Voorlopige editie

ARREST VAN HET HOF (Vierde kamer)

2 juli 2026 (*)

„ Prejudiciële verwijzing – Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen naar aanleiding van acties van de Russische Federatie die de situatie in Oekraïne destabiliseren – Verordening (EU) nr. 833/2014 – Artikel 2 septies, lid 1 – Begrip ‚exploitant’ – Verbod om inhoud uit te zenden die door de in bijlage XV bij verordening nr. 833/2014 vermelde rechtspersonen, entiteiten of lichamen wordt verstrekt – Uitzending van deze inhoud door natuurlijke personen op een website die alleen inkomsten in de vorm van vrijwillige bijdragen genereert ”

In zaak C‑67/25,

betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door het Landgericht Saarbrücken (rechter in eerste aanleg Saarbrücken, Duitsland) bij beslissing van 20 december 2024, ingekomen bij het Hof op 31 januari 2025, in de strafzaak tegen

R,

N,

K,

in tegenwoordigheid van:

Staatsanwaltschaft Saarbrücken,

wijst

HET HOF (Vierde kamer),

samengesteld als volgt: I. Jarukaitis, kamerpresident, M. Condinanzi, N. Jääskinen, R. Frendo (rapporteur) en A. Kornezov, rechters,

advocaat-generaal: R. Norkus,

griffier: A. Calot Escobar,

gezien de stukken,

gelet op de opmerkingen van:

–        het Staatsanwaltschaft Saarbrücken, vertegenwoordigd door A. Hammer,

–        R, vertegenwoordigd door A.‑M. Kalmes en J. Schmidt, Rechtsanwälte,

–        K, vertegenwoordigd door A.‑M. Kalmes, Rechtsanwältin,

–        de Estse regering, vertegenwoordigd door H. Hirsik en M. Kriisa als gemachtigden,

–        de Franse regering, vertegenwoordigd door E. Timmermans en B. Travard als gemachtigden,

–        de Letse regering, vertegenwoordigd door J. Davidoviča en K. Pommere als gemachtigden,

–        de Europese Commissie, vertegenwoordigd door M. Carpus-Carcea en M. Kellerbauer als gemachtigden,

gehoord de conclusie van de advocaat-generaal ter terechtzitting van 12 februari 2026,

het navolgende

Arrest

1        Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 2 septies, lid 1, van verordening (EU) nr. 833/2014 van de Raad van 31 juli 2014 betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van de acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren (PB 2014, L 229, blz. 1), zoals gewijzigd bij verordening (EU) 2022/350 van de Raad van 1 maart 2022 (PB 2022, L 65, blz. 1) (hierna: „verordening nr. 833/2014”).

2        Dit verzoek is ingediend in het kader van een strafprocedure tegen drie natuurlijke personen, te weten R, N en K, wegens feiten die een schending van het verbod van artikel 2 septies, lid 1, van verordening nr. 833/2014 kunnen vormen.

 Toepasselijke bepalingen

 Unierecht

 Verordening nr. 833/2014

3        Artikel 2 septies, lid 1, van verordening nr. 833/2014 luidt als volgt:

„Het is exploitanten verboden inhoud die door de in bijlage XV vermelde rechtspersonen, entiteiten of lichamen wordt verstrekt, uit te zenden of de uitzending van die inhoud mogelijk te maken, te faciliteren of anderszins daartoe bij te dragen, onder andere door transmissie of distributie, ongeacht het middel, bijvoorbeeld via kabel, satelliet, IP-TV, internetproviders, internetplatforms of applicaties voor het delen van video’s, ongeacht of deze nieuw of voorgeïnstalleerd zijn.”

4        In bijlage XV bij deze verordening, getiteld „Lijst van rechtspersonen, entiteiten of lichamen bedoeld in artikel 2 septies”, is onder meer de naam „RT – Russia Today Germany” opgenomen.

 Verordening 2022/350

5        In de overwegingen 4 tot en met 10 van verordening 2022/350 is vermeld:

„(4)      In zijn conclusies van 24 februari 2022 veroordeelde de Europese Raad in de meest krachtige bewoordingen de niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde militaire agressie van de Russische Federatie tegen Oekraïne. [...] De Europese Raad riep [de Russische Federatie] en door [de Russische Federatie] gesteunde gewapende formaties op hun desinformatiecampagne stop te zetten.

