Bruksela, dnia 7.11.2025

COM(2025) 670 final

2025/0340(NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej w ramach Regionalnego Komitetu Sterującego Wspólnoty Transportowej w odniesieniu do przyjęcia budżetu Wspólnoty Transportowej na rok 2026


UZASADNIENIE

1.Przedmiot wniosku

Niniejszy wniosek dotyczy decyzji ustalającej stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii w Regionalnym Komitecie Sterującym powołanym na mocy Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Transportową („TWT”) w związku z przewidywanym przyjęciem decyzji w sprawie budżetu Wspólnoty Transportowej na rok 2026.

2.Kontekst wniosku

2.1.Traktat ustanawiający Wspólnotę Transportową

Dnia 1 maja 2019 r. Republika Albanii, Bośnia i Hercegowina, Republika Macedonii Północnej, Kosowo 1*, Czarnogóra i Republika Serbii (zwane dalej „Stronami z Europy Południowo-Wschodniej”) ratyfikowały TWT. Unia Europejska jest stroną TWT w następstwie przyjęcia w dniu 4 marca 2019 r. decyzji Rady w sprawie zawarcia Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Transportową 2 . TWT wszedł w życie z dniem 1 maja 2019 r.

2.2.Regionalny Komitet Sterujący

Regionalny Komitet Sterujący został ustanowiony na mocy art. 24 TWT. Jest on odpowiedzialny za zarządzanie TWT i zapewnienie jego prawidłowego wdrożenia. W tym celu Komitet przygotowuje zalecenia i podejmuje decyzje w sprawach przewidzianych w TWT. W szczególności Regionalny Komitet Sterujący:

a)przygotowuje prace Rady Ministerialnej;

b)podejmuje decyzje dotyczące utworzenia komitetów technicznych;

c)w odniesieniu do nowo przyjętych aktów prawnych UE podejmuje stosowne działania, w szczególności przez zmianę załącznika I do TWT;

d)powołuje dyrektora Stałego Sekretariatu po konsultacji z Radą Ministerialną;

e)może powołać jednego lub większą liczbę zastępców dyrektora Stałego Sekretariatu;

f)określa zasady obowiązujące Stały Sekretariat;

g)może weryfikować, w drodze decyzji, wysokość wkładów do budżetu;

h)przyjmuje roczny budżet Wspólnoty Transportowej;

i)przyjmuje decyzję określającą procedurę na potrzeby wykonania budżetu, przedstawiania i kontrolowania rachunków oraz kontroli budżetowej;

j)podejmuje decyzje dotyczące spraw spornych wnoszonych przez Umawiające się Strony;

k)przyjmuje ogólne zasady dotyczące dostępu do dokumentów, w odniesieniu do dokumentów będących w posiadaniu organów ustanowionych TWT lub na jego podstawie;

l)przyjmuje roczne sprawozdania do wiadomości Rady Ministerialnej w sprawie wdrożenia sieci kompleksowej; oraz

m)w odniesieniu do określonych aktów Unii ustanawia terminy i sposoby transpozycji przez Strony z Europy Południowo-Wschodniej.

Każda Umawiająca się Strona ma jednego przedstawiciela i jednego zastępcę przedstawiciela w składzie Regionalnego Komitetu Sterującego. Udział w charakterze obserwatora jest otwarty dla wszystkich państw członkowskich UE.

Regionalny Komitet Sterujący działa na zasadzie jednomyślności.

2.3.Planowany akt Regionalnego Komitetu Sterującego

W 2025 r. podczas ostatniego posiedzenia Regionalny Komitet Sterujący ma przyjąć decyzję w sprawie budżetu Wspólnoty Transportowej na rok 2026 („planowany akt”).

Celem planowanego aktu jest określenie rocznego budżetu Wspólnoty Transportowej na 2026 r.

Planowany akt będzie wiążący dla stron zgodnie z art. 25 ust. 1 TWT, który stanowi: „Decyzja Regionalnego Komitetu Sterującego jest wiążąca dla Umawiających się Stron. W przypadku gdy decyzja podjęta przez Regionalny Komitet Sterujący zawiera wymóg podjęcia działań przez Umawiającą się Stronę, zainteresowana strona podejmuje wszelkie konieczne działania i informuje o nich Regionalny Komitet Sterujący”.

3.Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii

Wkład do budżetu Wspólnoty Transportowej jest określony w załączniku V do TWT. Udział Unii wynosi 80 % budżetu, natomiast pozostałe 20 % jest przekazywane przez Strony z Europy Południowo-Wschodniej.

Budżet na 2025 r. wynosił 3 121 200 EUR, z czego 2 496 960 EUR (80 %) pochodziło od UE, a 624 240 EUR od Stron z Europy Południowo–Wschodniej.

Proponuje się, aby budżet na rok 2026 wynosił 3 183 624 EUR. 80 % nowych kredytów pochodzić będzie od UE (2 546 899 EUR), a pozostałe 20 % nowych kredytów (636,725 EUR) – od Stron z Europy Południowo–Wschodniej.

Proponowany budżet na 2026 r. jest o 2 % wyższy w stosunku do roku 2025. Jest to uzasadnione obecnymi zmianami poziomu inflacji w regionie i w UE. Kwota ta pokryje koszty bieżące Stałego Sekretariatu oraz organizację posiedzeń różnych organów Wspólnoty Transportowej. Budżet na 2026 r. odzwierciedla również silny nacisk na działania w zakresie budowania zdolności i pomocy technicznej na rzecz partnerów regionalnych.

Przyjęcie tej decyzji przez Regionalny Komitet Sterujący jest niezbędne do wdrożenia TWT i funkcjonowania Stałego Sekretariatu.

