tal‑1996 dwar id-Drittijiet f’Materja ta’ Impjieg u l-ġurisprudenza Brittanika.

15.

TR imbagħad adixxa, b’rikors tas‑27 ta’ Novembru 2014, lill-conseil de prud’hommes de Paris (il-Qorti Industrijali ta’ Pariġi, Franza), b’talbiet intiżi, b’mod partikolari, li jiksbu l-kundanna tal-kumpannija BNP Paribas għall-ħlas ta’ danni minħabba tkeċċija mingħajr kawża reali u serja, allowance ta’ tkeċċija, allowance kumpensatorja tal-avviż tat-temm ta’ impjieg kif ukoll diversi ammonti li jikkorrispondu għal bonusijiet u primjums previsti fil-kuntratt ta’ impjieg. Il-conseil de prud’hommes (il-Qorti Industrijali), li ddeċidiet permezz ta’ sentenza tas‑17 ta’ Mejju 2016, iddikjara dawn it-talbiet inammissibbli minħabba l-awtorità ta’ res judicata.

16.

Skont sentenza tat‑22 ta’ Mejju 2019, il-cour d’appel de Paris (il-Qorti tal-Appell ta’ Pariġi) annulla din is-sentenza bid-dispożizzjonijiet kollha tagħha.

17.

Mid-dikjarazzjonijiet ta’ din is-sentenza jirriżulta li l-cour d’appel de Paris (il-Qorti tal-Appell ta’ Pariġi) iddeċidiet li s-sentenza tal-Employment Tribunal (it-Tribunal Brittaniku) kellha l-awtorità ta’ res judicata inkwantu huwa kkunsidra t-tkeċċija bħala li ma hijiex ibbażata fuq kawża reali u serja. Din il-qorti kkunsidrat madankollu li ebda awtorità ta’ res judicata ma setgħet tiġi invokata kontra t-talbiet magħmula quddiem il-conseil de prud’hommes de Paris (il-Qorti Industrijali ta’ Pariġi) u kkundanna lill-kumpannija BNP Paribas għall-ħlas ta’ danni għat-tkeċċija mingħajr kawża reali u serja, allowance ta’ tkeċċija, allowance kumpensatorja ta’ avviż tat-temm ta’ impjieg kif ukoll diversi ammonti li jikkorrispondu għall-bonusijiet u primjums previsti fil-kuntratt ta’ impjieg.

18.

Biex waslet għal din il-konklużjoni, il-cour d’appel de Paris (il-Qorti tal-Appell ta’ Pariġi) rrilevat b’mod partikolari li fir-rikors ippreżentat quddiem l-Employment Tribunal (it-Tribunal Brittaniku) jissemma espliċitament li TR ma kienx talab id-danni u l-benefiċċji soċjali b’rabta mat-terminazzjoni tal-kuntratt ta’ impjieg tiegħu u li huwa kien ser jagħmel tali talbiet quddiem qorti oħra. Hija qieset li t-talbiet ippreżentati quddiem il-qorti Franċiża ma kinux l-istess u ma kellhomx l-istess kawża bħal dawk ippreżentati quddiem it-Tribunal Brittaniku.

19.

Il-kumpannija BNP Paribas ippreżentat appell quddiem il-Cour de Cassation (il-Qorti tal-Kassazzjoni). Insostenn tal-appell tagħha, l-appellanti invokat b’mod partikolari l-Artikolu 33 tar-Regolament Nru 44/2001 biex issostni li, minħabba s-sentenza mogħtija mit-Tribunal Brittaniku, il-qrati Franċiż ma setgħux jeżaminaw it-talbiet ippreżentati minn TR. Għal dan il-għan, l-appellanti ssostni, fl-ewwel lok, li l-eċċezzjoni bbażata fuq ir-res judicata minħabba sentenza barranija, invokata quddiem il-qorti Franċiża, għandha tiġi evalwata fid-dawl tal-awtorità u tal-effikaċità li din tgawdi fl-Istat Membru fejn hija tkun ingħatat. Fit-tieni lok, hija ssostni li l-awtorità ta’ res judicata marbuta ma’ deċiżjoni mogħtija fi Stat Membru tipprekludi li azzjoni li jkollha l-istess suġġett, l-istess kawża u tkun bejn l-istess partijiet tiġi ppreżentata fi Stat Membru ieħor.

20.

Waqt l-eżami ta’ dan l-appell, il-Cour de Cassation (il-Qorti tal-Kassazzjoni) irrilevat li l-kumpannija BNP Paribas invokat ir-regola tal-“abuse of process” li toħroġ mid-deċiżjoni Henderson vs Henderson tal‑20 ta’ Lulju 1843 tal-Court of Chancery (England & Wales) ((il-Qorti tal-Ekwità) (Ingilterra u Wales), ir-Renju Unit), li “timponi fuq il-partijiet, meta l-kwistjoni tagħhom tkun saret is-suġġett ta’ tilwima quddiem qorti kompetenti, li jressqu l-kwistjoni kollha quddiem din tal-aħħar sabiex l-aspetti kollha ta’ din il-kwistjoni jkunu jistgħu jiġu maqtugħa, salv għall-appell, darba għal dejjem”  ( 6 ).

21.

Il-Cour de cassation (il-Qorti tal-Kassazzjoni) fakkret ukoll li, skont il-leġiżlazzjoni Franċiża li kienet fis-seħħ dak iż-żmien, it-talbiet kollha marbutin mal-kuntratt ta’ impjieg, kemm jekk isiru mir-rikorrent jew mill-konvenut, ikunu s-suġġett ta’ kawża waħda u li din ir-regola ma hijiex applikabbli meta l-bażi tal-pretensjonijiet titwieled jew ġiet żvelata wara li tkun adita l-conseil de prud’hommes (il-Qorti Industrijali).

22.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Cour de cassation (il-Qorti tal-Kassazzjoni) iddeċidiet, fit‑8 ta’ Settembru 2021, li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:

IV.

Il‑proċedura quddiem il‑Qorti tal‑Ġustizzja

23.

Osservazzjonijiet bil-miktub ġew ippreżentati mill-partijiet fil-kawża prinċipali, mill-Gvern Franċiż u Svizzeru kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea.

V.

Analiżi ġuridika

A.

Kunsiderazzjonijiet preliminari

24.

Qabel l-eżami tad-domandi preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju, jidhirli li huwa neċessarju li jsiru diversi osservazzjonijiet.

1.

Fuq l‑applikabbiltà tar‑Regolament Nru 44/2001

25.

Jeħtieġ li jiġi vverifikat jekk ir-Regolament Nru 44/2001 japplikax kemm ratione temporis kif ukoll ratione loci. F’dan ir-rigward, nosserva li d-deċiżjoni tal-Employment Tribunal (it-Tribunal Brittaniku), li r-rikonoxximent tagħha jinsab ikkontestat fil-kawża prinċipali, ingħatat wara l-azzjoni mibdija fl‑20 ta’ Diċembru 2013.

26.

Minn dan il-fatt, jirriżulta, l-ewwel nett, li r-Regolament Nru 44/2001 huwa applikabbli ratione temporis għall-kawża prinċipali. Fil-fatt, skont l-Artikolu 66(2) tar-Regolament (UE) Nru 1215/2012  ( 7 ), dan ir-regolament baqa’ applikabbli għad-deċiżjonijiet mogħtija fl-azzjonijiet ġudizzjarji mibdija qabel l‑10 ta’ Jannar 2015.

27.