(5)      In zijn conclusies van 10 mei 2021 onderstreepte de Raad [van de Europese Unie] dat de weerbaarheid van de Unie en de lidstaten en hun vermogen om hybride dreigingen, ook desinformatie, te bestrijden, verder moeten worden versterkt, om ervoor te zorgen dat bestaande en mogelijke nieuwe instrumenten voor de bestrijding van hybride dreigingen op het niveau van de Unie en de lidstaten op gecoördineerde en geïntegreerde wijze worden gebruikt, en dat verder onderzoek moet worden gedaan naar mogelijke reacties op het gebied van hybride dreigingen, onder meer op buitenlandse inmenging en beïnvloeding; dit kan gaan om preventieve maatregelen of het opleggen van kosten aan vijandige overheids- en niet-overheidsactoren.

(6)      De Russische Federatie voert een systematische internationale campagne waarbij de media worden gemanipuleerd en feiten verdraaid om haar strategie van destabilisering van haar buurlanden, en van de Unie en de lidstaten van de Unie te ondersteunen. De propaganda richt zich met name herhaaldelijk en consequent op Europese politieke partijen, met name tijdens de verkiezingsperioden, alsook tegen het maatschappelijk middenveld, asielzoekers, Russische etnische minderheden, genderminderheden, en de werking van democratische instellingen in de Unie en haar lidstaten.

(7)      Om de agressie tegen Oekraïne te rechtvaardigen en te ondersteunen verspreidt de Russische Federatie voortdurend en gecoördineerd propaganda die is gericht op het maatschappelijk middenveld in de Unie en de buurlanden, waarbij de feiten ernstig worden verdraaid en gemanipuleerd.

(8)      Die propaganda wordt verspreid via een aantal mediakanalen die onder permanente directe of indirecte controle staan van de leiding van de Russische Federatie. Dergelijke acties vormen een aanzienlijke en rechtstreekse bedreiging voor de openbare orde en veiligheid van de Unie.

(9)      Die mediakanalen zijn essentieel en instrumenteel om de agressie tegen Oekraïne aan te wakkeren en te ondersteunen, en om de buurlanden van Oekraïne te destabiliseren.

(10)      Gezien de ernst van de situatie en in antwoord op de acties van [de Russische Federatie] die de situatie in Oekraïne destabiliseren, moeten, in overeenstemming met de fundamentele rechten en vrijheden die in het Handvest van de grondrechten [van de Europese Unie] zijn erkend, met name het recht op vrijheid van meningsuiting en informatie zoals erkend in artikel 11 ervan, verdere beperkende maatregelen worden ingesteld om de uitzendingen van die mediakanalen in de Unie of gericht tegen de Unie onmiddellijk te schorsen. Deze maatregelen moeten worden gehandhaafd totdat de agressie tegen Oekraïne is beëindigd en totdat de Russische Federatie en de daarmee verbonden mediakanalen ophouden met propaganda tegen de Unie en haar lidstaten.”

 Verordening 2024/1745

6        Bij verordening (EU) 2024/1745 van de Raad van 24 juni 2024 tot wijziging van verordening [nr. 833/2014] (PB L, 2024/1745) is in verordening nr. 833/2014 artikel 3 novodecies ingevoerd, waarvan lid 4 bepaalt:

„Teneinde de naleving van de verbodsbepalingen [om op het grondgebied van de Unie herladingsdiensten te verlenen om overslagactiviteiten te faciliteren van vloeibaar aardgas dat van Russische oorsprong is of is uitgevoerd uit Rusland, of om direct of indirect technische bijstand, tussenhandeldiensten, financiering of financiële bijstand in verband met dergelijke overslagactiviteiten te verstrekken] te waarborgen, kunnen de bevoegde autoriteiten op nationaal niveau regels en richtsnoeren vaststellen. Die regels en richtsnoeren omvatten verscherpte zorgvuldigheidsvereisten, met name voor de identificatie van herladingsdiensten om overslagactiviteiten te faciliteren, rekening houdend met [...] het land waarin de betrokken marktdeelnemers zijn geregistreerd.”

 Duits recht

7        Volgens § 18, lid 1, punt 1, onder b), van het Außenwirtschaftsgesetz (wet inzake buitenlandse handel) van 6 juni 2013 (BGBl. 2013 I, blz. 1482), in de ten tijde van de feiten van het hoofdgeding geldende versie (hierna: „wet inzake buitenlandse handel”), wordt overtreding van het verbod op uitzending, transmissie, distributie of enige andere dienstverrichting zoals bepaald in een rechtstreeks toepasselijke rechtshandeling van de Europese Gemeenschappen of de Unie, die is gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen of het Publicatieblad van de Europese Unie en die tot doel heeft om een door de Raad op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid uitgevaardigde economische sanctie uit te voeren, bestraft met een vrijheidsstraf van drie maanden tot vijf jaar.

8        Volgens § 18, lid 7, punt 2, van de wet inzake buitenlandse handel kan aan iemand die beroepsmatig handelt in de gevallen als bedoeld in § 18, lid 1, van deze wet, een vrijheidsstraf van ten minste één jaar worden opgelegd.

