Zalecenie ZALECENIE RADY w sprawie krajowego programu reform Niemiec z 2012 r.oraz zawierające opinię Rady na temat przedstawionego przez Niemcy programu stabilności na lata 2012-2016 /* COM/2012/0305 final */
Zalecenie ZALECENIE RADY w sprawie krajowego programu reform Niemiec z
2012 r.
oraz zawierające opinię Rady na temat przedstawionego przez Niemcy
programu stabilności na lata 2012-2016 RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o
funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 121 ust. 2 i
art. 148 ust. 4, uwzględniając rozporządzenie
Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru
pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[1], w szczególności jego art.
5 ust. 2, uwzględniając zalecenie Komisji
Europejskiej[2], uwzględniając rezolucje Parlamentu
Europejskiego[3], uwzględniając konkluzje Rady
Europejskiej, uwzględniając opinię Komitetu
Zatrudnienia, po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, a także mając na uwadze, co
następuje: (1)(1) W dniu 26 marca 2010 r. Rada Europejska przyjęła
wniosek Komisji Europejskiej dotyczący wprowadzenia nowej strategii na
rzecz zatrudnienia i wzrostu gospodarczego, zatytułowanej „Europa 2020”,
opartej na ściślejszej koordynacji polityki gospodarczej, która
skupiać się będzie na najważniejszych obszarach
wymagających podjęcia działań służących
pobudzeniu europejskiego potencjału w dziedzinie zrównoważonego
rozwoju i konkurencyjności. (2)(2) W dniu 13 lipca 2010 r. Rada przyjęła zalecenie w
sprawie ogólnych wytycznych polityk gospodarczych państw
członkowskich i Unii (na lata 2010–2014), a w dniu 21 października 2010
r. decyzję dotyczącą wytycznych w sprawie polityki zatrudnienia
państw członkowskich[4],
które razem stanowią „zintegrowane wytyczne”. Państwa
członkowskie zostały poproszone o uwzględnienie zintegrowanych
wytycznych w swojej krajowej polityce gospodarczej i polityce zatrudnienia. (3)(3) W dniu 12 lipca 2011 r. Rada przyjęła zalecenie w
sprawie krajowego programu reform Niemiec na 2011 r. oraz wydała
opinię na temat przedstawionego przez Niemcy zaktualizowanego programu
stabilności na lata 2011–2014. (4)(4) W dniu 23 listopada 2011 r. Komisja przyjęła drugą
roczną analizę wzrostu gospodarczego, rozpoczynając w ten sposób
drugi europejski semestr zintegrowanej i prowadzonej ex ante koordynacji
polityki, który ma swoje umocowanie w strategii „Europa 2020”. W dniu 14 lutego
2012 r. Komisja, na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i
Rady (UE) nr 1176/2011, przyjęła sprawozdanie w ramach mechanizmu
ostrzegania[5],
w którym nie wskazała Niemiec jako jednego z państw
członkowskich, dla których wymagane byłoby przeprowadzenie
pogłębionej analizy. (5)(5) W dniu 2 marca 2012 r. Rada Europejska zatwierdziła
priorytety dotyczące zapewnienia stabilności finansowej, konsolidacji
fiskalnej i działań wspierających wzrost gospodarczy. Rada
podkreśliła potrzebę kontynuacji zróżnicowanej konsolidacji
fiskalnej sprzyjającej wzrostowi gospodarczemu, przywrócenia gospodarce
normalnych warunków udzielania pożyczek, wspierania wzrostu i
konkurencyjności, rozwiązania problemu bezrobocia i społecznych
skutków kryzysu, jak również modernizacji administracji państwowej. (6)(6) Dnia 2 marca 2012 r. Rada Europejska wezwała także
państwa członkowskie uczestniczące w pakcie euro plus, by
przedstawiły swoje zobowiązania w ramach tego paktu odpowiednio
wcześnie, tak by zobowiązania te mogły zostać
włączone do ich programów stabilności lub konwergencji oraz
krajowych programów reform. (7)(7) W dniu 18 kwietnia 2012 r. Niemcy przedłożyły
program stabilności obejmujący lata 2012–2016, a w dniu 12 kwietnia 2012
r. – krajowy program reform z 2012 r. W celu uwzględnienia
powiązań między tymi oboma programami, poddano je jednoczesnej
ocenie. (8)(8) Według pierwszego ogłoszenia przez Niemcy w 2012 r.