Minn dan l-istess fatt isegwi, imbagħad, li r-Regolament Nru 44/2001 huwa applikabbli ratione loci. Biex nasal għal din il-konklużjoni, nirrileva li, skont l-Artikolu 67(2)(a) tal-Ftehim dwar il-ħruġ tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq mill-Unjoni Ewropea u mill-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika  ( 8 ), “ir-Regolament (UE) Nru 1215/2012 għandu japplika għar-rikonoxximent u għall-infurzar ta’ sentenzi mogħtija fi proċedimenti legali istitwiti qabel tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni, u għal strumenti awtentiċi formalment imfassla jew reġistrati u għal soluzzjonijiet fil-qorti approvati jew konklużi qabel tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni”. Minn dan isegwi li r-Regolament Nru 44/2001 jibqa’ applikabbli għar-Renju Unit sa tmiem il-perijodu ta’ tranżizzjoni.

28.

Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, jeħtieġ li jitqies li r-Regolament Nru 44/2001 huwa applikabbli ratione temporis u ratione loci għall-kawża prinċipali.

2.

Fuq l‑interpretazzjoni tar‑Regolament Nru 44/2001

29.

Għal dak li jirrigwarda l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 44/2001, infakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita  ( 9 ), sa fejn ir-regolament jissostitwixxi lill-Konvenzjoni tas‑27 ta’ Settembru 1968 dwar il-ġurisdizzjoni u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali  ( 10 ) (iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Brussell”), l-interpretazzjoni pprovduta mill-Qorti tal-Ġustizzja f’dak li jirrigwarda d-dispożizzjonijiet ta’ din il-konvenzjoni tapplika wkoll għal dawk ta’ dan ir-regolament, meta d-dispożizzjonijiet ta’ dawn l-istrumenti tal-Unjoni jkunu jistgħu jiġu kklassifikati bħala ekwivalenti.

30.

Madankollu, nosserva li, minn naħa, l-Artikoli 26 u 29 tal-Konvenzjoni ta’ Brussell u, min-naħa l-oħra, l-Artikoli 33 u 36 tar-Regolament Nru 44/2001, li tiegħu l-qorti tar-rinviju titlob l-interpretazzjoni, huma fformulati kważi b’mod identiku, b’mod li s-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja li interpretaw il-Konvenzjoni ta’ Brussell jistgħu jikkostitwixxu bażi rilevanti biex tingħata risposta għad-domandi tal-qorti tar-rinviju  ( 11 ).

3.

Fuq id‑delimitazzjoni tad‑domandi preliminari

31.

Fl-ewwel lok, nirrileva li mill-informazzjoni pprovduta mill-qorti tar-rinviju jirriżulta li l-kumpannija BNP Paribas tinvoka s-sentenza mogħtija mill-Employment Tribunal (it-Tribunal Brittaniku) biex tikkonkludi dwar l-inammissibbiltà tal-azzjoni mibdija sussegwentement fi Franza minn TR. Fil-fehma tiegħi, tali sitwazzjoni tikkorrispondi għall-ipoteżi msemmija fl-Artikolu 33(3) tar-Regolament Nru 44/2001, li jkopri l-ipoteżi fejn, matul il-kawża fi Stat Membru, ir-rikonoxximent jiġi invokat b’mod inċidentali quddiem qorti ta’ Stat Membru. Issa, kif enfasizza r-rapport magħmul minn P. Jenard  ( 12 ), din ir-regola tikkonċerna l-każ fejn parti tinvoka r-rikonoxximent bħala eċċezzjoni ta’ res judicata.

32.

F’dan ir-rigward, ninnota li, għalkemm ir-rikonoxximent ma għandux jiġi konfuż mal-awtorità ta’ res judicata  ( 13 ), dawn iż-żewġ kunċetti huma marbutin. Għaldaqstant, l-awtorità ta’ res judicata tikkostitwixxi waħda mill-aspetti tar-rikonoxximent. B’mod iktar preċiż, ir-rikonoxximent jista’, taħt l-awtorità ta’ res judicata, jieħu kemm aspett pożittiv, inkwantu jippermetti li tiġi introdotta fit-tieni Stat Membru s-sitwazzjoni legali maħluqa b’deċiżjoni mogħtija fl-ewwel Stat Membru, kif ukoll aspett negattiv, inkwantu tipprojbixxi, taħt l-awtorità ta’ res judicata, li tiġi kkontestata d-deċiżjoni ġudizzjarja mogħtija fl-ewwel Stat Membru billi jiġu mressqa fit-tieni Stat talbiet li jirrigwardaw l-istess punti identiċi għal dawk maqtugħa f’din id-deċiżjoni  ( 14 ).

33.

Minn dan jirriżulta li l-kawża prinċipali għandha tiġi mifhuma mill-angolu ta’ dan it-tieni aspett tar-regoli ta’ rikonoxximent stabbiliti mir-Regolament Nru 44/2001. Fil-fehma tiegħi, dan il-kuntest jiddelimita problema doppja. Minn naħa, huwa jippreżumi li jiġi ppreċiżat fuq liema bażijiet għandha tkun iddelimitata l-awtorità ta’ deċiżjoni mogħtija fl-ewwel Stat Membru li r-rikonoxximent tagħha jkun invokat quddiem qorti fit-tieni Stat Membru. Min-naħa l-oħra, dan il-kuntest jimplika li jiġi stabbilit kif din id-deċiżjoni għandha tidher fid-dawl tal-azzjoni ppreżentata f’dan it-tieni Stat Membru sabiex jiġi vverifikat jekk din il-proċedura ġdida hijiex, parzjalment jew totalment, inammissibbli minħabba l-awtorità ta’ res judicata marbuta mas-sentenza mogħtija fl-ewwel Stat Membru.

34.

Fit-tieni lok, nikkonstata li, filwaqt li l-konvenut fil-kawża prinċipali kkontesta l-preżentazzjoni magħmula mill-qorti tar-rinviju tar-regola Brittanika tal-“abuse of process”, huwa jsostni li l-applikazzjoni ta’ din ir-regola hija limitata għall-każijiet fejn ir-rikorrent ikun abbuża mill-proċedura, b’mod li ma jkunx prekluż milli jibda t-tieni proċedura. Madankollu, infakkar li, skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, id-domandi li jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni magħmula mill-qorti nazzjonali fil-kuntest regolamentari u fattwali li hija tiddefinixxi taħt ir-responsabbiltà tagħha, u li ma huwiex l-obbligu tal-Qorti tal-Ġustizzja li tivverifika l-eżattezza tagħhom, igawdu minn preżunzjoni ta’ rilevanza  ( 15 ). Għaldaqstant jidhirli li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi billi tikkunsidra biss l-elementi legali u fattwali pprovduti mill-qorti tar-rinviju.

B.

Fuq l‑ewwel domanda preliminari

35.

Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf, essenzjalment, jekk l-Artikoli 33 u 36 tar-Regolament Nru 44/2001 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu li deċiżjoni mogħtija fi Stat Membru jkollha bħala konsegwenza li twassal għall-inammissibbiltà tat-talbiet magħmula quddiem qorti ta’ Stat Membru ieħor minħabba li l-leġiżlazzjonijiet ta’ kull wieħed minn dawn l-Istati jipprevedu regola proċedurali ta’ konċentrazzjoni tat-talbiet kollha li kellhom jiġu ppreżentati mal-istanza inizjali.

36.

