1

Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητεί τη μερική αναίρεση της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 11ης Μαΐου 2022, Τσεχική Δημοκρατία κατά Επιτροπής (T‑151/20, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, EU:T:2022:281), με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή η αγωγή που άσκησε η Τσεχική Δημοκρατία δυνάμει του άρθρου 268 ΣΛΕΕ με αίτημα την επιστροφή του ποσού των 40 482 255 τσεχικών κορωνών (CZK) (περίπου 1,6 εκατομμύρια ευρώ) το οποίο είχε καταβάλει ως ίδιο πόρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το νομικό πλαίσιο

Ο τελωνειακός κώδικας

2

Το άρθρο 217, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2913/92 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 1992, περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (ΕΕ 1992, L 302, σ. 1, στο εξής: τελωνειακός κώδικας), όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς, προέβλεπε τα εξής:

3

Το άρθρο 218 του τελωνειακού κώδικα προέβλεπε τα εξής:

Ο κανονισμός (ΕΚ) 515/97

4

Το άρθρο 17, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ) 515/97 του Συμβουλίου, της 13ης Μαρτίου 1997, περί της αμοιβαίας συνδρομής μεταξύ των διοικητικών αρχών των κρατών μελών και της συνεργασίας των αρχών αυτών με την Επιτροπή με σκοπό τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής των τελωνειακών και γεωργικών ρυθμίσεων (ΕΕ 1997, L 82, σ. 1), ορίζει τα εξής:

5

Το άρθρο 20 του ως άνω κανονισμού ορίζει τα εξής:

6

Το άρθρο 45, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του εν λόγω κανονισμού προβλέπει τα εξής:

Ο κανονισμός (ΕΚ) 1073/1999

7

Οι αιτιολογικές σκέψεις 1, 3 και 16 του κανονισμού (ΕΚ) 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) (ΕΕ 1999, L 136, σ. 1), ο οποίος ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς, έχουν ως εξής:

8

Το άρθρο 1, παράγραφοι 1 και 2, του ως άνω κανονισμού όριζε τα εξής:

9

Το άρθρο 9 του εν λόγω κανονισμού, το οποίο έφερε τον τίτλο «Έκθεση της έρευνας και συνέχεια που δίδεται στις έρευνες», όριζε στις παραγράφους 1 έως 3 τα εξής:

10

Το άρθρο 10 του ίδιου κανονισμού, σχετικά με τη διαβίβαση πληροφοριών από την OLAF, όριζε στην παράγραφο 1 τα εξής:

Οι αποφάσεις 2000/597/ΕΚ, Ευρατόμ και 2007/436/ΕΚ, Ευρατόμ

11

Κατά την περίοδο στην οποία ανάγονται τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς εφαρμόστηκαν διαδοχικά δύο αποφάσεις σχετικές με το σύστημα των ιδίων πόρων της Ένωσης, συγκεκριμένα δε η απόφαση 2000/597/ΕΚ, Ευρατόμ του Συμβουλίου, της 29ης Σεπτεμβρίου 2000, για το σύστημα των ιδίων πόρων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ 2000, L 253, σ. 42), και στη συνέχεια, από την 1η Ιανουαρίου 2007, η απόφαση 2007/436/ΕΚ, Ευρατόμ του Συμβουλίου, της 7ης Ιουνίου 2007, για το σύστημα των ιδίων πόρων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ 2007, L 163, σ. 17).

12

Κατά το άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, της απόφασης 2000/597, το οποίο έχει κατ’ ουσίαν πανομοιότυπη διατύπωση με το άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της απόφασης 2007/436, συνιστούν ιδίους πόρους εγγραφόμενους στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης τα έσοδα που προέρχονται, μεταξύ άλλων, από «τους δασμούς του κοινού δασμολογίου και τους λοιπούς δασμούς που έχουν θεσπιστεί ή θα θεσπιστούν από τα θεσμικά όργανα [της Ένωσης] επί των συναλλαγών με χώρες μη μέλη».

13

Το άρθρο 8, παράγραφος 1, πρώτο και τρίτο εδάφιο, της απόφασης 2000/597 και το άρθρο 8, παράγραφος 1, πρώτο και τρίτο εδάφιο, της απόφασης 2007/436 προβλέπουν, αφενός, ότι οι ίδιοι πόροι της Ένωσης εισπράττονται από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τις εθνικές νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις, οι οποίες προσαρμόζονται, ενδεχομένως, στις απαιτήσεις των κανόνων της Ένωσης, και, αφετέρου, ότι τα κράτη μέλη θέτουν τους εν λόγω πόρους στη διάθεση της Επιτροπής.

Ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) 1150/2000

14

Ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) 1150/2000 του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2000, για την εφαρμογή της απόφασης 2007/436 (ΕΕ 2000, L 130, σ. 1), υπέστη δύο τροποποιήσεις τις οποίες εισήγαγαν, κατά την περίοδο την οποία αφορούν τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς, αντιστοίχως, με ισχύ από 28 Νοεμβρίου 2004, ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) 2028/2004 του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2004 (ΕΕ 2004, L 352, σ. 1), και, με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2007, ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) 105/2009 του Συμβουλίου, της 26ης Ιανουαρίου 2009 (ΕΕ 2009, L 36, σ. 1) (στο εξής: κανονισμός 1150/2000).

15

Το άρθρο 2 του κανονισμού 1150/2000 όριζε στην παράγραφο 1 ότι η απαίτηση της Ένωσης επί των ιδίων πόρων «θεωρείται βεβαιωθείσα άπαξ και πληρούνται οι όροι που προβλέπονται από την τελωνειακή νομοθεσία όσον αφορά τη λογιστική καταχώρηση του ποσού και την ανακοίνωσή του στον οφειλέτη». Το ίδιο άρθρο διευκρίνιζε στην παράγραφο 2, πρώτο εδάφιο, ότι «η ημερομηνία που λαμβάνεται υπόψη για τη βεβαίωση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 είναι η ημερομηνία λογιστικής καταχώρησης που προβλέπεται από την τελωνειακή νομοθεσία». Τέλος, το άρθρο 2 ανέφερε στην παράγραφο 3, πρώτο εδάφιο, ότι, «[σ]ε περίπτωση διαφορών, οι αρμόδιες διοικητικές αρχές τεκμαίρεται ότι μπορούν να υπολογίζουν, με σκοπό τη βεβαίωση που αναφέρεται στην παράγραφο 1, το οφειλόμενο ποσό το αργότερο κατά την έκδοση της πρώτης διοικητικής απόφασης με την οποία κοινοποιείται η οφειλή στον οφειλέτη ή κατά την παραπομπή της υπόθεσης στη δικαστική αρχή, εάν προηγείται».

16

Το άρθρο 6, παράγραφοι 1 και 3, του ως άνω κανονισμού προέβλεπε τα εξής:

17

Το άρθρο 9, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του εν λόγω κανονισμού όριζε τα εξής:

18

Το άρθρο 10, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1150/2000 καθόριζε, μεταξύ άλλων, την προθεσμία για την πίστωση των ιδίων πόρων στον λογαριασμό του άρθρου 9 του κανονισμού, ενώ το άρθρο 11 του ίδιου κανονισμού όριζε ότι κάθε καθυστέρηση στην εγγραφή αυτή δημιουργεί για το συγκεκριμένο κράτος μέλος την υποχρέωση καταβολής τόκων υπερημερίας.

19

Το άρθρο 17, παράγραφοι 1 και 2, του ως άνω κανονισμού προέβλεπε τα εξής:

Το ιστορικό της διαφοράς

20

Το ιστορικό της διαφοράς εκτίθεται στις σκέψεις 1 έως 15 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης και μπορεί, καθόσον αφορά την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, να συνοψισθεί ως εξής.