4.Podstawa prawna

4.1.Proceduralna podstawa prawna

4.1.1.Zasady

Art. 218 ust. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa tryb przyjmowania decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.

Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii” 3 .

4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

Regionalny Komitet Sterujący jest organem utworzonym przez traktat, a mianowicie TWT.

Akt, który Regionalny Komitet Sterujący ma przyjąć, stanowi akt mający skutki prawne. Planowany akt będzie wiążący na mocy prawa międzynarodowego zgodnie z art. 25 ust. 1 TWT. Planowany akt nie uzupełnia ani nie zmienia ram instytucjonalnych traktatu. W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.

4.2.Materialna podstawa prawna

4.2.1.Zasady

Materialna podstawa prawna decyzji przyjętej w trybie art. 218 ust. 9 TFUE jest uzależniona głównie od celu i treści planowanego aktu, którego dotyczy stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie poboczny charakter, decyzja przyjęta w trybie art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, a mianowicie podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.

Jeżeli planowany akt ma jednocześnie wiele celów lub elementów składowych, które są nierozerwalnie powiązane, a żaden nie ma charakteru pobocznego w stosunku do pozostałych, materialna podstawa prawna decyzji przyjętej w trybie art. 218 ust. 9 TFUE musi – na zasadzie wyjątku – obejmować różne, odpowiadające tym celom i elementom podstawy prawne.

4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

Planowany akt jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania traktatu. Sam TWT służy realizacji różnych celów i zawiera elementy składowe z obszarów transportu drogowego, kolejowego i wodnego śródlądowego, tj. rodzajów transportu objętych art. 91 TFUE, jak również z obszaru transportu morskiego, tj. rodzaju transportu objętego art. 100 ust. 2 TFUE. Ze względu na swój horyzontalny charakter planowany akt dotyczy wszystkich tych elementów. Wszystkie te elementy są ze sobą nierozerwalnie związane, a żaden z nich nie ma charakteru pomocniczego w stosunku do pozostałych.

Materialna podstawa prawna proponowanej decyzji obejmuje w związku z tym następujące postanowienia: art. 91 oraz art. 100 ust. 2 TFUE.

4.3.Wnioski

Podstawę prawną wnioskowanej decyzji powinny stanowić art. 91 i art. 100 ust. 2 TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.

5.Publikacja planowanego aktu

Zgodnie z art. 25 ust. 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Transportową decyzje Regionalnego Komitetu Sterującego są publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

2025/0340 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej w ramach Regionalnego Komitetu Sterującego Wspólnoty Transportowej w odniesieniu do przyjęcia budżetu Wspólnoty Transportowej na rok 2026

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 91 i art. 100 ust. 2, w związku z art. 218 ust. 9,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Traktat ustanawiający Wspólnotę Transportową („TWT”) 4 został zatwierdzony w imieniu Unii decyzją Rady (UE) 2019/392 5 . Wszedł w życie w dniu 1 maja 2019 r.

(2)Zgodnie z art. 35 TWT Regionalny Komitet Sterujący Wspólnoty Transportowej (zwany dalej „Komitetem Sterującym”) przyjmuje corocznie budżet Wspólnoty Transportowej. Art. 35 TWT uprawnia również Komitet Sterujący do przyjmowania decyzji określających procedurę na potrzeby wykonania budżetu.

(3)Komitet Sterujący ma przyjąć decyzję w sprawie budżetu Wspólnoty Transportowej na rok 2026 na ostatnim posiedzeniu w 2025 r.

(4)Proponowany budżet Wspólnoty Transportowej na rok 2026 pokrywa koszty zasobów ludzkich, podróży, sprzętu informatycznego i oprogramowania komputerowego, a także wydatki operacyjne, takie jak analizy, budowanie zdolności, pomoc techniczna oraz organizacja konferencji i spotkań.

(5)Planowany akt będzie miał skutki prawne, ponieważ będzie wiążący na mocy prawa międzynarodowego zgodnie z art. 25 ust. 1 TWT.

(6)Należy zatem ustalić stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii w ramach Komitetu Sterującego.

(7)Stanowisko Unii w ramach Komitetu Sterującego powinno opierać się na dołączonym projekcie decyzji. Przedmiotowy projekt decyzji dotyczy budżetu Wspólnoty Transportowej na rok 2026, który jest niezbędny do właściwego funkcjonowania organów Wspólnoty Transportowej.

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii na forum Regionalnego Komitetu Sterującego Wspólnoty Transportowej w sprawie przyjęcia budżetu Wspólnoty Transportowej na rok 2026, opiera się na projekcie decyzji Regionalnego Komitetu Sterującego dołączonym do niniejszej decyzji.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

   W imieniu Rady

   Przewodniczący

(1) *    Użycie tej nazwy nie wpływa na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ 1244 (1999) oraz z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa.
(2)    Decyzja Rady (UE) 2019/392 z dnia 4 marca 2019 r. w sprawie zawarcia w imieniu Unii Europejskiej Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Transportową (Dz.U. L 71 z 13.3.2019, s. 1, ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec/2019/392/oj ).
(3)    Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 7 października 2014 r., Niemcy przeciwko Radzie, C-399/12, ECLI:EU:C:2014:2258, pkt 61 do 64.
(4)    Dz.U. L 278 z 27.10.2017, s. 3.
(5)    Decyzja Rady (UE) 2019/392 z dnia 4 marca 2019 r. w sprawie zawarcia w imieniu Unii Europejskiej Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Transportową (Dz.U. L 71 z 13.3.2019, s. 1, ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec/2019/392/oj ).