danych liczbowych dotyczących deficytu i zadłużenia za lata 2008–2011,
które nastąpiło w związku z wszczęciem procedury
nadmiernego deficytu, deficyt sektora instytucji rządowych i
samorządowych w 2011 r. był na poziomie poniżej 3 % PKB, czyli
wartości referencyjnej określonej w Traktacie. Ponadto w prognozie
Komisji z wiosny 2012 r. przewiduje się, że deficyt sektora
instytucji rządowych i samorządowych pozostanie poniżej
wartości referencyjnej określonej w Traktacie i będzie nadal
ulegał zmniejszeniu w okresie objętym prognozą. W wyniku tego i
zgodnie z postanowieniami paktu stabilności i wzrostu w dniu 30 maja
Komisja przyjęła zalecenie dotyczące decyzji Rady
uchylającej decyzję stwierdzającą istnienie nadmiernego deficytu
zgodnie z art. 126 ust. 12 Traktatu. (9)(9) Na podstawie oceny programu stabilności zgodnie z
rozporządzeniem Rady (WE) nr 1466/97 Rada jest zdania, że scenariusz
makroekonomiczny będący podstawą prognoz budżetowych
przedstawionych w programie jest realistyczny. Prognozy programu na lata 2012–2013
są zasadniczo zgodne z wiosenną prognozą Komisji z 2012 r.,
jeśli chodzi o tempo i schemat wzrostu gospodarczego, a także zmiany
na rynku pracy. Zawarte w programie perspektywy wzrostu gospodarczego na
końcowe lata są zasadniczo zgodne z oszacowaną przez
Komisję potencjalną średnioterminową stopą wzrostu w
Niemczech. Przedstawiony w programie cel strategii budżetowej polega na
osiągnięciu średniookresowego celu budżetowego już w 2012
r. i zapewnieniu praktycznie zrównoważonego budżetu nominalnego od 2014
r., poczynając od nominalnego deficytu na poziomie 1,0 % PKB w 2011 r., a
więc poniżej wynoszącej 3 % PKB wartości referencyjnej
określonej w Traktacie, na długo przed terminem wyznaczonym na 2013
r. W programie określono poprzedni cel średniookresowy na poziomie 0,5
% PKB (rozumiany jako wąski zakres w okolicy 0,5 % PKB), co
właściwie odzwierciedla wymogi paktu stabilności i wzrostu
wskazujące na deficyt nieprzekraczający 0,5 % PKB. Zagrożenia
dla celów dotyczących deficytu i zadłużenia mogą się
pojawić szczególnie wtedy, gdy konieczne okażą się
dodatkowe środki stabilizujące sektor finansowy. Na podstawie
(ponownie obliczonego) deficytu strukturalnego[6]
Niemcy planują zrealizować przyjęty cel średniookresowy w
całym okresie objętym programem, co powinno im się udać,
biorąc pod uwagę ocenę ryzyka. Zgodnie z informacjami zawartymi
w programie i biorąc pod uwagę ocenę ryzyka, stopa wzrostu
wydatków publicznych, przy uwzględnieniu środków uznaniowych po
stronie dochodów, przekroczy wartość referencyjną po stronie
wydatków określoną w pakcie stabilności i wzrostu w 2012 r., ale
będzie z nią zgodna w roku 2013. Zadłużenie brutto ma
wzrosnąć o 0,8 punktu procentowego do poziomu 82,0 % PKB w 2012 r.,
następnie obniżyć się do poziomu 80 % PKB w 2013 r. i
utrzymać tendencję spadkową w późniejszym okresie. W
związku z korektą nadmiernego deficytu Niemcy znajdują się
w okresie przejściowym i zgodnie z planami dokonują
wystarczających postępów w dążeniu do osiągnięcia
wartości referencyjnej dotyczącej redukcji długu,
określonej w pakcie stabilności i wzrostu. (10)(10) Rząd federalny podjął działania
mające zwiększyć efektywność wydatków publicznych na
opiekę zdrowotną i zaproponował reformę systemu opieki
długoterminowej. Konieczne są dodatkowe starania na rzecz poprawy
efektywności opieki zdrowotnej w celu ograniczenia spodziewanego dalszego
wzrostu wydatków. Proponowana reforma systemu opieki długoterminowej jest
również niewystarczająca, aby zapobiec spodziewanemu przyszłemu
wzrostowi kosztów. Możliwa jest poprawa efektywności systemu
podatkowego. Rząd federalny jest na dobrej drodze, aby wypełnić
zobowiązanie do zwiększenia pobudzających wzrost wydatków na
edukację i badania naukowe. Ważne jest jednak, aby poszczególne landy
i gminy, które ponoszą większą część wydatków na
edukację i badania, również zapewniły odpowiednio wysokie i
efektywne wydatki w tych obszarach. Wprowadzenie nowego konstytucyjnego hamulca
zadłużenia dodatkowo wzmocniło sytuację fiskalną
Niemiec. Brakuje jednak istotnych postępów we wdrażaniu reguł
budżetowych na poziomie poszczególnych landów. (11)(11) Znaczące publiczne wsparcie dla sektora
finansowego, połączone z wysiłkami tego sektora w zakresie
dostosowania oraz korzystnymi skutkami ożywienia gospodarczego w
Niemczech, pozwoliły ustabilizować sytuację całego sektora.