Fi kliem ieħor, din il-kwistjoni tinvolvi li jiġi stabbilit jekk, għall-applikazzjoni tar-regoli ta’ rikonoxximent stabbiliti mir-Regolament Nru 44/2001, l-awtorità ta’ res judicata tad-deċiżjoni mogħtija fl-Istat tal-oriġini għandhiex tkun iddelimitata b’riferiment għal regola interna dwar il-konċentrazzjoni tat-talbiet.

37.

Biex tingħata risposta għal din id-domanda, jidhirli li huwa meħtieġ li jiġu ppreċiżati minn qabel il-limiti tal-kunċett ta’ “rikonoxximent”. Għal dan il-għan, jeħtieġ li jiġi rilevat li r-rikonoxximent ma huwiex iddefinit bħala tali fir-Regolament Nru 44/2001, li jgħid biss, fl-Artikolu 33(1) tiegħu, li “[s]entenza mogħtija minn Stat Membru għandha tiġi rikonoxxuta mill-Istati Membri l-oħra mingħajr ma tkun meħtieġa proċedura speċjali” u, fl-Artikolu 36 tiegħu, li, “[s]entenza barranija taħt l-ebda ċirkostanzi ma’ tista’ tiġi reveduta fuq is-sustanza tagħha”.

38.

Dan premess, infakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, sabiex jiġu ddeterminati s-sens u l-portata ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss il-formulazzjoni tagħha, iżda wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li minnha tagħmel parti  ( 16 ).

39.

Għal dak li jirrigwarda, l-ewwel nett, l-għanijiet tar-Regolament Nru 44/2001, mill-premessi 2, 6, 16 u 17 tal-istess regolament jirriżulta li dan huwa intiż sabiex jiżgura l-moviment liberu ta’ sentenzi minn Stati Membri f’materji ċivili u kummerċjali  ( 17 ), billi jiġu pprovduti regoli ta’ kompetenza armonizzati u billi jiġu ssemplifikati l-formalitajiet bl-għan li jiġu mħaffa u ssemplifikati r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ dawn is-sentenzi  ( 18 ).

40.

Għal dak li jirrigwarda, imbagħad, is-sistema stabbilita mir-Regolament Nru 44/2001, il-premessi 16 u 17 tiegħu jenfasizzaw l-importanza tal-prinċipju ta’ fiduċja reċiproka bejn il-qrati tal-Istati Membri f’dak li jirrigwarda r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni tas-sentenzi tal-qrati, fatt li jippreżumi wkoll il-kunċetti li jinsabu f’dan ir-regolament ma jiġux interpretati b’mod restrittiv  ( 19 ).

41.

Fl-aħħar nett, ir-rapport Jenard iddefinixxa l-konsegwenzi tar-rikonoxximent billi ppreċiża li dan “għandu jkollu bħala effett li jattribwixxi lid-deċiżjonijiet l-awtorità u l-effikaċità li dawn igawdu fl-Istat tal-oriġini fejn dawn ikunu ngħataw” [traduzzjoni mhux uffiċjali]  ( 20 ).

42.

Filwaqt li ħadet espressament din l-aħħar proposta, il-Qorti tal-Ġustizzja, permezz tas-sentenza Hoffmann  ( 21 ), ippreċiżat l-effetti tar-rikonoxximent billi ddeċidiet li sentenza barranija rikonoxxuta skont l-Artikolu 26 tal-Konvenzjoni ta’ Brussell għandha jkollha, fil-prinċipju, fl-Istat indirizzat, l-istess effetti bħal dawk li hija għandha fl-Istat tal-oriġini  ( 22 ).

43.

Meta ppronunzjat ruħha mbagħad fil-kuntest tal-eżekuzzjoni fi Stat Membru ta’ sentenza mogħtija fi Stat Membru ieħor, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, filwaqt li rreferiet mill-ġdid għar-rapport Jenard  ( 23 ), li “[għalkemm] ir-rikonoxximent għandu jkollu l-effett, bħala prinċipju, li jagħti lis-sentenzi l-awtorità u l-effikaċja li minnhom igawdu fl-Istat Membru fejn dawn ingħataw […] madankollu ma teżisti l-ebda raġuni li sentenza tingħata, meta tiġi eżegwita, drittijiet li ma japplikawx għaliha fl-Istat Membru ta’ oriġini […] jew tal-effetti li ma jwasslux għal sentenza tal-istess tip mogħtija direttament fl-Istat Membru [indirizzat]”  ( 24 ).

44.

Minn dawn is-sentenzi jirriżulta li, skont l-istruttura stess tar-Regolament Nru 44/2001, li, essenzjalment, jifred ir-regoli li jirregolaw ir-rikonoxximent minn dawk li jirregolaw l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi tal-qrati  ( 25 ), il-Qorti tal-Ġustizzja tagħmel distinzjoni skont jekk il-wieħed jew l-ieħor minn dawn il-kunċetti huwiex fiċ-ċentru tat-tilwima.

45.

Għal dak li jirrigwarda l-eżekuzzjoni tas-sentenzi, li timplika l-implimentazzjoni tal-miżuri koerċittivi sabiex jiġi żgurat it-twettiq ta’ dritt mogħti permezz ta’ deċiżjoni  ( 26 ), il-Qorti tal-Ġustizzja tirreferi espressament għal-liġi tal-Istat ta’ oriġini kif ukoll għal dik tal-Istat indirizzat biex taġġusta l-effetti tas-sentenza barranija għall-effetti li tipproduċi sentenza nazzjonali  ( 27 ).

46.

Min-naħa l-oħra, għal dak li jirrigwarda r-rikonoxximent tad-deċiżjonijiet, nosserva, li fis-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja tirreferi esklużivament għal-liġi tal-Istat Membru fejn is-sentenza tkun ingħatat. Minn dan jirriżulta, fil-fehma tiegħi, li r-rikonoxximent jikkonsisti f’li jiġu estiżi għal Stat Membru, ir-regoli li l-leġiżlazzjoni tal-Istat ta’ oriġini jorbot mas-sentenzi mogħtija f’dan l-Istat. Għaldaqstant, jeħtieġ, skont din is-soluzzjoni kkwalifikata mid-dottrina tar-regola tal-“estensjoni tal-effetti”, li wieħed jirreferi għal-liġi tal-Istat Membru ta’ oriġini biex jiġu ddeterminati l-effetti tas-sentenza invokata fit-tieni Stat Membru, fosthom b’mod partikolari l-punti deċiżi b’din is-sentenza, id-drittijiet stabbiliti fiha u l-konsegwenzi materjali fuq is-sitwazzjoni legali tal-partijiet  ( 28 ).

47.

Issa, nikkunsidra li, wara l-imsemmija sentenzi ċċitati iktar ’il fuq, din il-ġurisprudenza ma għaddietx minn tibdil li jista’ jikkontestaha.

48.

Ċertament, nirrileva li, fis-sentenza Gothaer, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet b’mod partikolari li “l-Artikoli 32 u 33 tar-Regolament Nru 44/2001 għandhom jiġu interpretati fis-sens li qorti li quddiemha qed jiġi invokat ir-rikonoxximent ta’ sentenza li fiha qorti ta’ Stat Membru ieħor irrinunċjat għall-ġurisdizzjoni tagħha fuq il-bażi ta’ klawżola li tattribwixxi ġurisdizzjoni hija marbuta bil-konstatazzjoni dwar il-validità ta’ din il-klawżola, li tinsab fil-motivi ta’ sentenza li saret res judicata li tiddikjara l-kawża bħala inammissibbli”  ( 29 ).

49.