21

Κατά το χρονικό διάστημα από τις 2 έως τις 26 Νοεμβρίου 2007, η (OLAF) πραγματοποίησε κοινοτική αποστολή διοικητικής συνεργασίας και έρευνας στο Λάος, στην οποία συμμετείχε εκπρόσωπος των τσεχικών τελωνειακών αρχών (στο εξής: αποστολή ελέγχου). Η έρευνα αφορούσε εξακριβώσεις σχετικές με την εισαγωγή αναπτήρων τσέπης με πυρόλιθο, οι οποίοι λειτουργούν με αέριο και δεν ξαναγεμίζουν (στο εξής: αναπτήρες τσέπης), σε διάφορα κράτη μέλη, από το Λάος, μεταξύ των ετών 2004 και 2007. Στις 15 Νοεμβρίου 2007 συντάχθηκε έγγραφο με τίτλο «agreed joint minutes», το οποίο υπογράφηκε από όλα τα μέλη της αποστολής καθώς και από τις αρμόδιες αρχές του Λάος (στο εξής: πρακτικό της 15ης Νοεμβρίου 2007).

22

Στις 30 Μαΐου 2008, μετά την ολοκλήρωση της αποστολής ελέγχου, η OLAF κατήρτισε έκθεση περάτωσης της αποστολής (στο εξής: έκθεση της OLAF). Στις 9 Ιουλίου 2008 η έκθεση διαβιβάστηκε στην Τσεχική Δημοκρατία, στην απόδοσή της στην αγγλική, τη γαλλική και τη γερμανική γλώσσα. H τελική έκθεση έρευνας εγκρίθηκε από την OLAF στις 10 Δεκεμβρίου 2008.

23

Από τα συμπεράσματα της έκθεσης της OLAF προκύπτει ότι, κατά την καλυπτόμενη από την έκθεση περίοδο, η Baide lighter Industry (LAO) Co., Ltd. (στο εξής: BAIDE) εισήγαγε αναπτήρες τσέπης καταγωγής Κίνας, τους οποίους, ωστόσο, παρουσίασε στο τελωνείο ως προερχόμενους από το Λάος, αποφεύγοντας, ως εκ τούτου, την επιβολή του δασμού αντιντάμπινγκ της Ένωσης που εφαρμόζεται στους αναπτήρες τσέπης κινεζικής καταγωγής.

24

Η έκθεση της OLAF ανέφερε, συναφώς, ότι «τα στοιχεία που αποδεικνύουν την κινεζική καταγωγή, τα οποία εξακριβώθηκαν κατά τον έλεγχο, [επαρκούν] ώστε τα κράτη μέλη να κινήσουν διοικητική διαδικασία δημοσιονομικής διόρθωσης». Κατά την εν λόγω έκθεση, ήταν αναγκαίο «τα κράτη μέλη να διενεργήσουν λογιστικούς ελέγχους και, ενδεχομένως, έρευνες σχετικά με τους συγκεκριμένους εισαγωγείς και να κινήσουν, επειγόντως, διαδικασία είσπραξης, αν αυτό δεν έχει ήδη γίνει».

25

Τα συμπεράσματα της έκθεσης της OLAF αφορούσαν, μεταξύ άλλων, 28 περιπτώσεις στις οποίες αναπτήρες τσέπης εισήχθησαν από την BAIDE στην Τσεχική Δημοκρατία και τέθηκαν σε ελεύθερη κυκλοφορία μεταξύ 26ης Σεπτεμβρίου 2005 και 1ης Μαρτίου 2007 (στο εξής: επίμαχες εισαγωγές).

26

Τα αρμόδια τσεχικά τελωνεία έλαβαν δημοσιονομικά μέτρα διόρθωσης και είσπραξης στις περιπτώσεις αυτές. Εντούτοις, δεν κατέστη δυνατή, σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η έκδοση διορθωτικής πράξης και η είσπραξη των βεβαιωθέντων δασμών.

27

Μεταξύ της 22ας Σεπτεμβρίου 2008 και της 18ης Φεβρουαρίου 2009, τα ποσά που αντιστοιχούσαν στις βεβαιωθείσες, αλλά όχι ακόμη εισπραχθείσες, απαιτήσεις για τις επίμαχες εισαγωγές καταχωρίστηκαν στα λογιστικά βιβλία Β.

28

Στη συνέχεια, κατά το διάστημα μεταξύ Νοεμβρίου του 2013 και Νοεμβρίου του 2014, η Τσεχική Δημοκρατία κατέγραψε, σύμφωνα με την εφαρμοστέα ρύθμιση, στο πληροφοριακό σύστημα WOMIS (Write-Off Management and Information System) τις περιπτώσεις αδυναμίας είσπραξης του ποσού των ιδίων πόρων της Ένωσης.

29

Η Τσεχική Δημοκρατία, εξάλλου, ζήτησε από την Επιτροπή να την απαλλάξει από την υποχρέωση απόδοσης των μνημονευόμενων στην προηγούμενη σκέψη ιδίων πόρων της Ένωσης.

30

Με έγγραφο της 20ής Ιανουαρίου 2015, η Επιτροπή ενημέρωσε την Τσεχική Δημοκρατία, απαντώντας στο ανωτέρω αίτημα, ότι σε καμία από τις επίμαχες περιπτώσεις δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις του άρθρου 17, παράγραφος 2, του κανονισμού 1150/2000. Κάλεσε, ως εκ τούτου, τις τσεχικές αρχές να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για να πιστώσουν στον λογαριασμό της το ποσό των 53 976 340 CZK (περίπου 2,1 εκατομμύρια ευρώ), το αργότερο την πρώτη εργάσιμη ημέρα μετά τη 19η ημέρα του δεύτερου μήνα που έπεται του μήνα αποστολής του εν λόγω εγγράφου.

31

Στις 17 Μαρτίου 2015 η Τσεχική Δημοκρατία κατέβαλε ποσοστό 75 % του ως άνω ποσού στον προβλεπόμενο προς τούτο λογαριασμό της Επιτροπής, κατόπιν αφαίρεσης εξόδων είσπραξης που αντιστοιχούν στο 25 % αυτού, δηλαδή ποσό ύψους 40 482 255 CZK (περίπου 1,6 εκατομμύρια ευρώ). Προηγουμένως, με έγγραφο της 27ης Φεβρουαρίου 2015, η Τσεχική Δημοκρατία είχε διατυπώσει επιφυλάξεις επισημαίνοντας στην Επιτροπή ότι επρόκειτο για υπό όρους καταβολή, με την επιφύλαξη του βασίμου των απαιτήσεων του εν λόγω θεσμικού οργάνου, προκειμένου να αποφευχθεί το ενδεχόμενο επιβάρυνσης με τους προβλεπόμενους στο άρθρο 11 του κανονισμού 1150/2000 τόκους.

Η ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου αγωγή και η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση

32

Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 16 Μαρτίου 2020, η Τσεχική Δημοκρατία άσκησε αγωγή λόγω αδικαιολόγητου πλουτισμού της Ένωσης δυνάμει του άρθρου 268 ΣΛΕΕ, με αίτημα την επιστροφή του ποσού των 40 482 255 CZK (περίπου 1,6 εκατομμύρια ευρώ).

33

Με αποφάσεις της 16ης Σεπτεμβρίου 2020, η πρόεδρος του έκτου τμήματος του Γενικού Δικαστηρίου επέτρεψε στο Βασίλειο του Βελγίου και στη Δημοκρατία της Πολωνίας να παρέμβουν υπέρ της Τσεχικής Δημοκρατίας.

34

Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο δέχθηκε εν μέρει τα αιτήματα της Τσεχικής Δημοκρατίας. Έκανε δεκτή την αγωγή κατά το μέρος που ζητεί την απόδοση από την Επιτροπή του ποσού των 17 828 399,66 CZK (περίπου 700 000 ευρώ) το οποίο καταβλήθηκε ως ίδιος πόρος της Ένωσης (σημείο 1 του διατακτικού) και την απέρριψε κατά τα λοιπά (σημείο 2 του διατακτικού).

Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου και τα αιτήματα των διαδίκων

35

Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο:

–

να αναιρέσει το σημείο 1 του διατακτικού της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης·

–

να απορρίψει την αγωγή της Τσεχικής Δημοκρατίας στην υπόθεση T‑151/20 ή, επικουρικώς, να αναπέμψει την υπόθεση ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προκειμένου να αποφανθεί εκείνο επί των σημείων των αναιρετικών λόγων που δεν έχουν ακόμη εξεταστεί, και

–

σε περίπτωση που το Δικαστήριο αποφανθεί οριστικά επί της διαφοράς, να καταδικάσει την Τσεχική Δημοκρατία στα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή πρωτοδίκως και κατ’ αναίρεση ή, σε περίπτωση που η υπόθεση παραπεμφθεί ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, να επιφυλαχθεί ως προς τα δικαστικά έξοδα.

36

Η Τσεχική Δημοκρατία ζητεί από το Δικαστήριο:

–

να απορρίψει την αναίρεση ως απαράδεκτη ή, επικουρικώς, ως αβάσιμη και

–

να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

37

Το Βασίλειο του Βελγίου και η Δημοκρατία της Πολωνίας ζητούν από το Δικαστήριο να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως και να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

38

Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 11 Ιανουαρίου 2023, το Βασίλειο των Κάτω Χωρών ζήτησε να παρέμβει στην παρούσα αναιρετική διαδικασία υπέρ της Τσεχικής Δημοκρατίας. Με απόφαση της 13ης Φεβρουαρίου 2023, ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου δέχθηκε την αίτηση παρεμβάσεως. Το Βασίλειο των Κάτω Χωρών δεν κατέθεσε υπόμνημα παρεμβάσεως.

Επί του αιτήματος επανάληψης της προφορικής διαδικασίας

39

Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 22 Μαρτίου 2024, η Τσεχική Δημοκρατία ζήτησε να διαταχθεί η επανάληψη της προφορικής διαδικασίας κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 83 του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου.

40

Προς στήριξη του αιτήματός της, η Τσεχική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι, όσον αφορά την εκτίμηση του δεύτερου λόγου αναιρέσεως, οι προτάσεις της γενικής εισαγγελέα στηρίζονται σε εσφαλμένη ερμηνεία των πραγματικών περιστατικών. Συγκεκριμένα, η γενική εισαγγελέας θεώρησε στο σημείο 133 των προτάσεών της ότι η Τσεχική Δημοκρατία δεν είχε λάβει προορατική στάση ούτε είχε ζητήσει τις αναγκαίες πληροφορίες από την OLAF, στα δε σημεία 138 και 143 των προτάσεων θεώρησε ότι το εν λόγω κράτος μέλος αρκέστηκε στο να αναμένει παθητικά τη διαβίβαση των πληροφοριών από την OLAF. Πλην όμως, οι εκτιμήσεις αυτές δεν στηρίζονται στα πραγματικά περιστατικά που διαπίστωσε το Γενικό Δικαστήριο, μεταξύ άλλων στις σκέψεις 99 έως 103, 122 και 124 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης. Θα πρέπει επομένως οι διάφορες αυτές πτυχές να διευκρινιστούν.

41

Συναφώς, κατά το άρθρο 83 του Κανονισμού Διαδικασίας, το Δικαστήριο μπορεί οποτεδήποτε, αφού ακούσει τον γενικό εισαγγελέα, να διατάξει την επανάληψη της προφορικής διαδικασίας, ιδίως αν κρίνει ότι δεν έχει διαφωτιστεί επαρκώς ή όταν ένας διάδικος, μετά τη λήξη της διαδικασίας αυτής, επικαλείται νέο πραγματικό περιστατικό δυνάμενο να ασκήσει αποφασιστική επιρροή επί της αποφάσεως του Δικαστηρίου, ή ακόμη όταν, προς επίλυση της διαφοράς, το Δικαστήριο χρειάζεται να στηριχθεί σε επιχείρημα επί του οποίου δεν έχει διεξαχθεί συζήτηση μεταξύ των διαδίκων.

42

Εξάλλου, υπενθυμίζεται ότι ο Οργανισμός του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ο Κανονισμός Διαδικασίας δεν προβλέπουν τη δυνατότητα των διαδίκων να διατυπώνουν παρατηρήσεις σε απάντηση των προτάσεων του γενικού εισαγγελέα. Δυνάμει του άρθρου 252, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ, ο γενικός εισαγγελέας διατυπώνει δημοσίως, με πλήρη αμεροληψία και ανεξαρτησία, αιτιολογημένες προτάσεις επί των υποθέσεων που απαιτούν την παρέμβασή του. Το Δικαστήριο δεν δεσμεύεται ούτε από τις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα ούτε από την αιτιολογία βάσει της οποίας αυτός καταλήγει στις εν λόγω προτάσεις. Κατά συνέπεια, η διαφωνία διαδίκου με τις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα, ανεξαρτήτως των ζητημάτων που εξετάζει ο γενικός εισαγγελέας στο πλαίσιο των προτάσεων αυτών, δεν μπορεί να συνιστά αυτή καθαυτήν λόγο που δικαιολογεί την επανάληψη της προφορικής διαδικασίας (πρβλ. αποφάσεις της 13ης Ιουλίου 2023, Grupa Azoty κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑73/22 P και C‑77/22 P, EU:C:2023:570, σκέψη 25 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 8ης Φεβρουαρίου 2024, Pilatus Bank κατά ΕΚΤ, C‑256/22 P, EU:C:2024:125, σκέψεις 29 και 30 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

43

Πλην όμως, από τους λόγους που προβλήθηκαν προς στήριξη του αιτήματος επαναλήψεως της προφορικής διαδικασίας προκύπτει ότι η Τσεχική Δημοκρατία επιθυμεί απλώς να απαντήσει σε ορισμένες πραγματικές εκτιμήσεις στις οποίες προέβη η γενική εισαγγελέας στις προτάσεις της, γεγονός το οποίο δεν συνιστά λόγο επαναλήψεως της προφορικής διαδικασίας.

44

Υπό τις συνθήκες αυτές, το Δικαστήριο, αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα, κρίνει ότι δεν συντρέχει λόγος να διαταχθεί η επανάληψη της προφορικής διαδικασίας.

Επί της αιτήσεως αναιρέσεως

45

Προς στήριξη της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, η Επιτροπή προβάλλει δύο λόγους.

46

Η Τσεχική Δημοκρατία αμφισβητεί, εκ προοιμίου, το παραδεκτό καθενός από τους λόγους αυτούς και, ως εκ τούτου, το παραδεκτό της αιτήσεως αναιρέσεως στο σύνολό της.

47

Συναφώς, είναι σκόπιμο να εξεταστεί η κατά τα ως άνω αμφισβήτηση του παραδεκτού στο πλαίσιο της εξέτασης καθενός από τους λόγους αναίρεσης.

Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως

Επιχειρήματα των διαδίκων

48

Με τον πρώτο λόγο που προβάλλει η Επιτροπή προς στήριξη της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, υποστηρίζει ότι στις σκέψεις 85 έως 93 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κατά την ερμηνεία του άρθρου 6, παράγραφος 3, και του άρθρου 17, παράγραφος 2, του κανονισμού 1150/2000. Ο συγκεκριμένος λόγος αναιρέσεως υποδιαιρείται σε δύο σκέλη.

49

Με το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι στις σκέψεις 88, 90 και 93 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κατά την ερμηνεία του άρθρου 6, παράγραφος 3, του κανονισμού 1150/2000.

50

Συναφώς, υπογραμμίζει ότι, όσον αφορά τους δασμούς, κάθε κράτος μέλος το οποίο είναι υπεύθυνο για τη διαχείριση του συστήματος των ιδίων πόρων υποχρεούται να προβαίνει, με δική του πρωτοβουλία και εντός των προθεσμιών που προβλέπει το δίκαιο της Ένωσης, σε τρεις διαδοχικές πράξεις οι οποίες προβλέπονται αντιστοίχως στα άρθρα 2, 6 και 10 του κανονισμού 1150/2000, ήτοι στη βεβαίωση των δασμών, στην καταχώρισή τους στα λογιστικά βιβλία Α ή Β και στην απόδοσή τους. Οι πράξεις αυτές συνδέονται τόσο στενά μεταξύ τους, ώστε η μη τήρηση των κανόνων ή των προθεσμιών που ισχύουν για μία εξ αυτών να επηρεάζει αναπόφευκτα τις πράξεις των επόμενων σταδίων.

