Voorlopige editie

ARREST VAN HET HOF (Negende kamer)

22 oktober 2026 (*)

„ Prejudiciële verwijzing – Interne markt voor elektriciteit – Verordening (EU) 2022/1854 – Noodinterventie in verband met de hoge energieprijzen – Artikel 6, lid 1 – Artikel 8, lid 1, onder a), en lid 2 – Plafond op de marktinkomsten van elektriciteitsproducenten die bepaalde energiebronnen gebruiken – Nationaal plafond lager dan 180 EUR per megawattuur (MWh) geproduceerde elektriciteit – Toelaatbaarheid – Gedifferentieerd plafond naargelang de betrokken producent op 8 oktober 2022 al dan niet gebonden was door een overeenkomst inzake compensatiepremies – Evenredigheid en discriminatieverbod – Ontbreken van voldoendegegevens – Niet-ontvankelijkheid ”

In zaak C‑187/25,

betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door de Administrativen sad Plovdiv (bestuursrechter in eerste aanleg Plovdiv, Bulgarije) bij beslissing van 7 maart 2025, ingekomen bij het Hof op 7 maart 2025, in de procedure

„EVN Bulgaria Renewables” EOOD

tegen

Direktor na Teritorialna direktsia Plovdiv na Natsionalnata agentsia za prihodite,

in tegenwoordigheid van:

Okrazhna prokuratura gr. Plovdiv,

wijst

HET HOF (Negende kamer),

samengesteld als volgt: I. Jarukaitis (rapporteur), president van de Vierde kamer, waarnemend voor de president van de Negende kamer, N. Jääskinen en M. Condinanzi, rechters,

advocaat-generaal: A. Biondi,

griffier: V. Di Bucci,

gezien de stukken,

gelet op de opmerkingen van:

–        „EVN Bulgaria Renewables” EOOD, vertegenwoordigd door G. Petkova, advokat,

–        de Direktor na Teritorialna direktsia Plovdiv na Natsionalnata agentsia za prihodite, vertegenwoordigd door P. Georgiev,

–        de Ierse regering, vertegenwoordigd door M. Browne, Chief State Solicitor, S. Finnegan en A. Joyce als gemachtigden, bijgestaan door C. Donnelly, SC, en S. Brittain, BL,

–        de Europese Commissie, vertegenwoordigd door O. Beynet, T. Scharf en I. Zaloguin als gemachtigden,

gelet op de beslissing, de advocaat-generaal gehoord, om de zaak zonder conclusie te berechten,

het navolgende

Arrest

1        Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 6, lid 1, en artikel 8, lid 1, onder a), en lid 2, van verordening (EU) 2022/1854 van de Raad van 6 oktober 2022 betreffende een noodinterventie in verband met de hoge energieprijzen (PB 2022, L 261 I, blz. 1).

2        Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen „EVN Bulgaria Renewables” EOOD (hierna: „EVN”) en de Direktor na Teritorialna direktsia Plovdiv na Natsionalnata agentsia za prihodite (directeur van de territoriale directie Plovdiv van het nationaal agentschap voor overheidsinkomsten, Bulgarije; hierna: „belastingdienst”) over de rechtmatigheid van een belastingaanslag.

 Toepasselijke bepalingen

 Unierecht

3        De overwegingen 12, 25 en 46 van verordening 2022/1854 luidden:

„(12)      [...] Een uniforme verplichting om de surplussen aan inkomsten door te berekenen aan de verbruikers zou alle lidstaten in staat stellen hun consumenten te beschermen. Het positieve effect op de energieprijzen zou een positieve impact hebben op de onderling verbonden energiemarkt van de [Europese] Unie en zou ook helpen de inflatie te temperen. [...]

[...]

(25)      In een situatie waarin consumenten worden blootgesteld aan extreem hoge prijzen die ook schadelijk zijn voor de economie van de Unie, moeten de buitengewone marktinkomsten van producenten met lagere marginale kosten tijdelijk worden beperkt door de toepassing van het plafond op marktinkomsten uit de verkoop van elektriciteit binnen de Unie.

[...]

(46)      De lidstaten moeten ervoor zorgen dat het surplus aan inkomsten dat voortvloeit uit de toepassing van het plafond op marktinkomsten op het gebied van elektriciteit, wordt doorgegeven aan de eindafnemers van elektriciteit om de gevolgen van uitzonderlijk hoge elektriciteitsprijzen te beperken. Het surplus aan inkomsten moet gericht zijn op de afnemers, met inbegrip van zowel huishoudens als bedrijven, die bijzonder zwaar worden getroffen door de hoge elektriciteitsprijzen. [...]”

4        Artikel 1 („Onderwerp en toepassingsgebied”) van deze verordening bepaalde:

„Bij deze verordening wordt een noodinterventie vastgesteld om de gevolgen van de hoge energieprijzen te verzachten door middel van uitzonderlijke, gerichte en in de tijd beperkte maatregelen. Die maatregelen zijn erop gericht [...] een plafond te introduceren op de marktinkomsten die bepaalde producenten ontvangen uit de opwekking van elektriciteit en deze op gerichte wijze onder de eindafnemers van elektriciteit te herverdelen, [...] om bij te dragen tot de betaalbaarheid van energie voor huishoudens en bedrijven.”

5        Artikel 6 („Verplicht plafond op marktinkomsten”) van deze verordening bepaalde in lid 1:

„De marktinkomsten van producenten die elektriciteit opwekken uit de in artikel 7, lid 1, bedoelde bronnen worden geplafonneerd op maximaal 180 EUR per MWh geproduceerde elektriciteit.”