Minn din is-sentenza jirriżulta li, indipendentement mill-portata li jagħtuhom id-drittijiet nazzjonali, il-motivi ta’ deċiżjoni dwar in-nuqqas ta’ ġurisdizzjoni bbażata fuq klawżola li tattribwixxi ġurisdizzjoni ma għandhomx l-awtorità ta’ res judicata. Prima facie, tali soluzzjoni tista’ tagħti x’wieħed jifhem li l-Qorti tal-Ġustizzja abbandunat, fil-qasam tar-rikonoxximent, ir-riferiment għal-liġi ta’ oriġini favur tifsira awtonoma tal-awtorità ta’ res judicata. Madankollu, jidhirli li, minn qari tal-motivazzjoni adottata mill-Qorti tal-Ġustizzja, tali analiżi ma tistax tiġi adottata.

50.

F’dan ir-rigward, jeħtieġ li jiġi nnotat li l-imsemmija sentenza ngħatat fil-kuntest partikolari tar-rikonoxximent ta’ sentenza mogħtija fi Stat Membru li jirrinunzja l-ġurisdizzjoni tiegħu fuq il-bażi ta’ klawżola li tattribwixxi ġurisdizzjoni. F’tali kuntest, il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet, essenzjalment, li l-prinċipju ta’ fiduċja reċiproka u l-projbizzjoni kontra li jiġu rriveduti sentenzi fil-mertu jkunu miksura jekk il-qorti ta’ Stat Membru tkun permessa tistħarreġ sentenza ta’ qorti ta’ Stat Membru ieħor li jkun applika d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 44/2001 biex jirrifjuta jew jaċċetta l-ġurisdizzjoni tiegħu. Minn dan hija ddeduċiet li tali kunsiderazzjonijiet kienu jirrendu neċessarju approċċ awtonomu tal-awtorità ta’ res judicata ddefinit fuq livell tal-Unjoni, indipendentement mir-regoli nazzjonali  ( 30 ).

51.

Nirrileva wkoll li l-Qorti tal-Ġustizzja mhux biss irreferiet espliċitament għas-sentenza Hoffmann  ( 31 ), imma ħadet ħsieb ukoll tenfasizza li r-rikonoxximent ta’ sentenzi ta’ qrati ta’ Stati Membri li jirrinunzjaw għall-ġurisdizzjoni tagħhom abbażi tar-Regolament Nru 44/2001, li jingħataw skont ir-regoli komuni dwar il-ġurisdizzjoni previsti mid-dritt tal-Unjoni, isegwi sistema separata  ( 32 ). Minn dan jirriżulta li, kif isostni l-Gvern Franċiż, il-Qorti tal-Ġustizzja riedet tillimita l-portata ta’ din is-soluzzjoni għal din l-ipoteżi speċifika  ( 33 ).

52.

Minn dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha niddeduċi li, fl-istat tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, huwa neċessarju fil-prinċipju, meta r-rikonoxximent jiġi invokat, li jsir riferiment għal-liġi tal-Istat Membru li fih tkun ingħatat sentenza biex jiġu ddeterminati l-effetti ta’ din tal-aħħar. Minn dan isegwi li, fil-kawża prinċipali, il-liġi tar-Renju Unit għandha tittieħed inkunsiderazzjoni biex jiġu ddeterminati l-awtorità u l-effikaċità marbutin mas-sentenza mogħtija mill-Employment Tribunal (it-Tribunal Britanniku).

53.

Dan premess, xorta waħda huwa meħtieġ li, min-natura u l-għan tagħha, il-liġi tal-Istat ta’ oriġini tkun suxxettibbli li jkollha effett fuq id-delimitazzjoni tal-awtorità u tal-effikaċità ta’ din is-sentenza. Madankollu, nikkunsidra li r-regola proċedurali ta’ konċentrazzjoni tat-talbiet prevista mid-dritt tar-Renju Unit, kif ippreżentata mill-qorti tar-rinviju, ma tistax ikollha tali implikazzjoni.

54.

F’dan ir-rigward, mill-indikazzjonijiet ipprovduti mill-qorti tar-rinviju  ( 34 ) jirriżulta li r-regola tal-“abuse of process”, li timponi lill-partijiet li jikkonċentraw il-motivi u t-talbiet  ( 35 ) li huma setgħu jressqu waqt l-istanza li twassal għas-sentenza inizjali, ma hijiex ibbażata fuq il-kunċett ta’ res judicata. Skont il-qorti tar-rinviju, hija għandha n-natura ta’ “regola ta’ ordni pubbliku bbażata fuq ix-xewqa, fl-interess ġenerali kif ukoll f’dak tal-partijiet stess li t-tilwima ma titwalx għal dejjem u li l-konvenut ma jkollux ikun suġġett għal diversi kawżi suċċessivi meta waħda setgħet tkun suffiċjenti. Dan huwa l-abbuż li kontrih hija diretta din ir-regola”.

55.

Meħud kont ta’ dawn il-karatteristiċi, jidhirli li din ir-regola ta’ proċedura hija ġġustifikata minn tifsira speċifika għar-Renju Unit tal-ekonomija tal-ġudizzju inkwantu hija intiża li tipprekludi l-preżentazzjoni abbużiva mill-konvenut ta’ proċedura ġdida potenzjali.

56.

Minn dan jirriżulta li, mill-aspett tar-rikonoxximent fi Stat Membru ta’ deċiżjoni mogħtija fl-ewwel Stat Membru, ir-regola ta’ konċentrazzjoni tat-talbiet bl-ebda mod ma tikkonċerna l-punti diġà deċiżi fuq il-mertu mis-sentenza ġudizzjarja mogħtija fl-ewwel Stat Membru, id-drittijiet hemm sanċiti u l-implikazzjonijiet materjali tagħhom fuq is-sitwazzjoni legali tal-partijiet.

57.

Fil-fehma tiegħi, minn dan jirriżulta li tali regola ma għandhiex effett fuq l-awtorità u l-effettività tas-sentenza li tagħha jkun intalab ir-rikonoxximent.

58.

Barra minn hekk, jidhirli li konklużjoni kuntrarja għal dik li għadni kif wasalt għaliha ma tkunx konformi mal-istruttura tar-Regolament Nru 44/2001.

59.

Fil-fatt, jeħtieġ li jitfakkar li dan ir-regolament huwa intiż li jiffaċilita l-moviment liberu tas-sentenzi tal-qrati billi jipprevedi regoli dwar il-ġurisdizzjoni armonizzati u billi jissemplifika l-formalitajiet bl-għan li jiġu mħaffa u ssemplifikati r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ dawn is-sentenzi. Għaldaqstant, kif enfasizzat il-Qorti tal-Ġustizzja, ir-regoli dwar il-ġurisdizzjoni u dawk dwar ir-rikonoxximent u dwar l-eżekuzzjoni tas-sentenzi tal-qrati ma jikkostitwixxux gruppi ta’ regoli distinti u awtonomi iżda huma marbuta mill-qrib ma’ xulxin  ( 36 ).

60.

F’dan ir-rigward, it-teħid inkunsiderazzjoni, fl-istadju tar-rikonoxximent ta’ sentenza tal-qrati, ta’ regola nazzjonali li timponi l-konċentrazzjoni tat-talbiet, prevista mid-dritt tal-Istat Membru li minnu toħroġ id-deċiżjoni ġudizzjarja, jista’ jippreġudika l-implimentazzjoni ulterjuri tar-regoli li jinsabu fil-Kapitolu II tar-Regolament Nru 44/2001. B’mod iktar preċiż, dan ir-regolament jipprovdi, rispettivament fis-Sezzjoni 5 u 9 ta’ dan il-kapitolu, regoli speċifiċi dwar il-ġurisdizzjoni fil-qasam ta’ kuntratti individwali ta’ impjieg u dispożizzjonijiet li jirregolaw is-sitwazzjonijiet ta’ lis pendens u ta’ konnessjoni ta’ kawżi.

