(1)

I gcomhthéacs na ngníomhaíochtaí a ghlac an tAontas i ndiaidh ghéarchéim COVID-19, bunaíodh líonra príomhdhéileálaithe le Cinneadh (AE, Euratom) 2021/625 ón gCoimisiún (2) chun feidhmiú mar líonra cáilithe institiúidí creidmheasa agus gnólachtaí infheistíochta ar a n-iarrann an Coimisiún urrúis fiachais a láithriú go príomhúil, na láithriúcháin sin a chur chun cinn agus, de réir mar a bheidh an cás, seirbhísí airgeadais ábhartha a sholáthar, amhail comhairle margaidh chóir agus faisnéis a sholáthar.

(2)

I gcomhréir le hAirteagal 220a de Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle arna leasú le Rialachán (AE, Euratom) 2022/2434 (3), ba cheart don Choimisiún iasachtaí a údaraítear faoi Airteagal 5(1) de Chinneadh (AE, Euratom) 2020/2053 (4) ón gComhairle agus, seachas i gcásanna a bhfuil údar cuí leo, oibríochtaí iasachtaíochta agus bainistithe fiachais a dhéanamh chun cláir cúnaimh airgeadais a chistiú faoi straitéis chistiúcháin éagsúlaithe. Is modh ginearálta iasachtaíochta é straitéis chistiúcháin éagsúlaithe lena gceadaítear solúbthacht maidir le huainiú agus aibíocht na n-idirbheart cistiúcháin aonair agus maidir le heisíocaíochtaí rialta seasta le tairbhithe.

(3)

Tar éis 2 bhliain d’fheidhmiú líonra na bpríomhdhéileálaithe, beidh gá le roinnt feabhsuithe go háirithe maidir leis na próisis fógraí a chuireann na príomhdhéileálaithe ar fáil, agus maidir le príomhdhéileálaí a fhionraí nó a eisiamh ón líonra.

(4)

Téitear ar iontaoibh na margaí caipitil ar scála mór, agus déantar eisiúintí go han-mhinic. Mar thoradh air sin, ba cheart eagrú na n-oibríochtaí cistithe a bheith solúbtha.

(5)

Na príomhdhéileálaithe a ligtear isteach sa líonra, tá siad i dteideal páirt a ghlacadh i gceantanna a dhéanann an Coimisiún chun iasachtaí a fháil ar mhargaí caipitil. Cuireann an sainmhíniú ar na critéir incháilitheachta leis an taithí atá ag an gCoimisiún institiúidí creidmheasa agus gnólachtaí infheistíochta a roghnú faoi chláir cúnaimh airgeadais atá ann cheana. Baintear leas freisin as dea-chleachtas eisitheoirí ceannasacha agus fornáisiúnta.

(6)

Ba cheart d’institiúidí creidmheasa agus do ghnólachtaí infheistíochta a bheith i dteideal a bheith ina gcomhaltaí de líonra na bpríomhdhéileálaithe má chomhlíonann siad na critéir incháilitheachta. Is é is aidhm do na critéir sin feidhmíocht éifeachtúil fheidhm na bpríomhdhéileálaithe a ráthú, go háirithe oibríochtaí margaidh a dhéanamh go hinniúil agus gealltanais frithgheallta a chomhlíonadh. I ndáil leis sin, tá sé ríthábhachtach go léireoidh príomhdhéileálaithe incháilithe struchtúr láidir eagraíochtúil, inniúlacht ghairmiúil agus bainistíochta, gníomhaíocht mhór sa mhargadh maidir le heisiúint bannaí ceannasacha agus fornáisiúnta a fhrithghealladh, agus comhlíonadh an chreata rialála ábhartha, go háirithe maidir le ceanglais (5) stuamachta an Aontais agus maoirseacht (6) orthu. I gcomhréir le prionsabal na trédhearcachta, ba cheart na critéir sin agus na cinntí lena nglactar le hinstitiúid creidmheasa nó gnólacht infheistíochta mar phríomhdhéileálaí a fhoilsiú in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

(7)