51

Το άρθρο 17, παράγραφος 2, του κανονισμού 1150/2000 προβλέπει σχετικά με την απαλλαγή από την υποχρέωση απόδοσης. Όπως ορθώς επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 84 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, μια τέτοια απαλλαγή προϋποθέτει, πέραν της τήρησης των προϋποθέσεων της συγκεκριμένης διάταξης, και την τακτική καταχώριση των απαιτήσεων στα λογιστικά βιβλία Β.

52

Πλην όμως, το Γενικό Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη του το γεγονός ότι, κατά τη σκέψη 69 της αποφάσεως της 8ης Ιουλίου 2010, Επιτροπή κατά Ιταλίας (C‑334/08, EU:C:2010:414), το νομότυπο των καταχωρίσεων σημαίνει επίσης ότι τα κράτη μέλη προβαίνουν σε αυτές «τηρώντας το δίκαιο της Ένωσης». Η απαίτηση αυτή δεν αφορά μόνον την τήρηση των προθεσμιών για την καταχώριση των δασμών στα λογιστικά βιβλία Α ή Β, αλλά και τη βεβαίωση των σχετικών ποσών μόλις εκπληρωθούν οι προβλεπόμενες στην τελωνειακή νομοθεσία προϋποθέσεις.

53

Ως εκ τούτου, αντιθέτως προς όσα έκρινε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 90 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, η καταχώριση των επίμαχων δασμών στα λογιστικά βιβλία Β εντός προθεσμίας υπολογιζόμενης από την ημερομηνία της εκπρόθεσμης βεβαίωσης των εν λόγω δασμών, δεν μπορεί να είναι νομότυπη. Συναφώς, το γεγονός ότι, κατά το Γενικό Δικαστήριο, η καταχώριση στα λογιστικά βιβλία Β είναι «πράξη αμιγώς λογιστικού χαρακτήρα» δεν ασκεί επιρροή.

54

Με το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, η Επιτροπή προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι στις σκέψεις 85 έως 88 και 93 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κατά την ερμηνεία του άρθρου 17, παράγραφος 2, του κανονισμού 1150/2000.

55

Πρώτον, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η ως άνω διάταξη δεν τυγχάνει εφαρμογής στην περίπτωση μη τακτικής καταχώρισης στα λογιστικά βιβλία B. Η καταχώριση δεν είναι τακτική όταν, όπως εν προκειμένω, οι δασμοί βεβαιώθηκαν εκπροθέσμως βάσει του άρθρου 2 του εν λόγω κανονισμού.

56

Δεύτερον, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι, σε περίπτωση που δεν μπορεί να εφαρμοστεί το άρθρο 17, παράγραφος 2, του κανονισμού 1150/2000, το κράτος μέλος οφείλει να αποδώσει στην Ένωση το ποσό που αντιστοιχεί στους δασμούς που βεβαιώθηκαν εκπροθέσμως. Επομένως, η ελάττωση της περιουσίας του κράτους μέλους, όπως και ο συνακόλουθος πλουτισμός της Ένωσης, δικαιολογούνται από την υποχρέωση απόδοσης του ποσού.

57

Ως εκ τούτου, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον απέρριψε ως αλυσιτελές, στις σκέψεις 85 έως 88 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το επιχείρημα που προέβαλε η Επιτροπή και καθόσον περιόρισε την ανάλυσή του, στη σκέψη 87 της εν λόγω απόφασης, μόνο στην τήρηση των προθεσμιών του άρθρου 6 του κανονισμού 1150/2000. Επίσης, αντιθέτως προς όσα έκρινε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 88 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι απόκειται στο κράτος μέλος να αποδείξει ότι όλες οι πράξεις που αφορούν τους ιδίους πόρους πραγματοποιήθηκαν τηρουμένων των σχετικών κανόνων και προθεσμιών και χωρίς να θίγεται η προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης.

58

Τέλος, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η ως άνω ερμηνεία του Δικαστηρίου μπορεί να έχει επιζήμιες συνέπειες για τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης.

59

Η Τσεχική Δημοκρατία αντιτείνει ότι ο πρώτος λόγος αναιρέσεως είναι απαράδεκτος, διότι δεν πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου 169, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας. Συγκεκριμένα, η δομή και το περιεχόμενο των επιχειρημάτων που προβάλλει η Επιτροπή προς στήριξη του συγκεκριμένου λόγου αναιρέσεως δεν ανταποκρίνονται στην εκ μέρους της οριοθέτηση του συγκεκριμένου λόγου αναιρέσεως.

60

Ειδικότερα, η Επιτροπή προέβαλε επιχειρήματα τα οποία ουδόλως συνδέονται με την αμφισβήτηση του χαρακτηρισμού της καταχώρισης των επίμαχων δασμών στα λογιστικά βιβλία Β ως «πράξεως αμιγώς λογιστικού χαρακτήρα» και υπέπεσε σε αντίφαση ως προς τη λυσιτέλεια του χαρακτηρισμού αυτού. Παρέλειψε να προβάλει συγκεκριμένα επιχειρήματα προς στήριξη της αμφισβήτησης αυτής και του ισχυρισμού της ότι η Τσεχική Δημοκρατία όφειλε να αποδείξει το νομότυπο της διαδικασίας βεβαίωσης, είσπραξης και απόδοσης των δασμών επί των ιδίων πόρων στο σύνολό της. Οι τίτλοι υπό τους οποίους εκτίθενται τα δύο σκέλη του υπό κρίση λόγου αναιρέσεως δεν ανταποκρίνεται στην ουσία τους. Τα μόνα επιχειρήματα που προβάλλονται ως προς την ουσία δεν αφορούν την τήρηση της προθεσμίας καταχώρισης των δασμών στα λογιστικά βιβλία B, αλλά την έγκαιρη βεβαίωσή τους και τις συνέπειες τυχόν εκπρόθεσμης βεβαίωσής τους, στοιχείο το οποίο, εξάλλου, δεν εμπίπτει στις σκέψεις 85 έως 93 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, αλλά αποτελεί το αντικείμενο του δεύτερου λόγου αναιρέσεως. Πέραν τούτου, από τον πρώτο λόγο αναιρέσεως δεν προκύπτει σαφώς αν η Επιτροπή λαμβάνει ενδεχομένως υπόψη το ενδεχόμενο εκπρόθεσμης καταχώρισης των δασμών στα λογιστικά βιβλία Β ή αν θεωρεί ότι οι απαιτήσεις αυτές ουδόλως μπορούν να καταχωριστούν, σε περίπτωση παρατυπίας, στα λογιστικά αυτά βιβλία.

61

Εν πάση περιπτώσει, κατά την άποψή της, και ο πρώτος λόγος αναίρεσης είναι αβάσιμος.

62

Συναφώς, η Τσεχική Δημοκρατία υποστηρίζει, πρώτον, ότι το άρθρο 6, παράγραφος 3, του κανονισμού 1150/2000 προβλέπει ρητώς ότι η προθεσμία για την καταχώριση των δασμών στα λογιστικά βιβλία Β υπολογίζεται από το χρονικό σημείο κατά το οποίο «βεβαιώθηκε η απαίτηση», ήτοι από το χρονικό σημείο της πραγματικής βεβαίωσής της. Ούτε το γράμμα ούτε ο σκοπός του άρθρου 17, παράγραφος 2, του κανονισμού 1150/2000 εμποδίζουν την εφαρμογή της διάταξης αυτής σε περίπτωση εκπρόθεσμης καταχώρισης απαιτήσεων στα λογιστικά βιβλία Β. Η ερμηνεία που προτείνει η Επιτροπή αντίκειται στον σκοπό της διάταξης αυτής, διότι θα μπορούσε να στερήσει από ένα κράτος μέλος τη δυνατότητα να απαλλαγεί από την υποχρέωση απόδοσης των ιδίων πόρων, παρότι αδυνατεί να εισπράξει τους δασμούς για λόγους ανωτέρας βίας ή για λόγους που δεν μπορούν να του καταλογιστούν. Η καταχώριση στα λογιστικά βιβλία Β αποτελεί πράξη αμιγώς λογιστική.