 Hoofdgeding en prejudiciële vraag

9        Het Landgericht Saarbrücken (rechter in eerste aanleg Saarbrücken, Duitsland), de verwijzende rechter, is aangezocht in het kader van een strafrechtelijk onderzoek tegen drie natuurlijke personen, te weten R, N en K, die ervan worden verdacht deel te hebben genomen aan een criminele organisatie, aangezien zij in 2023 vier keer via de blog „Live-Ticker”, die voor het publiek toegankelijk is op de website www.traugott-ickeroth.com (hierna: „website traugott-ickeroth”), video’s van de zender RT Germany hebben verspreid. Daar voor de bijdragen van deze zender een uitzendverbod krachtens artikel 2 septies, lid 1, van verordening nr. 833/2014 geldt, is het volgens de wet inzake buitenlandse handel in Duitsland strafbaar om deze video’s toegankelijk te maken voor het publiek.

10      R, die onder het pseudoniem „Traugott Ickeroth” onder meer boeken publiceert die via het onlineplatform Amazon worden verkocht, heeft tijdens het strafrechtelijk onderzoek toegegeven dat hij redactioneel verantwoordelijk was voor de website traugott-ickeroth.

11      De op de website gepubliceerde bijdragen waren gratis toegankelijk. Gebruikers werden echter aangemoedigd om de exploitatie van de website financieel te ondersteunen via donaties. In de periode van 1 april 2022 tot en met 3 augustus 2023 hebben R en N aldus op hun respectieve rekeningen een aanzienlijk aantal betalingen van gebruikers in verband met deze oproep tot donaties ontvangen, voor een totaalbedrag van 60 038,65 EUR.

12      De verwijzende rechter vraagt zich af of natuurlijke personen als R, N en K onder het begrip „exploitanten” in de zin van artikel 2 septies, lid 1, van verordening nr. 833/2014 vallen, zodat het daarin neergelegde verbod hun kan worden tegengeworpen. Volgens deze rechter ligt de uitlegging van dit begrip niet dermate voor de hand dat redelijkerwijze geen ruimte voor twijfel kan bestaan.

13      De verwijzende rechter verwijst in dit verband naar een door de diensten van de Commissie opgesteld werkdocument getiteld „Consolidated FAQs on the implementation of Council Regulation No 833/2014 and Council Regulation No 269/2014” (geconsolideerde versie van de FAQ’s over de implementatie van verordening nr. 833/2014 van de Raad en verordening nr. 269/2014 van de Raad; hierna: „FAQ’s van de Commissie”), volgens welk document het begrip „exploitant” doelt op elke natuurlijke of rechtspersoon of entiteit die een commerciële of beroepsactiviteit uitoefent waarbij inhoud wordt uitgezonden, de uitzending van inhoud mogelijk wordt gemaakt of wordt gefaciliteerd of daartoe op enigerlei wijze een bijdrage wordt geleverd.

14      De verwijzende rechter merkt ten eerste op dat de toegang tot de website traugott-ickeroth in principe gratis was, in die zin dat er geen financiële tegenprestatie van de gebruikers werd verlangd. Ten tweede werd de exploitatie van deze website niet gefinancierd door middelen die losstonden van de vrijwillige bijdragen van de gebruikers, zoals reclame-inkomsten, die in deze sector toch vrij gebruikelijk zijn. Bijgevolg kan de activiteit van R als zuiver particulier worden beschouwd.

15      Deze rechter merkt echter op dat het inzamelen van particuliere giften, die civielrechtelijk schenkingen zijn, als „beroepsactiviteit” kan worden aangemerkt wanneer deze activiteit zodanig wordt uitgeoefend dat de begunstigden aanzienlijke bedragen ontvangen waarmee zij, ten minste gedeeltelijk, in hun levensonderhoud kunnen voorzien. In casu strekte de oproep tot donaties ertoe financiële middelen te genereren om de website traugott-ickeroth te kunnen blijven exploiteren en daarmee een duurzame bron van inkomsten te creëren, hetgeen kenmerkend is voor een beroepsactiviteit.

16      In deze omstandigheden heeft het Landgericht Saarbrücken de behandeling van de zaak geschorst en het Hof de volgende prejudiciële vraag voorgelegd:

„Moet artikel 2 septies, lid 1, van verordening nr. 883/2014 aldus worden uitgelegd dat het in deze bepaling gebruikte begrip ‚exploitanten’ ook doelt op natuurlijke personen die met een door hen geëxploiteerde website enkel inkomsten in de vorm van vrijwillige bijdragen van derden (donaties of schenkingen) genereren?”

