<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-686/19</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62019CJ0686</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:582">EU:C:2020:582</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>10</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>10</PAGE.TOTAL><AUTHOR>CJ</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Wyrok z dnia <DATE ISO="20200716">16.7.2020 r.</DATE> – Sprawa C‑686/19</HT></P><P><HT TYPE="SC">Soho Group</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Wyrok Trybunału</HT> (szósta izba)</P><P>z dnia <DATE ISO="20200716">16 lipca 2020 r.</DATE><NOTE NUMBERING="STAR" TYPE="FOOTNOTE" NOTE.ID="E0001"><P>Język postępowania: łotewski.</P></NOTE></P></TI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Odesłanie prejudycjalne</KEYWORD><KEYWORD>Ochrona konsumentów</KEYWORD><KEYWORD>Umowy o kredyt konsumencki</KEYWORD><KEYWORD>Dyrektywa 2008/48/WE</KEYWORD><KEYWORD>Pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/></KEYWORD><KEYWORD>Koszty związane z przedłużeniem kredytu</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><JUDGMENT.INIT><P>W sprawie C‑686/19</P><P>mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Augstākā tiesa (Senāts) (sąd najwyższy, Łotwa) postanowieniem z dnia <DATE ISO="20190912">12 września 2019 r.</DATE>, które wpłynęło do Trybunału w dniu <DATE ISO="20190918">18 września 2019 r.</DATE>, w postępowaniu:</P></JUDGMENT.INIT><PARTIES><PLAINTIFS><P><HT TYPE="BOLD">SIA <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>Soho Group<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/></HT></P></PLAINTIFS><AGAINST>przeciwko</AGAINST><DEFENDANTS><P><HT TYPE="BOLD">Patērētāju tiesību aizsardzības centrs,</HT></P></DEFENDANTS></PARTIES><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>TRYBUNAŁ (szósta izba),</P><P>w składzie: M. Safjan, prezes izby, L. Bay Larsen i C. Toader (sprawozdawca), sędziowie,</P><P>rzecznik generalny: J. Richard de la Tour,</P><P>sekretarz: A. Calot Escobar,</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>uwzględniając pisemny etap postępowania,</VISA></GR.VISA><GR.CONSID><CONSID><P>rozważywszy uwagi, które przedstawili:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>w imieniu SIA <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>Soho Group<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/> – I. Šimulīte,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu łotewskiego – V. Kalniņa i V. Soņeca, w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu włoskiego – G. Palmieri, w charakterze pełnomocnika, wspierana przez G. Rocchittę, avvocato dello Stato,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu Komisji Europejskiej – I. Rubene i G. Goddin, w charakterze pełnomocników,</P></ITEM></LIST></CONSID></GR.CONSID><GR.VISA><VISA>podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,</VISA></GR.VISA><PREAMBLE.FINAL>wydaje następujący</PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><?PAGE NO="2"?><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Wyrok</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1</NO.P><TXT>Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 3 lit. g) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia <DATE ISO="20080423">23 kwietnia 2008 r.</DATE> w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="133" PAGE.FIRST="66" DATE.PUB="2008">Dz.U. 2008, L 133, s. 66</REF.DOC.OJ>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2</NO.P><TXT>Powyższy wniosek został przedstawiony w ramach sporu między SIA <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>Soho Group<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/> a Patērētāju tiesību aizsardzības centrs (urzędem ochrony praw konsumentów, Łotwa) (zwanym dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>UOPK<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>) w przedmiocie żądania stwierdzenia nieważności decyzji tego urzędu nakładającej na Soho Group grzywnę za naruszenie zbiorowych interesów konsumentów.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo Unii</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3</NO.P><TXT>Motywy 19, 20, 26, 28 i 43 dyrektywy 2008/48 brzmią następująco:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><CONSID><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>(19)</NO.P><TXT>W celu umożliwienia konsumentom podejmowania decyzji przy pełnej znajomości faktów powinni oni przed zawarciem umowy o kredyt otrzymać odpowiednie informacje na temat warunków i kosztów kredytu oraz swoich zobowiązań, które [to informacje] konsument może zabrać ze sobą i je rozważyć. W celu zapewnienia możliwie największej przejrzystości i porównywalności ofert takie informacje powinny w szczególności zawierać rzeczywistą roczną stopę oprocentowania [(RRSO)] mającą zastosowanie do danego kredytu, określaną w całej [Unii Europejskiej] w taki sam sposób […].</TXT></NP></CONSID><CONSID><NP><NO.P>(20)</NO.P><TXT>Całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta powinien obejmować wszystkie koszty, łącznie z odsetkami, prowizjami, podatkami, opłatami dla pośredników kredytowych i wszelkimi innymi opłatami, jakie konsument musi ponieść w związku z umową o kredyt, z wyjątkiem kosztów notarialnych […].</TXT></NP></CONSID><P>[…]</P><CONSID><NP><NO.P>(26)</NO.P><TXT>Państwa członkowskie powinny podjąć właściwe działania, biorąc pod uwagę specyficzne cechy swojego rynku kredytów, w celu promowania odpowiedzialnych praktyk na wszystkich etapach kredytowych stosunków umownych. Środki te mogą obejmować na przykład udzielanie informacji i edukowanie konsumentów, w tym ostrzeganie o ryzyku, jakie wiąże się z zaległościami w spłacie lub nadmiernym poziomem zadłużenia. Na rozwijającym się rynku kredytów ważne jest w szczególności, by kredytodawcy nie angażowali się w nieodpowiedzialne udzielanie pożyczek lub udzielanie kredytów bez uprzedniej oceny zdolności kredytowej, a państwa członkowskie powinny sprawować odpowiedni nadzór w celu uniknięcia takich zachowań oraz powinny ustalić niezbędne środki w celu karania kredytodawców w razie wystąpienia takich sytuacji. Bez uszczerbku dla przepisów dyrektywy 2006/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20060614">14 czerwca 2006 r.