6        Artikel 7 („Toepassing van het plafond op marktinkomsten van elektriciteitsproducenten”) van deze verordening bepaalde:

„1.      Het in artikel 6 vastgestelde plafond op marktinkomsten is van toepassing op de marktinkomsten uit de verkoop van elektriciteit die wordt opgewekt uit de volgende bronnen:

a)      windenergie;

[...]

2.      Het in artikel 6, lid 1, vastgestelde plafond op marktinkomsten is niet van toepassing [...] op producenten waarvan de inkomsten per MWh geproduceerde elektriciteit reeds door andere, niet uit hoofde van artikel 8 vastgestelde overheidsmaatregelen worden geplafonneerd.

[...]

4.      De lidstaten kunnen besluiten dat het plafond op marktinkomsten niet van toepassing is op de inkomsten uit de verkoop van elektriciteit op de balanceringsenergiemarkt [...].

[...]”

7        Artikel 8 („Nationale crisismaatregelen”) van verordening 2022/1854 luidde als volgt:

„1.      De lidstaten kunnen:

a)      maatregelen handhaven of invoeren die de marktinkomsten van de producenten die elektriciteit opwekken uit de in artikel 7, lid 1, genoemde bronnen, [...] verder beperken [...];

b)      een hoger plafond op marktinkomsten vaststellen voor producenten die elektriciteit opwekken uit de in artikel 7, lid 1, genoemde bronnen, mits hun investeringen en exploitatiekosten het in artikel 6, lid 1, vastgestelde maximum overschrijden;

[...]

d)      een specifiek plafond vaststellen voor de marktinkomsten uit de verkoop van elektriciteit uit steenkool;

[...]

2.      De in lid 1 bedoelde maatregelen, overeenkomstig deze verordening:

a)      zijn evenredig en niet-discriminerend;

b)      ondermijnen investeringssignalen niet;

c)      zorgen ervoor dat de investerings- en exploitatiekosten worden gedekt;

d)      hebben geen verstorende werking op de groothandelsmarkt voor elektriciteit en hebben in het bijzonder geen gevolgen voor de rangorde van in te zetten capaciteit (‚merit order’) en de prijsvorming op de groothandelsmarkt;

e)      zijn verenigbaar met het Unierecht.”

8        Artikel 22 („Inwerkingtreding en toepassing”) van deze verordening bepaalde:

„1.      Deze verordening treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

2.      Onverminderd de verplichting om de verdeling van het surplus aan inkomsten overeenkomstig artikel 10 te waarborgen [...], is deze verordening van toepassing tot en met 31 december 2023, waarbij het volgende geldt:

[...]

c)      De artikelen 6, 7 en 8 zijn van toepassing van 1 december 2022 tot en met 30 juni 2023;

[...]”

 Bulgaars recht

 Wet betreffende energie uit hernieuwbare bronnen

9        Artikel 31 van de Zakon za energiyata ot vazobnovyaemi iztochnitsi (wet betreffende energie uit hernieuwbare bronnen) (DV nr. 35 van 3 mei 2011), in de op het hoofdgeding toepasselijke versie (DV nr. 29 van 10 april 2012), bepaalt:

„(1)      De elektriciteit die wordt opgewekt uit hernieuwbare bronnen wordt door de openbare leverancier of de eindleveranciers afgenomen tegen de door de Darzhavna Komisia za energiyno i vodno regulirane [(staatscommissie voor energie- en waterregulering, Bulgarije), thans de Komisia za energiyno i vodno regulirane (commissie voor energie- en waterregulering, Bulgarije; hierna: ‚KEVR’)] vastgestelde voorkeursprijs, met ingang van de datum van ingebruikneming [...] van de elektriciteitscentrale [...].

(2)      Elektriciteit uit hernieuwbare bronnen als bedoeld in lid 1 wordt aangekocht op basis van langlopende afnameovereenkomsten met de volgende looptijden:

[...]

2.      twaalf jaar voor elektriciteit uit windenergie;

[...]”

 Energiewet en wet tot wijziging en aanvulling van de energiewet

10      De Zakon za energetikata (energiewet) (DV nr. 107 van 9 december 2003) is meerdere malen gewijzigd, onder meer bij de Zakon za izmenenie i dopalnenie na zakona za energetikata (wet tot wijziging en aanvulling van de energiewet) (DV nr. 38 van 8 mei 2018). § 68 van de overgangs- en slotbepalingen van laatstgenoemde wet bepaalt:

„(1)      Uiterlijk op 31 oktober 2018 sluiten producenten die elektriciteit opwekken uit hernieuwbare bronnen in elektriciteitscentrales met een totaal geïnstalleerd vermogen van 4 [megawatt (MW)] en meer dan 4 MW met het fonds ‚Sigurnost na elektroenergiynata sistema’ [fonds ‚Zekerheid van het elektriciteitssysteem’, Bulgarije (hierna: ‚FSES’)] een overeenkomst inzake compensatiepremies voor de hoeveelheden elektriciteit die zij opwekken, tot maximaal de voor hen vastgestelde specifieke nettoproductie op basis waarvan hun voorkeursprijs is bepaald. De overeenkomsten inzake compensatiepremies treden uiterlijk op 1 januari 2019 in werking.

(2)      De premie wordt jaarlijks, uiterlijk op 30 juni, door de [KEVR] vastgesteld als het verschil tussen enerzijds de vóór de inwerkingtreding van deze wet bepaalde voorkeursprijs of de geactualiseerde voorkeursprijs voor de installatie en anderzijds de geraamde marktprijs voor elektriciteit uit hernieuwbare bronnen die voor deze periode is bepaald, afhankelijk van de primaire energiebron.

[...]

(4)      De premie wordt toegekend tot het verstrijken van de betrokken langlopende afnameovereenkomst [...], die vóór de inwerkingtreding van deze wet is gesloten.