Mar gheall ar chomhaltas i líonraí príomhdhéileálaithe arna n-oibriú ag Ballstát nó ag eisitheoir fornáisiúnta, tá an institiúid creidmheasa nó gnólacht infheistíochta i dteideal a bheith rannpháirteach i gceantanna fiachais phoiblí an eisitheora sin. Léiriú iontaofa ar thaithí in oibríochtaí bainistíochta fiachais phoiblí atá i rannpháirtíocht rialta ghníomhach i nósanna imeachta ceantála ceannasacha nó fornáisiúnta. Dá bhrí sin, ba cheart incháilitheacht le haghaidh comhaltas i líonra príomhdhéileálaithe an Aontais a bheith faoin gcoinníoll go mbeadh ar a laghad Ballstát amháin nó líonra príomhdhéileálaithe nó sásra príomhdhéileála an eisitheora fhornáisiúnta Eorpaigh ina chomhalta de.

(8)

A luaithe a ligtear isteach iad ar líonra na bpríomhdhéileálaithe, ba cheart cead a bheith ag príomhdhéileálaithe an teideal ‘Comhalta de Líonra Príomh-Dhéileálaithe an Aontais Eorpaigh’ a bheith orthu agus páirt a ghlacadh i ngach ceant ar urrúis fiachais de chuid an Aontais agus de chuid Euratom. Ba cheart do na déileálaithe sin íosmheán ualaithe de na méideanna arna gceantáil a cheannach agus oibleagáidí tuairiscithe áirithe a chomhlíonadh.

(9)

Ba cheart do na príomhdhéileálaithe cloí freisin leis na téarmaí agus na coinníollacha ginearálta lena rialaítear rannpháirtíocht i líonra na bpríomhdhéileálaithe, go háirithe cearta, gealltanais agus oibleagáidí na gcomhaltaí de líonra na bpríomhdhéileálaithe, an t-athbhreithniú bliantúil, oibleagáidí tuairiscithe, chomh maith le rialacha maidir le rialuithe, le fionraí comhaltais, le heisiamh agus leis an bhféidearthacht tarraingt siar ó líonra na bpríomhdhéileálaithe.

(10)

Sa bhreis ar cheantanna, eisítear urrúis fiachais faoi na cláir iasachtaíochta trí shindeacáitiú nó láithrithe príobháideacha. Chuige sin, is é an Coimisiún a cheapann na hinstitiúidí creidmheasa nó gnólachtaí infheistíochta a chomhlíonann ceanglais incháilitheachta arna mbunú le haghaidh idirbhearta sindeacáite agus láithrithe príobháideacha chun críoch gach idirbhirt iasachtaíochta.

(11)

Comhaltaí de líonra na bpríomhdhéileálaithe, a cheannaíonn meánchéatadán ualaithe níos airde de na méideanna arna gceantáil ná mar a cheanglaítear le bheith ina gcomhaltaí de líonra na bpríomhdhéileálaithe agus a choinníonn sciar tánaisteach leordhóthanach den mhargadh acu in urrúis fiachais de chuid an Aontais agus de chuid Euratom, agus a chomhlíonann íoscheanglais na socruithe luachana, ba cheart dóibh a bheith incháilithe le bheith ina bpríomhbhainisteoirí in idirbhearta sindeacáite. Ba cheart don ghrúpa déileálaithe sin é a ghabháil air féin leachtacht urrús fiachais de chuid an Aontais agus de chuid Euratom a chur chun cinn trí ghníomhaíocht cruthaithe margaidh bhreise, comhairle chothrom agus faisnéis mhargaidh a sholáthar don Choimisiún agus an tAontas agus eisiúintí Euratom a chur chun cinn le hinfheisteoirí.

(12)

Ba cheart na cúraimí a bhaineann le róil an phríomhbhainisteora agus an chomh-phríomhbhainisteora a mheas mar sheirbhísí airgeadais dá dtagraítear i gCaibidil 1, Roinn 2, pointe 11.1, pointe (j), d’Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046. Ceapadh príomhdhéileálaithe incháilithe ina gcomhaltaí den tsindeacáit le haghaidh idirbheart eisiúna sonrach, ba cheart, dá bhrí sin, é a bheith bunaithe ar nós imeachta idirbheartaithe gan fógra conartha a fhoilsiú roimh ré. Ba cheart seoladh iarrata ar thograí chuig déileálaithe incháilithe agus meastóireacht ar na tograí a fhaigheann an Coimisiún a bheith san áireamh sa nós imeachta um cheapadh príomhbhanaisteoirí.