</DATE> w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe [(<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="177" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2006">Dz.U. 2006, L 177, s. 1</REF.DOC.OJ>)] dotyczących ryzyka kredytowego na kredytodawcach powinien spoczywać obowiązek sprawdzania zdolności kredytowej każdego z konsumentów […].</TXT></NP></CONSID><P>[…]</P><CONSID><NP><NO.P>(28)</NO.P><TXT>W celu dokonania oceny sytuacji kredytowej konsumenta kredytodawca powinien także sięgnąć po informacje zawarte w stosownych bazach danych; okoliczności prawne i faktyczne mogą wymagać, by informacje takie miały różny zakres […].</TXT></NP></CONSID><?PAGE NO="3"?><P>[…]</P><CONSID><NP><NO.P>(43)</NO.P><TXT>W celu wspierania ustanawiania i funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz zapewniania konsumentom w całej [Unii] wysokiego poziomu ochrony niezbędne jest zagwarantowanie w całej [Unii] porównywalności informacji dotyczących [RRSO] […]. Dlatego niniejsza dyrektywa powinna jasno i kompleksowo określić całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>.</TXT></NP></CONSID></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4</NO.P><TXT>Celem dyrektywy 2008/48 jest, zgodnie z jej art. 1, harmonizacja niektórych aspektów przepisów państw członkowskich dotyczących umów o kredyt konsumencki.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5</NO.P><TXT>Artykuł 2 ust. 6 tej dyrektywy przewiduje, że państwa członkowskie mogą określić, że do umów o kredyt przewidujących dokonanie między kredytodawcą a konsumentem uzgodnień dotyczących odroczenia płatności lub sposobu spłaty, w przypadku gdy konsument zalega już ze spłatą zadłużenia wynikającego z pierwotnej umowy o kredyt, stosuje się wyłącznie niektóre przepisy tej dyrektywy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 3 wspomnianej dyrektywy:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>Na użytek niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:</P><P>[…]</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>g)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="00AB" ID="QE0008"/> oznacza wszystkie koszty, łącznie z odsetkami, prowizjami, podatkami oraz wszelkimi innymi opłatami, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, które to koszty znane są kredytodawcy, z wyjątkiem kosztów notarialnych; uwzględniane są tu także koszty usług dodatkowych związanych z umową o kredyt, w szczególności składki z tytułu ubezpieczenia, jeżeli, dodatkowo, zawarcie umowy dotyczącej usługi jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>h)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="00AB" ID="QE0009"/> oznacza sumę całkowitej kwoty kredytu i całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>i)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>[RRSO]<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="00AB" ID="QE0010"/> oznacza całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentow[ą] całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym, w odpowiednich przypadkach, wraz z kosztami, o których mowa w art. 19 ust. 2;</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>l)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>całkowita kwota kredytu<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="00AB" ID="QE0011"/> oznacza maksymalną kwotę lub łączne kwoty udostępnione na podstawie umowy o kredyt;</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA><ALINEA>[…]<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7</NO.P><TXT>W art. 5 dyrektywy 2008/48, zatytułowanym <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>Informacje udzielane przed zawarciem umowy<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>, wymieniono w jego ust. 1 lit. c), g) i i) informacje, jakie należy dostarczyć konsumentowi przed związaniem się konsumenta umową o kredyt lub ofertą, którymi są, odpowiednio, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>całkowita kwota kredytu oraz warunki dokonywania wypłat<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>[RRSO] oraz całkowit[a] kwot[a] do zapłaty przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>, jak również w stosownych przypadkach <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>wszelkie inne opłaty powstałe w związku z umową o kredyt oraz warunki, na jakich opłaty te mogą ulegać zmianie<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8</NO.P><TXT>Artykuł 8 tej dyrektywy, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>Obowiązek przeprowadzenia oceny zdolności kredytowej<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>, przewiduje w ust. 1:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>Państwa członkowskie zapewniają przeprowadzanie przez kredytodawcę przed zawarciem umowy o kredyt oceny zdolności kredytowej konsumenta na podstawie wystarczających informacji przekazanych mu, w stosownych przypadkach, przez konsumenta oraz, w razie konieczności, na postawie informacji uzyskanych z odpowiedniej bazy danych. Państwa członkowskie, których ustawodawstwo wymaga od kredytodawców dokonania oceny zdolności kredytowej konsumenta na podstawie informacji z danej bazy danych, mogą zachować ten wymóg<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9</NO.P><TXT>Artykuł 10 przedmiotowej dyrektywy, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>Informacje