[...]

(8)      Vanaf de datum van inwerkingtreding van de in lid 1 bedoelde overeenkomst wordt de vóór de inwerkingtreding van deze wet gesloten afnameovereenkomst van de in lid 1 bedoelde producent geacht te zijn beëindigd en nemen de openbare leverancier of de eindleveranciers de door deze producent opgewekte elektriciteit niet tegen een voorkeursprijs af.

(9)      Vanaf 1 juli 2018 tot de inwerkingtreding van de in lid 1 bedoelde overeenkomst neemt de openbare leverancier elektriciteit tegen voorkeursprijzen af van de in lid 1 bedoelde producenten die op het elektriciteitstransmissienet zijn aangesloten.

[...]”

11      § 1, punt 42, van de aanvullende bepalingen op de energiewet, in de op het hoofdgeding toepasselijke versie, bepaalt:

„Voor de toepassing van deze wet wordt verstaan onder:

[...]

42.      ‚Geraamde marktprijs per groep producenten naargelang van de primaire energiebron’: de gewogen gemiddelde jaarprijs die door de [KEVR] wordt vastgesteld volgens de methodologie voor elektriciteit die wordt opgewekt uit zonne-energie, windenergie, waterkrachtcentrales met een geïnstalleerd vermogen van ten hoogste 10 MW, biomassa en andere soorten hernieuwbare bronnen, en voor elektriciteit die wordt opgewekt door hoogrenderende warmtekrachtkoppeling uit aardgas en steenkool.”

 Wet betreffende de toepassing van de begrotingswetten voor 2022

12      De Zakon za prilagane na razporedbi na Zakona za darzhavnia byudzhet na Republika Bulgaria za 2022 g., Zakona za byudzheta na darzhavnoto obshtestveno osiguryavane za 2022 g. i Zakona za byudzheta na Natsionalnata zdravnoosiguritelna kasa za 2022 g. (wet betreffende de toepassing van bepalingen van de wet betreffende de staatsbegroting van de Republiek Bulgarije voor 2022, de wet betreffende de begroting van de sociale zekerheid van de staat voor 2022 en de wet betreffende de begroting van het nationale ziekenfonds voor 2022) (DV nr. 104 van 30 december 2022), in de op het hoofdgeding toepasselijke versie (hierna: „wet betreffende de toepassing van de begrotingswetten voor 2022”), bepaalt in § 8 van de overgangs- en slotbepalingen ervan:

„(1)      Elektriciteitsproducenten met installaties voor elektriciteitsproductie met een geïnstalleerd vermogen van meer dan 1 MW, van wie de marktinkomsten afkomstig zijn uit de verkoop van elektriciteit die wordt opgewekt uit de in artikel 7, lid 1, van [verordening 2022/1854] bedoelde bronnen, [...] betalen aan het [FSES] doelgebonden bijdragen ten belope van het positieve verschil tussen de marktinkomsten, exclusief belasting over de toegevoegde waarde [(btw)], en het vastgestelde inkomstenplafond, dat wordt berekend door de waarden voor het betrokken type producent toe te passen, met een leveringsperiode van 1 december 2022 tot en met 30 juni 2023, met uitzondering van transacties in balanceringsenergie die nodig zijn voor de dekking van de balanceringsbehoeften van het elektriciteitssysteem door de vennootschap ESO (Elektroenergien sistemen operator [elektriciteitssysteembeheerder]) EAD. Het bedrag van de doelgebonden bijdrage wordt voor elke transactie berekend.

(2)      De waarden die worden gebruikt om het inkomstenplafond voor het in punt 1 bedoelde type producent te berekenen, worden vastgesteld bij besluit van de Miniskerski savet [ministerraad, (Bulgarije)].

(3)      Producenten met installaties voor elektriciteitsproductie met een geïnstalleerd vermogen van meer dan 1 MWh, die partij zijn bij een op 8 oktober 2022 geldende overeenkomst inzake compensatiepremies en van wie de marktinkomsten afkomstig zijn uit de verkoop van elektriciteit die wordt opgewekt uit de in artikel 7, lid 1, van [verordening 2022/1854] bedoelde bronnen, betalen aan het [FSES] doelgebonden bijdragen over de marktinkomsten voor elke transactie die tegen vrij overeengekomen prijzen, exclusief [btw], wordt gesloten met een leveringsperiode van 1 december 2022 tot en met 30 juni 2023, met uitzondering van transacties in balanceringsenergie. Het bedrag van de doelgebonden bijdrage voor elke transactie wordt als volgt berekend:

1.      het positieve verschil tussen de marktinkomsten tegen vrij overeengekomen prijzen (gerealiseerde marktprijs) uit de betrokken transactie, exclusief [btw], en het vastgestelde inkomstenplafond, dat wordt berekend door de geraamde marktprijs toe te passen krachtens het tariefbesluit van de [KEVR] waarbij de geldende premie voor de betrokken producent wordt vastgesteld, waar het gaat om producenten voor wie het bedrag van deze premie niet gelijk is aan 0,00 [Bulgaarse lev (BGN)] per MW exclusief [btw], en

2.      90 % van het positieve verschil tussen de marktinkomsten tegen vrij overeengekomen prijzen (gerealiseerde marktprijs) uit de betrokken transactie, exclusief [btw], en het vastgestelde inkomstenplafond, dat wordt berekend door de voorkeursprijs toe te passen die bij besluit van de [KEVR] overeenkomstig de overeenkomst inzake compensatiepremies is vastgesteld, waar het gaat om producenten voor wie het vastgestelde bedrag van de geldende premie 0,00 BGN per MWh exclusief [btw] bedraagt.

[...]”