 Procedure bij het Hof

17      De verwijzende rechter heeft verzocht om deze zaak krachtens artikel 53, lid 3, van het Reglement voor de procesvoering van het Hof bij voorrang te behandelen.

18      Bij beslissing van 3 maart 2025 heeft de president van het Hof beslist om dit verzoek niet in te willigen.

 Beantwoording van de prejudiciële vraag

 Ontvankelijkheid

19      Zonder formeel aan te voeren dat de prejudiciële vraag niet-ontvankelijk is, betwist de Staatsanwaltschaft Saarbrücken (openbaar ministerie Saarbrücken, Duitsland) de noodzaak ervan.

20      In de eerste plaats betoogt de Staatsanwaltschaft Saarbrücken dat een prejudiciële beslissing niet noodzakelijk is, in de zin van artikel 267, tweede alinea, VWEU, om deze vraag te beantwoorden en dat de verwijzende rechter evenmin verplicht is om het Hof een prejudiciële vraag te stellen in de zin van artikel 267, derde alinea, VWEU.

21      In het bijzonder staat die vraag op zich niet centraal in het hoofdgeding, waarin andere vragen, feitelijk of rechtens, aan de orde worden gesteld die de rechter in hoger beroep anders zou kunnen beoordelen, zodat het niet ter zake dienend is een verzoek om een prejudiciële beslissing reeds in het stadium van eerste aanleg in te dienen. Voorts is een prejudiciële beslissing, anders dan de verwijzende rechter meent, evenmin noodzakelijk voor de vaststelling van zijn eigen bevoegdheid om als gespecialiseerde kamer voor economische delicten kennis te nemen van schendingen van de wet inzake buitenlandse handel, aangezien over deze bevoegdheid geen ernstige twijfel kan bestaan.

22      Dienaangaande zij eraan herinnerd dat het vaste rechtspraak is dat artikel 267 VWEU de nationale rechterlijke instanties de meest uitgebreide bevoegdheid toekent om zich tot het Hof te wenden indien zij van oordeel zijn dat een bij hen aanhangig geding vragen over onder meer de uitlegging van Unierechtelijke bepalingen oproept die ter beslechting van het hun voorgelegde geschil moeten worden beantwoord, en dat zij die bevoegdheid kunnen uitoefenen op elk tijdstip in de procedure dat zij daarvoor geschikt achten [zie arresten van 16 januari 1974, Rheinmühlen-Düsseldorf, 166/73, EU:C:1974:3, punt 3, en 12 mei 2021, Bundesrepublik Deutschland (Red notice van Interpol), C‑505/19, EU:C:2021:376, punt 49 en aldaar aangehaalde rechtspraak].

23      Het is bovendien uitsluitend een zaak van de nationale rechter aan wie het geschil is voorgelegd en die de verantwoordelijkheid draagt voor de te geven rechterlijke beslissing, om, rekening houdend met de bijzonderheden van de zaak, zowel de noodzaak van een prejudiciële beslissing voor het wijzen van zijn vonnis als de relevantie van de vragen die hij aan het Hof voorlegt te beoordelen. Wanneer de gestelde vragen betrekking hebben op de uitlegging van het Unierecht is het Hof derhalve in beginsel verplicht om daarop te antwoorden (zie arresten van 29 november 1978, Redmond, 83/78, EU:C:1978:214, punt 25, en 30 oktober 2025, Mercedes-Benz Bank en Volkswagen Bank, C‑143/23, EU:C:2025:837, punt 48).

24      Bijgevolg geldt voor vragen over het Unierecht een vermoeden van relevantie. Het Hof kan slechts weigeren uitspraak te doen op een prejudiciële vraag van een nationale rechterlijke instantie wanneer duidelijk blijkt dat de gevraagde uitlegging van het Unierecht geen verband houdt met een reëel geschil of met het voorwerp van het hoofdgeding, wanneer het vraagstuk van hypothetische aard is of wanneer het Hof niet beschikt over de gegevens, feitelijk en rechtens, die het noodzakelijk acht om een nuttig antwoord te geven op de gestelde vragen (zie arresten van 7 september 1999, Beck en Bergdorf, C‑355/97, EU:C:1999:391, punt 22, en 30 oktober 2025, Mercedes-Benz Bank en Volkswagen Bank, C‑143/23, EU:C:2025:837, punt 49).

25      In casu blijkt uit de verwijzingsbeslissing dat het hoofdgeding betrekking heeft op strafvervolgingen die zijn ingesteld tegen drie natuurlijke personen omdat zij via een voor het publiek toegankelijke website inhoud hebben uitgezonden die wordt verstrekt door de in bijlage XV bij verordening nr. 833/2014 opgenomen zender RT Germany, waarvan de verspreiding verboden is op grond van artikel 2 septies, lid 1, van deze verordening. In die omstandigheden wenst de verwijzende rechter met zijn prejudiciële vraag te vernemen of een natuurlijke persoon die een dergelijke website exploiteert door deze inhoud te verspreiden en daaruit enkel inkomsten haalt in de vorm van vrijwillige bijdragen van derden, onder het begrip „exploitanten” in de zin van deze bepaling valt.