zamieszczane w umowach o kredyt<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>, przewiduje w ust. 2 informacje, które należy określić <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>w sposób jasny i zwięzły<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>. Wśród tych informacji figurują, odpowiednio, w lit. d), g), k) i u): <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>całkowit[a] kwot[a] kredytu oraz warunki dokonywania wypłat<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/>, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>[RRSO] i całkowit[a] kwot[a] do zapłaty przez konsumenta, obliczone w chwili zawierania umowy o kredyt; podawane są wszystkie założenia przyjęte do obliczenia tej stopy<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/> oraz, w stosownych przypadkach, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>wszelkie inne opłaty powstałe w związku z umową o kredyt oraz warunki, na jakich opłaty te mogą ulegać zmianie<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/>, jak również <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>inne warunki umowy<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10</NO.P><TXT>Artykuł 19 dyrektywy 2008/48, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>Obliczanie [RRSO]<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/>, stanowi w ust. 2, że do celów tego obliczenia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>ustala się całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta z wyłączeniem opłat należnych od konsumenta z tytułu niedotrzymania przez niego jakichkolwiek zobowiązań określonych w umowie o kredyt oraz opłat innych niż cena zakupu, które z tytułu nabycia towarów lub usług jest on zobowiązany ponieść bez względu na to, czy transakcja dokonywana jest w gotówce, czy za pomocą kredytu<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo łotewskie</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11</NO.P><TXT>Pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/> pochodzące z dyrektywy 2008/48 zostało przejęte w Ministru kabineta noteikumi Nr. 1219 <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>Noteikumi par patērētāja kreditēšanu<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/> (rozporządzeniu nr 1219 rady ministrów – przepisy dotyczące kredytu konsumenckiego) z dnia <DATE ISO="20101228">28 grudnia 2010 r.</DATE> (<HT TYPE="ITALIC">Latvijas Vēstnesis</HT>, 2011, nr 2) regulującym obliczanie RRSO.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12</NO.P><TXT>W Patērētāju tiesību aizsardzības likums (ustawie o ochronie praw konsumentów), w wersji mającej zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>ustawą OPK<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/>), w art. 1 ust. 9 przejęto definicję <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/> w brzmieniu figurującym w dyrektywie 2008/48.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13</NO.P><TXT>Artykuł 8 tej ustawy, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>Kredyt konsumencki<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/>, stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>[…]</ALINEA><PARAG IDENTIFIER="008.002A"><NO.PARAG>(2<HT TYPE="SUP">2</HT>)</NO.PARAG><ALINEA>Koszty umowy kredytu konsumenckiego muszą być proporcjonalne i zgodne z uczciwą praktyką handlową. Całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta oblicza się zgodnie z procedurami określonymi w przepisach prawa regulujących kredyt konsumencki.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="008.002B"><NO.PARAG>(2<HT TYPE="SUP">3</HT>)</NO.PARAG><ALINEA>Za wymogi niezgodne z przepisami ust. 2<HT TYPE="SUP">2</HT> niniejszego artykułu uznaje się te całkowite koszty ponoszone przez konsumenta, które przekraczają 0,55 procent kwoty kredytu dziennie od pierwszego do siódmego dnia (włącznie) wykorzystania kredytu, 0,25 procent kwoty kredytu dziennie od ósmego do czternastego dnia (włącznie) wykorzystania kredytu i 0,2 procent kwoty kredytu dziennie począwszy od piętnastego dnia wykorzystania kredytu. W umowach, na podstawie których kredyt podlega spłacie w wyniku wezwania lub w których termin wykorzystania kredytu przekracza 30 dni, za wymogi zgodne z ust. 2<HT TYPE="SUP">2</HT> niniejszego artykułu nie uznaje się tych całkowitych kosztów kredytu ponoszonych przez konsumenta, które przekraczają 0,25 procent kwoty kredytu dziennie.<?PAGE NO="5"?> Ograniczenia całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta nie mają zastosowania do umów kredytu konsumenckiego, w których do celów ich zawarcia towar jest wydawany kredytodawcy jako zabezpieczenie i zgodnie z którymi odpowiedzialność konsumenta jest ograniczona wyłącznie do zastawionego towaru.</ALINEA><ALINEA>[…]<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Postępowanie główne i pytania prejudycjalne</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14</NO.P><TXT>Soho Group jest instytucją kredytową specjalizującą się w udzielaniu online niskokwotowych kredytów na krótkie okresy. Praktyka handlowa tego przedsiębiorstwa polega na świadczeniu konsumentom usług kredytowych w postaci kredytów, których kwota mieści się między 70 a 425 EUR, na okres, który – jak wynika z postanowienia odsyłającego – może wynosić od 30 dni do 12 miesięcy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15</NO.P><TXT>Podczas kontroli na stronie internetowej spółki UOPK stwierdził, że Soho Group oferuje umowy o kredyt zawierające postanowienie zatytułowane <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>Przedłużenie okresu trwania kredytu<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/>. Na podstawie tego postanowienia kredytobiorca może wnieść o przedłużenie okresu trwania kredytu poprzez