61.

Nikkunsidra li l-obbligu inkwistjoni fil-kawża prinċipali, inkwantu jimponi li t-talbiet kollha jitressqu f’rikors wieħed, jista’ jinterferixxi mal-mekkaniżmi previsti mill-imsemmi regolament. Fil-fatt, tali obbligu jista’ jkollu l-konsegwenza li jipprekludi parti milli tressaq talbiet ġodda quddiem qorti li hija indikata mir-Regolament Nru 44/2001 biex tieħu konjizzjoni tagħhom jew li jiġu evitati d-dispożizzjonijiet awtonomi ta’ dan ir-regolament intiżi li jipprevjenu l-eżistenza ta’ proċeduri paralleli li jkunu jistgħu jwasslu għal deċiżjonijiet ġudizzjarji kontradittorji.

62.

Issa, sakemm ma jiġix injorat l-għan tal-moviment liberu tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji, l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 44/2001 ma tistax tiddependi mill-kontenut tar-regoli ta’ proċedura ta’ Stat Membru.

63.

Inżid ngħid li din il-konklużjoni lanqas ma hija invalidata mill-fatt li d-dritt tal-Istat Membru li fih kien invokat ir-rikonoxximent għandu regola simili ta’ konċentrazzjoni tat-talbiet. Fil-fatt, għar-raġunijiet li għadni kif esponejt, is-sempliċi raġuni li l-leġiżlazzjonijiet taż-żewġ Stati Membri jipprovdu b’mod konsistenti tali obbligu lanqas ma jista’ jiġġustifika n-newtralizzazzjoni tar-regoli dwar il-ġurisdizzjoni previsti mir-Regolament Nru 44/2001.

64.

Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għall-ewwel domanda preliminari fis-sens li d-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 33 u 36 tar-Regolament Nru 44/2001 għandhom jiġu interpretati fis-sens li r-rikonoxximent ta’ deċiżjoni ġudizzjarja mogħtija fi Stat Membru, li l-liġi tiegħu tipprovdi regola ta’ konċentrazzjoni tat-talbiet li tipprojbixxi lill-istess partijiet milli jibdew kawża ġdida li tirrigwarda pretensjonijiet li setgħu jitressqu fl-istanza inizjali, ma jipprekludix, anki fiċ-ċirkustanzi fejn id-dritt tal-Istat Membru li fih jiġi invokat ir-rikonoxximent jipprevedi obbligu simili ta’ konċentrazzjoni tat-talbiet, li l-qorti ta’ dan it-tieni Stat tiddeċiedi fuq tali pretensjonijiet.

65.

Sa fejn regola proċedurali interna dwar il-konċentrazzjoni tat-talbiet ma tikkostitwixxix kriterju effettiv biex tiġi ddeterminata l-awtorità marbuta ma’ deċiżjoni mogħtija fi Stat Membru, jibqa’ li jiġi stabbilit, kif jitolbu t-tieni u t-tielet domanda preliminari, fuq liema bażijiet tali deċiżjoni għandha tkun relatata mat-talbiet magħmula fl-okkażjoni ta’ proċedura ġdida quddiem qorti tat-tieni Stat Membru.

C.

Fuq it‑tieni u t‑tielet domanda preliminari

1.

Fuq ir‑riformulazzjoni tad‑domandi

66.

It-tieni domanda tal-qorti tar-rinviju, li hija maqsuma f’żewġ partijiet, hija magħmula fil-każ ta’ risposta fin-negattiv għall-ewwel domanda.

67.

Fl-ewwel lok, din il-qorti tixtieq tkun taf jekk azzjoni bħalma hija dik ta’ “unfair dismissal” fir-Renju Unit għandhiex l-istess kawża u l-istess suġġett bħal azzjoni ta’ tkeċċija mingħajr kawża reali u serja fid-dritt Franċiż, b’mod li t-talbiet magħmula mill-impjegat għad-danni minħabba tkeċċija mingħajr kawża reali u serja, għal allowance kumpensatorja tal-avviż tat-temm ta’ impjieg kif ukoll għal allowance ta’ tkeċċija quddiem il-qorti Franċiża, wara li dan l-impjegat kiseb fir-Renju Unit deċiżjoni li tiddikjara l-“unfair dismissal” u li tagħti għal dan il-għan “compensatory award”, ikunu inammissibbli.

68.

Fit-tieni lok, il-qorti tar-rinviju tistaqsi fuq il-punt dwar jekk, f’dan ir-rigward, jeħtieġx li ssir distinzjoni bejn, min-naħa, id-danni għat-tkeċċija mingħajr kawża reali u serja li jistgħu ikollhom l-istess kawża u l-istess suġġett bħall-“compensatory award” u, min-naħa l-oħra, l-allowances ta’ tkeċċija u ta’ avviż tat-temm ta’ impjieg li, fid-dritt Franċiż, huma dovuti meta t-tkeċċija tkun ibbażata fuq kawża reali u serja imma ma humiex dovuti fil-każ ta’ tkeċċija bbażata fuq nuqqas serju.

69.

Permezz tat-tielet domanda, magħmula wkoll fil-każ ta’ risposta fin-negattiv għall-ewwel domanda, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk l-Artikoli 33 u 36 tar-Regolament Nru 44/2001 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li għandhom l-istess kawża u l-istess suġġett l-azzjonijiet bħalma huma dawk ta’ “unfair dismissal” fir-Renju Unit u l-azzjonijiet għall-ħlas ta’ bonusijiet jew ta’ primjums previsti fil-kuntratt ta’ impjieg meta dawn l-azzjonijiet ikunu bbażati fuq l-istess relazzjoni kuntrattwali.

70.

Waqt l-eżami ta’ dawn id-domandi, nirrileva, l-ewwel nett, li t-tieni domanda titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja teżamina b’mod dettaljat l-allowances previsti rispettivament mid-dritt Britanniku u dak Franċiż sabiex jiġi stabbilit jekk l-azzjoni għal “unfair dismissal” u dik għat-tkeċċija mingħajr kawża reali u serja humiex ibbażati fuq l-istess kawża u l-istess suġġett. Nikkonstata mbagħad li, inkwantu tirreferi għall-identiċità tal-kawża u tas-suġġett li tista’ teżisti bejn l-azzjoni għal “unfair dismissal” u dik għall-ħlas ta’ primjums jew bonusijiet previsti mill-kuntratt ta’ impjieg, it-tielet domanda tippreżupponi wkoll analiżi tal-kontenut sostantiv tal-leġiżlazzjonijiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali.

71.

Minn dan jirriżulta, fil-fehma tiegħi, li dawn id-domandi jimplikaw li jsir eżerċizzju delikat ta’ interpretazzjoni u mbagħad ta’ paragun bejniethom fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tekniċi previsti mil-leġiżlazzjoni Britannika u dik Franċiża inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Issa, skont ġurisprudenza stabbilita, il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex ġurisdizzjoni biex tinterpreta d-dritt nazzjonali, peress li dan ir-rwol jaqa’ esklużivament fuq il-qorti tar-rinviju  ( 37 ).