Pomimo stosunkowo stabilnego sektora finansowego oraz braku zapaści
kredytowej istnieją pewne niedociągnięcia, takie jak problemy
strukturalne niektórych Landesbanken, a szczególnie brak rentownego
modelu działalności, słabe struktury zarządcze oraz obszary
szczególnie narażone wskutek wysokiego poziomu zależności od
finansowania hurtowego. (12)(12) Dobre wyniki niemieckiego rynku pracy,
odnotowującego rosnące zatrudnienie i umiarkowany poziom bezrobocia,
nie przynosi jednakowych korzyści wszystkim uczestnikom, a płace nie
zawsze rosną w tym samym tempie co wydajność.
Zniechęcające czynniki fiskalne wynikające z wysokiego klina
podatkowego, a zwłaszcza z wysokich składek na ubezpieczenie
społeczne, w dalszym ciągu utrudniają włączenie osób o
niskich dochodach do rynku pracy. Powszechne wykorzystanie mini-pracy prowadzi
do ograniczonego nabywania uprawnień emerytalnych. Należy zatem
poprawić przechodzenie z mini-pracy na bardziej trwałe rodzaje umów.
Niedawna reforma instrumentów rynku pracy powinna wspierać
możliwości zatrudnienia dla wszystkich. Niebagatelnym wyzwaniem jest
dla Niemiec zwiększenie skuteczności systemu edukacji oraz poziomu
wykształcenia grup znajdujących się w szczególnie trudnej
sytuacji. W perspektywie średnio- i długoterminowej zapewnienie
dostępności wykwalifikowanej siły roboczej będzie kluczowe
dla złagodzenia niekorzystnych skutków zmian demograficznych dla
potencjalnego wzrostu. Powodem do niepokoju jest niewielki udział kobiet w
zatrudnieniu pełnoetatowym. Czynniki fiskalne zniechęcające
drugich żywicieli rodziny oraz brak placówek zapewniających
opiekę nad dziećmi w pełnym wymiarze godzin oraz
całodziennych szkół utrudniają kobietom udział w rynku
pracy. (13)(13) Niemcy realizują gruntowną reformę
systemu energetycznego. Łączne koszty ekonomiczne
przekształcenia systemu energetycznego powinny zostać zmniejszone
dzięki szybszej rozbudowie sieci krajowych i transgranicznych, stałemu
zwiększaniu opłacalności polityki w dziedzinie klimatu i energii
ze źródeł odnawialnych, podejmowaniu zdecydowanych kroków
zwiększających efektywność energetyczną oraz nasileniu
konkurencji na rynkach energii. Ze względu na centralne
położenie geograficzne Niemiec sieć kolejowa w tym kraju wywiera
znaczący wpływ na całą europejską sieć
kolejową. Konkurencja na rynku kolejowych przewozów pasażerskich i
towarowych jest bardzo ograniczona, głównie ze względu na brak
skutecznego rozdziału między zarządcą infrastruktury a holdingiem
kolejowym. Pomimo poczynionych w ostatnich latach postępów, między
innymi polegających na wdrożeniu dyrektywy usługowej,
możliwe jest dalsze pobudzanie konkurencji i wzrostu wydajności w
niektórych sektorach usług (np. w budownictwie). (14)(14) Niemcy
podjęły szereg zobowiązań w ramach paktu euro plus.