wpłacenie na rachunek bieżący kredytodawcy prowizji za przedłużenie, która zależy od kwoty i okresu trwania kredytu. Po otrzymaniu rzeczonej prowizji kredytodawca wysyła powiadomienie potwierdzające przedłużenie okresu trwania kredytu wskazanego w warunkach szczególnych umowy lub w harmonogramie płatności albo odmawia tego przedłużenia, przy czym nie ma konieczności uzasadnienia odmowy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16</NO.P><TXT>W wyniku tej kontroli UOPK doszedł do wniosku, że w przypadku przedłużenia okresu trwania kredytu Soho Group oferuje konsumentom umowy o kredyt, których całkowity dzienny koszt nie jest zgodny z art. 8 ust. 2<HT TYPE="SUP">3</HT> ustawy OPK. W związku z tym UOPK zajął stanowisko, że koszty umowy o kredyt oferowanej konsumentom przez Soho Group nie są ani proporcjonalne, ani zgodne z uczciwymi praktykami handlowymi w rozumieniu art. 8 ust. 2<HT TYPE="SUP">2</HT> tej ustawy. W tym celu uznał on, że całkowity koszt kredytu obejmuje koszty z tytułu przedłużenia okresu spłaty kredytu, ponieważ warunki dotyczące przedłużenia okresu trwania kredytu są częścią postanowień i warunków uzgodnionych między kredytodawcą a kredytobiorcą w umowie o kredyt.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17</NO.P><TXT>Decyzją z dnia <DATE ISO="20170221">21 lutego 2017 r.</DATE> UOPK nałożył na Soho Group grzywnę w wysokości <FT TYPE="NUMBER">25000</FT> EUR.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18</NO.P><TXT>Po tym, jak administratīvā rajona tiesa (rejonowy sąd administracyjny, Łotwa) oddalił wniesioną przez Soho Group skargę o stwierdzenie nieważności tej decyzji, Soho Group wniosła odwołanie do Administratīvā apgabaltiesa (regionalnego sądu administracyjnego, Łotwa), który wyrokiem z dnia <DATE ISO="20181204">4 grudnia 2018 r.</DATE> utrzymał w mocy orzeczenie administratīvā rajona tiesa (rejonowego sądu administracyjnego).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19</NO.P><TXT>W wyroku tym Administratīvā apgabaltiesa (regionalny sąd administracyjny) uznał, że jeżeli okres obowiązywania umowy o kredyt będącej przedmiotem sporu w postępowaniu głównym został przedłużony, to koszty związane z korzystaniem z kredytu w okresie przedłużenia stały się znane i stanowią koszty kredytowe, do których mają zastosowanie ograniczenia przewidziane w ustawie OPK.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20</NO.P><TXT>Soho Group wniosła skargę kasacyjną do sądu odsyłającego, w której utrzymuje, że zapłata kosztów z tytułu przedłużenia nie jest obowiązkowa, aby otrzymać kredyt lub aby móc z niego korzystać. Co więcej, przedłużenie okresu obowiązywania umowy o kredyt jest tylko jedną z trzech możliwych opcji, gdy następuje wymagalność kredytu. Pozostałe dwie opcje polegają na spłacie kredytu bez dodatkowych płatności lub braku spłaty kredytu, co uruchamia naliczanie odsetek za opóźnienie. Zdaniem Soho Group – jako że przedłużenie okresu trwania kredytu nie jest znane w chwili zawarcia tej umowy, to jest w chwili, gdy ustala się całkowity koszt kredytu i oblicza się RRSO – koszty z tytułu tego przedłużenia nie mogą zostać włączone do całkowitego kosztu kredytu.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21</NO.P><TXT>Sąd odsyłający zauważa, że należy ustalić, czy <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/> obejmuje koszty z tytułu przedłużenia okresu trwania kredytu, ponieważ warunki jego ewentualnego przedłużenia są częścią postanowień i warunków uzgodnionych między kredytodawcą a kredytobiorcą w umowie o kredyt.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22</NO.P><TXT>W tym względzie sąd odsyłający wskazuje, po pierwsze, że orzecznictwo Trybunału potwierdza szeroki charakter pojęcia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0034" ID="QS0034"/>całkowitego kosztu kredytu do zapłaty przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/> w rozumieniu dyrektywy 2008/48, a po drugie, że orzecznictwo to przyznaje, iż kredytodawca może również pobierać prowizje, które nie są przewidziane w tej dyrektywie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23</NO.P><TXT>Sąd odsyłający żywi jednak wątpliwości co do kwestii, czy takie koszty wchodzą w zakres owego pojęcia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24</NO.P><TXT>Sąd ten wyjaśnia również, że niektóre szczególne postanowienia umowy o kredyt będącej przedmiotem sporu w postępowaniu głównym pokazują, iż kredytodawca uznaje przedłużenie tej umowy za akceptowalne rozwiązanie mające służyć uniknięciu niewykonania zobowiązań umownych. Wynika to zarówno ze szczegółowego charakteru tych postanowień, jak i z dużej liczby umów o kredyt przedłużonych w praktyce.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25</NO.P><TXT>W powyższych okolicznościach Augstākā tiesa (Senāts) (sąd najwyższy, Łotwa) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0035" ID="QS0035"/>1.</NO.P><TXT>Czy pojęcie <QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0036" ID="QS0036"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="00AB" ID="QE0036"/> zdefiniowane w art. 3 lit. g) dyrektywy [2008/48] stanowi autonomiczne pojęcie prawa Unii Europejskiej?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Czy koszty z tytułu przedłużenia terminu spłaty kredytu są objęte zakresem pojęcia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0037" ID="QS0037"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/> zdefiniowanego w [tym przepisie], w sytuacji takiej jak w [postępowaniu głównym], jeżeli warunki dotyczące przedłużenia terminu spłaty kredytu stanowią część postanowień i warunków umowy o kredyt uzgodnionych między kredytobiorcą a kredytodawcą?