KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 28.1.2025
COM(2025) 12 final
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
z wdrażania rozporządzenia (WE) nr 1921/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie przekazywania danych statystycznych na temat wyładunków produktów rybołówstwa w państwach członkowskich
1KONTEKST
Komisja (Eurostat) gromadzi dane statystyczne na temat wyładunków produktów rybołówstwa zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1921/2006 („rozporządzenie”) 1 . Zgodnie z art. 2 rozporządzenia produkty rybołówstwa uznaje się za wyładowane na terytorium państwa członkowskiego, jeżeli są wyładowane w jego portach przez statki rybackie UE lub Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), bądź są wyładowane poza terytorium UE przez unijne statki rybackie, a następnie przywiezione 2 . Art. 10 rozporządzenia zobowiązuje Komisję do przedstawienia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie co trzy lata sprawozdania oceniającego w szczególności jakość i istotność gromadzonych danych statystycznych. Sprawozdanie musi również zawierać analizę efektywności kosztowej systemu stosowanego do gromadzenia i przetwarzania danych statystycznych dotyczących wyładunków oraz propozycje ewentualnych najlepszych praktyk prowadzących do zmniejszenia nakładu pracy na szczeblu krajowym i do uzyskiwania bardziej użytecznych danych statystycznych o wyższej jakości.
Rozporządzenie ma zastosowanie w państwach członkowskich UE i ma znaczenie dla wszystkich państw EOG. Zważywszy jednak, że dotyczy ono wyładunków produktów rybołówstwa z połowów morskich, pięć państw śródlądowych jest zwolnionych z obowiązku sprawozdawczego (Czechy, Luksemburg, Węgry, Austria i Słowacja).
Oprócz danych statystycznych na temat wyładunków Eurostat gromadzi również dane dotyczące połowów, floty rybackiej i akwakultury. Na potrzeby zarządzania wspólną polityką rybołówstwa inne służby Komisji, głównie Dyrekcja Generalna ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa (DG MARE), również gromadzą dane na podstawie trzech innych rozporządzeń: rozporządzenia Rady (WE) nr 1224/2009 3 ustanawiającego system kontroli w celu zapewnienia przestrzegania przepisów dotyczących rybołówstwa; rozporządzenia (UE) 2017/1004 4 w sprawie gromadzenia danych dotyczących rybołówstwa, zarządzania nimi i ich wykorzystywania oraz rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/218 5 w sprawie rejestru floty rybackiej UE.
Co trzy lata Komisja gromadzi krajowe sprawozdania dotyczące jakości 6 , na podstawie których zostało opracowane niniejsze sprawozdanie. Sprawozdania krajowe zawierają szczegółowe informacje na temat jakości danych i metod ich gromadzenia. Krajowe sprawozdania dotyczące jakości sporządzane są zgodnie z wytycznymi Europejskiego Systemu Statystycznego (ESS) i są gromadzone przy użyciu programu do obsługi metadanych ESS (ESS Metadata Handler).
Sprawozdanie sporządzono na podstawie: (i) sprawozdań dotyczących jakości na temat wyładunków za rok referencyjny 2022, przedstawionych Eurostatowi przez państwa członkowskie składające sprawozdania; (ii) analizy zgodności oraz (iii) zebranych przez Eurostat danych dotyczących kosztów.
Komisja przyjęła poprzednie sprawozdania z oceny danych statystycznych na temat wyładunków, przedłożone na podstawie rozporządzenia, w listopadzie 2010 r. 7 , w kwietniu 2014 r. 8 , w maju 2016 r. 9 , w lutym 2019 r. 10 i w grudniu 2021 r. 11
Niniejsze sprawozdanie obejmuje dane roczne dotyczące całkowitych wielkości i cen jednostkowych produktów rybołówstwa wyładowanych w 2022 r. na terytorium państw członkowskich. Dane gromadzone przez Eurostat podzielone są według gatunków, bander statków, postaci i przeznaczenia.
2NAJWAŻNIEJSZE USTALENIA
2.1Aktualność i terminowość
Większość państw członkowskich dotrzymała terminów przekazywania danych w okresie objętym niniejszym sprawozdaniem. Ocenę zgodności statystyki dotyczącej wyładunków produktów rybołówstwa za rok referencyjny 2022 porównano z oceną z poprzednich lat. Terminowość uległa poprawie w porównaniu z gromadzeniem danych za rok referencyjny 2019 – tylko jedno państwo przekazało dane z niewielkim opóźnieniem.