72.

Madankollu, jeħtieġ li jitfakkar li, skont ġurisprudenza daqstant stabbilita, fil-kuntest tal-proċedura ta’ kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja stabbilita mill-Artikolu 267 TFUE, hija din tal-aħħar li għandha tagħti lill-qorti nazzjonali risposta utli li tippermettilha taqta’ l-kawża li tressqet quddiemha. Minn din il-perspettiva, hija l-Qorti tal-Ġustizzja, jekk ikun il-każ, li għandha tifformula mill-ġdid id-domandi magħmula lilha  ( 38 ).

73.

Fil-każ preżenti, mit-termini tat-talba għal deċiżjoni preliminari  ( 39 ) jirriżulta li, lil hinn mill-paragun tal-kontenut tal-leġiżlazzjonijiet nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, f’kuntest fejn ir-rikonoxximent ġie invokat b’mod inċidentali, fuq l-interpretazzjoni tal-kunċetti ta’ “kawża” u “suġġett”  ( 40 ) fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 33 u 36 tar-Regolament Nru 44/2001. B’mod iktar partikolari, din il-qorti tistaqsi, essenzjalment jekk, għad-determinazzjoni tal-identiċità tal-kawża u tas-suġġett marbutin mal-istess kuntratt ta’ impjieg, jeħtieġx li ssir distinzjoni bejn l-azzjonijiet li jirrigwardaw l-obbligi inerenti għall-eżekuzzjoni tal-kuntratt ta’ impjieg u dawk li jirrigwardaw l-obbligi proprji għat-terminazzjoni ta’ dan il-kuntratt.

74.

Sa fejn, indipendentement mill-kontenut letterali tat-tieni u t-tielet domanda, dawn id-domandi huma intiżi biex jiġi interpretat id-dritt tal-Unjoni, nipproponi li sabiex tingħata risposta utli lill-qorti tar-rinviju, jiġu rriformulati dawn id-domandi b’dan il-mod:

2.

Fuq id‑domandi rriformulati

a)

Kunsiderazzjonijiet preliminari

75.

Jeħtieġ li jiġi rrilevat li l-qorti tar-rinviju tippremetti li, biex tiġi evalwata l-ammissibbiltà tat-talbiet imressqa quddiem it-tieni Stat Membru, jeħtieġ li jsir riferiment għall-kriterju tal-identiċità tal-partijiet, tal-kawża u tas-suġġett. Ukoll, qabel ma jsir l-eżami tad-domanda kif irriformulata, jidher li huwa meħtieġ li jiġi vverifikat jekk tali kriterju huwiex ta’ natura effettiva.

76.

Fuq dan il-punt, jeħtieġ li qabelxejn jiġi osservat li l-Artikoli 33 u 36 tar-Regolament Nru 44/2001 bl-ebda mod ma jirreferu għall-kunċetti ta’ “identiċità tal-partijiet”, “tal-kawża” u “tas-suġġett”. Min-naħa l-oħra, dawn il-kunċetti jikkostitwixxu elementi ċentrali għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 27 ta’ dan ir-regolament applikabbli għas-sitwazzjoni ta’ lis pendens  ( 41 ).

77.

Il-lis pendens tippreżumi li żewġ qrati tal-Unjoni indikati bħala li t-tnejn li huma għandhom ġurisdizzjoni jiġu aditi bl-istess tilwima. F’tali ipoteżi, l-Artikolu 27(1) tar-Regolament Nru 44/2001 jipprovdi li “[m]eta proċedimenti jinvolvu l-istess kawża ta’ azzjoni u bejn l-istess partijiet ikunu miġjuba quddiem qrati ta’ Stati Membri differenti, xi qorti apparti mil-ewwel qorti li jkollha quddiema l-każ għandha bl-inizjattiva tagħha stess tissosspendi l-proċedimenti ta’ quddiemha sa dak iż-żmien li fih tiġi stabbilita l-ġurisdizzjoni ta’ l-ewwel qorti invokata”. Kif tesprimi l-premessa 15 ta’ dan ir-regolament, ir-regoli ta’ lis pendens inħarġu sabiex titnaqqas kemm jista’ jkun il-possibiltà ta’ proċedimenti simultanji u biex jiġi evitat li jingħataw deċiżjonijiet irrikonċiljabbli f’żewġ Stati Membri.

78.

Id-dispożizzjonijiet li jirrigwarda il-lis pendens jirriflettu għaldaqstant l-istruttura ġenerali tar-Regolament Nru 44/2001. Fil-fatt, il-prinċipju ta’ fiduċja reċiproka bejn il-qrati tal-Istati Membri u l-għan ta’ moviment liberu tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji ikunu ppreġudikati fl-assenza ta’ mekkaniżmu awtonomu xieraq li jipprevjeni t-tmexxija ta’ proċeduri simultanji li jirrigwardaw l-istess kontestazzjoni  ( 42 ).

79.

F’dan ir-rigward, il-lis pendens hija marbuta mill-qrib mal-aspett negattiv tal-awtorità ta’ res judicata  ( 43 ). Fil-fatt, l-awtorità ta’ res judicata marbuta ma’ deċiżjoni ġudizzjarja li tagħha jintalab ir-rikonoxximent b’mod inċidentali tipprekludi li kontestazzjoni deċiża minn qorti tal-ewwel Stat Membru tkun tista’ tkun is-suġġett ta’ azzjoni ġdida mressqa quddiem qorti tat-tieni Stat Membru.

80.

Minn dan jirriżulta li r-regoli li jirrigwardaw il-lis pendens u r-rikonoxximent għandhom l-għan komuni li jappoġġjaw l-awtorità sħiħa tad-deċiżjoni ġudizzjarja mogħtija fl-Istat Membru tal-oriġini, li ma għandhiex tkun tista’ tiġi kkontestata b’deċiżjoni mogħtija minn qorti ta’ Stat Membru ieħor  ( 44 ).

81.

Mill-bqija, il-Qorti tal-Ġustizzja rreferiet għal din ir-rabta biex tiddeċiedi li huwa inkompatibbli mad-dispożizzjonijiet li jirregolaw ir-rikonoxximent, li jiġi ammess rikors li għandu l-istess suġġett u li jiġi ppreżentat bejn l-istess partijiet bħal rikors diġà deċiż minn qorti ta’ Stat Membru ieħor  ( 45 ). Insostenn tar-raġunament tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet, essenzjalment, li l-inkompatibbiltà ta’ tali rikors tirriżulta mid-dispożizzjonijiet li jirrigwardaw il-lis pendens fir-rigward tal-każ jew tat-talbiet “li għandhom l-istess suġġett u l-istess kawża ppreżentati bejn l-istess partijiet quddiem il-qrati tal-Istati kontraenti differenti” u li jobbligaw lill-qorti adita fit-tieni lok biex tirrinunzja l-ġurisdizzjoni favur l-ewwel qorti adita. Minn dan hija ddeduċiet li l-imsemmija dispożizzjonijiet juru x-xewqa li jiġi evitat li l-qrati taż-żewġ Stati kontraenti jiddeċiedu rispettivament fuq l-istess tilwima unika  ( 46 ).

82.

Barra minn hekk, kif iddeċidiet essenzjalment il-Qorti tal-Ġustizzja, id-dispożizzjonijiet li jirrigwardaw il-lis pendens huma intiżi li jiffaċilitaw ir-rikonoxximent tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji billi jipprevjenu r-riskju ta’ rifjut ta’ rikonoxximent tad-deċiżjoni mogħtija fl-Istat tal-oriġini minħabba l-inkompatibbiltà ta’ din id-deċiżjoni ma’ deċiżjoni mogħtija bejn l-istess partijiet fi Stat Membru ieħor  ( 47 ).