63

Δεύτερον, η Τσεχική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι, με την απόφαση της 8ης Ιουλίου 2010, Επιτροπή κατά Ιταλίας (C‑334/08, EU:C:2010:414), το Δικαστήριο αποφάνθηκε επί των ουσιαστικών προϋποθέσεων του άρθρου 17, παράγραφος 2, του κανονισμού 1150/2000 σε ένα ιδιαίτερο πλαίσιο, χαρακτηριζόμενο από δόλιες ενέργειες καταλογιστέες στο οικείο κράτος μέλος. Λαμβανομένου υπόψη του συγκεκριμένου πλαισίου, η Επιτροπή δεν μπορεί να συναγάγει από την προμνημονευθείσα απόφαση ότι η εγγραφή των επίμαχων απαιτήσεων στα λογιστικά βιβλία Β, εγκαίρως και εντός προθεσμίας υπολογιζόμενης από την ημερομηνία κατά την οποία οι εν λόγω απαιτήσεις έπρεπε να είχαν βεβαιωθεί, αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή της διάταξης αυτής. Η εκ μέρους του Δικαστηρίου εξέταση δεν αφορούσε ούτε τον υπολογισμό της προθεσμίας καταχώρισης των απαιτήσεων στα λογιστικά βιβλία Β ούτε τις συνέπειες τυχόν εκπρόθεσμης καταχώρισης.

64

Τρίτον, η Τσεχική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση δεν παράγει επιζήμιες συνέπειες για τον προϋπολογισμό της Ένωσης.

65

Τέταρτον, η Τσεχική Δημοκρατία ισχυρίζεται ότι το επιχείρημα της Επιτροπής κατά το οποίο το κράτος μέλος οφείλει να αποδείξει, στο πλαίσιο αγωγής για την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, ότι η όλη τελωνειακή διαδικασία εκτελέστηκε σύμφωνα με τους κανόνες, ορθώς, εγκαίρως και χωρίς να θίγεται η προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης δεν έχει καμία σχέση με την ουσία του πρώτου λόγου αναιρέσεως.

66

Το Βασίλειο του Βελγίου και η Δημοκρατία της Πολωνίας επίσης ζητούν την απόρριψη του πρώτου λόγου αναιρέσεως ως αβάσιμου.

67

Το Βασίλειο του Βελγίου επισημαίνει ότι η προθεσμία καταχώρισης μιας απαίτησης στα λογιστικά βιβλία Β υπολογίζεται, κατά το άρθρο 6, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 1150/2000, από την ημερομηνία κατά την οποία η απαίτηση αυτή βεβαιώθηκε. Εκπρόθεσμη καταχώριση στα λογιστικά βιβλία B χωρεί επομένως μόνο στην περίπτωση εκπρόθεσμης βεβαίωσης της οικείας απαίτησης. Πλην όμως, εν προκειμένω, από τη σκέψη 92 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι η βεβαίωση των επίμαχων απαιτήσεων δεν ήταν εκπρόθεσμη.

68

Εξάλλου, η εκπρόθεσμη καταχώριση δεν αποκλείει άνευ ετέρου τη δυνατότητα επίκλησης του άρθρου 17, παράγραφος 2, του κανονισμού 1150/2000. Συγκεκριμένα, η σκέψη 69 της αποφάσεως της 8ης Ιουλίου 2010, Επιτροπή κατά Ιταλίας (C‑334/08, EU:C:2010:414), πρέπει να ερμηνευθεί εντός του πλαισίου της υποθέσεως επί της οποίας εκδόθηκε η εν λόγω απόφαση, υπό την έννοια ότι αφορά αποκλειστικά περίπτωση κατά την οποία η βεβαιωθείσα απαίτηση καταχωρίζεται στα λογιστικά βιβλία B ενώ δεν πληροί τις ουσιαστικές προϋποθέσεις προς τούτο.

69

Η Δημοκρατία της Πολωνίας προβάλλει επίσης, κατ’ ουσίαν, το τελευταίο ως άνω επιχείρημα όσον αφορά το περιεχόμενο της σκέψης 69 της αποφάσεως της 8ης Ιουλίου 2010, Επιτροπή κατά Ιταλίας (C‑334/08, EU:C:2010:414).

70

Προσθέτει ότι η προθεσμία βεβαίωσης των τελωνειακών οφειλών δεν στηρίζεται σε ένα αντικειμενικό και συγκεκριμένο κριτήριο, λαμβανομένης υπόψη της χρήσης της ασαφούς και υποκειμενικής έκφρασης «μπορούν να υπολογίζουν» στο άρθρο 2, παράγραφος 3, του κανονισμού 1150/2000. Στην πράξη, η Επιτροπή προσδιορίζει αυθαίρετα το χρονικό σημείο κατά το οποίο οι εθνικές τελωνειακές αρχές θεωρείται ότι μπορούν να υπολογίσουν και, ως εκ τούτου, να βεβαιώσουν τους τελωνειακούς δασμούς. Προς αποφυγή αυθαιρεσιών, η προθεσμία του άρθρου 6, παράγραφος 3, του κανονισμού 1150/2000 πρέπει να υπολογίζεται από την ημερομηνία κατά την οποία βεβαιώνονται πράγματι οι δασμοί.

71

Τέλος, το επιχείρημα το οποίο η Επιτροπή στηρίζει στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης είναι αλυσιτελές, δεδομένου ότι οι σχετικές με τους παραδοσιακούς ιδίους πόρους διαφορές αντιπροσωπεύουν μικρό μόνο μέρος του συνόλου των υποθέσεων που αφορούν τις συνεισφορές των κρατών μελών για τους πόρους αυτούς και δεν μπορούν επομένως να θέσουν υπό αμφισβήτηση το σύστημα χρηματοδότησης της Ένωσης. Τούτο ισχύει κατά μείζονα λόγο καθόσον κάθε εκπρόθεσμη απόδοση ιδίων πόρων θα δημιουργούσε για το οικείο κράτος μέλος υποχρέωση καταβολής τόκων υπερημερίας, σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού 1150/2000.

Εκτίμηση του Δικαστηρίου

–

Επί του παραδεκτού

72

Κατά το άρθρο 169, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, οι προβαλλόμενοι λόγοι και τα προβαλλόμενα νομικά επιχειρήματα προσδιορίζουν με ακρίβεια τα σημεία του σκεπτικού της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου που αμφισβητούνται. Επομένως, κατά πάγια νομολογία, η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να παραθέτει επακριβώς τα επικρινόμενα σημεία της αποφάσεως της οποίας ζητείται η αναίρεση, καθώς και τα νομικά επιχειρήματα που στηρίζουν κατά τρόπο συγκεκριμένο το αίτημα αυτό, άλλως η αίτηση αναιρέσεως ή ο οικείος λόγος αναιρέσεως είναι απαράδεκτοι (αποφάσεις της 20ής Σεπτεμβρίου 2018, Agria Polska κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑373/17 P, EU:C:2018:756, σκέψη 33 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 28ης Απριλίου 2022, Changmao Biochemical Engineering κατά Επιτροπής, C‑666/19 P, EU:C:2022:323, σκέψη 186).

73

Συναφώς, δεν ανταποκρίνεται στις επιταγές που υπομνήσθηκαν στην προηγούμενη σκέψη της παρούσας απόφασης και πρέπει να κριθεί απαράδεκτος αναιρετικός λόγος του οποίου η επιχειρηματολογία δεν είναι αρκούντως σαφής και ακριβής ώστε να παρέχει στο Δικαστήριο τη δυνατότητα να ασκήσει τον έλεγχό του επί της νομιμότητας, ιδίως διότι τα ουσιώδη στοιχεία στα οποία θεμελιώνεται ο λόγος αναιρέσεως δεν προκύπτουν κατά τρόπο αρκούντως συνεπή και κατανοητό από το περιεχόμενο της αιτήσεως αναιρέσεως, της οποίας η σχετική διατύπωση είναι ασαφής και διφορούμενη (πρβλ. αποφάσεις της 10ης Ιουλίου 2014, Telefónica και Telefónica de España κατά Επιτροπής, C‑295/12 P, EU:C:2014:2062, σκέψη 30 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 28ης Απριλίου 2022, Changmao Biochemical Engineering κατά Επιτροπής, C‑666/19 P, EU:C:2022:323, σκέψη 187).