Zgodnie ze zwyczajową procedurą dane zostały poddane automatycznej wstępnej walidacji struktury i treści, a państwa otrzymały sprawozdanie, w którym zasygnalizowano ewentualne błędy. W stosownych przypadkach państwa przekazywały swoje dane ponownie, dopóki nie wyeliminowano wszystkich błędów. Następnie Eurostat przeprowadził kontrole dodatkowe i w przypadku wykrycia niespójności zwrócił się do krajów sprawozdających o poprawę danych i przedłożenie korekty. W odniesieniu do roku referencyjnego 2022 dane przekazane przez jedną trzecią krajów sprawozdających wymagały pewnych wyjaśnień i poprawek. Jednakże kraje sprawozdające i Eurostat podjęły widoczne i znaczne starania w celu dalszej poprawy jakości danych.
Zgodnie ze swoją normalną praktyką Komisja (Eurostat) opublikowała dane natychmiast po walidacji. Mimo że rzadko zachodzi taka konieczność, dane można w każdej chwili poddać rewizji.
2.2Dokładność i porównywalność
Według sprawozdań dotyczących jakości, otrzymanych od państw członkowskich, użytkownicy oceniają dokładność danych jako dobrą lub bardzo dobrą, a ich rzetelność jako utrzymującą się na stabilnym poziomie lub coraz lepszą.
W październiku 2019 r. Eurostat opublikował zmienioną wersję podręcznika poświęconego statystykom połowów i wyładunków 12 . Dzięki zmienionemu podręcznikowi wprowadzono dalsze usprawnienia w zakresie porównywalności danych statystycznych w poszczególnych państwach.
Ze względu na różne daty przystąpienia państw członkowskich do UE długość dostępnych szeregów czasowych różni się, co skutkuje różnym stopniem porównywalności w czasie. Biorąc jednak pod uwagę jedynie okres objęty niniejszym sprawozdaniem, dane są porównywalne.
2.3Istotność
Rozwój, monitorowanie i ocena wspólnej polityki rybołówstwa wymagają wielu szczegółowych danych i informacji. Dlatego dane statystyczne gromadzone na podstawie rozporządzenia są niezbędne do świadomego i opartego na dowodach kształtowania polityki na poziomie zarówno krajowym, jak i unijnym. Dane dotyczące poziomów produkcji i tendencji w tym zakresie są istotne w kontekście analizy rozwoju sektora rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa. Zapewniają one decydentom i branży solidne podstawy budowania przyszłości tego sektora.
2.4Dostępność
Dane statystyczne na temat wyładunków produktów rybołówstwa są dostępne w bazie danych Eurostatu 13 zarówno w szczegółowych tabelach dotyczących poszczególnych państw, jak i w ogólnej tabeli podsumowującej dane unijne i krajowe na poziomie bardziej zagregowanym.
Ponadto państwa członkowskie publikują dane w krajowych internetowych bazach danych lub w formie publikacji elektronicznych. Dostęp do tych danych jest zawsze bezpłatny.
Europejskie metadane referencyjne, w tym sprawozdanie na temat jakości statystyk dotyczących wyładunków na poziomie UE 14 , są zamieszczane w publicznej bazie danych Eurostatu. Eurostat publikuje dane i artykuły dotyczące wyładunków produktów rybołówstwa w swoim internetowym zbiorze „Statistics Explained” 15 oraz w publikacjach przeglądowych 16 .
Na stronie internetowej Eurostatu istnieje również pojedynczy punkt kontaktowy dla wszystkich danych, metodologii i publikacji 17 .
2.5Poufność danych
Gdy w 2006 r. przyjmowano rozporządzenie, państwa przekazywały jedynie niepoufne dane dotyczące wyładunków. Jednak od 2012 r. kilka państw zaczęło przekazywać dane poufne w celu ochrony danych dotyczących pojedynczych przedsiębiorstw. Jest to zgodne z rozporządzeniem (WE) nr 223/2009 18 w sprawie przekazywania danych statystycznych objętych zasadą poufności. Chociaż odsetek poufnych danych przekazywanych przez państwa jest nadal dość niski, stale rośnie – w latach 2019–2022 wzrósł z 2 % do 4 % całkowitych danych dotyczących wyładunków.