 Hoofdgeding en prejudiciële vragen

13      EVN is een elektriciteitsproducent met statutaire zetel in Bulgarije. Zij is eigenaar van een windenergiecentrale in Kavarna (Bulgarije) met een totaal geïnstalleerd vermogen van 16 MW, die op 8 juni 2012 in gebruik is genomen. Op 28 juni 2012 heeft EVN overeenkomstig artikel 31 van de wet betreffende energie uit hernieuwbare bronnen, in de op het hoofdgeding toepasselijke versie, met Natsionalna elektricheska kompaniya AD een overeenkomst voor de afname van de door deze centrale opgewekte elektriciteit gesloten (hierna: „elektriciteitsafnameovereenkomst”) voor de periode tot 28 juni 2024, tegen een voorkeursprijs van 191 BGN (ongeveer 98 EUR) per MWh.

14      Na wetswijzigingen in de regeling voor de afname van elektriciteit uit hernieuwbare bronnen is deze overeenkomst vervangen door een op 28 september 2018 gesloten overeenkomst inzake compensatiepremies. De elektriciteitsafnameovereenkomst is daarbij beëindigd op grond van § 68, lid 8, van de overgangs- en slotbepalingen van de wet tot wijziging en aanvulling van de energiewet. Krachtens deze overeenkomst inzake compensatiepremies is het FSES verplicht aan EVN een premie te betalen voor de hoeveelheid elektriciteit die door de windenergiecentrale in Kavarna is opgewekt en waarvoor EVN transacties op de balanceringsenergiemarkt heeft verricht. De premie per MWh elektriciteit komt overeen met het verschil tussen de in de elektriciteitsafnameovereenkomst vastgelegde voorkeursprijs en de geraamde prijs, die voor de betrokken periode bij besluit van de KEVR wordt vastgesteld.

15      De laatste premie krachtens deze overeenkomst inzake compensatiepremies is voor oktober 2021 aan EVN betaald. Na die maand was de door de KEVR vastgestelde geraamde prijs hoger dan de in de elektriciteitsafnameovereenkomst vastgelegde voorkeursprijs. Bijgevolg is de premie voor de door deze centrale opgewekte elektriciteit vastgesteld op 0 BGN per MWh.

16      Omdat EVN van mening was dat de overeenkomst inzake compensatiepremies op 30 november 2021 was beëindigd, heeft zij voor de centrale in Kavarna voor de periode van 1 december 2022 tot en met 30 juni 2023 overeenkomstig § 8 van de overgangs- en slotbepalingen van de wet betreffende de toepassing van de begrotingswetten voor 2022 doelgebonden bijdragen betaald, die werden berekend door toepassing van het inkomstenplafond van 350 BGN (ongeveer 180 EUR) dat krachtens § 8, leden 1 en 2, was vastgesteld.

17      Bij belastingaanslag van 27 juni 2024 zijn voor diezelfde periode andere bedragen aan doelgebonden bijdragen ten laste van EVN vastgesteld, waarbij de voorkeursprijs van 191 BGN per MWh geproduceerde elektriciteit als plafond is gehanteerd. Op grond van deze belastingaanslag moet EVN doelgebonden bijdragen van 1 818 884,99 BGN (ongeveer 929 980 EUR) betalen, alsook vertragingsrente van 320 462 BGN (ongeveer 163 850 EUR).

18      EVN heeft bij de belastingdienst bezwaar gemaakt tegen deze belastingaanslag en heeft daarbij onder meer aangevoerd dat deze in strijd was met artikel 6, lid 1, en artikel 8, lid 2, onder a), van verordening 2022/1854. Bij besluit van 12 september 2024 heeft deze dienst de belastingaanslag bevestigd. Daarop heeft EVN zich gewend tot de Administrativen sad Plovdiv (bestuursrechter in eerste aanleg Plovdiv, Bulgarije), de verwijzende rechter, om de vernietiging van die aanslag te verkrijgen.

19      De verwijzende rechter merkt in de eerste plaats op dat de belastingdienst de toepassing van een krachtens § 8 van de overgangs- en slotbepalingen van de wet betreffende de toepassing van de begrotingswetten voor 2022 vastgesteld plafond op marktinkomsten rechtvaardigt op grond dat deze nationale bepaling uitvoering geeft aan artikel 6, lid 1, van verordening 2022/1854. Hij voegt daaraan toe dat deze dienst laatstgenoemde bepaling aldus uitlegt dat zij uitsluitend een bovengrens voor het plafond vaststelt en de lidstaten dus vrijlaat om een plafond van minder dan 180 EUR per MWh vast te stellen zonder rekening te houden met de vereisten van artikel 8, lid 2, van deze verordening. EVN betwist deze uitlegging.

20      In de tweede plaats zet deze rechter uiteen dat § 8 van de overgangs- en slotbepalingen van de wet betreffende de toepassing van de begrotingswetten voor 2022, zoals die bepaling door de belastingdienst wordt toegepast, verschillende waarden invoert voor de inkomstenplafonds van producenten die elektriciteit opwekken uit hernieuwbare bronnen, naargelang op 8 oktober 2022 al dan niet een overeenkomst inzake compensatiepremies met het FSES bestond.

21      In dit verband verduidelijkt hij dat het inkomstenplafond voor producenten zonder overeenkomst of van wie de overeenkomsten op die datum reeds waren beëindigd, 350 BGN per MWh geproduceerde elektriciteit bedraagt overeenkomstig § 8, lid 1, gelezen in samenhang met lid 2 ervan en met een besluit van de ministerraad. Voor producenten die partij zijn bij overeenkomsten inzake compensatiepremies die op 8 oktober 2022 nog van kracht waren en op grond waarvan een premie van 0 BGN per MWh verschuldigd is, geldt daarentegen overeenkomstig § 8, lid 3, punt 2, een inkomstenplafond dat overeenkomt met de in de elektriciteitsafnameovereenkomst bedongen voorkeursprijs. De doelgebonden bijdrage bedraagt dan 90 % van het positieve verschil tussen de marktinkomsten tegen vrij overeengekomen prijzen voor de betrokken transactie, exclusief btw, en het aldus vastgestelde plafond.

