Wydanie tymczasowe

WYROK TRYBUNAŁU (dziewiąta izba)

z dnia 22 października 2026 r.(*)

Odesłanie prejudycjalne – Rynek wewnętrzny energii elektrycznej – Rozporządzenie (UE) 2022/1854 – Interwencja w sytuacji nadzwyczajnej w celu rozwiązania problemu wysokich cen energii – Artykuł 6 ust. 1 – Artykuł 8 ust. 1 lit. a) i ust. 2 – Pułap dochodów rynkowych uzyskanych przez producentów energii elektrycznej wykorzystujących niektóre źródła energii – Krajowy pułap niższy niż 180 EUR za megawatogodzinę (MWh) wytworzonej energii elektrycznej – Dopuszczalność – Zróżnicowany pułap w zależności od istnienia w dniu 8 października 2022 r. umowy o premie kompensacyjne wiążącej danego producenta – Proporcjonalność i niedyskryminacja – Brak dostatecznych wyjaśnień – Niedopuszczalność

W sprawie C‑187/25

mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Administrativen sad Plovdiv (sąd administracyjny w Płowdiwie, Bułgaria) postanowieniem z dnia 7 marca 2025 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 7 marca 2025 r., w postępowaniu:

„EVN Bulgaria Renewables” EOOD

przeciwko

Direktor na Teritorialna direktsia Plovdiv na Natsionalnata agentsia za prihodite,

przy udziale:

Okrazhna prokuratura gr. Plovdiv,

TRYBUNAŁ (dziewiąta izba),

w składzie: I. Jarukaitis (sprawozdawca), prezes czwartej izby, pełniący obowiązki prezesa dziewiątej izby, N. Jääskinen i M. Condinanzi, sędziowie,

rzecznik generalny: A. Biondi,

sekretarz: V. Di Bucci,

uwzględniając pisemny etap postępowania,

rozważywszy uwagi, które przedstawili:

–        w imieniu „EVN Bulgaria Renewables” EOOD – G. Petkova, advokat,

–        w imieniu Direktor na Teritorialna direktsia Plovdiv na Natsionalnata agentsia za prihodite – P. Georgiev,

–        w imieniu rządu irlandzkiego – M. Browne, Chief State Solicitor, S. Finnegan oraz A. Joyce, w charakterze pełnomocników, których wspierali C. Donnelly, SC, oraz S. Brittain, BL,

–        w imieniu Komisji Europejskiej – O. Beynet, T. Scharf oraz I. Zaloguin, w charakterze pełnomocników,

podjąwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,

wydaje następujący

Wyrok

1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 6 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 lit. a) i ust. 2 rozporządzenia Rady (UE) 2022/1854 z dnia 6 października 2022 r. w sprawie interwencji w sytuacji nadzwyczajnej w celu rozwiązania problemu wysokich cen energii (Dz.U. 2022, L 261 I, s. 1).

2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy spółką „EVN Bulgaria Renewables” EOOD (zwaną dalej „EVN”) a Direktor na Teritorialna direktsia Plovdiv na Natsionalnata agentsia za prihodite (dyrektorem dyrekcji terytorialnej w Płowdiwie krajowej agencji dochodów publicznych, Bułgaria, zwanym dalej „organem podatkowym”), dotyczącego zgodności z prawem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

 Ramy prawne

 Prawo Unii

3        Motywy 12, 25 i 46 rozporządzenia 2022/1854 stanowiły:

„(12)      […] Jednolity obowiązek przenoszenia nadwyżki dochodu na konsumentów umożliwiłby wszystkim państwom członkowskim ochronę ich konsumentów. Pozytywny wpływ na ceny energii miałby pozytywny wpływ na wzajemnie połączony […] rynek energii [w Unii Europejskiej] i przyczyniłby się do obniżenia stopy inflacji. […]

[…]

(25)      W sytuacji, w której konsumenci są narażeni na wyjątkowo wysokie ceny szkodzące również gospodarce Unii, konieczne jest tymczasowe ograniczenie nadzwyczajnych dochodów rynkowych producentów o niższych kosztach krańcowych poprzez zastosowanie pułapu dochodów rynkowych uzyskanych ze sprzedaży energii elektrycznej w Unii.

[…]

(46)      Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby nadwyżki dochodu wynikające z zastosowania pułapu dochodów rynkowych w dziedzinie energii elektrycznej były przekazywane końcowym odbiorcom energii elektrycznej w celu złagodzenia skutków wyjątkowo wysokich cen energii elektrycznej. Nadwyżki dochodu powinny być skierowane do odbiorców szczególnie dotkniętych wysokimi cenami energii elektrycznej, w tym zarówno gospodarstw domowych, jak i przedsiębiorstw. […]”.

4        Zgodnie z art. 1 tego rozporządzenia, zatytułowanym „Przedmiot i zakres stosowania”:

„Niniejsze rozporządzenie ustanawia interwencję w sytuacji nadzwyczajnej w celu złagodzenia skutków wysokich cen energii za pomocą wyjątkowych, ukierunkowanych i ograniczonych w czasie środków. Środki te mają na celu […] ograniczenie dochodów rynkowych, które niektórzy producenci uzyskują z wytwarzania energii elektrycznej, i ukierunkowaną redystrybucję na rzecz końcowych odbiorców energii elektrycznej […], aby przyczynić się do przystępności cenowej energii dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw”.

5        Artykuł 6 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Obowiązkowy pułap dochodów rynkowych”, stanowił w ust. 1:

„Dochody rynkowe producentów uzyskane z wytwarzania energii elektrycznej ze źródeł, o których mowa w art. 7 ust. 1, są ograniczone do maksymalnej kwoty 180 [EUR] [za megawatogodzinę (MWh)] wyprodukowanej energii elektrycznej”.