Kiedy państwa zaczęły przekazywać dane poufne, uzgodniono, że Eurostat będzie stosował ścisłą zasadę przy obliczaniu agregatów UE. Zasada ta stanowi, że agregaty są poufne, jeżeli zawarta w nich jedna wartość jest poufna. Eurostat przyznaje, że chociaż podejście to chroni poufność, to jednocześnie nadmiernie ogranicza publikację danych. W związku z tym Eurostat wspólnie z krajami rozważa sposoby publikowania większej liczby agregatów krajowych i unijnych przy jednoczesnym zapewnieniu poufności.
3OBCIĄŻENIA I EFEKTYWNOŚĆ KOSZTOWA
Eurostat ocenił efektywność kosztową gromadzenia danych na temat wyładunków na podstawie rozporządzenia, korzystając ze sprawozdań dotyczących jakości za 2022 r., wraz z analizą kosztów na podstawie ankiety skierowanej do krajowych urzędów statystycznych. Analiza kosztów opierała się na kosztach za 2023 r. i obejmowała gromadzenie danych dotyczących wyładunków za rok referencyjny 2022. W badaniu dotyczącym kosztów wzięło udział łącznie 19 państw. Łączne koszty bezpośrednie i pośrednie dla wszystkich państw, które przedstawiły dane liczbowe, wyniosły około 3,0 mln EUR rocznie. Pozostały one na tym samym poziomie co w roku referencyjnym 2019.
Ze sprawozdań dotyczących jakości z 2022 r. przedłożonych przez 23 państwa członkowskie UE i państwa EOG wynika, że większość państw gromadzi dane z wykorzystaniem administracyjnych źródeł danych. Łącznie 11 państw używa ich jako jedynego źródła, 4 w połączeniu ze spisem statystycznym, 3 w połączeniu ze spisem statystycznym i badaniami reprezentacyjnymi, 2 w połączeniu z badaniami reprezentacyjnymi, 1 w połączeniu z konsultacjami z ekspertami i 1 w połączeniu z innymi źródłami. Tylko jedno państwo stosuje spis statystyczny jako jedyną metodę gromadzenia danych. Szereg państw zgłosił wzrost wydajności, głównie związany z dalszą automatyzacją (6 państw), szkoleniami (3 państwa), zwiększonym wykorzystaniem danych administracyjnych (3 państwa) oraz wprowadzeniem badań internetowych (1 państwo).
4WNIOSKI I PLANY NA PRZYSZŁOŚĆ: USPRAWNIENIE I UPROSZCZENIE EUROPEJSKIEJ STATYSTYKI RYBOŁÓWSTWA
Eurostat dąży do stałej poprawy jakości i dostępności europejskich statystyk przy jednoczesnym zminimalizowaniu obciążenia sprawozdawczego.
W tym celu w 2018 r. Eurostat zainicjował projekt dotyczący usprawnienia i uproszczenia europejskiej statystyki rybołówstwa. Projekt obejmuje: (i) ocenę obecnych statystyk dotyczących akwakultury, połowów i wyładunków oraz (ii) ocenę skutków przyszłych wariantów strategicznych i ewentualnego przyszłego prawodawstwa. Ocenę, która dotyczyła również funkcjonowania rozporządzenia, zakończono w 2019 r. 19 Ocenę skutków dotyczącą europejskiej statystyki rybołówstwa rozpoczęto na początku 2020 r. i zakończono w listopadzie 2021 r.
Statystyki w dziedzinie wyładunków są solidne pod względem terminowości, kompletności i spójności. Państwa zapewniają rzetelne informacje na temat ilości i wartości produktów rybołówstwa wyładowanych w UE oraz szczegółowe dane dotyczące gatunków, które można wykorzystać do analizy unijnego rynku ryb.
Spójność i porównywalność gromadzenia danych wspierają wytyczne techniczne Eurostatu i procedury walidacji.
Dane statystyczne są dostępne publicznie i bezpłatnie. Metadane towarzyszące sporządzanym statystykom obejmują krajowe i unijne sprawozdania dotyczące jakości.
Tylko kilka krajów sprawozdających boryka się z problemami dotyczącymi poufności w odniesieniu do ilości albo ceny wyładowanych produktów. Należy znaleźć skuteczne podejście ograniczające wpływ poufności na agregaty UE.