<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie pytań prejudycjalnych</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26</NO.P><TXT>W swoich pytaniach, które należy przeanalizować łącznie, sąd odsyłający zastanawia się zasadniczo, czy pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0038" ID="QS0038"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/> zawarte w art. 3 lit. g) dyrektywy 2008/48 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie to obejmuje koszty z tytułu przedłużenia kredytu, w przypadku gdy warunki jego ewentualnego przedłużenia stanowią część postanowień i warunków uzgodnionych między kredytodawcą a kredytobiorcą w umowie o kredyt.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27</NO.P><TXT>Tytułem wstępu należy podkreślić, że zgodnie z jej art. 1 celem dyrektywy 2008/48 jest wyłącznie harmonizacja niektórych aspektów przepisów dotyczących umów o kredyt konsumencki oraz że dyrektywa ta nie zawiera przepisów harmonizacyjnych w przedmiocie odroczenia terminu spłaty kredytu. Dyrektywa ta wymienia w art. 2 ust. 6 jedynie przypadki zalegania ze spłatą, co nie jest przedmiotem sporu w postępowaniu głównym. Ponadto, jak twierdzą wszystkie strony postępowania głównego, kwestia maksymalnego dopuszczalnego kosztu kredytu nie została uregulowana w rzeczonej dyrektywie, tak że państwa członkowskie pozostają właściwe do ustalenia takiego kosztu (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200326">26 marca 2020 r.</DATE>, <NAME.CASE>Mikrokasa i Revenue Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑779/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:236">EU:C:2020:236</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 3 lit. g) dyrektywy 2008/48 pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0039" ID="QS0039"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/> obejmuje <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0040" ID="QS0040"/>wszystkie koszty, łącznie z odsetkami, prowizjami, podatkami oraz wszelkimi innymi opłatami, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, które to koszty znane są kredytodawcy, z wyjątkiem kosztów notarialnych<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29</NO.P><TXT>Z brzmienia tego przepisu wynika z jednej strony, że jedynie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0041" ID="QS0041"/>koszty notarialne<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/> są wyraźnie wyłączone z tej definicji. Z drugiej strony definicja ta nie precyzuje, czy wskazane w niej koszty ograniczają się do kosztów, które są konieczne do otrzymania kredytu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30</NO.P><TXT>Natomiast z brzmienia rzeczonego przepisu wynika, że pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0042" ID="QS0042"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/> obejmuje <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0043" ID="QS0043"/>wszelki[e] inn[e] opłat[y], które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, które to koszty znane są kredytodawcy<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/> oraz że koszty te obejmują <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0044" ID="QS0044"/>także koszty usług dodatkowych związanych z umową o kredyt<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/>. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału pojęcie to oznacza wszystkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt i które znane są kredytodawcy (wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160421">21 kwietnia 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Radlinger i Radlingerová</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑377/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:283">EU:C:2016:283</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0084">84</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; a także z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161208">8 grudnia 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Verein für Konsumenteninformation</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑127/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:934">EU:C:2016:934</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), w tym prowizje, które kredytobiorca jest zobowiązany zapłacić kredytodawcy (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120712">12 lipca 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>SC Volksbank România</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑602/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:443">EU:C:2012:443</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0065">65</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31</NO.P><TXT>A zatem, aby zapewnić szeroką ochronę konsumentów, prawodawca Unii przyjął w art. 3 lit. g) dyrektywy 2008/48 szeroką definicję pojęcia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0045" ID="QS0045"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="201D" ID="QE0045"/> (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200326">26 marca 2020 r.