74

Εν προκειμένω, στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως, η Επιτροπή προσδιορίζει κατά τρόπο ακριβή και μη διφορούμενο τις σκέψεις της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης κατά των οποίων βάλλει με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως και εκθέτει τους λόγους για τους οποίους θεωρεί ότι οι εκτιμήσεις που περιλαμβάνονται στις σκέψεις αυτές ενέχουν νομικά σφάλματα, τα οποία εκθέτει κατά τρόπο εξίσου σαφή.

75

Κατά τα λοιπά, από τα δικόγραφα της Τσεχικής Δημοκρατίας προκύπτει ότι το εν λόγω κράτος μέλος ήταν σε θέση να κατανοήσει το περιεχόμενο του πρώτου λόγου αναιρέσεως και να προβάλει τα αμυντικά επιχειρήματά του.

76

Ως εκ τούτου, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως είναι παραδεκτός.

–

Επί της ουσίας

77

Με τα δύο σκέλη του πρώτου λόγου αναιρέσεως, τα οποία συνδέονται στενά μεταξύ τους και πρέπει συνεπώς να εξεταστούν από κοινού, η Επιτροπή βάλλει κατά των σκέψεων 85 έως 93 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης.

78

Στις σκέψεις αυτές, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε επιχειρηματολογία της Επιτροπής με την οποία υποστηρίζει, κατ’ ουσίαν, ότι η Τσεχική Δημοκρατία δεν μπορούσε εν προκειμένω να τύχει της απαλλαγής από την υποχρέωση απόδοσης των ιδίων πόρων που προβλέπεται στο άρθρο 17, παράγραφος 2, του κανονισμού 1150/2000 για τον λόγο ότι, λόγω της εκπρόθεσμης βεβαίωσης των επίμαχων απαιτήσεων βάσει του άρθρου 2 του κανονισμού, οι εν λόγω απαιτήσεις δεν είχαν καταχωριστεί νομοτύπως στα λογιστικά βιβλία Β βάσει του άρθρου 6, παράγραφος 3, του κανονισμού.

79

Η συλλογιστική του Γενικού Δικαστηρίου στηρίζεται, συναφώς, σε δύο λόγους, το βάσιμο των οποίων η Επιτροπή αμφισβητεί με τον υπό κρίση λόγο αναιρέσεως.

80

Αφενός, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στις σκέψεις 86 έως 88 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι η επιχειρηματολογία της Επιτροπής ήταν αλυσιτελής. Συναφώς, επισήμανε ότι, στο πλαίσιο αγωγής λόγω αδικαιολόγητου πλουτισμού της Ένωσης, «δεν είναι δυνατό να απαιτείται από την Τσεχική Δημοκρατία […] να αποδείξει […] ότι “κατά την τελωνειακή διαδικασία, διεξήχθη σύμφωνα με όλους τους κανόνες, ορθώς, εγκαίρως και χωρίς να θίγεται η προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης το σύνολο της διαδικασίας της είσπραξης της απαίτησης και των σχετικών με τους ιδίους πόρους πράξεων”. Συγκεκριμένα, κατά το Γενικό Δικαστήριο, η απόδοση ιδίων πόρων δεν δικαιολογείται από την υποχρέωση τήρησης των προβλεπόμενων στο άρθρο 6 του κανονισμού 1150/2000 προθεσμιών, των οποίων η μη τήρηση δεν συνεπάγεται καμία καταβολή, ούτε καν την καταβολή τόκων υπερημερίας.

81

Αφετέρου, στις σκέψεις 89 έως 92 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, ότι, εν πάση περιπτώσει, κατά το άρθρο 6 παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 1150/2000, οι προθεσμίες καταχώρισης των απαιτήσεων στα λογιστικά βιβλία Β πρέπει να υπολογίζονται όχι από την ημερομηνία κατά την οποία έπρεπε να είχαν βεβαιωθεί οι επίμαχες απαιτήσεις, σύμφωνα με το άρθρο 2 του εν λόγω κανονισμού, αλλά από την ημερομηνία κατά την οποία πράγματι αυτές βεβαιώθηκαν. Η προϋπόθεση αυτή πληρούται εν προκειμένω.

82

Προκειμένου να εκτιμηθεί το βάσιμο των ανωτέρω λόγων υπό το πρίσμα των επιχειρημάτων των διαδίκων, πρέπει, πρώτον, να γίνει μνεία των κανόνων απόδειξης που εφαρμόζονται σε αγωγή η οποία στηρίζεται στον αδικαιολόγητο πλουτισμό της Ένωσης.

83

Συναφώς, το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι για να γίνει δεκτή τέτοια αγωγή, η οποία ασκήθηκε βάσει του άρθρου 268 ΣΛΕΕ και του άρθρου 340, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ, πρέπει να αποδειχθεί πλουτισμός του εναγομένου χωρίς νόμιμη αιτία και ελάττωση της περιουσίας του ενάγοντος, συνδεόμενη με τον πλουτισμό αυτόν [πρβλ. αποφάσεις της 16ης Δεκεμβρίου 2008, Masdar (UK) κατά Επιτροπής, C‑47/07 P, EU:C:2008:726, σκέψη 49, και της 9ης Ιουλίου 2020, Τσεχική Δημοκρατία κατά Επιτροπής, C‑575/18 P, EU:C:2020:530, σκέψη 82].

84

Στο πλαίσιο της εξέτασης μιας τέτοιου είδους αγωγής, ασκηθείσας από κράτος μέλος το οποίο έχει αποδώσει στην Επιτροπή ποσό ιδίων πόρων της Ένωσης διατυπώνοντας επιφυλάξεις ως προς το βάσιμο της θέσης του εν λόγω θεσμικού οργάνου, εναπόκειται στο Γενικό Δικαστήριο να εκτιμήσει, μεταξύ άλλων, αν η ελάττωση της περιουσίας του ενάγοντος κράτους μέλους, η οποία αντιστοιχεί στην απόδοση στην Επιτροπή του εν λόγω ποσού, και ο συνακόλουθος πλουτισμός του θεσμικού αυτού οργάνου δικαιολογούνται από τις υποχρεώσεις που υπέχει το εν λόγω κράτος μέλος από το δίκαιο της Ένωσης στον τομέα των ιδίων πόρων της Ένωσης ή αν, αντιθέτως, δεν δικαιολογούνται (πρβλ. απόφαση της 9ης Ιουλίου 2020, Τσεχική Δημοκρατία κατά Επιτροπής, C‑575/18 P, EU:C:2020:530, σκέψη 83).

85

Επομένως, στο πλαίσιο αυτό, εναπόκειται στο ενάγον κράτος μέλος να αποδείξει ότι δεν υποχρεούται, βάσει των κανόνων της Ένωσης που διέπουν το σύστημα των ιδίων πόρων, να αποδώσει στην Επιτροπή το ποσό των ιδίων πόρων που αποτελούν το αντικείμενο της διαφοράς και ότι έχει συμμορφωθεί προς τις σχετικές υποχρεώσεις που υπέχει.

86

Αντιθέτως προς ό,τι άφησε να εννοηθεί η Τσεχική Δημοκρατία προσάπτοντας στην Επιτροπή ότι μετέβαλε επανειλημμένως τη θέση της κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ του προ της ασκήσεως της αγωγής σταδίου και του σταδίου της ένδικης διαδικασίας της υπό κρίση υποθέσεως, από τα προεκτεθέντα προκύπτει επίσης ότι το αντικείμενο της αγωγής που στηρίζεται σε αδικαιολόγητο πλουτισμό της Ένωσης και ασκείται υπό τις μνημονευόμενες στη σκέψη 84 της παρούσας απόφασης προϋποθέσεις δεν μπορεί να περιορίζεται απλώς στην αντίκρουση της προ της ασκήσεως της αγωγής θέσης της Επιτροπής. Το θεσμικό όργανο μπορεί, υπό την ιδιότητά του ως εναγομένου, να προβάλει νέα επιχειρήματα προς αμφισβήτηση της θέσης του ενάγοντος κράτους μέλους.