6        Artykuł 7 tego rozporządzenia, zatytułowany „Zastosowanie pułapu dochodów rynkowych w odniesieniu do producentów energii elektrycznej”, stanowił:

„1.      Pułap dochodów rynkowych przewidziany w art. 6 ma zastosowanie do dochodów rynkowych uzyskanych ze sprzedaży energii elektrycznej wyprodukowanej z następujących źródeł:

a)      energii wiatrowej;

[…].

2.      Pułap dochodów rynkowych przewidziany w art. 6 ust. 1 nie ma zastosowania do […] producentów, których dochody z MWh wyprodukowanej energii elektrycznej są już ograniczone w wyniku środków państwowych lub publicznych innych niż przyjęte na mocy art. 8.

[…]

4.      Państwa członkowskie mogą zdecydować, że pułap dochodów rynkowych nie ma zastosowania do dochodów uzyskanych ze sprzedaży energii elektrycznej na rynku energii bilansującej […].

[…]”.

7        Artykuł 8 rozporządzenia 2022/1854, zatytułowany „Krajowe środki kryzysowe”, stanowił:

„1.      Państwa członkowskie mogą:

a)      utrzymać lub wprowadzić środki, które dodatkowo ograniczają dochody rynkowe producentów wytwarzających energię elektryczną ze źródeł wymienionych w art. 7 ust. 1, […];

b)      ustalić wyższy pułap dochodów rynkowych dla producentów wytwarzających energię elektryczną ze źródeł wymienionych w art. 7 ust. 1, pod warunkiem że ich inwestycje i koszty operacyjne przekraczają maksymalną wartość określoną w art. 6 ust. 1;

[…]

d)      ustalić odrębny pułap dochodów rynkowych uzyskanych ze sprzedaży energii elektrycznej wyprodukowanej z węgla kamiennego;

[…]

2.      Środki, o których mowa w ust. 1, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem:

a)      są proporcjonalne i niedyskryminacyjne;

b)      nie zagrażają sygnałom inwestycyjnym;

c)      zapewniają pokrycie kosztów inwestycji i kosztów operacyjnych;

d)      nie zakłócają funkcjonowania hurtowych rynków energii elektrycznej i w szczególności nie wpływają na ranking cenowy i kształtowanie się cen na rynku hurtowym;

e)      są zgodne z prawem Unii”.

8        Zgodnie z art. 22 tego rozporządzenia, zatytułowanym „Wejście w życie i rozpoczęcie stosowania”:

„1.      Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

2.      Bez uszczerbku dla obowiązku zapewnienia podziału nadwyżek dochodu zgodnie z art. 10 […] niniejsze rozporządzenie stosuje się do dnia 31 grudnia 2023 r., z zastrzeżeniem następujących warunków:

[…]

c)      art. 6, 7 i 8 stosuje się od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2023 r.;

[…]”.

 Prawo bułgarskie

 Ustawa o energii ze źródeł odnawialnych

9        Zakon za energiyata ot vazobnovyaemi iztochnitsi (ustawa o energii ze źródeł odnawialnych, DV nr 35 z dnia 3 maja 2011 r.), w brzmieniu mającym zastosowanie w postępowaniu głównym (DV nr 29 z dnia 10 kwietnia 2012 r.), stanowi w art. 31:

„1.      Energia elektryczna ze źródeł odnawialnych jest nabywana przez dostawcę publicznego lub dostawców końcowych po cenie preferencyjnej ustalonej przez Darzhavna Komisia za energiyno i vodno regulirane [(państwową komisję ds. regulacji energetyki i wody, Bułgaria), obecnie Komisia za energiyno i vodno regulirane (komisję ds. regulacji energetyki i wody, Bułgaria) (zwaną dalej »KEVR«)], ze skutkiem od dnia uruchomienia […] elektrowni […].

2.      Energia elektryczna ze źródeł odnawialnych, o której mowa w ust. 1, jest kupowana na podstawie długoterminowych umów o zakup zawartych na okres:

[…]

2)      dwunastu lat – w odniesieniu do energii elektrycznej wytwarzanej z energii wiatrowej;

[…]”.

 Ustawa o energetyce oraz ustawa zmieniająca i uzupełniająca ustawę o energetyce

10      Zakon za energetikata (ustawa o energetyce) (DV nr 107 z dnia 9 grudnia 2003 r.) była wielokrotnie zmieniana, w szczególności przez Zakon za izmenenie i dopalnenie na zakona za energetikata (ustawę zmieniającą i uzupełniającą ustawę o energetyce) (DV nr 38 z dnia 8 maja 2018 r.). Paragraf 68 przepisów przejściowych i końcowych tej ostatniej ustawy stanowi:

„1.      W terminie do dnia 31 października 2018 r. producenci energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w elektrowniach o łącznej zainstalowanej mocy 4 i powyżej 4 [megawatów (MW)] są zobowiązani do zawarcia z funduszem »Sigurnost na elektroenergiynata sistema« [funduszem bezpieczeństwa systemu energii elektrycznej, Bułgaria (zwanym dalej »FSES«)] umowy o premie kompensacyjne za ilości wytworzonej przez nich energii elektrycznej do wysokości określonej konkretnej produkcji netto, na podstawie której została ustalona ich cena preferencyjna. Umowy o premie kompensacyjne wchodzą w życie niepóźniej niż w dniu 1 stycznia 2019 r.