Jak wspomniano powyżej, istnieją szanse zwiększenia znaczenia europejskich statystyk dotyczących rybołówstwa i akwakultury, uproszczenia obecnego systemu i unowocześnienia gromadzenia danych, na przykład poprzez skuteczniejsze wykorzystywanie administracyjnych źródeł danych na szczeblu UE.
Rozporządzenie (WE) nr 1921/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie przekazywania danych statystycznych na temat wyładunków produktów rybołówstwa w państwach członkowskich i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 1382/91 (Dz.U. L 403 z 30.12.2006, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2006/1921/oj ).
Oznacza to, że te dane statystyczne nie są porównywalne z danymi na temat wyładunków gromadzonymi na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1224/2009, w przypadku którego dane są gromadzone przez państwo bandery statku.
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1224/2009 z dnia 20 listopada 2009 r. ustanawiające unijny system kontroli w celu zapewnienia przestrzegania przepisów wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 847/96, (WE) nr 2371/2002, (WE) nr 811/2004, (WE) nr 768/2005, (WE) nr 2115/2005, (WE) nr 2166/2005, (WE) nr 388/2006, (WE) nr 509/2007, (WE) nr 676/2007, (WE) nr 1098/2007, (WE) nr 1300/2008, (WE) nr 1342/2008 i uchylające rozporządzenia (EWG) nr 2847/93, (WE) nr 1627/94 oraz (WE) nr 1966/2006 (Dz.U. L 343 z 22.12.2009, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2009/1224/2024-10-11 ).
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1004 z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie ustanowienia unijnych ram gromadzenia danych, zarządzania nimi i ich wykorzystywania w sektorze rybołówstwa oraz w sprawie wspierania doradztwa naukowego w zakresie wspólnej polityki rybołówstwa oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 199/2008 (Dz.U. L 157 z 20.6.2017, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2017/1004/oj ).
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/218 w sprawie rejestru floty rybackiej UE.
https://ec.europa.eu/eurostat/cache/metadata/en/fish_ld_esms.htm
Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady z wykonania rozporządzenia (WE) nr 1921/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie przekazywania danych statystycznych na temat wyładunków produktów rybołówstwa w państwach członkowskich, COM(2010) 675 final.
Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady z wykonania rozporządzenia (WE) nr 1921/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie przekazywania danych statystycznych na temat wyładunków produktów rybołówstwa w państwach członkowskich, COM(2014) 240 final.
Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady z wykonania rozporządzenia (WE) nr 1921/2006 w sprawie przekazywania danych statystycznych na temat wyładunków produktów rybołówstwa w państwach członkowskich, COM(2016) 239 final.
Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady z wykonania rozporządzenia (WE) nr 1921/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie przekazywania danych statystycznych na temat wyładunków produktów rybołówstwa w państwach członkowskich, COM(2019) 47 final.
Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady z wykonania rozporządzenia (WE) nr 1921/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie przekazywania danych statystycznych na temat wyładunków produktów rybołówstwa w państwach członkowskich, COM(2021) 789 final.
https://ec.europa.eu/eurostat/cache/metadata/Annexes/fish_ld_esms_an_3.pdf (strona dostępna wyłącznie w języku angielskim).
https://ec.europa.eu/eurostat/cache/metadata/en/fish_ld_esms.htm
https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Fisheries_-_catches_and_landings
Najnowsza publikacja to „Key figures on the European food chain – 2023 edition” [„Kluczowe dane dotyczące europejskiego łańcucha żywnościowego – wydanie z 2023 r.”], ISBN 978-92-68-07811-2. https://ec.europa.eu/eurostat/documents/15216629/18054337/KS-FK-23-001-EN-N.pdf/048e130f-79fa-e870-6c46-d80c9408620b?version=7.0&t=1707290893751 (publikacja dostępna wyłącznie w języku angielskim).
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 223/2009 z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie statystyki europejskiej oraz uchylające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE, Euratom) nr 1101/2008 w sprawie przekazywania do Urzędu Statystycznego Wspólnot Europejskich danych statystycznych objętych zasadą poufności, rozporządzenie Rady (WE) nr 322/97 w sprawie statystyk Wspólnoty oraz decyzję Rady 89/382/EWG, Euratom w sprawie ustanowienia Komitetu ds. Programów Statystycznych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 87 z 31.3.2009, s. 164) .
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:52019SC0425