87

Δεύτερον, πρέπει να υπομνησθούν τα χαρακτηριστικά του συστήματος των ιδίων πόρων της Ένωσης, όπως συνοψίστηκαν από το Δικαστήριο στη νομολογία του.

88

Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι, στο παρόν στάδιο εξελίξεως του δικαίου της Ένωσης, η διαχείριση του συστήματος των ιδίων πόρων της Ένωσης ανατίθεται στα κράτη μέλη και εμπίπτει στην αποκλειστική ευθύνη τους [αποφάσεις της 9ης Ιουλίου 2020, Τσεχική Δημοκρατία κατά Επιτροπής, C‑575/18 P, EU:C:2020:530, σκέψη 62, και της 8ης Μαρτίου 2022, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου (Καταπολέμηση της απάτης που συνίστατο στη δήλωση δασμολογητέας αξίας χαμηλότερης της πραγματικής), C‑213/19, EU:C:2022:167, σκέψη 345].

89

Από το άρθρο 8, παράγραφος 1, των αποφάσεων 2000/597 και 2007/436 προκύπτει ότι οι ίδιοι πόροι της Ένωσης, για τους οποίους γίνεται λόγος, αντιστοίχως, στο άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχεία αʹ και βʹ, της απόφασης 2000/597 και στο άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της απόφασης 2007/436 εισπράττονται από τα κράτη μέλη, τα οποία υποχρεούνται να τους αποδώσουν στην Επιτροπή [πρβλ. αποφάσεις της 8ης Ιουλίου 2010, Επιτροπή κατά Ιταλίας, C‑334/08, EU:C:2010:414, σκέψη 34, και της 8ης Μαρτίου 2022, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου (Καταπολέμηση της απάτης που συνίστατο στη δήλωση δασμολογητέας αξίας χαμηλότερης της πραγματικής), C‑213/19, EU:C:2022:167, σκέψη 340 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].

90

Προς τούτο, τα κράτη μέλη υποχρεούνται, δυνάμει του άρθρου 2, παράγραφος 1, του κανονισμού 1150/2000, να βεβαιώσουν απαίτηση της Ένωσης επί των ιδίων πόρων άπαξ και πληρούνται οι όροι που προβλέπονται από την τελωνειακή νομοθεσία «όσον αφορά τη λογιστική καταχώρηση του ποσού και την ανακοίνωσή του στον οφειλέτη». Κατά συνέπεια, τα κράτη μέλη οφείλουν να εγγράψουν τις βεβαιωθείσες σύμφωνα με το άρθρο 2 του εν λόγω κανονισμού απαιτήσεις στα λογιστικά βιβλία των ιδίων πόρων της Ένωσης υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 6 του ίδιου κανονισμού. Συναφώς, πρέπει να διευκρινιστεί ότι, δυνάμει του άρθρου 6, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, του ίδιου κανονισμού, απαίτηση που έχει βεβαιωθεί αλλά δεν έχει ακόμη εισπραχθεί και δεν έχει συσταθεί γι’ αυτήν καμία ασφάλεια καταχωρίζεται σε χωριστά λογιστικά βιβλία, τα οποία καλούνται «λογιστικά βιβλία Β» [πρβλ. αποφάσεις της 9ης Ιουλίου 2020, Τσεχική Δημοκρατία κατά Επιτροπής, C‑575/18 P, EU:C:2020:530, σκέψη 57 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 8ης Μαρτίου 2022, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου (Καταπολέμηση της απάτης που συνίστατο στη δήλωση δασμολογητέας αξίας χαμηλότερης της πραγματικής), C‑213/19, EU:C:2022:167, σκέψη 341].

91

Τα κράτη μέλη πρέπει στη συνέχεια να αποδώσουν τους ιδίους πόρους της Ένωσης στην Επιτροπή υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα άρθρα 9 έως 11 του κανονισμού 1150/2000, πιστώνοντας τα σχετικά ποσά, εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, στον λογαριασμό ο οποίος έχει ανοιχθεί για τον σκοπό αυτόν στο όνομα του θεσμικού οργάνου. Κατά το άρθρο 11, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, κάθε καθυστέρηση στην πίστωση των εν λόγω ποσών στον λογαριασμό αυτόν γεννά, για το συγκεκριμένο κράτος μέλος, υποχρέωση καταβολής τόκων υπερημερίας [αποφάσεις της 9ης Ιουλίου 2020, Τσεχική Δημοκρατία κατά Επιτροπής, C‑575/18 P, EU:C:2020:530, σκέψη 58, και της 8ης Μαρτίου 2022, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου (Καταπολέμηση της απάτης που συνίστατο στη δήλωση δασμολογητέας αξίας χαμηλότερης της πραγματικής), C‑213/19, EU:C:2022:167, σκέψη 342].

92

Περαιτέρω, δυνάμει του άρθρου 17, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 1150/2000, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε τα ποσά που αντιστοιχούν στα βεβαιωθέντα, σύμφωνα με το άρθρο 2 του κανονισμού αυτού, έσοδα να αποδίδονται στην Επιτροπή. Τα κράτη μέλη απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή μόνον αν η είσπραξη δεν μπόρεσε να πραγματοποιηθεί για λόγους ανωτέρας βίας ή προκύπτει ότι είναι οριστικώς αδύνατο να προβούν στην είσπραξη για λόγους που δεν μπορούν να τους καταλογιστούν. Τα ποσά που δηλώνονται ή χαρακτηρίζονται ως μη ανακτήσιμα εκπίπτουν οριστικά από τη χωριστή λογιστική που προβλέπεται στο άρθρο 6, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, του εν λόγω κανονισμού (πρβλ. απόφαση της 9ης Ιουλίου 2020, Τσεχική Δημοκρατία κατά Επιτροπής, C‑575/18 P, EU:C:2020:530, σκέψη 60).

93

Υπό το πρίσμα αυτών ακριβώς των υπομνήσεων πρέπει να εξετασθεί το βάσιμο του υπό κρίση λόγου αναιρέσεως.

94

Προς τούτο, πρέπει, πρώτον, να καθοριστεί το χρονικό σημείο έναρξης της προθεσμίας καταχώρισης των απαιτήσεων στα λογιστικά βιβλία Β, βάσει του άρθρου 6, παράγραφος 3, του κανονισμού 1150/2000.

95

Η ανωτέρω διάταξη προβλέπει ότι οι «απαιτήσεις που βεβαιώνονται σύμφωνα με το άρθρο 2» καταχωρίζονται στα λογιστικά βιβλία των ιδίων πόρων «το αργότερο την πρώτη εργάσιμη ημέρα μετά τη 19η ημέρα του δεύτερου μήνα που ακολουθεί το μήνα κατά τον οποίο βεβαιώθηκε η απαίτηση», διευκρινίζεται δε ότι η προθεσμία αυτή ισχύει για την καταχώριση των απαιτήσεων τόσο στα λογιστικά βιβλία Α όσο και στα λογιστικά βιβλία Β.

96

Εκ πρώτης όψεως, όπως υποστηρίζει μεταξύ άλλων η Τσεχική Δημοκρατία, η χρήση παρελθοντικού χρόνου θα μπορούσε, βεβαίως, να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι η προθεσμία του άρθρου 6, παράγραφος 3, του κανονισμού 1150/2000 υπολογίζεται από την ημερομηνία κατά την οποία οι απαιτήσεις πράγματι βεβαιώθηκαν, ακόμη και στην περίπτωση εκπρόθεσμης βεβαίωσής τους, τούτο δε ανεξαρτήτως της ημερομηνίας κατά την οποία θα έπρεπε αυτές να είχαν βεβαιωθεί.