26      Aldus blijkt niet duidelijk dat de gevraagde uitlegging van verordening nr. 833/2014 geen verband houdt met een reëel geschil of met het voorwerp van het hoofdgeding of dat het opgeworpen vraagstuk van hypothetische aard is.

27      Bijgevolg kunnen de door de Staatsanwaltschaft Saarbrücken aangevoerde bezwaren tegen de ontvankelijkheid van de prejudiciële vraag, zoals samengevat in de punten 20 en 21 van dit arrest, niet worden aanvaard.

28      In de tweede plaats voert de Staatsanwaltschaft Saarbrücken aan dat tegen de beslissing om de fase van berechting bij de bevoegde kamer van de verwijzende rechter in te leiden nog een „onmiddellijk hoger beroep” (sofortige Beschwerde) kan worden ingesteld, dat een hoger beroep naar nationaal recht in de zin van artikel 267, derde alinea, VWEU vormt, zodat deze rechter krachtens deze bepaling niet verplicht is om zich tot het Hof te wenden.

29      In dit verband volstaat het op te merken dat het feit dat de verwijzende rechter niet verplicht is om het Hof om een prejudiciële beslissing te verzoeken op grond dat tegen de beslissing volgens het nationale recht hoger beroep kan worden ingesteld in de zin van artikel 267, derde alinea, VWEU, geen invloed heeft op de meest uitgebreide bevoegdheid waarover hij beschikt om zich krachtens artikel 267, tweede alinea, VWEU tot het Hof te wenden, zoals in punt 22 van het onderhavige arrest in herinnering is gebracht.

30      In de derde en laatste plaats is het volgens de Staatsanwaltschaft Saarbrücken niet noodzakelijk om het Hof te verzoeken om een prejudiciële beslissing over de uitlegging van het begrip „exploitanten” in artikel 2 septies, lid 1, van verordening nr. 833/2014, aangezien de gebruikelijke uitleggingsmethoden van het Unierecht volstaan om de draagwijdte ervan te verduidelijken en de betekenis van deze bepaling voor de hand ligt.

31      In dit verband zij eraan herinnerd dat de bevoegdheid om het Hof om een prejudiciële beslissing te verzoeken bij de nationale rechter berust, ongeacht het oordeel van de partijen in het hoofdgeding over de wenselijkheid van de prejudiciële verwijzing. Het is een nationale rechter namelijk geenszins verboden om het Hof een prejudiciële vraag te stellen waarvan de beantwoording in de opvatting van een van de partijen in het hoofdgeding geen ruimte laat voor redelijke twijfel. Zelfs indien dit het geval zou zijn, is een dergelijke vraag dus nog niet niet-ontvankelijk (zie in die zin arresten van 1 december 2011, Painer, C‑145/10, EU:C:2011:798, punten 64 en 65, en 24 februari 2022, Viva Telecom Bulgaria, C‑257/20, EU:C:2022:125, punt 42).

32      Uit een en ander volgt dat de prejudiciële vraag ontvankelijk is.

 Ten gronde

33      Met zijn enige vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 2 septies, lid 1, van verordening nr. 833/2014 aldus moet worden uitgelegd dat een natuurlijke persoon die een website exploiteert waarop hij inhoud uitzendt die door de in bijlage XV bij deze verordening vermelde rechtspersonen, entiteiten of lichamen wordt verstrekt, en die uit de exploitatie van die website enkel inkomsten genereert door vrijwillige bijdragen van derden in de vorm van donaties of schenkingen, onder het begrip „exploitanten” in de zin van die bepaling valt.

34      In dit verband moet volgens vaste rechtspraak bij de uitlegging van een Unierechtelijke bepaling niet enkel rekening worden gehouden met de bewoordingen ervan, maar ook met de context en de doelstellingen van de regeling waarvan zij deel uitmaakt (zie arresten van 17 november 1983, Merck, 292/82, EU:C:1983:335, punt 12, en 12 februari 2026, Stichting Koskea, C‑490/24, EU:C:2026:89, punt 23).

35      Wat in de eerste plaats de bewoordingen van artikel 2 septies, lid 1, van verordening nr. 833/2014 betreft, daarin wordt bepaald dat het exploitanten verboden is om inhoud die door de in bijlage XV vermelde rechtspersonen, entiteiten of lichamen wordt verstrekt uit te zenden of de uitzending van die inhoud mogelijk te maken, te faciliteren of anderszins daartoe bij te dragen, onder andere door transmissie of distributie, ongeacht het middel, bijvoorbeeld via kabel, satelliet, IP-TV, internetproviders, internetplatforms of applicaties voor het delen van video’s, ongeacht of deze nieuw of voorgeïnstalleerd zijn.