Wskazane zobowiązania oraz ich realizacja przedstawiona w 2011 r.
dotyczą wspierania wzrostu zatrudnienia, zwiększenia poziomu
konkurencyjności, poprawy stabilności finansów publicznych oraz
wzmocnienia stabilności finansowej. Komisja dokonała oceny realizacji
zobowiązań paktu euro plus. Wyniki oceny Komisji zostały
wzięte pod uwagę w zaleceniach. (15)(15) W ramach
europejskiego semestru Komisja przeprowadziła wszechstronną
analizę niemieckiej polityki gospodarczej. Komisja dokonała oceny
programu stabilności i krajowego programu reform. Wzięła pod
uwagę nie tylko ich znaczenie dla zrównoważonego charakteru polityki
fiskalnej i polityki społeczno-gospodarczej w Niemczech, ale także
stopień poszanowania przepisów oraz wytycznych UE, ze względu na
konieczność wzmocnienia całościowego zarządzania
gospodarczego w Unii Europejskiej poprzez wnoszenie na poziomie UE wkładu
w przyszłe decyzje krajowe. Zalecenia Komisji w ramach europejskiego
semestru zostały przedstawione poniżej w pkt od 1 do 4. (16) W świetle powyższej
oceny Rada zbadała niemiecki program stabilności z 2012 r. i jej
opinia[7]
znajduje odzwierciedlenie w szczególności w pkt 1 poniżej, NINIEJSZYM ZALECA Niemcom podjęcie
w latach 2012–2013 następujących działań: 1.1. Kontynuowanie rozważnej polityki fiskalnej w celu
osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego do 2012 r. i
wdrożenie w tym celu zaplanowanej strategii budżetowej,
zapewniając zgodność z wartością referencyjną
dotyczącą wydatków, a także wystarczających postępów w
dążeniu do osiągnięcia wartości referencyjnej
dotyczącej redukcji długu. Kontynuowanie konsolidacji
wspierającej wzrost przez dodatkowe starania zwiększające
efektywność wydatków publicznych na opiekę zdrowotną i
opiekę długoterminową, a także przez wykorzystanie
istniejącego potencjału w zakresie poprawy efektywności systemu
podatkowego. Wykorzystanie dostępnych możliwości
zwiększenia i poprawy efektywności wspierających wzrost wydatków
na edukację i badania naukowe na wszystkich poziomach administracji.
Ukończenie spójnego wdrażania we wszystkich landach hamulca
zadłużenia z zapewnieniem terminowych i odpowiednich procedur
monitorowania i mechanizmów korygujących. 2.2. Wyeliminowanie istniejących wciąż
słabości strukturalnych w sektorze finansowym, między innymi
przez dalszą restrukturyzację tych Landesbanken, które
potrzebują odpowiednio finansowanego, rentownego modelu
działalności, unikając równocześnie nadmiernego
delewarowania. 3.3. Zmniejszenie wysokiego klina podatkowego w sposób
niewpływający na budżet, szczególnie w przypadku osób o niskich
dochodach, oraz utrzymanie stosownych środków aktywizacji i integracji,
zwłaszcza osób długotrwale bezrobotnych. Stworzenie warunków do
wzrostu płac zgodnego ze wzrostem wydajności. Podjęcie środków
poprawiających poziom wykształcenia grup znajdujących się w
szczególnie trudnej sytuacji, zwłaszcza przez zapewnianie równych szans w
ramach systemu edukacji i szkoleń. Stopniowe wyeliminowanie czynników
fiskalnych zniechęcających drugich żywicieli rodziny oraz
zwiększenie dostępności placówek zapewniających opiekę
nad dziećmi w pełnym wymiarze godzin oraz całodziennych
szkół. 4.4. Kontynuowanie
starań o utrzymanie na minimalnym poziomie łącznego kosztu
ekonomicznego związanego z przekształceniem systemu energetycznego, w
tym przez szybszą rozbudowę krajowych i transgranicznych sieci
energii elektrycznej i gazu. Dopilnowanie, by struktura instytucjonalna
gwarantowała skuteczną konkurencję na rynkach kolejowych.
Podjęcie działań pobudzających konkurencję na rynku
usług, w tym usług zawodowych oraz niektórych rzemiosł,
zwłaszcza w sektorze budownictwa. Sporządzono w Brukseli dnia [...] r. W
imieniu Rady Przewodniczący [1] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, s. 1. [2] COM(2012) 305 wersja ostateczna. [3] P7_TA(2012)0048 i P7_TA(2012)0047 [4] Decyzja Rady 2012/238/UE z dnia 26 kwietnia 2012 r. [5] COM(2012) 68 wersja ostateczna. [6] Saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany
cykliczne po skorygowaniu o działania jednorazowe i tymczasowe,
przeliczone przez służby Komisji na podstawie informacji zawartych w
programie, zgodnie ze wspólnie przyjętą metodyką. [7] Przewidziana w art. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady
(WE) nr 1466/97.