83.

F’dan ir-rigward, infakkar li fost il-motivi ta’ rifjut ta’ rikonoxximent imsemmija fl-Artikolu 34 tar-Regolament Nru 44/2001, hemm, minn naħa, l-irrikonċiljabbiltà ma’ deċiżjoni bejn l-istess partijiet mogħtija fl-Istat Membru indirizzat  ( 48 ) u, min-naħa l-oħra, l-irrikonċiljabbiltà ma’ deċiżjoni preċedenti mogħtija fi Stat Membru ieħor  ( 49 ).

84.

Dan l-għan, kif ukoll l-impossibbiltà li mill-approssimazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali differenti tiġi dedotta tifsira komuni tal-lis pendens  ( 50 ), wasslu lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tislet interpretazzjoni awtonoma tal-kunċetti ta’ “identiċità tal-partijiet”, tal-“kawża” u tas-“suġġett”  ( 51 ).

85.

Dan premess, ir-regoli li jirregolaw il-lis pendens u r-rifjut ta’ rikonoxximent ta’ deċiżjoni ġudizzjarja ma jkoprux l-ipoteżi speċifika msemmija fl-Artikolu 33(3) tar-Regolament Nru 44/2001.

86.

Fil-fatt, għalkemm il-lis pendens hija intiża li tipprevjeni li jkun hemm deċiżjonijiet kuntrarji u, għaldaqstant, każijiet fejn l-eċċezzjoni ta’ res judicata tkun tista’ tiġi invokata, jeżistu sitwazzjonijiet fejn id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 27 ta’ dan ir-regolament ma jkunux applikabbli, jew minħabba l-ommissjoni tal-applikazzjoni ta’ dan it-test mill-qorti adita fit-tieni lok, inkella minħabba li, fl-assenza ta’ proċeduri paralleli, il-lis pendens ma setgħetx tiġi invokata b’mod utli.

87.

Bl-istess mod, ir-rifjut ta’ rikonoxximent japplika biss fil-każ fejn peress li l-eċċezzjoni ta’ res judicata ma tkunx ġiet invokata qabel matul it-tieni istanza, żewġ deċiżjonijiet, li jkunu effettivament ingħataw, ikunu irrikonċiljabbli.

88.

Il-każ imsemmi fl-Artikolu 33(3) tar-Regolament Nru 44/2001 jikkorrispondi għal sitwazzjoni kemm intermedjarja kif ukoll awtonoma fejn ir-rikonoxximent ta’ sentenza mogħtija fl-ewwel Stat Membru jiġi invokat b’mod inċidentali biex iwaqqaf talbiet ippreżentati fil-kuntest ta’ istanza ppreżentata quddiem il-qorti tat-tieni Stat Membru.

89.

F’dak il-każ, il-qorti li quddiemha l-eċċezzjoni ta’ res judicata tiġi invokata, għandu jkollha kriterji ta’ paragun sempliċi li jippermettulha tiddeċiedi fuq l-ammissibbiltà tat-talbiet li tkun adita bihom. Minn din il-perspettiva, l-element ċentrali ta’ dan il-paragun huwa magħmul mill-identiċità bejn il-materji kontenzjużi deċiżi bid-deċiżjoni ġudizzjarja li toħroġ mill-Istat Membru tal-oriġini u dawk ippreżentati quddiem il-qorti tal-Istat Membru l-ieħor. Issa, meħud kont tal-għan komuni tal-mekkaniżmi li għadni kif semmejt, tali identiċità tippreżumi loġikament konnessjoni bejn il-partijiet, il-kawża u s-suġġett inkwistjoni f’kull waħda mill-proċeduri.

90.

Barra minn hekk, it-traspożizzjoni tal-kriterju ta’ identiċità tal-partijiet, tal-kawża u tas-suġġett applikabbli għal-lis pendens jidhirli li huwa xieraq biex jipprovdi lill-qorti nazzjonali strument iddefinit mid-dritt tal-Unjoni  ( 52 ) li jirrifletti n-neċessità li jiġi evitat kull tiġdid tal-proċeduri kontenzjużi diġà deċiżi minn qorti oħra tal-Unjoni.

91.

Dan premess, jeħtieġ li jiġi enfasizzat li dan il-kriterju għandu l-għan uniku li jippermetti lill-qorti li tivverifika jekk ir-rikors li hija adita bih ġiex diġà deċiż minn qorti ta’ Stat Membru, b’mod li l-implimentazzjoni tiegħu ma tistax taffettwa l-effetti tar-rikonoxximent li jaqgħu taħt sistema distinta.

92.

Fi kliem ieħor, nikkunsidra li għalkemm l-evalwazzjoni tal-ammissibbiltà tat-talbiet ippreżentati quddiem il-qorti ta’ Stat Membru tippreżupponi paragun ibbażat fuq l-identiċità tal-partijiet, tal-kawża u tas-suġġett, l-effetti li joħroġu mid-deċiżjoni ġudizzjarja inizjali, li r-rikonoxximent tagħha tiġi invokata b’mod inċidentali, għandhom, skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, ikunu dejjem stabbiliti biss fid-dawl tal-liġi tal-Istat ta’ oriġini.

93.

Fil-fehma tiegħi, dawn iż-żewġ soluzzjonijiet huma konnessi b’mod koerenti. Fil-fatt, nikkunsidra li dan l-approċċ komparattiv huwa tali li jippreżerva l-awtorità u l-effettività li minnhom tibbenefika deċiżjoni fl-Istat Membru fejn din tkun ingħatat billi jeskludi kull possibbiltà li din tiġi kkontestata b’rikors ippreżentat fit-tieni Stat Membru.

94.

Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, jidhirli li jeħtieġ li jiġu eżaminati d-domandi kif irriformulati billi tiġi trasposta, fid-dawl tar-regoli li jirregolaw ir-rikonoxximent, l-interpretazzjoni tal-kunċetti ta’ “kawża” u ta’ “suġġett” misluta mill-Qorti tal-Ġustizzja għall-applikazzjoni tal-Artikolu 27 tar-Regolament Nru 44/2001.

b)

Fuq l‑identiċità tal‑kawża u tas‑suġġett

95.

Għal dak li jirrigwarda l-identiċità tal-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li, skont ir-regoli li jirregolaw il-lis pendens, din il-kundizzjoni tkun issodisfatta meta t-tilwim li fihom ikunu involuti l-partijiet ikunu bbażati fuq l-istess rapport kuntrattwali  ( 53 ). Filwaqt li tieħu approċċ iktar ġenerali, il-Qorti tal-Ġustizzja tinterpreta l-“kawża” bħala li tinkludi l-fatti u r-regoli legali invokata bħala bażi għat-talba  ( 54 ).

96.

Fid-dawl ta’ din id-definizzjoni, jidhirli li ma hemmx dubju li t-talbiet deċiżi mill-Employment Tribunal (it-Tribunal Britanniku) u dawk ippreżentati quddiem il-qrati Franċiżi għandhom l-istess kawża peress li għandhom il-bażi fattwali tagħhom fit-terminazzjoni tal-kuntratt ta’ impjieg li jorbot lill-partijiet u l-bażi legali tagħhom fl-obbligi li joħorġu minn dan il-kuntratt.

97.