22      De verwijzende rechter merkt op dat deze regeling het bij artikel 6, lid 1, van verordening 2022/1854 ingevoerde prijsplafond verlaagt en geeft aan dat de vraag rijst of deze regeling in strijd is met de beginselen van evenredigheid en non-discriminatie, aangezien het plafond op inkomsten uit de productie van elektriciteit uit hernieuwbare bronnen, dat overeenkomt met de voorkeursprijs krachtens de beëindigde elektriciteitsafnameovereenkomst, afhankelijk is van de vraag of op 8 oktober 2022 een overeenkomst inzake compensatiepremies van kracht was op grond waarvan hoe dan ook geen premie verschuldigd is.

23      In deze omstandigheden heeft de Administrativen sad Plovdiv de behandeling van de zaak geschorst en het Hof de volgende prejudiciële vragen gesteld:

„1)      Moet artikel 6, lid 1, van [verordening 2022/1854] aldus worden uitgelegd dat het verplichte plafond dat daarbij wordt ingevoerd voor de marktinkomsten uit de productie van elektriciteit uit de in artikel 7, lid 1, [ervan] genoemde bronnen ten belope van 180 EUR per MWh geproduceerde elektriciteit een Uniebreed uniform plafond op marktinkomsten vormt dat in alle lidstaten geldt, en dat de lidstaten verdere maatregelen kunnen handhaven of invoeren die de marktinkomsten verder beperken, waarbij zij onder meer in de gevallen als bedoeld in artikel 8, lid 1, onder a), een lager plafond kunnen vaststellen met inachtneming van de vereisten van artikel 8, lid 2, [van deze verordening]?

2)      Voldoet de regeling van § 8, lid 3, punt 2, van de overgangs- en slotbepalingen van de [wet betreffende de toepassing van de begrotingswetten voor 2022] op grond waarvan het inkomstenplafond ten belope van de in de overeenkomst inzake de aankoop van elektriciteit vastgestelde voorkeursprijs overeenkomstig artikel 31 van de [wet betreffende energie uit hernieuwbare bronnen, in de op het hoofdgeding toepasselijke versie,] van toepassing is op de marktinkomsten uit de productie van elektriciteit uit de in artikel 7, lid 1, van [verordening 2022/1854] genoemde bronnen, die zijn gerealiseerd door producenten van wie de overeenkomsten inzake compensatiepremies als bedoeld in § 68, lid 1, gelezen in samenhang met § 68, lid 9, [van de overgangs- en slotbepalingen] van de wet tot wijziging en aanvulling van de energiewet betreffende de betrokken installatie, op 8 oktober 2022 nog niet waren beëindigd, aan de vereisten van artikel 8, lid 2, van [verordening 2022/1854] en met name aan de vereisten van evenredigheid en non-discriminatie overeenkomstig artikel 8, lid 2, onder a), van de verordening?”

 Ontvankelijkheid van het verzoek om een prejudiciële beslissing

24      De belastingdienst betoogt dat het onderhavige verzoek om een prejudiciële beslissing zonder voorwerp is omdat de nationale regels die van toepassing zijn op de in de wet betreffende de toepassing van de begrotingswetten voor 2022 bedoelde doelgebonden bijdragen strikt moeten worden toegepast en zich niet lenen voor uitlegging. Daarmee betwist deze dienst in wezen de ontvankelijkheid van dit verzoek.

25      In herinnering moet worden gebracht dat het volgens artikel 267 VWEU aan de nationale rechter en niet aan de partijen in het hoofdgeding staat om zich tot het Hof te wenden. Aangezien de bevoegdheid om de aan het Hof voor te leggen vragen te bepalen alleen aan de nationale rechter toekomt, kunnen partijen die vragen niet zonder voorwerp laten verklaren (arrest van 9 december 1965, Singer, 44/65, EU:C:1965:122, blz. 1148).

26      Bovendien rust er een vermoeden van relevantie op de vragen betreffende de uitlegging van het Unierecht die de nationale rechter heeft gesteld binnen het onder zijn eigen verantwoordelijkheid geschetste wettelijke en feitelijke kader, ten aanzien waarvan het niet aan het Hof is de juistheid te onderzoeken. Het Hof kan slechts weigeren uitspraak te doen op een verzoek van een nationale rechter om een prejudiciële beslissing wanneer duidelijk blijkt dat de gevraagde uitlegging van het Unierecht geen verband houdt met een reëel geschil of met het voorwerp van het hoofdgeding, wanneer het vraagstuk van hypothetische aard is of wanneer het Hof niet beschikt over de gegevens, feitelijk en rechtens, die noodzakelijk zijn om een zinvol antwoord te geven op de gestelde vragen (arresten van 24 juni 2008, Commune de Mesquer, C‑188/07, EU:C:2008:359, punt 30, en 4 juni 2026, Darashev, C‑312/24, EU:C:2026:449, punt 53 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

27      De door de belastingdienst aangevoerde grond voor niet-ontvankelijkheid kan bijgevolg niet leiden tot niet-ontvankelijkheid van het verzoek om een prejudiciële beslissing en moet derhalve worden afgewezen.