36      Wat meer in het bijzonder het begrip „exploitanten” in deze bepaling betreft, moet worden vastgesteld dat het noch in deze bepaling noch in enige andere bepaling van verordening nr. 833/2014 wordt gedefinieerd, en dat voor de betekenis en de draagwijdte ervan niet naar het recht van de lidstaten wordt verwezen.

37      Het is vaste rechtspraak dat de betekenis en de draagwijdte van begrippen waarvoor het Unierecht geen definitie geeft en niet naar het recht van de lidstaten verwijst, moeten worden bepaald in overeenstemming met de in de omgangstaal gebruikelijke betekenis ervan, met inachtneming van de context waarin zij worden gebruikt en de doeleinden die worden nagestreefd door de regeling waarvan zij deel uitmaken (zie arresten van 27 januari 1988, Denemarken/Commissie, 349/85, EU:C:1988:34, punt 9, en 12 februari 2026, Stichting Koskea, C‑490/24, EU:C:2026:89, punt 24 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

38      Volgens de in de omgangstaal gebruikelijke betekenis verwijst de term „exploitanten” onder meer naar elke natuurlijke of rechtspersoon die een uitrusting of een geheel van uitrustingen exploiteert of belast is met de uitvoering van bepaalde technische handelingen. Toegepast op het gebied van de communicatie en de uitzending van media-inhoud en digitale inhoud omvat deze term elke natuurlijke of rechtspersoon die direct of indirect verantwoordelijk is voor de beschikbaarstelling of doorgifte van deze inhoud aan het publiek.

39      Bovendien moet worden opgemerkt dat de term „exploitanten” in artikel 2 septies, lid 1, van verordening nr. 833/2014 in de overgrote meerderheid van de taalversies van deze bepaling, met name in de Bulgaarse, de Spaanse, de Duitse, de Engelse, de Franse, de Kroatische, de Italiaanse, de Letse, de Maltese, de Portugese, de Roemeense, de Slowaakse en de Finse taalversie, wordt gebruikt zonder het bijvoeglijk naamwoord „economisch”. Hieruit volgt dat deze term de natuurlijke of rechtspersonen omvat die verantwoordelijk zijn voor de uitzending van de in die bepaling bedoelde inhoud, ongeacht of de door hen uitgeoefende activiteit al dan niet van economische aard is.

40      In dezelfde geest voorziet deze bepaling in een verbod op de uitzending van die inhoud, met name door „internetplatforms of applicaties voor het delen van video’s, ongeacht of deze nieuw of voorgeïnstalleerd zijn”, hetgeen verwijst naar vormen van uitzending die in het algemeen gratis toegankelijk zijn in het kader van activiteiten die niet noodzakelijkerwijs bezoldigd zijn.

41      Bijgevolg moet het begrip „exploitanten” in de zin van artikel 2 septies, lid 1, van verordening nr. 833/2014 letterlijk aldus worden opgevat dat het elke natuurlijke of rechtspersoon omvat die verantwoordelijk is voor de uitzending of beschikbaarstelling van de in die bepaling bedoelde inhoud, ook in het kader van een onbetaalde activiteit of in het kader van de exploitatie van een website die wordt gefinancierd met vrijwillige bijdragen van derden.

42      Aan deze beoordeling wordt niet afgedaan door het feit dat volgens de FAQ’s van de Commissie het verbod van artikel 2 septies, lid 1, van toepassing is op „elke persoon, entiteit of lichaam die een commerciële of beroepsactiviteit uitoefent waarbij de [in die bepaling bedoelde] inhoud wordt uitgezonden, of die de uitzending ervan mogelijk maakt, faciliteert of daartoe op enigerlei wijze bijdraagt”.

43      Zoals de advocaat-generaal in punt 46 van zijn conclusie in wezen heeft opgemerkt, zijn de FAQ’s van de Commissie namelijk ten eerste slechts een door de diensten van de Commissie opgesteld en niet-bindend werkdocument dat louter bedoeld is als leidraad voor de uitvoering en de uitlegging van verordening nr. 833/2014.

44      Ten tweede voeren de FAQ’s van de Commissie een vereiste in dat niet voortvloeit uit de bewoordingen van artikel 2 septies, lid 1, van verordening nr. 833/2014, door het begrip „exploitant” afhankelijk te stellen van de uitoefening van een „commerciële of beroepsactiviteit”, waardoor de personele werkingssfeer van deze bepaling ten onrechte wordt beperkt.