</DATE>, <NAME.CASE>Mikrokasa i Revenue Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑779/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:236">EU:C:2020:236</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0039">39</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32</NO.P><TXT>W tym względzie nie tylko definicja <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0046" ID="QS0046"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0046" CODE="201D" ID="QE0046"/> nie zawiera żadnego ograniczenia dotyczącego okresu obowiązywania umowy o kredyt, ale przede wszystkim koszty i ich podział w okresie obowiązywania tej umowy wchodzą w zakres tego pojęcia (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190911">11 września 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Lexitor</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑383/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:702">EU:C:2019:702</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0023">23</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0033">33</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Znajduje to zresztą potwierdzenie w motywie 20 dyrektywy 2008/48, zgodnie z którym pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0047" ID="QS0047"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0047" CODE="201D" ID="QE0047"/> należy rozumieć <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0048" ID="QS0048"/>w związku z umową o kredyt<QUOT.END REF.START="QS0048" CODE="201D" ID="QE0048"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33</NO.P><TXT>Wynika stąd, że pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0049" ID="QS0049"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0049" CODE="201D" ID="QE0049"/> odnosi się zarówno do kosztów związanych z otrzymaniem kredytu, jak i kosztów związanych z jego wykorzystaniem w czasie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34</NO.P><TXT>Należy ponadto wyjaśnić, że aby koszty ewentualnego przedłużenia umowy o kredyt przewidzianego w tej umowie spełniały warunki przypomniane w pkt 30 niniejszego wyroku i mogły w związku z tym zostać uwzględnione przy obliczaniu <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0050" ID="QS0050"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0050" CODE="201D" ID="QE0050"/> w rozumieniu art. 3 lit. g) dyrektywy 2008/48, po pierwsze, konkretne i dokładne warunki tego ewentualnego przedłużenia powinny zostać określone we wspomnianej umowie, a po drugie, koszty te powinny być znane kredytodawcy, umożliwiając tym samym konsumentowi ustalenie owych kosztów na podstawie postanowień umownych, między innymi w zależności od okresu korzystania z kredytu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35</NO.P><TXT>W odniesieniu do tych warunków przedłużenia kredytu należy zauważyć – jak wynika z ustaleń sądu odsyłającego – że stanowią one część postanowień i warunków uzgodnionych w umowie o kredyt zawartej między kredytodawcą a kredytobiorcą. Podobnie choć sąd ten wyjaśnił, że kredytodawca może odmówić przedłużenia umowy bez konieczności uzasadnienia tej odmowy, nie ulega wątpliwości, że przedłużenie to może mieć miejsce tylko i wyłącznie po złożeniu odpowiedniego wniosku przez konsumenta, wyrażeniu zgody przez kredytodawcę i po wpłaceniu przez konsumenta kosztów z tytułu przedłużenia na rachunek bieżący kredytodawcy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36</NO.P><TXT>Wynika stąd, że w ramach umów o kredyt takich jak te będące przedmiotem sporu w postępowaniu głównym to konsument jest zobowiązany wpłacić koszty z tytułu przedłużenia oraz że koszty te są znane kredytodawcy, to znaczy są określone lub możliwe do określenia.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37</NO.P><TXT>Soho Group, rząd włoski i Komisja Europejska twierdzą jednak w swoich uwagach na piśmie, że z uwagi na okoliczność, iż przedłużenie umowy będącej przedmiotem sporu w postępowaniu głównym nie jest pewne w chwili zawarcia tej umowy, koszty związane z tym przedłużeniem nie mogą wchodzić w zakres pojęcia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0051" ID="QS0051"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0051" CODE="201D" ID="QE0051"/> w rozumieniu art. 3 lit. g) dyrektywy 2008/48.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38</NO.P><TXT>Należy przede wszystkim zauważyć – jak wynika z definicji zawartych w art. 3 dyrektywy 2008/48 – że pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0052" ID="QS0052"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0052" CODE="201D" ID="QE0052"/> jest związane z pojęciem <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0053" ID="QS0053"/>całkowitej kwoty kredytu<QUOT.END REF.START="QS0053" CODE="201D" ID="QE0053"/> i z pojęciem <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0054" ID="QS0054"/>całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0054" CODE="201D" ID="QE0054"/> do celów obliczenia RRSO.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39</NO.P><TXT>Jako że w odniesieniu do tych pojęć art. 3 dyrektywy 2008/48 nie zawiera żadnego odesłania do prawa krajowego, każde z tych pojęć należy uznać za autonomiczne pojęcie prawa Unii, które podlega jednolitej wykładni na jej terytorium (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191114">14 listopada 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>State Street Bank International</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑255/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:967">EU:C:2019:967</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0033">33</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40</NO.P><TXT>Następnie, po pierwsze, jeśli chodzi o pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0055" ID="QS0055"/>całkowitej kwoty kredytu<QUOT.END REF.START="QS0055" CODE="201D" ID="QE0055"/> w rozumieniu dyrektywy 2008/48, zostało ono zdefiniowane w art. 3 lit. l) jako maksymalna kwota lub łączne kwoty udostępnione na podstawie umowy o kredyt.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41</NO.P><TXT>Po drugie, zgodnie z art. 3 lit. i) owej dyrektywy RRSO oznacza <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0056" ID="QS0056"/>całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0056" CODE="201D" ID="QE0056"/>, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym, w odpowiednich przypadkach wraz z kosztami, o których mowa w art. 19 ust. 2 tej dyrektywy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42</NO.P><TXT>Jako że pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0057" ID="QS0057"/>całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0057" CODE="201D" ID="QE0057"/> zostało zdefiniowane w art. 3 lit. h) dyrektywy 2008/48 jako <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0058" ID="QS0058"/>sum[a] całkowitej kwoty kredytu i całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0058" CODE="201D" ID="QE0058"/>, wynika z tego, że pojęcia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0059" ID="QS0059"/>całkowitej kwoty kredytu<QUOT.END REF.START="QS0059" CODE="201D" ID="QE0059"/> i <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0060" ID="QS0060"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0060" CODE="201D" ID="QE0060"/> wykluczają się wzajemnie i że w związku z tym <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0061" ID="QS0061"/>całkowita kwota kredytu<QUOT.END REF.START="QS0061" CODE="201D" ID="QE0061"/> nie może obejmować żadnej z kwot należących do całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta (zob. wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160421">21 kwietnia 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Radlinger i Radlingerová</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑377/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:283">EU:C:2016:283</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0085">85</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43</NO.P><TXT>Tak więc dyrektywa 2008/48 zawiera kompletną koncepcję podziału kwot należących do umów o kredyt konsumencki.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44</NO.P><TXT>Otóż w okolicznościach takich jak okoliczności rozpatrywane w postępowaniu głównym, które nie dotyczą niewykonania zobowiązań umownych w rozumieniu art. 19 ust. 2 dyrektywy 2008/48, jeżeli koszty z tytułu przedłużenia stanowią część <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0062" ID="QS0062"/>całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0062" CODE="201D" ID="QE0062"/>, koszty te nie mogą należeć do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0063" ID="QS0063"/>całkowitej kwoty kredytu<QUOT.END REF.START="QS0063" CODE="201D" ID="QE0063"/>, tak że należą one do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0064" ID="QS0064"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0064" CODE="201D" ID="QE0064"/> w rozumieniu art. 3 lit. g) tej dyrektywy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45</NO.P><TXT>Należy także zauważyć, że przepisy dyrektywy 2008/48 odnoszą się nie tylko do zawarcia umowy o kredyt, lecz także do szczegółowych zasad zmiany tej umowy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46</NO.P><TXT>W tym względzie przede wszystkim choć art. 10 ust. 2 lit. g) dyrektywy 2008/48 stanowi, że wymienione w umowie o kredyt RRSO i <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0065" ID="QS0065"/>całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0065" CODE="201D" ID="QE0065"/> są obliczane <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0066" ID="QS0066"/>w chwili zawierania umowy o kredyt<QUOT.END REF.START="QS0066" CODE="201D" ID="QE0066"/>, w tym samym przepisie uściślono jednak, że w umowie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0067" ID="QS0067"/>podawane są wszystkie założenia przyjęte do obliczenia tej stopy<QUOT.END REF.START="QS0067" CODE="201D" ID="QE0067"/>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47</NO.P><TXT>W przypadku umów o kredyt takich jak umowy oferowane przez Soho Group, w przypadku których nie jest rzadkością – jak wynika z akt sprawy przedłożonych Trybunałowi – że przewidują one tylko jeden termin wymagalności, który pokrywa się z zakończeniem okresu obowiązywania umowy, kredytodawca ma możliwość wskazania przypadku, w którym umowa o kredyt zostanie jeden raz lub wielokrotnie przedłużona.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48</NO.P><TXT>Wskazanie różnych przypadków użytych do obliczenia RRSO pozwala ponadto wprowadzić w życie cel wymieniony w art. 5 ust. 1 dyrektywy 2008/48 dotyczący informacji potrzebnych do porównania różnych ofert, aby umożliwić konsumentowi podjęcie decyzji w kwestii zawarcia umowy o kredyt przy pełnej znajomości faktów, przy czym porównanie to powinno móc zostać przeprowadzone z uwzględnieniem RRSO na podstawie różnych okresów ofert będących do jego dyspozycji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49</NO.P><TXT>W tym względzie należy przypomnieć, po pierwsze, że dyrektywa 2008/48 została przyjęta w podwójnym celu związanym z zapewnieniem wszystkim konsumentom w Unii wysokiego i równoważnego poziomu ochrony ich interesów oraz ułatwieniem powstawania dobrze funkcjonującego wewnętrznego rynku kredytów konsumenckich. Z motywu 19 tej dyrektywy wynika, że zmierza ona w szczególności do zagwarantowania, by przed zawarciem umowy o kredyt konsument otrzymał odpowiednie informacje, dotyczące w szczególności RRSO w całej Unii, tak aby miał on możliwość porównania praktykowanych stóp oprocentowania (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191219">19 grudnia 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Home Credit Slovakia</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑290/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:1130">EU:C:2019:1130</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50</NO.P><TXT>Po drugie, z brzmienia zarówno art. 5 dyrektywy 2008/48, dotyczącego <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0068" ID="QS0068"/>Informacj[i] udzielan[ych] przed zawarciem umowy<QUOT.END REF.START="QS0068" CODE="201D" ID="QE0068"/>, w szczególności jego ust. 1 lit. i), jak i art. 10 tej dyrektywy, dotyczącego <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0069" ID="QS0069"/>Informacj[i] zamieszczan[ych] w umowach o kredyt<QUOT.END REF.START="QS0069" CODE="201D" ID="QE0069"/>, w szczególności jego ust. 2 lit. k), wynika, że przepisy te odnoszą się do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0070" ID="QS0070"/>wszelki[ch] inn[ych] opła[t] powstał[ych] w związku z umową o kredyt oraz warunk[ów], na jakich opłaty te mogą ulegać zmianie<QUOT.END REF.START="QS0070" CODE="201D" ID="QE0070"/>. Ponadto art. 10 ust. 2 lit. u) stanowi także, że w umowie o kredyt w sposób jasny i zwięzły określa się w stosownych przypadkach <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0071" ID="QS0071"/>inne warunki umowy<QUOT.END REF.START="QS0071" CODE="201D" ID="QE0071"/>. Względy te pozwalają zatem wprowadzić w życie przypomniany w motywie 43 rzeczonej dyrektywy cel polegający na tym, by dyrektywa ta określała jasno i kompleksowo całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, oraz zachować skuteczność (effet utile) tej dyrektywy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51</NO.P><TXT>W konsekwencji, mając na uwadze, po pierwsze, brzmienie art. 3 lit. g) dyrektywy 2008/48, jak również szeroką koncepcję pojęcia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0072" ID="QS0072"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0072" CODE="201D" ID="QE0072"/>, po drugie, okoliczność, że pojęcie to odnosi się zarówno do otrzymania, jak i wykorzystania kredytu, po trzecie, wzajemne powiązanie pojęć <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0073" ID="QS0073"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0073" CODE="201D" ID="QE0073"/>, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0074" ID="QS0074"/>całkowitej kwoty kredytu<QUOT.END REF.START="QS0074" CODE="201D" ID="QE0074"/> i <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0075" ID="QS0075"/>całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0075" CODE="201D" ID="QE0075"/>, oraz po czwarte, cele wspomnianej dyrektywy, jak również konieczność zachowania jej skuteczności, gdy termin obowiązywania umowy o kredyt zostaje przedłużony i wynagrodzenie za kredyt ulega zmianie poprzez zapłatę kosztów związanych z przedłużeniem, tak że ma to wpływ na pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0076" ID="QS0076"/>całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0076" CODE="201D" ID="QE0076"/>, koszty z tytułu przedłużenia owej umowy, w przypadku gdy taka możliwość przedłużenia została uzgodniona między stronami i gdy koszty te są znane kredytodawcy, wchodzą w zakres pojęcia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0077" ID="QS0077"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0077" CODE="201D" ID="QE0077"/> w rozumieniu art. 3 lit. g) dyrektywy 2008/48.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52</NO.P><TXT>Powyższego stwierdzenia nie może podważyć argument kredytodawcy, zgodnie z którym przedłużenie umowy o kredyt jest lepszym rozwiązaniem niż ewentualne niewykonanie umowy. W tym względzie należy zauważyć – jak podkreśla sąd odsyłający – że w przypadku dużej liczby umów o kredyt pierwotnie uzgodniony termin obowiązywania zostaje przedłużony. Tymczasem kredytodawca nie powinien przyznawać kredytów w nieodpowiedzialny sposób lub przyznawać kredytów bez dokonania uprzedniej oceny zdolności kredytowej konsumenta. Zgodnie z art. 8 ust. 1 dyrektywy 2008/48 w związku z motywami 26 i 28 tej dyrektywy kredytodawca jest bowiem zobowiązany do przeprowadzenia przed zawarciem umowy o kredyt oceny zdolności kredytowej konsumenta. Celem tego obowiązku jest, zgodnie z motywem 26 tej dyrektywy, przeniesienie odpowiedzialności na<?PAGE NO="10"?> kredytodawcę i uniemożliwienie mu udzielania kredytów konsumentom, którzy nie mają zdolności kredytowej (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200305">5 marca 2020 r.</DATE>, <NAME.CASE>OPR‑Finance</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑679/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:167">EU:C:2020:167</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0020">20</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53</NO.P><TXT>W świetle całości powyższych rozważań na zadane pytania należy odpowiedzieć, że pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0078" ID="QS0078"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0078" CODE="201D" ID="QE0078"/> zawarte w art. 3 lit. g) dyrektywy 2008/48 należy interpretować w ten sposób, iż pojęcie to obejmuje koszty z tytułu ewentualnego przedłużenia kredytu, w przypadku gdy z jednej strony konkretne i dokładne warunki jego ewentualnego przedłużenia, w tym okresu przedłużenia, stanowią część postanowień i warunków uzgodnionych między kredytodawcą a kredytobiorcą w umowie o kredyt, a z drugiej strony koszty te są znane kredytodawcy.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie kosztów</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54</NO.P><TXT>Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO>Z powyższych względów Trybunał (szósta izba) orzeka, co następuje:</INTRO><P><HT TYPE="BOLD">Pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0079" ID="QS0079"/>całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0079" CODE="201D" ID="QE0079"/> zawarte w art. 3 lit. g) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia <DATE ISO="20080423">23 kwietnia 2008 r.</DATE> w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG należy interpretować w ten sposób, że pojęcie to obejmuje koszty z tytułu ewentualnego przedłużenia kredytu, w przypadku gdy z jednej strony konkretne i dokładne warunki jego ewentualnego przedłużenia, w tym okresu przedłużenia, stanowią część postanowień i warunków uzgodnionych między kredytodawcą a kredytobiorcą w umowie o kredyt, a z drugiej strony koszty te są znane kredytodawcy.</HT></P></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><SIGNATORY><P>Podpisy</P></SIGNATORY></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>