2.      Premia jest ustalana corocznie przez [KEVR], w terminie do dnia 30 czerwca, jako różnica między ceną preferencyjną określoną przed wejściem w życie niniejszej ustawy, odpowiednio zaktualizowaną ceną preferencyjną w odniesieniu do elektrowni, a określoną dla tego okresu prognozowaną ceną rynkową energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych, w zależności od pierwotnego źródła energii.

[…]

4.      Premia jest przyznawana do czasu wygaśnięcia danej długoterminowej umowy kupna […], zawartej przed wejściem w życie niniejszej ustawy.

[…]

8.      Od dnia wejścia w życie umowy, o której mowa w pkt 1, umowę o zakup od danego producenta, o którym mowa w pkt 1, zawartą przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, uznaje się za rozwiązaną, a dostawca publiczny lub, odpowiednio, dostawcy końcowi, nie zakupują po cenie preferencyjnej energii elektrycznej wytworzonej przez tego producenta.

9.      Od dnia 1 lipca 2018 r. do dnia wejścia w życie umowy, o której mowa w pkt 1, dostawca publiczny zakupuje energię elektryczną po preferencyjnych cenach od producentów, o których mowa w pkt 1, przyłączonych do sieci przesyłu energii.

[…]”.

11      Przepisy uzupełniające do ustawy o energetyce, w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym, przewidują w § 1 pkt 42:

„Do celów niniejszej ustawy:

[…]

42.      »Szacowana cena rynkowa dla każdej grupy producentów w zależności od pierwotnego źródła energii« oznacza średnią roczną ważoną cenę określoną przez [KEVR] zgodnie z zasadami dotyczącymi energii elektrycznej wytwarzanej z energii słonecznej, energii wiatrowej, elektrowni wodnych o zainstalowanej mocy nieprzekraczającej 10 MW, biomasy, innych rodzajów źródeł odnawialnych, a w przypadku energii elektrycznej wytwarzanej z połączonej wysokosprawnej produkcji ciepła i energii elektrycznej – z gazu ziemnego i węgla”.

 Ustawa wykonawcza do budżetu na rok 2022

12      Paragraf 8 przepisów przejściowych i końcowych Zakon za prilagane na razporedbi na Zakona za darzhavnia byudzhet na Republika Bulgaria za 2022 g., Zakona za byudzheta na darzhavnoto obshtestveno osiguryavane za 2022 g. i Zakona za byudzheta na Natsionalnata zdravnoosiguritelna kasa za 2022 g. (ustawy wykonawczej do budżetu Republiki Bułgarii na rok 2022, do ustawy o budżecie państwowego ubezpieczenia społecznego na rok 2022 oraz do ustawy o budżecie krajowego funduszu ubezpieczeń zdrowotnych na rok 2022) (DV nr 104 z dnia 30 grudnia 2022 r.), w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym (zwanej dalej „ustawą wykonawczą do budżetu na rok 2022”), stanowi:

„1.      Producenci energii elektrycznej posiadający instalacje wytwarzające energię elektryczną o zainstalowanej mocy przekraczającej 1 MW, których dochody rynkowe pochodzą ze sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej ze źródeł, o których mowa w art. 7 ust. 1 [rozporządzenia 2022/1854], […] wpłacają do [FSES] składki celowe stanowiące dodatnią różnicę między dochodami rynkowymi, z wyłączeniem podatku od wartości dodanej [VAT], a ustalonym pułapem dochodów obliczonym przy zastosowaniu wartości dla danego rodzaju producenta, z okresem dostawy trwającym od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2023 r., z wyjątkiem transakcji dotyczących energii bilansującej niezbędnych do pokrycia zapotrzebowania na bilansowanie systemu elektroenergetycznego przez spółkę ESO (Elektroenergien sistemen operator [operatora systemu elektroenergetycznego]) EAD. Wysokość składki celowej jest obliczana dla każdej transakcji.

2.      Wartości wykorzystywane do obliczenia pułapu dochodów dla danego rodzaju producenta, w rozumieniu pkt 1, określa się w decyzji Ministerski savet [rady ministrów, Bułgaria].

3.      Producenci posiadający instalacje wytwarzające energię elektryczną o zainstalowanej mocy przekraczającej 1 MW w ramach umowy o premie kompensacyjne obowiązującej w dniu 8 października 2022 r., których dochody rynkowe pochodzą ze sprzedaży energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł, o których mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia [2022/1854], wpłacają na rzecz [FSES] składki celowe od dochodów rynkowych z każdej transakcji, bez [VAT], zawartej po swobodnie negocjowanych cenach, z okresem dostawy od 1 grudnia 2022 r. do 30 czerwca 2023 r., z wyłączeniem transakcji dotyczących energii bilansującej. Wysokość składki celowej od każdej transakcji oblicza się jako:

1)      dodatnią różnicę między dochodami rynkowymi po swobodnie negocjowanych cenach (osiągnięta cena rynkowa) z danej transakcji, bez [VAT], a ustalonym pułapem dochodów, obliczonym poprzez zastosowanie prognozowanej ceny rynkowej na podstawie decyzji cenowej [KEVR], w której określa się premię obowiązującą dla danego producenta, dla producentów, w odniesieniu do których wysokość tej premii jest inna niż 0,00 BGN/MWh, bez [VAT], oraz

2)      90 % dodatniej różnicy między dochodami rynkowymi po swobodnie negocjowanych cenach (osiągnięta cena rynkowa) z danej transakcji, bez [VAT], a ustalonym pułapem dochodów, obliczonym przy zastosowaniu ceny preferencyjnej określonej decyzją [KEVR] zgodnie z umową o premie kompensacyjne, dla producentów, w odniesieniu do których ustalona wysokość obowiązującej premii wynosi 0,00 BGN/MWh, bez [VAT].