(13)

Agus an ardmhinicíocht á cur san áireamh lena meastar a bhainfidh an Coimisiún leas as na margaí caipitil, is gá sásra rianúil tapa éifeachtúil a bhunú chun bainc a cheapadh mar phríomhbhainisteoirí le haghaidh idirbhearta sindeacáite. Is gá, dá bhrí sin, bonn cothrom trédhearcach a chur ar fáil chun an iarraidh ar thograí a theorannú d’fhothacar de na príomhdhéileálaithe atá incháilithe le páirt a ghlacadh i sindeacáití. Tá gá leis an roghnú breise sin chun cothromaíocht a bhaint amach idir an gá atá le hiomaíocht sa nós imeachta soláthair maidir le seirbhísí chun tacú leis an tsindeacáit agus an gá atá le hidirbhearta atá íogair ó thaobh ama de a ullmhú go héifeachtúil, agus chun dúbláil a sheachaint in iarracht na bpríomhdhéileálaithe i leith tairiscintí ar shainorduithe sindeacáite. Ba cheart roghnú na mbanc sin a bheith bunaithe ar chritéir cháilíochtúla agus chainníochtúla, a bhaineann le cumas cruthaithe na bpríomhdhéileálaithe incháilithe tacú le heisiúint cheannasach agus fhornáisiúnta i mbunmhargaí agus i margaí tánaisteacha, agus a gcumas urrúis fiachais a dháileadh ar infheisteoirí. Leis an bpróiseas sin, ba cheart sásra uainíochta a chur ar fáil freisin lena n-áiritheofaí go mbeadh deis chothrom ar rannpháirtíocht thar gach príomhdhéileálaí incháilithe.

(14)

Ba cheart do phríomhdhéileálaithe fógra a thabhairt don Choimisiún faoi aon chás de neamhchomhlíonadh cleachtas margaidh agus eitice, lena n-áirítear fógra a thabhairt don Choimisiún faoi aon imeacht, breithiúnas, cinneadh nó smachtbhanna a bhaineann le forálacha ábhartha Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 a bhaineann leis an gcóras luathbhraite agus eisiaimh, go háirithe Airteagail 135 go 142 de. Níor cheart baint a bheith ag na fógraí sin ach le príomhdhéileálaithe iad féin agus lena máthaireintitis. Ba cheart fógra den sórt sin a bheith gan dochar don oibleagáid atá ar phríomhdhéileálaithe an Coimisiún a chur ar an eolas láithreach faoi aon athrú ar na cásanna mar a dearbhaíodh le linn an phróisis iarratais.

(15)

Chun foráil a dhéanamh maidir le leachtacht mhargaidh thánaistigh níos mó in urrúis fiachais an Aontais agus Euratom, agus chun praghas-aimsiú agus trédhearcacht a fheabhsú, is iomchuí socrú luachana a thabhairt isteach lenar cheart príomhdhéileálaithe a spreagadh chun gníomhú mar chruthaitheoirí margaidh agus chun urrúis fiachais an Aontais agus Euratom a lua ar ardáin leictreonacha aitheanta. Ba cheart dreasachtaí iomchuí a thabhairt do chomhaltaí an líonra príomhdhéileálaithe chun gabháil do ghníomhaíochtaí cruthaithe margaidh den sórt sin. Chuige sin, is iomchuí na critéir a leagan síos chun an socrú luachana a chomhlíonadh.

(16)

Chun dreasachtaí breise a chur ar fáil do na príomhdhéileálaithe uile chun dul i mbun gníomhaíochtaí cruthaithe margaidh, is iomchuí rochtain níos simplí ar na comh-phríomhshainorduithe le haghaidh idirbhearta sindeacáite a chur ar fáil freisin do na príomhdhéileálaithe sin a thacaíonn le leachtacht thánaisteach an mhargaidh in urrúis fiachais an Aontais agus Euratom agus a chomhlíonann critéir íosta an tsocraithe luachana, ach nach gcomhlíonann na critéir incháilitheachta chun bheith ina bpríomhbhainisteoirí le haghaidh idirbhearta sindeacáite. Le rochtain den sórt sin ar chomh-phríomhshainorduithe, bheadh an Coimisiún in ann dreasachtaí breise a chur ar fáil do raon níos leithne comhaltaí líonra príomhdhéileálaithe, a dhéanann bearta chun tacú le heisiúint fiachais an Aontais agus Euratom. Dá bhrí sin, ba cheart na critéir incháilitheachta a chruthú maidir le comh-phríomhshainorduithe le haghaidh idirbhearta sindeacáite. Ba cheart don Choimisiún breithniú a dhéanamh ar chomh-phríomhshainorduithe le haghaidh idirbheart amháin ar a laghad laistigh den tréimhse a chumhdaítear le plean cistiúcháin arna bhunú i gcomhréir le hAirteagal 4 de Chinneadh Cur Chun Feidhme (AE, Euratom) 2022/2544 ón gCoimisiún (7).