45      In die omstandigheden kunnen de FAQ’s van de Commissie de draagwijdte van de beperkende maatregelen van verordening nr. 833/2014 niet wijzigen en evenmin beslissend zijn voor de uitlegging van artikel 2 septies, lid 1, van die verordening.

46      In de tweede plaats vindt de letterlijke uitlegging van het begrip „exploitanten” in de zin van deze bepaling steun in de normatieve context ervan.

47      Die bepaling onderscheidt zich namelijk van andere bepalingen van verordening nr. 833/2014, die uitdrukkelijk verwijzen naar „marktdeelnemers”. Dit is het geval voor artikel 3 novodecies, lid 4, van deze verordening, dat is ingevoegd bij verordening 2024/1745, waarin in de overgrote meerderheid van de taalversies, met name in de Bulgaarse, de Spaanse, de Engelse, de Franse, de Kroatische, de Italiaanse, de Letse, de Litouwse, de Maltese, de Portugese, de Roemeense, de Slowaakse en de Finse taalversie, wordt verwezen naar het land van registratie van de „betrokken marktdeelnemers” in het kader van de vaststelling van nationale regels betreffende zorgvuldigheidsvereisten in relatie tot de toepassing van het verbod op de overslag van vloeibaar aardgas dat van Russische oorsprong is of is uitgevoerd uit Rusland.

48      Hieruit volgt dat wanneer de Uniewetgever de werkingssfeer van een beperkende maatregel heeft willen beperken tot louter exploitanten die een economische activiteit uitoefenen, hij dit uitdrukkelijk heeft gedaan. Dat is duidelijk niet het geval voor artikel 2 septies, lid 1, van verordening nr. 833/2014, waarin het begrip „exploitanten” enkel verwijst naar de verspreiding van in die bepaling bedoelde inhoud, ongeacht de status van de betrokken exploitant en de al dan niet economische aard van zijn activiteit.

49      In de context van artikel 2 septies, lid 1, van verordening nr. 833/2014 kan het feit dat een persoon een economische activiteit uitoefent en bijgevolg al dan niet inkomsten genereert, dus geen relevant criterium zijn om te bepalen of die persoon onder het in die bepaling neergelegde verbod valt.

50      In de derde en laatste plaats vindt de in punt 41 van het onderhavige arrest uiteengezette uitlegging ook steun in de doelstelling van verordening nr. 833/2014 en in het bijzonder in artikel 2 septies, lid 1, ervan.

51      In dit verband moet worden opgemerkt dat deze bepaling is ingevoerd bij verordening 2022/350, die op 1 maart 2022 is vastgesteld, teneinde, zoals in de overwegingen 4 en 5 ervan staat te lezen, onmiddellijk te reageren op de niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde militaire agressie die de Russische Federatie een week eerder tegen Oekraïne was begonnen. Om het in deze bepaling bedoelde verbod in te voeren heeft de Raad zich gebaseerd op de oproep van de Europese Raad van 24 februari 2022 aan de Russische Federatie om haar desinformatiecampagne te staken en op zijn eigen conclusies van 10 mei 2021 dat de veerkracht van de Unie en de lidstaten evenals hun vermogen om hybride dreigingen, waaronder desinformatie, te bestrijden, moest worden versterkt en dat er krachtiger moest worden gereageerd op hybride dreigingen, zoals buitenlandse inmenging en beïnvloeding.

52      Bovendien blijkt uit de overwegingen 6 tot en met 10 van verordening 2022/350, gelezen in hun onderlinge samenhang, dat het uitzendverbod van artikel 2 septies, lid 1, van verordening nr. 833/2014 een dubbele doelstelling nastreeft. Ten eerste wordt daarmee beoogd om de openbare orde en veiligheid van de Unie te beschermen, die worden bedreigd door de systematische internationale campagne waarbij de media worden gemanipuleerd en feiten verdraaid, alsmede door de propaganda van de Russische Federatie, via een aantal mediakanalen die onder permanente directe of indirecte controle van haar leiding staan en die tot doel hebben om de buurlanden, de Unie en haar lidstaten te destabiliseren en de militaire agressie tegen Oekraïne te rechtvaardigen, te ondersteunen en aan te wakkeren. Ten tweede past dat verbod in de doelstellingen die worden nagestreefd met het door de Unie ingestelde responsmechanisme door middel van de vaststelling van nieuwe beperkende maatregelen om extra druk uit te oefenen op de Russische Federatie om haar militaire agressie tegen Oekraïne en, meer in het algemeen, haar acties en beleidsmaatregelen die dat derde land destabiliseren, een halt toe te roepen.