 Beantwoording van de prejudiciële vragen

 Eerste vraag

28      Volgens vaste rechtspraak heeft het Hof in het kader van de bij artikel 267 VWEU ingestelde procedure van samenwerking tussen de nationale rechterlijke instanties en het Hof tot taak de verwijzende rechter een voor de oplossing van het bij hem aanhangige geding nuttig antwoord te geven. Daartoe dient het Hof de voorgelegde vraag indien nodig te herformuleren (zie arresten van 17 juli 1997, Krüger, C‑334/95, EU:C:1997:378, punten 22 en 23; 28 november 2000, Roquette Frères, C‑88/99, EU:C:2000:652, punt 18, en 21 mei 2026, Utiledulci, C‑545/24, EU:C:2026:412, punt 16).

29      In casu blijkt uit de verwijzingsbeslissing dat de in § 8 van de overgangs- en slotbepalingen van de wet betreffende de toepassing van de begrotingswetten voor 2022 bedoelde maatregel tot plafonnering van de inkomsten van bepaalde elektriciteitsproducenten, waarvan de toepassing op EVN aanleiding heeft gegeven tot het hoofdgeding, overeenkomstig die bepaling is toegepast op elektriciteitsleveringen in de periode van 1 december 2022 tot en met 30 juni 2023.

30      Voorts waren de bepalingen van verordening 2022/1854 waarvan de verwijzende rechter met zijn eerste vraag om uitlegging verzoekt, volgens de bewoordingen van artikel 22, lid 2, onder c), van die verordening van toepassing van 1 december 2022 tot en met 30 juni 2023. Bovendien heeft het Hof reeds geoordeeld dat uit geen enkele bepaling van die verordening volgt dat zij van toepassing is op een maatregel tot plafonnering van inkomsten die bij een nationale regeling is ingevoerd met betrekking tot een periode voorafgaand aan de inwerkingtreding van die verordening, en a fortiori dat een dergelijke regeling moet voldoen aan de voorwaarden die in die verordening zijn vastgelegd (arrest van 18 december 2025, Electrabel e.a., C‑633/23, EU:C:2025:991, punt 58). Gelet op de ondubbelzinnige bewoordingen van artikel 22, lid 2, onder c), geldt dit noodzakelijkerwijs ook voor een maatregel tot plafonnering van de inkomsten die bij een nationale regeling is ingevoerd voor een periode na de datum waarop die bepalingen niet meer van toepassing waren.

31      In deze omstandigheden moet de eerste vraag worden geherformuleerd en moet worden aangenomen dat de verwijzende rechter daarmee in wezen wenst te vernemen of artikel 6, lid 1, en artikel 8, lid 1, onder a), van verordening 2022/1854 aldus moeten worden uitgelegd dat zij in de weg staan aan de door een lidstaat met inachtneming van de vereisten van artikel 8, lid 2, van deze verordening gedane vaststelling voor de periode van 1 december 2022 tot en met 30 juni 2023 van een plafond op de marktinkomsten van producenten die elektriciteit opwekken uit de in artikel 7, lid 1, van deze verordening bedoelde bronnen, dat lager is dan het in de eerstgenoemde bepaling vastgestelde plafond van 180 EUR per MWh geproduceerde elektriciteit.

32      Volgens vaste rechtspraak moet bij de uitlegging van een Unierechtelijke bepaling niet enkel rekening worden gehouden met de bewoordingen ervan, maar ook met de context ervan en met de doelstellingen die worden nagestreefd met de regeling waarvan zij deel uitmaakt (zie arresten van 17 november 1983, Merck, 292/82, EU:C:1983:335, punt 12, en 4 juni 2026, Landkreis Schweinfurt, C‑621/24, EU:C:2026:450, punt 56).

33      Wat de bewoordingen betreft van de bepalingen waarvan om uitlegging wordt verzocht, moet worden opgemerkt dat artikel 6, lid 1, van verordening 2022/1854 bepaalt dat de marktinkomsten van producenten die elektriciteit opwekken uit de in artikel 7, lid 1, bedoelde bronnen worden geplafonneerd op maximaal 180 EUR per MWh geproduceerde elektriciteit. Artikel 8, lid 1, onder a), van deze verordening verduidelijkt dat de lidstaten maatregelen kunnen handhaven of invoeren die met name de marktinkomsten van producenten die elektriciteit opwekken uit de in artikel 7, lid 1, genoemde bronnen „verder beperken”. Artikel 8, lid 2, van die verordening somt de voorwaarden op waaraan de in artikel 8, lid 1, bedoelde maatregelen moeten voldoen.

34      Vastgesteld moet dus worden dat uit de bewoordingen van deze bepalingen blijkt dat de lidstaten met inachtneming van de in artikel 8, lid 2, van verordening 2022/1854 gestelde voorwaarden met name maatregelen kunnen vaststellen die de marktinkomsten van deze producenten verder beperken. Bovendien wijst niets in die bewoordingen erop dat een dergelijke maatregel niet de vorm kan aannemen van een maatregel tot plafonnering van de inkomsten waarbij een lager bedrag wordt vastgesteld dan het in artikel 6, lid 1, van deze verordening bedoelde bedrag, mits aan de in artikel 8, lid 2, opgesomde voorwaarden is voldaan. Integendeel, aangezien artikel 8, lid 1, onder a), van die verordening toestaat dat maatregelen worden vastgesteld die de marktinkomsten van de betrokken producenten „verder beperken”, volgt uit deze bewoordingen dat de krachtens artikel 8, lid 1, onder a), vastgestelde maatregelen tot plafonnering van de inkomsten kunnen voorzien in een lager plafond dan het in artikel 6, lid 1, vastgestelde plafond (zie in die zin arresten van 18 december 2025, Electrabel e.a., C‑633/23, EU:C:2025:991, punten 29 en 30, en 22 januari 2026, Secab, C‑423/23, EU:C:2026:32, punt 42).