(17)

Is iomchuí gealltanais a bhaineann le príomhshainorduithe agus comh-phríomhshainorduithe a shainiú agus a idirdhealú go soiléir agus na comhchritéir incháilitheachta a dhéanamh comhréireach le tairbhí an róil. Chuige sin, féadfar comh-phríomhshainorduithe a bhronnadh freisin ar phríomhdhéileálaithe a chomhlíonann na critéir incháilitheachta ábhartha ach ní fhéadfaidh siad gach gealltanas breise a dhéanamh a bhfuil gá leo chun príomhshainordú a fháil. Ba cheart cuireadh a thabhairt do gach príomhdhéileálaí a chomhlíonann na critéir incháilitheachta maidir le comh-shainorduithe a bheith rannpháirteach mar chomh-shainorduithe in idirbheart sindeacáite, ach amháin i gcásanna ina n-áiritheofaí éifeachtúlacht oibríochtúil níos fearr le fothacar comh-shainorduithe incháilithe. I gcásanna den sórt sin, ba cheart na comh-shainorduithe incháilithe a roghnú ar bhonn ord aibítre le sásra uainíochta.

(18)

Chun cosaint leasanna airgeadais an Aontais a fheabhsú tuilleadh, ba cheart próisis fionraíochta agus eisiaimh do phríomhdhéileálaithe a bheith soiléir agus éifeachtúil. Tá sé tábhachtach a áirithiú, i gcásanna inar gá príomhdhéileálaí a chur ar fionraí, go bhféadfaí é a dhéanamh gan moill mhíchuí. I gcásanna ina dtionscnaítear próiseas eisiaimh, le próiseas den sórt sin ba cheart am leordhóthanach a thabhairt do phríomhdhéileálaithe freagairt d’fhógra neamhchomhlíonta arna chur in iúl ag an gCoimisiún, agus, i gcás inarb infheidhme, bearta ceartaitheacha a dhéanamh i gcásanna inar féidir neamhchomhlíonadh den sórt sin a cheartú.

(19)

Agus an gá le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint á chur san áireamh, ba cheart rialacha faireacháin a bhunú chun comhlíontacht na gcomhaltaí de líonra an phríomhdhéileálaí leis na hoibleagáidí a leagtar amach faoin gCinneadh seo agus le forálacha ábhartha eile is infheidhme a áirithiú, go háirithe na téarmaí agus coinníollacha ginearálta. Ba cheart baint a bheith ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) leis an maoirseacht sin, i gcás inarb iomchuí.

(20)

Le Cinneadh (AE, Euratom) 2021/625 ón gCoimisiún, bunaíodh an líonra príomhdhéileálaithe agus sainíodh go háirithe critéir incháilitheachta maidir le roghnú a chomhaltaí. Le Cinneadh (AE) 2021/857 ón gCoimisiún (8) leasaíodh Cinneadh (AE, Euratom) 2021/625 ón gCoimisiún agus leathnaíodh na critéir incháilitheachta trí ghnólachtaí infheistíochta áirithe atá údaraithe chun gníomhaíochtaí frithgheallta ionstraimí airgeadais a dhéanamh a áireamh agus/nó ionstraimí airgeadais a chur ar bhonn gealltanas daingean faoi Threoir 2014/65/AE (9). Cuireann an Cinneadh seo leis na prionsabail a bunaíodh leis na cinntí thuasluaite. Dá bhrí sin, ba cheart an Cinneadh seo a chur in ionad Chinneadh (AE, Euratom) 2021/625, agus ba cheart an cinneadh sin a aisghairm dá réir sin.