[…]”.

 Postępowanie główne i pytania prejudycjalne

13      EVN jest producentem energii elektrycznej z siedzibą w Bułgarii. Jest ona właścicielem elektrowni wiatrowej położonej w Kawarnie (Bułgaria) o całkowitej zainstalowanej mocy 16 megawatów (MW), oddanej do użytku w dniu 8 czerwca 2012 r. Zgodnie z art. 31 ustawy o energii ze źródeł odnawialnych, w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym, EVN zawarła w dniu 28 czerwca 2012 r. z Natsionalna elektricheska kompaniya AD umowę o zakup energii elektrycznej wytwarzanej przez tę elektrownię (zwaną dalej „umową o zakup energii elektrycznej”) na okres do dnia 28 czerwca 2024 r. po preferencyjnej cenie 191 BGN (około 98 EUR) za MWh.

14      W następstwie zmian legislacyjnych wprowadzonych do systemu zakupu energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych umowa ta została zastąpiona umową o premie kompensacyjne zawartą w dniu 28 września 2018 r., a umowa o zakup energii elektrycznej została rozwiązana na podstawie § 68 pkt 8 przepisów przejściowych i końcowych ustawy zmieniającej i uzupełniającej ustawę o energetyce. Zgodnie z tą umową o premie kompensacyjne FSES jest zobowiązany do zapłaty na rzecz EVN premii za ilość energii elektrycznej wytworzonej przez elektrownię wiatrową w Kawarnie, w odniesieniu do której EVN przeprowadziła transakcje na rynku energii bilansującej. Premia za MWh energii elektrycznej odpowiada różnicy między ceną preferencyjną przewidzianą w umowie o zakup energii elektrycznej a ceną szacunkową, która jest ustalana na dany okres w decyzji KEVR.

15      Ostatnia premia z tytułu wspomnianej umowy o premie kompensacyjne została wypłacona EVN za październik 2021 r. Po tym miesiącu cena szacunkowa ustalona przez KEVR przekroczyła cenę preferencyjną przewidzianą w umowie o zakup energii elektrycznej. W konsekwencji premia za energię elektryczną wytwarzaną przez tę elektrownię została ustalona na poziomie 0 BGN za MWh.

16      Mając na uwadze, że umowa o premie kompensacyjne wygasła w dniu 30 listopada 2021 r., EVN wpłaciła składki celowe zgodnie z § 8 przepisów przejściowych i końcowych ustawy wykonawczej do budżetu na rok 2022 w odniesieniu do elektrowni Kawarna za okres od 1 grudnia 2022 r. do 30 czerwca 2023 r., obliczone przy zastosowaniu pułapu dochodów w wysokości 350 BGN (około 180 EUR) ustalonego na podstawie tego § 8 pkt 1 i 2.

17      W decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego z dnia 27 czerwca 2024 r. ustalono różne kwoty składek celowych obciążające EVN za ten sam okres, przyjmując jako pułap cenę preferencyjną w wysokości 191 BGN za MWh wytworzonej energii elektrycznej. Na mocy tej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego EVN jest zobowiązana do zapłaty składek celowych w wysokości 1 818 884,99 BGN (około 929 980 EUR) oraz odsetek za zwłokę w wysokości 320 462 BGN (około 163 850 EUR).

18      Spółka EVN zaskarżyła wspomnianą decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego w trybie administracyjnym przed organem podatkowym, podnosząc w szczególności, że jest ona sprzeczna z art. 6 ust. 1 i art. 8 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2022/1854. Decyzją z dnia 12 września 2024 r. organ ten utrzymał w mocy tę decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Spółka EVN zwróciła się wówczas do Administrativen sad Plovdiv (sądu administracyjnego w Płowdiwie, Bułgaria), który jest sądem odsyłającym, o stwierdzenie nieważności owej decyzji.

19      Sąd odsyłający zauważa w pierwszej kolejności, że organ podatkowy uzasadnia zastosowanie pułapu dochodów rynkowych ustalonego na podstawie § 8 przepisów przejściowych i końcowych ustawy wykonawczej do budżetu na rok 2022 okolicznością, że ten przepis krajowy wdraża art. 6 ust. 1 rozporządzenia 2022/1854. Dodaje on, że organ ten dokonuje wykładni tego ostatniego przepisu w ten sposób, że ustanawia on jedynie górną granicę pułapu i w związku z tym pozostawia państwom członkowskim swobodę ustalenia pułapu niższego niż 180 EUR za MWh, bez uwzględnienia wymogów, o których mowa w art. 8 ust. 2 tego rozporządzenia. EVN kwestionuje tę wykładnię.

20      Wspomniany sąd wyjaśnia w drugiej kolejności, że § 8 przepisów przejściowych i końcowych ustawy wykonawczej do budżetu na rok 2022, biorąc pod uwagę sposób innego zastosowania przez organy podatkowe, wprowadza różne wartości dla pułapów dochodów producentów energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w zależności od tego, czy w dniu 8 października 2022 r. istniała umowa o premie kompensacyjne zawarta z FSES.

21      W tym względzie wyjaśnia on, że w przypadku producentów nieposiadających umowy lub których umowy wygasły już w tym dniu, pułap dochodów wynosi 350 BGN za MWh wytworzonej energii elektrycznej, zgodnie z tym § 8 pkt 1 w związku z jego pkt 2, a także z decyzją rady ministrów. Natomiast zgodnie ze wspomnianym § 8 pkt 3 ppkt 2 w odniesieniu do producentów będących stronami umów o premie kompensacyjne, które nadal obowiązywały w dniu 8 października 2022 r. i w odniesieniu do których kwota premii należnej na podstawie umowy wynosi 0 BGN za MWh, pułap dochodów odpowiada preferencyjnej cenie określonej w umowie o zakup energii elektrycznej, przy czym składka celowa wynosi wówczas 90 % dodatniej różnicy między dochodami rynkowymi po cenach swobodnie negocjowanych dla danej transakcji, bez VAT, a pułapem określonym w ten sposób.

22      Zauważając, że uregulowanie to obniża pułap cenowy wprowadzony przez art. 6 ust. 1 rozporządzenia 2022/1854, sąd odsyłający wskazuje, że powstaje pytanie, czy wspomniane uregulowanie jest sprzeczne z zasadami proporcjonalności i niedyskryminacji w zakresie, w jakim pułap dochodów z produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, odpowiadający cenie preferencyjnej na podstawie rozwiązanej umowy o zakup energii elektrycznej, zależy od tego, czy w dniu 8 października 2022 r. obowiązywała umowa o premie kompensacyjne, na mocy której w każdym razie żadna premia nie jest należna.

23      W tych okolicznościach Administrativen sad Plovdiv (sąd administracyjny w Płowdiwie) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

„1)      Czy art. 6 ust. 1 rozporządzenia [2022/1854] należy interpretować w ten sposób, że wprowadzony w nim obowiązkowy pułap dochodów rynkowych z wytwarzania energii elektrycznej ze źródeł, o których mowa w art. 7 ust. 1 [tego rozporządzenia], w wysokości 180 EUR za MWh wytworzonej energii elektrycznej, stanowi jednolity, wspólny dla całej Unii Europejskiej, pułap dochodów rynkowych mający zastosowanie we wszystkich państwach członkowskich, przy czym państwa członkowskie mogą utrzymać lub wprowadzić inne środki, które dodatkowo ograniczają dochody rynkowe, w tym określić niższy pułap, w przypadku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 lit. a), i z poszanowaniem wymogów określonych w art. 8 ust. 2 [tego] rozporządzenia?

2)      Czy spełnia wymogi określone w art. 8 ust. 2 rozporządzenia [2022/1854], a w szczególności wymogi proporcjonalności i niedyskryminacji, o których mowa w art. 8 ust. 2 lit. a) tego rozporządzenia, reguła określona w § 8 pkt 3 ppkt 2 przepisów przejściowych i końcowych [ustawy wykonawczej do budżetu na rok 2022], zgodnie z którą pułap dochodów rynkowych odpowiadający cenie preferencyjnej na podstawie umowy o zakup energii elektrycznej określonej w art. 31 [ustawy o energii ze źródeł odnawialnych w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym], ma zastosowanie do dochodów rynkowych z wytwarzania energii elektrycznej ze źródeł, o których mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia [2022/1854], realizowanych przez producentów, których umowy o premie kompensacyjne, zgodnie z § 68 pkt 1 w związku z § 68 pkt 9 [przepisów przejściowych i końcowych] ustawy o zmianie i uzupełnieniu ustawy o energetyce, w odniesieniu do danej elektrowni, nie zostały rozwiązane w dniu 8 października 2022 r.?”.

 W przedmiocie dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym

24      Organ podatkowy podnosi, że niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest bezprzedmiotowy ze względu na to, że przepisy krajowe mające zastosowanie do składek celowych przewidzianych w ustawie wykonawczej do budżetu na rok 2022 są stosowane w sposób ścisły i nie podlegają wykładni. Kwestionuje on zatem w istocie dopuszczalność tego wniosku.

25      Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 267 TFUE to sądy krajowe a nie strony postępowania głównego mogą zwracać się do Trybunału. Ponieważ uprawnienie do określenia pytań, które mają zostać przedstawione Trybunałowi, leży wyłącznie w gestii sądu krajowego, strony nie mogą domagać się uznania ich za bezprzedmiotowe (wyrok z dnia 9 grudnia 1965 r., Singer, 44/65, EU:C:1965:122, s. 1198).

26      Ponadto pytania dotyczące wykładni prawa Unii, z którymi zwrócił się sąd krajowy na gruncie stanu prawnego i faktycznego, za którego ustalenie jest on odpowiedzialny, przy czym prawidłowość tych ustaleń nie podlega ocenie Trybunału, korzystają z domniemania, iż mają one znaczenie dla sprawy. Odmowa wydania przez Trybunał orzeczenia w przedmiocie złożonego przez sąd krajowy wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest możliwa tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że wykładnia prawa Unii, o którą wniesiono, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem postępowania głównego, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego lub prawnego niezbędnymi do udzielenia użytecznej odpowiedzi na postawione mu pytania (wyroki: z dnia 24 czerwca 2008 r., Commune de Mesquer, C‑188/07, EU:C:2008:359, pkt 30; z dnia 4 czerwca 2026 r., Darashev, C‑312/24, EU:C:2026:449, pkt 53 i przytoczone tam orzecznictwo).

27      Podniesiony przez organ podatkowy zarzut niedopuszczalności nie może w konsekwencji prowadzić do niedopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, a zatem należy go oddalić.

 W przedmiocie pytań prejudycjalnych

 W przedmiocie pytania pierwszego

28      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach ustanowionej w art. 267 TFUE procedury współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem do tego ostatniego należy udzielenie sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi, która umożliwi mu rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu. Mając to na uwadze, Trybunał powinien w razie potrzeby przeformułować przedłożone mu pytanie (zob. wyroki: z dnia 17 lipca 1997 r., Krüger, C‑334/95, EU:C:1997:378, pkt 22, 23; z dnia 28 listopada 2000 r., Roquette Frères, C‑88/99, EU:C:2000:652, pkt 18; a także z dnia 21 maja 2026 r., Utiledulci, C‑545/24, EU:C:2026:412, pkt 16).

29      W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że środek w postaci pułapu dochodów niektórych producentów energii elektrycznej, przewidziany w § 8 przepisów przejściowych i końcowych ustawy wykonawczej do budżetu na rok 2022, którego zastosowanie do EVN leży u podstaw sporu w postępowaniu głównym, został zastosowany, zgodnie z tym, co przewidywał ten przepis, do dostaw energii elektrycznej zrealizowanych w okresie od 1 grudnia 2022 r. do 30 czerwca 2023 r.

30      Ponadto zgodnie z art. 22 ust. 2 lit. c) rozporządzenia 2022/1854 przepisy tego rozporządzenia, o których wykładnię wnosi sąd odsyłający w pytaniu pierwszym, miały zastosowanie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. Ponadto Trybunał orzekł już, że z żadnego przepisu wspomnianego rozporządzenia nie wynika, że miałoby ono mieć zastosowanie do środka w postaci pułapu dochodów ustanowionego w uregulowaniach krajowych na okres poprzedzający wejście w życie tego rozporządzenia, ani tym bardziej że takie uregulowania powinny spełniać warunki przewidziane we wspomnianym rozporządzeniu (wyrok z dnia 18 grudnia 2025 r., Electrabel i in., C‑633/23, EU:C:2025:991, pkt 58). Otóż biorąc pod uwagę jednoznaczne brzmienie tego art. 22 ust. 2 lit. c), to samo musi dotyczyć środka w postaci pułapu dochodów ustanowionego w uregulowaniach krajowych na okres po dniu zakończenia stosowania tych przepisów.

31      W tych okolicznościach należy przeformułować pytanie pierwsze i uznać, że poprzez to pytanie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 6 ust. 1 i art. 8 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2022/1854 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie określeniu przez państwo członkowskie na okres od 1 grudnia 2022 r. do 30 czerwca 2023 r. pułapu dochodów rynkowych uzyskanych przez producentów energii elektrycznej ze źródeł, o których mowa w art. 7 ust. 1 tego rozporządzenia, w wysokości niższej niż pułap 180 EUR za MWh wytworzonej energii elektrycznej przewidziany w pierwszym z tych przepisów, z zachowaniem wymogów określonych w art. 8 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia.

32      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa Unii należy uwzględniać nie tylko jego brzmienie, lecz także jego kontekst oraz cele regulacji, której część on stanowi (zob. wyroki: z dnia 17 listopada 1983 r., Merck, 292/82, EU:C:1983:335, pkt 12; z dnia 4 czerwca 2026 r., Landkreis Schweinfurt, C‑621/24, EU:C:2026:450, pkt 56).

33      Jeśli chodzi o brzmienie przepisów, o których wykładnię wniesiono, należy wskazać, że art. 6 ust. 1 rozporządzenia 2022/1854 przewiduje, iż dochody rynkowe uzyskane przez producentów energii elektrycznej ze źródeł, o których mowa w art. 7 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia, są ograniczone do maksymalnie 180 EUR/MWh wytworzonej energii elektrycznej. Co się tyczy art. 8 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia, uściślono w nim, że państwa członkowskie mogą utrzymać lub wprowadzić środki, które „dodatkowo ograniczają” w szczególności dochody rynkowe producentów wytwarzających energię elektryczną ze źródeł wymienionych w art. 7 ust. 1 tego rozporządzenia. W art. 8 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia wymieniono warunki, jakie muszą spełniać środki, o których mowa w tym art. 8 ust. 1.

34      Należy zatem stwierdzić, że z brzmienia tych przepisów wynika, iż państwa członkowskie mogą, z zachowaniem warunków określonych w art. 8 ust. 2 rozporządzenia 2022/1854, w szczególności przyjąć środki, które dodatkowo ograniczają dochody rynkowe uzyskane przez tych producentów. Co więcej, w brzmieniu tym nic nie wskazuje na to, że taki środek nie mógłby przybrać formy środka w postaci pułapu dochodów ustalonego w wysokości niższej niż wysokość przewidziana w art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia, pod warunkiem spełnienia warunków wymienionych w tym art. 8 ust. 2. Przeciwnie, zważywszy, że art. 8 ust. 1 lit. a) wspomnianego rozporządzenia pozwala na przyjęcie środków, „które dodatkowo ograniczają” dochody rynkowe uzyskane przez zainteresowanych producentów, z brzmienia tego przepisu wynika, że środki w postaci pułapu dochodów przyjęte na podstawie tego art. 8 ust. 1 lit. a) mogą przewidywać pułap niższy niż pułap przewidziany w tym art. 6 ust. 1 (zob. podobnie wyroki: z dnia 18 grudnia 2025 r., Electrabel i in., C‑633/23, EU:C:2025:991, pkt 29, 30; a także z dnia 22 stycznia 2026 r., Secab, C‑423/23, EU:C:2026:32, pkt 42).

35      Tę literalną wykładnię potwierdza kontekst, w jaki wpisują się art. 6 ust. 1 i art. 8 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2022/1854. Po pierwsze, w art. 8 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia przewidziano bowiem, że państwa członkowskie mogą ustalić wyższy pułap dochodów rynkowych dla producentów wytwarzających energię elektryczną ze źródeł wymienionych w art. 7 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia, pod warunkiem że ich inwestycje i koszty operacyjne przekraczają maksymalną wartość określoną w art. 6 ust. 1 rozporządzenia. Po drugie, w art. 8 ust. 1 lit. d) tego rozporządzenia przewidziano, że państwa członkowskie mogą ustalić odrębny pułap dochodów rynkowych uzyskanych ze sprzedaży energii elektrycznej wyprodukowanej z węgla kamiennego.

36      Okoliczności te potwierdzają zatem, że wśród środków, które państwa członkowskie mogą przyjąć na podstawie art. 8 ust. 1 rozporządzenia 2022/1854, znajdują się środki w postaci pułapu dochodów rynkowych ustalone na poziomach innych niż poziom przewidziany w art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia.

37      Wykładnia przyjęta w pkt 34 niniejszego wyroku znajduje również potwierdzenie w celu realizowanym przez rozporządzenie 2022/1854, wyrażonym w jego art. 1, zgodnie z którym rozporządzenie to zmierza w szczególności do wprowadzenia pułapu dochodów rynkowych, które niektórzy producenci uzyskują z wytwarzania energii elektrycznej, i ich ukierunkowaną redystrybucję na rzecz odbiorców końcowych energii elektrycznej, i to, jak wskazano w motywie 12 wspomnianego rozporządzenia, w celu ochrony konsumentów poprzez obniżenie stopy inflacji. W tym względzie w motywie 25 tego rozporządzenia uściślono, że w sytuacji, w której konsumenci są narażeni na wyjątkowo wysokie ceny szkodzące również gospodarce Unii, konieczne jest tymczasowe ograniczenie nadzwyczajnych dochodów rynkowych producentów o niższych kosztach krańcowych poprzez zastosowanie pułapu dochodów rynkowych uzyskanych ze sprzedaży energii elektrycznej w Unii. Podobnie w motywie 46 rozporządzenia 2022/1854 wskazano, że państwa członkowskie powinny zapewnić, aby nadwyżki dochodu wynikające z zastosowania pułapu dochodów rynkowych w dziedzinie energii elektrycznej były przekazywane odbiorcom końcowym energii elektrycznej w celu złagodzenia skutków wyjątkowo wysokich cen energii elektrycznej.

38      Tymczasem, gdyby środki dodatkowo ograniczające uzyskiwane dochody rynkowe, jakie mogą zostać przyjęte przez państwa członkowskie na podstawie art. 8 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2022/1854, nie obejmowały środków w postaci pułapu dochodów na poziomie niższym niż pułap dochodów przewidziany w art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia, mimo że taki środek w postaci pułapu został co do zasady uznany przez prawodawcę Unii za szczególnie odpowiedni do realizacji tego celu, zostałaby naruszona pełna skuteczność (effet utile) tego rozporządzenia. W tych okolicznościach państwa członkowskie byłyby bowiem pozbawione narzędzia uznanego jednak przez prawodawcę Unii za szczególnie odpowiednie do realizacji wspomnianego celu.

39      Artykuł 6 ust. 1 i art. 8 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2022/1854 nie stoją zatem na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie przyjęło na podstawie drugiego z tych przepisów środek w postaci pułapu dochodów rynkowych uzyskanych przez producentów energii elektrycznej ze źródeł wymienionych w art. 7 ust. 1 tego rozporządzenia, którego wysokość jest ustalona na poziomie niższym niż poziom przewidziany w pierwszym z tych przepisów, o ile spełnione są warunki określone w art. 8 ust. 2 tego rozporządzenia.

40      Ponadto, po pierwsze, biorąc pod uwagę, że z postanowienia odsyłającego wynika, iż składki celowe rozpatrywane w postępowaniu głównym są należne z tytułu transakcji przeprowadzanych na rynku energii bilansującej, należy podkreślić, że zgodnie z art. 7 ust. 4 rozporządzenia 2022/1854 państwa członkowskie mogą zdecydować, iż pułap dochodów rynkowych nie ma zastosowania do dochodów pochodzących w szczególności ze sprzedaży energii elektrycznej na rynku energii bilansującej. W związku z tym, w braku skorzystania z tego uprawnienia przez dane państwo członkowskie, środek w postaci pułapu dochodów przewidziany w art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia lub, w stosownym przypadku, wprowadzony przez państwo członkowskie na podstawie art. 8 ust. 1 lit. a) wspomnianego rozporządzenia ma co do zasady zastosowanie do dochodów pochodzących ze sprzedaży energii elektrycznej zrealizowanej na tym rynku. Wynika z tego, że nawet gdyby okoliczność ta została potwierdzona przez sąd odsyłający, nie miałaby ona wpływu na wykładnię dokonaną w pkt 33–39 niniejszego wyroku.

41      Po drugie, zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia 2022/1854 pułap dochodów rynkowych przewidziany w art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia nie ma zastosowania do producentów, których dochody z MWh wyprodukowanej energii elektrycznej są już ograniczone w wyniku środków państwowych lub publicznych innych niż przyjęte na mocy art. 8 tego rozporządzenia. Jednakże z postanowienia odsyłającego nie wynika, by taka sytuacja miała miejsce w postępowaniu głównym.

42      W świetle wszystkich powyższych rozważań odpowiedź na pytanie pierwsze brzmi następująco: art. 6 ust. 1 i art. 8 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2022/1854 należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie określeniu przez państwo członkowskie na okres od 1 grudnia 2022 r. do 30 czerwca 2023 r. pułapu dochodów rynkowych uzyskanych przez producentów energii elektrycznej ze źródeł, o których mowa w art. 7 ust. 1 tego rozporządzenia, w wysokości niższej niż pułap 180 EUR za MWh wytworzonej energii elektrycznej przewidziany w pierwszym z tych przepisów, z zachowaniem wymogów określonych w art. 8 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia.

 W przedmiocie pytania drugiego

43      Należy zauważyć, że literalne brzmienie pytania drugiego zadanego przez sąd odsyłający sprowadza się do zapytania Trybunału o możliwość wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zgodności przepisu prawa krajowego z prawem Unii. Tymczasem w ramach systemu współpracy ustanowionego w art. 267 TFUE do Trybunału nie należy orzekanie w przedmiocie zgodności przepisów prawa krajowego z przepisami prawa Unii, w związku z czym Trybunał nie może udzielić odpowiedzi na to pytanie w brzmieniu, w jakim zostało ono sformułowane. Natomiast zadaniem Trybunału jest dostarczenie sądowi krajowemu wszystkich elementów wykładni prawa Unii, które mogą mu być pomocne w dokonaniu oceny zgodności przepisów prawa krajowego z uregulowaniami Unii (zob. podobnie wyroki: z dnia 6 marca 2007 r., Placanica i in., C‑338/04, C‑359/04 i C‑360/04, EU:C:2007:133, pkt 36, 37 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 12 marca 2026 r., Zirvatta, C‑597/24, EU:C:2026:198, pkt 37).

44      Z art. 94 regulaminu postępowania przed Trybunałem oraz z utrwalonego orzecznictwa wynika jednak, że aby dokonać wykładni prawa Unii, która będzie użyteczna dla sądu krajowego, wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym musi, po pierwsze, zawierać zwięzłe omówienie przedmiotu sporu w postępowaniu głównym oraz istotnych okoliczności faktycznych, jakie ustalił sąd odsyłający, lub co najmniej wskazanie okoliczności faktycznych, na jakich są oparte pytania. Po drugie, powinien on zawierać treść przepisów krajowych mogących mieć zastosowanie w sprawie w postępowaniu głównym oraz, w stosownym przypadku, wskazanie istotnego dla sprawy orzecznictwa sądów krajowych. Po trzecie, sąd odsyłający powinien omówić powody, dla których rozpatruje kwestię wykładni lub ważności określonych przepisów prawa Unii, jak również związek, jaki dostrzega on między tymi przepisami a uregulowaniami krajowymi mającymi zastosowanie w postępowaniu głównym (zob. postanowienie prezesa Trybunału z dnia 12 czerwca 2014 r., Municipiul Piatra Neamț, C‑13/14, EU:C:2014:2000, pkt 10 i przytoczone tam orzecznictwo, a także wyrok z dnia 4 czerwca 2026 r., Darashev, C‑312/24, EU:C:2026:449, pkt 56).

45      W niniejszej sprawie jest prawdą, że sąd odsyłający przedstawił brzmienie przepisów krajowych mających zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym oraz zwięzłe omówienie przedmiotu tego sporu. Jednakże, jak zauważyła również Komisja Europejska, wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym nie zawiera żadnego wyjaśnienia powodów odmiennego traktowania producentów energii elektrycznej, którzy zostali objęci środkiem w postaci pułapu dochodów rozpatrywanym w postępowaniu głównym w zależności od tego, czy w dniu 8 października 2022 r. byli oni związani umową o premie kompensacyjne. W szczególności sąd odsyłający nie wyjaśnia, w jaki sposób sytuacja tych producentów, którzy byli związani taką umową w tym dniu, różni się – lub nie różni się – od sytuacji producentów, którzy nie byli związani taką umową. Nie przedstawia on również celów, do których prawodawca krajowy mógł dążyć przy dokonywaniu tego rozróżnienia, ani powodów, dla których zastanawia się on nad wykładnią art. 8 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2022/1854, ani związku, jaki dostrzega on między tym przepisem a przepisami krajowymi mającymi zastosowanie w sporze w postępowaniu głównym.

46      Tak więc nawet gdyby uznać, że poprzez pytanie drugie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 8 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2022/1854 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym takim jak opisane w treści tego pytania drugiego, należy stwierdzić, że Trybunał nie dysponuje informacjami niezbędnymi do udzielenia na nie użytecznej odpowiedzi.

47      W konsekwencji to pytanie drugie należy uznać za niedopuszczalne.

 W przedmiocie kosztów

48      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

Z powyższych względów Trybunał (dziewiąta izba) orzeka, co następuje:

Artykuł 6 ust. 1 i art. 8 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady (UE) 2022/1854 z dnia 6 października 2022 r. w sprawie interwencji w sytuacji nadzwyczajnej w celu rozwiązania problemu wysokich cen energii

należy interpretować w ten sposób, że:

nie stoją one na przeszkodzie określeniu przez państwo członkowskie na okres od 1 grudnia 2022 r. do 30 czerwca 2023 r. pułapu dochodów rynkowych uzyskanych przez producentów energii elektrycznej ze źródeł, o których mowa w art. 7 ust. 1 tego rozporządzenia, w wysokości niższej niż pułap 180 EUR za megawatogodzinę (MWh) wytworzonej energii elektrycznej przewidziany w pierwszym z tych przepisów, z zachowaniem wymogów określonych w art. 8 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia.

Podpisy

*      Język postępowania: bułgarski.