Għal dak li jirrigwarda l-identiċità tas-suġġett fis-sens tal-Artikolu 27 tar-Regolament Nru 44/2001, il-Qorti tal-Ġustizzja l-ewwel iddeċidiet li din ma tistax tkun limitata għall-identiċità formali taż-żewġ talbiet  ( 55 ).

98.

F’dan ir-rigward, hija sostniet li fil-każ ta’ kuntratt ta’ bejgħ internazzjonali ta’ oġġetti mobbli, it-talba għall-eżekuzzjoni ta’ dan il-kuntratt għandha bħala għan li tirrendih effettiv u li t-talba għall-annullament u x-xoljiment għandha preċiżament l-għan li tneħħilu kull effettività. Minn dan hija ddeduċiet li peress li s-saħħa vinkolanti tal-kuntratt tinsab għaldaqstant fiċ-ċentru taż-żewġ tilwimiet, dawn it-talbiet kienu bbażati fuq l-istess suġġett  ( 56 ).

99.

Il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat imbagħad li s-suġġett jikkonsisti fl-għan tat-talba, peress li l-kunċett ta’ “suġġett” ma setax ikun limitat għall-identiċità formali taż-żewġ talbiet, u li jeħtieġ, f’dan ir-rigward, li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-pretensjonijiet rispettivi tar-rikorrenti f’kull tilwima  ( 57 ). Meħud kont ta’ tali tifsira, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li dan il-kunċett għandu jiġi interpretat b’mod wiesa’  ( 58 ).

100.

Fuq il-bażi ta’ din id-definizzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ħadet approċċ loġiku tal-kunċett ta’ “suġġett”  ( 59 ). Hija kkunsidrat għaldaqstant li talba li hija intiża biex jiġi deċiż li l-konvenut huwa responsabbli għad-dannu u biex dan jiġi kkundannat iħallas id-danni għandha l-istess kawża u l-istess suġġett bħal talba preċedenti ta’ dan il-konvenut intiża li jiġi deċiż li huwa ma kienx responsabbli għall-imsemmi dannu  ( 60 ). L-istess japplika, a fortiori, meta t-talbiet ikunu intiżi għall-kumpens tal-istess dannu  ( 61 ). Min-naħa l-oħra, hija ċaħdet l-identiċità tas-suġġett fil-każ ta’ talbiet li waħda minnhom tkun intiża sabiex il-konvenut ikun iddikjarat responsabbli, filwaqt li l-oħra tkun intiża li tillimita l-ammont tad-danni fil-każ fejn din ir-responsabbiltà tkun ġiet ikkonstatata  ( 62 ).

101.

Minn dawn l-eżempji jirriżulta li, fil-kuntest ta’ tifsira wiesgħa tal-kunċett ta’ “suġġett”, il-Qorti tal-Ġustizzja tanalizza l-għan tat-talbiet fid-dawl tal-effetti potenzjali tad-deċiżjonijiet li għandhom jingħataw sabiex tipprevjeni kull riskju ta’ inkompatibbiltà bejn id-deċiżjonijiet mogħtija fiż-żewġ Stati Membri.

102.

Dan premess, jeħtieġ li tiġi trasposta din id-definizzjoni tal-identiċità tas-suġġett għar-regoli li jirregolaw ir-rikonoxximent. Għal dan il-għan, nosserva li l-lis pendens tippreżupponi li jiġu aditi żewġ qrati indikati bħala li għandhom ġurisdizzjoni mir-Regolament Nru 44/2001. F’tali kuntest fejn żewġ proċeduri jitmexxew b’mod parallel, huwa loġiku li wieħed jifhem l-għanijiet tat-talbiet li jkunu pendenti simultanjament.

103.

Fil-każ fejn ir-rikonoxximent jiġi invokat minħabba l-eċċezzjoni ta’ res judicata, jeħtieġ essenzjalment li jiġi vverifikat li t-talbiet imressqa quddiem qorti tat-tieni Stat Membru ma jikkoinċidux mar-res deċiża preċedentement fl-ewwel Stat Membru.

104.

Fil-fehma tiegħi, tali sitwazzjoni timplika li jiġi ddeterminat jekk ir-riżultat li r-rikorrent jimmira li jilħaq bil-preżentata ta’ azzjoni ġdida ma jkunx, anki b’mod potenzjali, kontra l-kontenut tal-kontestazzjoni deċiża bid-deċiżjoni inizjali.

105.

Minn dan jirriżulta li, fil-kuntest tar-rikonoxximent b’mod inċidentali, l-istħarriġ tal-identiċità tas-suġġett għandu jsir fuq il-bażi ta’ paragun strett bejn, minn naħa, it-talbiet imressqa quddiem il-qorti tal-ewwel Stat Membri u deċiżi minnha u, min-naħa l-oħra, il-kontenut u l-iskop tat-talbiet imressqa waqt l-istanza ppreżentata quddiem it-tieni Stat Membru.

106.

Fuq il-bażi ta’ dawn l-elementi, jidhirli li, fil-prinċipju, ma hemmx identiċità tas-suġġett bejn l-azzjonijiet li jirrigwardaw it-terminazzjoni tal-kuntratt ta’ impjieg u dawk li jirrigwardaw l-eżekuzzjoni tal-kuntratt ta’ impjieg. Fil-fatt, il-kontestazzjoni li tirrigwarda t-terminazzjoni tal-kuntratt ta’ impjieg u l-konsegwenzi finanzjarji tiegħu deċiżi minn qorti ta’ Stat Membru ma taffettwax it-talbiet intiżi għall-ħlas tal-ammonti dovuti skont dan il-kuntratt minħabba l-eżekuzzjoni tat-twettiq tax-xogħol.

107.

Dan premess, tali nuqqas ta’ qbil tas-suġġett bl-ebda mod ma jippreġudika l-obbligu li għandha l-qorti tat-tieni Stat Membru li tieħu inkunsiderazzjoni, meta tiddeċiedi fil-mertu, l-effetti li joħorġu mid-deċiżjoni mogħtija fl-ewwel Stat Membru. Għaldaqstant, f’sitwazzjoni bħalma hija dik tal-kawża prinċipali, il-qorti adita bit-talbiet għall-ħlas tar-remunerazzjonijiet minħabba l-eżekuzzjoni ta’ kuntratt ta’ impjieg tkun obbligata tieħu inkunsiderazzjoni l-eventwali implikazzjonijiet tad-deċiżjoni inizjali fuq il-pretensjonijiet tar-rikorrent fir-rigward tas-salarju  ( 63 ).

108.

Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għat-tieni u t-tielet domanda, kif irriformulati, li l-Artikoli 33 u 36 tar-Regolament Nru 44/2001 għandhom jiġu interpretati fis-sens li fil-każ fejn ir-rikonoxximent ta’ deċiżjoni mogħtija fl-ewwel Stat Membru tiġi invokata b’mod inċidentali quddiem il-qorti tat-tieni Stat Membru, l-azzjonijiet ibbażati fuq l-istess kuntratt ta’ impjieg u li jirrigwardaw, uħud minnhom, l-obbligi li jitwieldu mill-eżekuzzjoni ta’ dan il-kuntratt, u l-oħrajn, l-obbligi li jitwieldu mit-terminazzjoni tal-istess kuntratt għandhom l-istess kawża iżda ma għandhomx l-istess suġġett.

VI.

Konklużjoni

109.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li tingħata risposta għad-domandi preliminari magħmula mill-Cour de cassation (il-Qorti tal-Kassazzjoni, Franza) bil-mod kif ġej: