KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 8.7.2024
COM(2024) 516 final
2024/0175(NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Słowacji
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 8.7.2024
COM(2024) 516 final
2024/0175(NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Słowacji
2024/0175 (NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Słowacji
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 126 ust. 6,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
uwzględniając uwagi przedstawione przez Słowację,
a także mając na uwadze, co następuje:
1.Zgodnie z art. 126 TFUE państwa członkowskie unikają nadmiernego deficytu budżetowego.
2.Pakt stabilności i wzrostu opiera się na celu, jakim są zdrowe i stabilne finanse publiczne jako sposób poprawy warunków sprzyjających stabilności cen oraz silnemu zrównoważonemu i inkluzywnemu wzrostowi, którego fundamentem jest stabilność finansowa, pomagając tym samym w osiągnięciu celów Unii w zakresie zrównoważonego wzrostu i zatrudnienia.
3.Procedura nadmiernego deficytu na podstawie art. 126 TFUE, doprecyzowana w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1467/97 w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu ( 1 ) (wchodzącym w skład paktu stabilności i wzrostu), przewiduje podjęcie decyzji w sprawie istnienia nadmiernego deficytu. Protokół nr 12 w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu, załączony do Traktatu o Unii Europejskiej i TFUE, zawiera dodatkowe postanowienia w sprawie wdrażania procedury nadmiernego deficytu. W rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2009( 2 ) określono szczegółowe zasady i definicje do celów stosowania tych postanowień. Zreformowane unijne ramy zarządzania gospodarczego, które weszły w życie dnia 30 kwietnia 2024 r., obejmują rozporządzenie Rady (UE) 2024/1264 zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 1467/97. W wyniku reformy zasady dotyczące procedury nadmiernego deficytu wszczynanej w związku z niespełnieniem kryterium deficytu pozostały zasadniczo niezmienione, natomiast w przypadku państw członkowskich, w których wskaźnik zadłużenia sektora instytucji rządowych i samorządowych przekracza 60 % PKB, w procedurze nadmiernego deficytu wszczynanej w związku z niespełnieniem kryterium długu główny nacisk zostanie położony na odchylenia od ścieżki wydatków netto, która zostanie ustalona przez Radę na mocy rozporządzenia (UE) 2024/1263 na podstawie średniookresowych planów budżetowo-strukturalnych przedkładanych przez państwa członkowskie. Niniejsza decyzja Rady dotyczy jedynie tego, że stosunek deficytu publicznego do produktu krajowego brutto (PKB) przekracza wartość odniesienia wynoszącą 3 % PKB.
4.Zgodnie z art. 126 ust. 5 TFUE jeżeli Komisja uzna, że w państwie członkowskim istnieje nadmierny deficyt lub że taki deficyt może wystąpić, kieruje opinię do danego państwa członkowskiego i informuje o tym Radę. Uwzględniwszy swoje sprawozdanie przyjęte zgodnie z art. 126 ust. 3 TFUE oraz mając na uwadze opinię Komitetu Ekonomiczno-Finansowego przyjętą zgodnie z art. 126 ust. 4 TFUE, Komisja stwierdziła, że w Słowacji istnieje nadmierny deficyt. W związku z tym dnia 8 lipca 2024 r. Komisja skierowała do Słowacji stosowną opinię i poinformowała o tym odpowiednio Radę. ( 3 )
5.Zgodnie z art. 126 ust. 6 TFUE Rada rozważa ewentualne uwagi danego państwa członkowskiego przed podjęciem decyzji o istnieniu nadmiernego deficytu, którą powinno poprzedzać dokonanie oceny ogólnej. W przypadku Słowacji ta ocena ogólna prowadzi do następujących wniosków.
6.Z danych zatwierdzonych przez Eurostat w dniu 22 kwietnia 2024 r. ( 4 ) wynika, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w Słowacji wyniósł 4,9 % PKB w 2023 r., a dług sektora instytucji rządowych i samorządowych – 56,0 % PKB. W sprawozdaniu Komisji sporządzonym na podstawie art. 126 ust. 3 TFUE stwierdzono, że przekroczenie w 2023 r. przez deficyt wartości odniesienia, którą w Traktacie określono na poziomie 3 % PKB, nie ma charakteru wyjątkowego, gdyż nie jest wynikiem ani nadzwyczajnego zdarzenia, ani znacznego pogorszenia koniunktury gospodarczej w rozumieniu paktu stabilności i wzrostu. W 2023 r. realny PKB Słowacji wzrósł o 1,6 %, po tym jak w 2022 r. PKB wzrósł o 1,9 %. Z prognozy Komisji z wiosny 2024 r. – w której przewiduje się, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych utrzyma się w 2024 i 2025 r. na poziomie powyżej 3 % PKB – wynika, że przekroczenie wartości odniesienia określonej w Traktacie nie ma również charakteru tymczasowego. Podsumowując, deficyt w 2023 r. przekraczał wartość odniesienia określoną w Traktacie jako 3 % PKB i nie był jej bliski. Nie uznaje się, że przekroczenie to ma charakter wyjątkowy w rozumieniu Traktatu i paktu stabilności i wzrostu ani tymczasowy. W związku z tym kryterium deficytu określone w Traktacie i rozporządzeniu (WE) nr 1467/97 nie jest spełnione prima facie.
7.Według programu stabilności na 2024 r. planowany deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w Słowacji osiągnie w 2024 r. poziom 5,9 % PKB. Potwierdzono to w prognozie Komisji z wiosny 2024 r. ( 5 ), w której także wskazano, że deficyt wyniesie 5,9 % PKB – poziom ten przekracza określoną w Traktacie wartość odniesienia wynoszącą 3 % PKB i nie jest jej bliski. Wzrost deficytu w porównaniu z 2023 r. odzwierciedla głównie kontynuowanie istniejących środków wsparcia cen energii oraz wprowadzenie nowych środków powodujących wzrost wydatków, np. stały wzrost 13. emerytury, zwiększone wydatki na opiekę zdrowotną, utworzenie nowego Ministerstwa Turystyki i Sportu, zmiana ustawy o edukacji wprowadzająca prawo zapisywania dzieci w wieku ponad 3 lat do przedszkoli oraz przyznająca więcej praw dzieciom o specjalnych potrzebach edukacyjnych, a także wprowadzenie umów opartych na wynikach dla pracowników państwowych uczelni wyższych.
8.Zgodnie z wymogami art. 126 ust. 3 TFUE Komisja przeanalizowała też wszystkie istotne czynniki w sprawozdaniu sporządzonym na podstawie art. 126 ust. 3 TFUE. Zgodnie z art. 2 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1467/97, jeśli relacja długu publicznego do PKB nie przekracza wartości odniesienia, przy podejmowaniu kroków prowadzących do decyzji w sprawie istnienia nadmiernego deficytu uwzględnia się istotne czynniki. Ogólnie rzecz biorąc, istotne czynniki zbadane w sprawozdaniu sporządzonym na podstawie art. 126 ust. 3 TFUE ocenia się jako czynniki zaostrzające. Uwzględnienie tych istotnych czynników nie wpłynęło na wniosek, zgodnie z którym określone w TFUE kryterium wielkości nie jest spełnione.
9.W związku z wyznaczonym na 20 września 2024 r. terminem przedłożenia krajowego średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego zgodnie z art. 36 rozporządzenia (UE) 2024/1263 Rada przyjmuje do wiadomości, że kolejny etap procedury, a mianowicie przedłożenie przez Komisję zalecenia dotyczącego zalecenia Rady na podstawie art. 126 ust. 7 TFUE w sprawie korekty nadmiernego deficytu, nastąpi wraz z przyjęciem przez Komisję opinii w sprawie projektów planów budżetowych państw członkowskich strefy euro na podstawie z art. 7 rozporządzenia (UE) nr 473/2013. Podejście to umożliwia zapewnienie spójności między wymogami budżetowymi w ramach procedury nadmiernego deficytu a ścieżką dostosowania określoną w średniookresowych planach budżetowo-strukturalnych. Aby można było zapewnić tę spójność, a jednocześnie uniknąć luki w nadzorze w ramach procedury nadmiernego deficytu, konieczne jest terminowe przedłożenie średniookresowych planów budżetowo-strukturalnych państw członkowskich. Harmonogram ten ma charakter wyjątkowy i wiąże się z przejściem na nowe ramy, a zatem nie stanowi precedensu. Rada przyjmuje również do wiadomości, że w razie nieprzedłożenia planu średniookresowego w terminie, w zaleceniu Komisji dotyczącym zalecenia Rady na podstawie art. 126 ust. 7 uwzględniona zostanie trajektoria referencyjna przekazana przez Komisję państwu członkowskiemu, określona zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2024/1263,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Z oceny ogólnej wynika, że w Słowacji istnieje nadmierny deficyt wynikający z niespełnienia kryterium deficytu.
Artykuł 2
Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Słowackiej.
Sporządzono w Brukseli dnia r.
W imieniu Rady
Przewodniczący