35      Deze letterlijke uitlegging vindt steun in de context van artikel 6, lid 1, en artikel 8, lid 1, onder a), van verordening 2022/1854. Artikel 8, lid 1, onder b), van deze verordening bepaalt namelijk dat de lidstaten een hoger plafond op marktinkomsten kunnen vaststellen voor producenten die elektriciteit opwekken uit de in artikel 7, lid 1, ervan genoemde bronnen, mits de investeringen en exploitatiekosten het in artikel 6, lid 1, ervan vastgestelde maximum overschrijden. Daarnaast bepaalt artikel 8, lid 1, onder d), van die verordening dat de lidstaten een specifiek plafond kunnen vaststellen voor de marktinkomsten uit de verkoop van elektriciteit die wordt opgewekt uit steenkool.

36      Deze gegevens bevestigen dus dat de lidstaten krachtens artikel 8, lid 1, van verordening 2022/1854 ook maatregelen kunnen vaststellen waarbij de marktinkomsten worden geplafonneerd op andere niveaus dan het in artikel 6, lid 1, van deze verordening vastgestelde niveau.

37      De in punt 34 van het onderhavige arrest gegeven uitlegging vindt ook steun in de doelstelling van verordening 2022/1854, zoals verwoord in artikel 1 ervan. Volgens dat artikel beoogt deze verordening met name een plafond te introduceren op de marktinkomsten die bepaalde producenten ontvangen uit de opwekking van elektriciteit en deze inkomsten op gerichte wijze onder de eindafnemers van elektriciteit te herverdelen, teneinde – zoals blijkt uit overweging 12 van die verordening – de consumenten te beschermen door de inflatie te temperen. In dit verband verduidelijkt overweging 25 van die verordening dat in een situatie waarin consumenten worden blootgesteld aan extreem hoge prijzen die ook schadelijk zijn voor de economie van de Unie, de buitengewone inkomsten van producenten met lagere marginale kosten tijdelijk moeten worden beperkt door de toepassing van het plafond op marktinkomsten uit de verkoop van elektriciteit binnen de Unie. Eveneens in die zin is in overweging 46 van verordening 2022/1854 aangegeven dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat het surplus aan inkomsten dat voortvloeit uit de toepassing van het plafond op marktinkomsten op het gebied van elektriciteit, wordt doorgegeven aan de eindafnemers van elektriciteit om de gevolgen van uitzonderlijk hoge elektriciteitsprijzen te beperken.

38      Indien de maatregelen waarmee de lidstaten krachtens artikel 8, lid 1, onder a), van verordening 2022/1854 de marktinkomsten verder kunnen beperken, evenwel geen maatregelen zouden omvatten waarbij de inkomsten worden geplafonneerd op een lager niveau dan het in artikel 6, lid 1, van deze verordening vastgestelde plafond, terwijl een dergelijke plafonneringsmaatregel door de Uniewetgever in beginsel bijzonder geschikt is geacht om die doelstelling te verwezenlijken, zou afbreuk worden gedaan aan de volle werking van deze verordening. In die omstandigheden zouden de lidstaten namelijk een instrument worden ontnomen dat de Uniewetgever juist bijzonder geschikt heeft geacht om die doelstelling te verwezenlijken.

39      Artikel 6, lid 1, en artikel 8, lid 1, onder a), van verordening 2022/1854 staan er dus niet aan in de weg dat een lidstaat krachtens de laatstgenoemde bepaling een maatregel tot plafonnering van de marktinkomsten van producenten die elektriciteit opwekken uit de in artikel 7, lid 1, van deze verordening genoemde bronnen vaststelt met een lager plafond dan het in de eerstgenoemde bepaling vastgestelde plafond, mits aan de in artikel 8, lid 2, van deze verordening gestelde voorwaarden is voldaan.

40      Verder moet, aangezien uit de verwijzingsbeslissing blijkt dat de in het hoofdgeding aan de orde zijnde doelgebonden bijdragen verschuldigd zijn voor transacties op de balanceringsenergiemarkt, ten eerste worden benadrukt dat de lidstaten overeenkomstig artikel 7, lid 4, van verordening 2022/1854 kunnen besluiten dat het plafond op marktinkomsten niet van toepassing is op inkomsten uit met name de verkoop van elektriciteit op de balanceringsenergiemarkt. Wanneer de betrokken lidstaat geen gebruik maakt van deze mogelijkheid, is de in artikel 6, lid 1, van deze verordening bedoelde maatregel tot plafonnering van de inkomsten of, in voorkomend geval, de maatregel die door een lidstaat op grond van artikel 8, lid 1, onder a), van die verordening is ingevoerd, derhalve in beginsel van toepassing op inkomsten uit de verkoop van elektriciteit op die markt. Hieruit volgt dat deze omstandigheid, ook indien zij door de verwijzende rechter wordt bevestigd, geen invloed zou hebben op de uitlegging in de punten 33 tot en met 39 van het onderhavige arrest.

41      Ten tweede is overeenkomstig artikel 7, lid 2, van verordening 2022/1854 het in artikel 6, lid 1, van deze verordening vastgestelde plafond op marktinkomsten niet van toepassing op producenten waarvan de inkomsten per MWh geproduceerde elektriciteit reeds worden geplafonneerd als gevolg van staats- of overheidsmaatregelen die niet krachtens artikel 8 van deze verordening zijn vastgesteld. Uit de verwijzingsbeslissing blijkt evenwel niet dat dit in het hoofdgeding het geval is.