53      Een uitlegging van artikel 2 septies, lid 1, van verordening nr. 833/2014, zoals die welke K en R in hun schriftelijke opmerkingen voor het Hof hebben verdedigd, volgens welke het in deze bepaling neergelegde verbod enkel van toepassing is op natuurlijke of rechtspersonen die een commerciële activiteit uitoefenen en winst nastreven, zou dit verbod zijn nuttig effect ontnemen en in strijd zijn met de in het vorige punt van het onderhavige arrest in herinnering gebrachte doelstellingen. Een dergelijke uitlegging zou exploitanten die geen inkomsten halen uit de exploitatie van hun website namelijk in staat stellen om de in die bepaling bedoelde inhoud vrij uit te zenden en aldus actief bij te dragen aan desinformatie- en destabilisatiecampagnes die worden gevoerd door mediakanalen die onder permanente directe of indirecte controle staan van de leiding van de Russische Federatie, en om daarmee de openbare orde en veiligheid van de Unie te bedreigen.

54      Zoals de advocaat-generaal in de punten 60 en 62 van zijn conclusie in wezen heeft opgemerkt, moet ook worden opgemerkt dat de financiering van websites met vrijwillige bijdragen van derden, zoals die welke in het hoofdgeding aan de orde is, in beginsel de traceerbaarheid van de oorsprong van de financieringen en dus de eventuele beïnvloeding van de verspreide inhoud minder gemakkelijk maakt. Deze handelwijze kan dus direct of indirect de inmenging van buitenlandse belangen, waaronder derde staten, in de verspreiding van media-inhoud vergemakkelijken en dus het risico vergroten dat een dergelijke website wordt gebruikt om de door de Russische Federatie opgezette propagandacampagne te verspreiden, hetgeen verordening nr. 833/2014 beoogt te verbieden.

55      Bovendien kan niet worden ingestemd met de door R verdedigde uitlegging volgens welke voor de uitlegging van het begrip „exploitanten” in de zin van artikel 2 septies, lid 1, van verordening nr. 833/2014 alleen uitzendingen in aanmerking mogen worden genomen die een bepaalde duur hebben, met uitsluiting van geïsoleerde bijdragen en bijdragen van ondergeschikt belang.

56      Dienaangaande moet worden vastgesteld dat noch deze bepaling noch deze verordening bepaalt dat de omvang of de duur van de uitzending in aanmerking moet worden genomen om te beoordelen of een persoon onder het begrip „exploitanten” valt. Een dergelijke uitlegging zou hoe dan ook omzeiling van die bepaling in de hand kunnen werken, waarbij uitzendingen van de onder die bepaling vallende inhoud kunstmatig worden opgesplitst.

57      Vanuit dit oogpunt kan alleen een uitlegging van het begrip „exploitanten” in de zin van artikel 2 septies, lid 1, van verordening nr. 833/2014 die niet afhangt van de commerciële of niet-commerciële aard van de uitzending of van de wijze waarop deze wordt gefinancierd, en die evenmin afhankelijk is van de omvang of de duur ervan, leiden tot een oplossing die in overeenstemming is met de door deze bepaling nagestreefde doelstelling, namelijk de verspreiding van de door de Russische Federatie ingevoerde propaganda te voorkomen en dus de openbare orde en veiligheid van de Unie te beschermen.

58      Gelet op een en ander moet op de gestelde vraag worden geantwoord dat artikel 2 septies, lid 1, van verordening nr. 833/2014 aldus moet worden uitgelegd dat een natuurlijke persoon die een website exploiteert waarop hij inhoud uitzendt die door de in bijlage XV bij deze verordening vermelde rechtspersonen, entiteiten of lichamen wordt verstrekt, en die uit de exploitatie van die website enkel inkomsten genereert door vrijwillige bijdragen van derden in de vorm van donaties of schenkingen, onder het begrip „exploitanten” in de zin van die bepaling valt.

 Kosten

59      Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechter over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.

Het Hof (Vierde kamer) verklaart voor recht:

Artikel 2 septies, lid 1, van verordening (EU) nr. 833/2014 van de Raad van 31 juli 2014 betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van de acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren, zoals gewijzigd bij verordening (EU) 2022/350 van de Raad van 1 maart 2022,

moet aldus worden uitgelegd dat

dat een natuurlijke persoon die een website exploiteert waarop hij inhoud uitzendt die door de in bijlage XV bij verordening nr. 833/2014, zoals gewijzigd, vermelde rechtspersonen, entiteiten of lichamen wordt verstrekt, en die uit de exploitatie van die website enkel inkomsten genereert door vrijwillige bijdragen van derden in de vorm van donaties of schenkingen, onder het begrip „exploitanten” in de zin van die bepaling valt.

ondertekeningen


*      Procestaal: Duits.