42      Gelet op een en ander moet op de eerste vraag worden geantwoord dat artikel 6, lid 1, en artikel 8, lid 1, onder a), van verordening 2022/1854 aldus moeten worden uitgelegd dat zij niet in de weg staan aan de door een lidstaat met inachtneming van de vereisten van artikel 8, lid 2, van deze verordening gedane vaststelling voor de periode van 1 december 2022 tot en met 30 juni 2023 van een plafond op de marktinkomsten van producenten die elektriciteit opwekken uit de in artikel 7, lid 1, van deze verordening genoemde bronnen, dat lager is dan het in de eerstgenoemde bepaling vastgestelde plafond van 180 EUR per MWh geproduceerde elektriciteit.

 Tweede vraag

43      Opgemerkt moet worden dat de verwijzende rechter het Hof met de letterlijke formulering van zijn tweede vraag verzoekt zich uit te spreken over de verenigbaarheid van een nationaalrechtelijke bepaling met het Unierecht. In het kader van het bij artikel 267 VWEU ingestelde stelsel van samenwerking staat het echter niet aan het Hof om zich uit te spreken over de verenigbaarheid van nationaalrechtelijke bepalingen met de bepalingen van het Unierecht, zodat het Hof deze vraag niet kan beantwoorden zoals zij is geformuleerd. Het Hof is daarentegen bevoegd om de nationale rechter alle uitleggingsgegevens met betrekking tot het Unierecht te verschaffen aan de hand waarvan deze kan beoordelen of nationaalrechtelijke bepalingen verenigbaar zijn met de Unierechtelijke regeling (zie in die zin arresten van 6 maart 2007, Placanica e.a., C‑338/04, C‑359/04 en C‑360/04, EU:C:2007:133, punten 36 en 37 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 12 maart 2026, Zirvatta, C‑597/24, EU:C:2026:198, punt 37).

44      Uit artikel 94 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof en vaste rechtspraak blijkt evenwel dat een verzoek om een prejudiciële beslissing, om tot een voor de nationale rechter nuttige uitlegging van het Unierecht te komen, ten eerste een summier overzicht moet bevatten van het voorwerp van het hoofdgeding en van de relevante feiten zoals die door de verwijzende rechter zijn vastgesteld, of ten minste een uiteenzetting van de feitelijke gegevens waarop de vragen berusten. Ten tweede moet dit verzoek de bewoordingen bevatten van de nationale bepalingen die in het hoofdgeding van toepassing kunnen zijn en in het voorkomende geval de relevante nationale rechtspraak. Ten derde moet de verwijzende rechter de redenen uiteenzetten die hem ertoe hebben gebracht om zich over de uitlegging of de geldigheid van bepalingen van het Unierecht vragen te stellen, alsook het verband dat hij legt tussen die bepalingen en de op het hoofdgeding toepasselijke nationale wettelijke regeling (zie beschikking van de president van het Hof van 12 juni 2014, Municipiul Piatra Neamț, C‑13/14, EU:C:2014:2000, punt 10 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en arrest van 4 juni 2026, Darashev, C‑312/24, EU:C:2026:449, punt 56).

45      In casu heeft de verwijzende rechter de inhoud weergegeven van de op het hoofdgeding toepasselijke nationale bepalingen en het voorwerp van dat geding summier uiteengezet. Het verzoek om een prejudiciële beslissing bevat echter, zoals ook de Europese Commissie heeft opgemerkt, geen enkele toelichting over de redenen waarom de elektriciteitsproducenten die aan de in het hoofdgeding aan de orde zijnde maatregel tot plafonnering van de inkomsten waren onderworpen, verschillend werden behandeld naargelang zij op 8 oktober 2022 al dan niet gebonden waren door een overeenkomst inzake compensatiepremies. De verwijzende rechter licht met name niet toe in welk opzicht de situatie van de producenten die op die datum door een dergelijke overeenkomst gebonden waren, al dan niet zou verschillen van die van de producenten die dat niet waren. Evenmin zet de verwijzende rechter uiteen welke doelstellingen de nationale wetgever bij het maken van dit onderscheid mogelijkerwijs heeft nagestreefd. Ook licht de verwijzende rechter niet toe waarom hij zich vragen stelt over de uitlegging van artikel 8, lid 2, onder a), van verordening 2022/1854, of welk verband hij legt tussen die bepaling en de op het hoofdgeding toepasselijke nationale wettelijke regeling.

46      Zelfs indien ervan wordt uitgegaan dat de verwijzende rechter met zijn tweede vraag in wezen wenst te vernemen of artikel 8, lid 2, onder a), van verordening 2022/1854 aldus moet worden uitgelegd dat het in de weg staat aan een nationale regeling zoals die welke in de bewoordingen van deze tweede vraag wordt beschreven, moet dus worden vastgesteld dat het Hof niet beschikt over de gegevens die nodig zijn om een nuttig antwoord op die vraag te geven.

47      Deze tweede vraag moet dan ook niet-ontvankelijk worden verklaard.

 Kosten

48      Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechter over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.

Het Hof (Negende kamer) verklaart voor recht:

Artikel 6, lid 1, en artikel 8, lid 1, onder a), van verordening (EU) 2022/1854 van de Raad van 6 oktober 2022 betreffende een noodinterventie in verband met de hoge energieprijzen

moeten aldus worden uitgelegd dat

zij niet in de weg staan aan de door een lidstaat met inachtneming van de vereisten van artikel 8, lid 2, van deze verordening gedane vaststelling voor de periode van 1 december 2022 tot en met 30 juni 2023 van een plafond op de marktinkomsten van producenten die elektriciteit opwekken uit de in artikel 7, lid 1, van deze verordening genoemde bronnen, dat lager is dan het in de eerstgenoemde bepaling vastgestelde plafond van 180 EUR per megawattuur (MWh) geproduceerde elektriciteit.

ondertekeningen


*      Procestaal: Bulgaars.