97

Εντούτοις, προβλέποντας ότι πρέπει να καταχωρίζονται στα λογιστικά βιβλία των ιδίων πόρων οι «απαιτήσεις που βεβαιώνονται σύμφωνα με το άρθρο 2 [του κανονισμού 1150/2000]», το γράμμα του άρθρου 6, παράγραφος 3, του κανονισμού αυτού καθιερώνει άρρηκτη σχέση μεταξύ της καταχώρισης στα λογιστικά αυτά βιβλία και της προηγούμενης βεβαίωσης των απαιτήσεων, σχέση η οποία έχει εξάλλου αναγνωριστεί από τη νομολογία του Δικαστηρίου (πρβλ. αποφάσεις της 20ής Μαρτίου 1986, Επιτροπή κατά Γερμανίας, 303/84, EU:C:1986:140, σκέψη 11, και της 9ης Ιουλίου 2020, Τσεχική Δημοκρατία κατά Επιτροπής, C‑575/18 P, EU:C:2020:530, σκέψη 59).

98

Επομένως, η προθεσμία εγγραφής βεβαιωθεισών απαιτήσεων στα λογιστικά βιβλία των ιδίων πόρων πρέπει να εκτιμηθεί υπό το πρίσμα της υποχρεώσεως βεβαιώσεως των απαιτήσεων που προβλέπει το άρθρο 2 του κανονισμού 1150/2000. Η καταχώριση των απαιτήσεων στα λογιστικά βιβλία προϋποθέτει, επομένως, τη βεβαίωσή τους σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο 2, η οποία πρέπει να γίνεται εγκαίρως (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 5ης Οκτωβρίου 2006, Επιτροπή κατά Κάτω Χωρών, C‑312/04, EU:C:2006:643, σκέψεις 58 έως 62), ήτοι άπαξ και πληρούνται οι όροι που προβλέπονται από την τελωνειακή νομοθεσία όσον αφορά τη λογιστική καταχώριση του ποσού και την ανακοίνωσή του στον οφειλέτη.

99

Δεδομένου ότι η τελευταία αυτή διάταξη ορίζει, επομένως, κατά τρόπο αφηρημένο και αντικειμενικό, τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες γεννάται η υποχρέωση βεβαιώσεως απαιτήσεως της Ένωσης επί των ιδίων πόρων, δεν μπορεί να υποστηριχθεί, όπως υποστηρίζει η Δημοκρατία της Πολωνίας, ότι το χρονικό σημείο κατά το οποίο πρέπει να βεβαιωθούν οι απαιτήσεις καθορίζεται αυθαίρετα από την Επιτροπή.

100

Ως εκ τούτου, αντιθέτως προς όσα έκρινε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 90 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, για την εκτίμηση της τήρησης της προθεσμίας εντός της οποίας οι απαιτήσεις πρέπει να καταχωρίζονται στους λογαριασμούς των ιδίων πόρων βάσει του άρθρου 6, παράγραφος 3, του κανονισμού 1150/2000 λαμβάνεται υπόψη η ημερομηνία κατά την οποία οι εν λόγω απαιτήσεις πρέπει ή έπρεπε να βεβαιωθούν δυνάμει του άρθρου 2 του κανονισμού.

101

Το συμπέρασμα αυτό επιρρωννύεται από την ευθύνη την οποία υπέχουν τα κράτη μέλη όσον αφορά τη διαχείριση του συστήματος των ιδίων πόρων, η οποία επιβάλλει, όπως υπογράμμισε, κατ’ ουσίαν, η γενική εισαγγελέας στο σημείο 94 των προτάσεών της, αυστηρή ερμηνεία των υποχρεώσεων των εν λόγω κρατών μελών όσον αφορά τη βεβαίωση των απαιτήσεων, την καταχώρισή τους στους λογαριασμούς των ιδίων πόρων και την απόδοσή τους.

102

Το ως άνω συμπέρασμα είναι κατά μείζονα λόγο επιβεβλημένο, διότι αντίθετη ερμηνεία του άρθρου 6, παράγραφος 3, του κανονισμού 1150/2000 θα επέτρεπε στα κράτη μέλη να καθυστερούν αδικαιολόγητα τη βεβαίωση των απαιτήσεων και, εν συνεχεία, την καταχώρισή τους στα λογιστικά βιβλία των ιδίων πόρων και την απόδοσή τους, με κίνδυνο να ευνοείται κατ’ αυτόν τον τρόπο η δημιουργία καταστάσεων που οδηγούν σε αδυναμία είσπραξης των οικείων απαιτήσεων.

103

Δεύτερον, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η δυνατότητα των κρατών μελών να απαλλάσσονται από την υποχρέωσή τους να αποδίδουν στην Επιτροπή τα ποσά που αντιστοιχούν στους βεβαιωθέντες δασμούς, σύμφωνα με το άρθρο 17, παράγραφος 2, του κανονισμού 1150/2000, επιβάλλει όχι μόνον την τήρηση των προϋποθέσεων της εν λόγω διάταξης, αλλά και την τακτική καταχώριση των ποσών αυτών στα λογιστικά βιβλία Β, επιβάλλει δηλαδή την πραγματοποίηση της καταχώρισης τηρουμένου του δικαίου της Ένωσης (πρβλ. απόφαση της 8ης Ιουλίου 2010, Επιτροπή κατά Ιταλίας, C‑334/08, EU:C:2010:414, σκέψεις 65 και 69).

104

Μολονότι είναι αληθές ότι, όπως υποστήριξαν όλα τα κράτη μέλη που συμμετείχαν στην παρούσα δίκη, η υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 8ης Ιουλίου 2010, Επιτροπή κατά Ιταλίας (C‑334/08, EU:C:2010:414), αφορούσε πραγματικό πλαίσιο διαφορετικό από αυτό της υπό κρίση υποθέσεως, από κανένα στοιχείο της αποφάσεως εκείνης δεν προκύπτει, ωστόσο, ότι το Δικαστήριο είχε την πρόθεση να περιορίσει το περιεχόμενο της απαίτησης περί νομότυπης καταχώρισης στα λογιστικά βιβλία Β αποκλειστικώς στο πραγματικό πλαίσιο της υπόθεσης που ήχθη ενώπιόν του.

105

Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τη νομολογία που παρατίθεται στη σκέψη 103 της παρούσας απόφασης, και λαμβανομένων επίσης υπόψη των λόγων που εκτίθενται στις σκέψεις 101 και 102 αυτής, πρέπει να γίνει δεκτό, όπως υποστηρίζει και η Επιτροπή, ότι ένα κράτος μέλος δεν μπορεί να απαλλαγεί από την υποχρέωση να αποδώσει στην Επιτροπή τα ποσά που αντιστοιχούν σε απαιτήσεις οι οποίες δεν καταχωρίστηκαν νομοτύπως στα λογιστικά βιβλία Β εντός της προθεσμίας του άρθρου 6, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 1150/2000, σε συνδυασμό με το άρθρο 2 του ίδιου κανονισμού, λόγω εκπρόθεσμης βεβαίωσης των σχετικών απαιτήσεων.

106

Κατά συνέπεια, όταν κράτος μέλος, στο πλαίσιο αγωγής η οποία ασκείται με βάση τον αδικαιολόγητο πλουτισμό υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στις σκέψεις 83 έως 85 της παρούσας απόφασης, επικαλείται απαλλαγή από την προβλεπόμενη στο άρθρο 17, παράγραφος 2, του κανονισμού 1150/2000 υποχρέωση απόδοσης των ιδίων πόρων στην Επιτροπή, οφείλει να αποδείξει το νομότυπο της διαδικασίας βεβαίωσης των επίμαχων απαιτήσεων και της καταχώρισης αυτών στα λογιστικά βιβλία Β, συμπεριλαμβανομένης της τήρησης των σχετικών προθεσμιών. Το κράτος μέλος δεν μπορεί να τύχει της απαλλαγής αυτής χωρίς τέτοιου είδους απόδειξη και οφείλει, ως εκ τούτου, να προβεί στην απόδοση των ιδίων πόρων. Η απόδοση αυτή των ιδίων πόρων δεν μπορεί συνεπώς να συνιστά πλουτισμό της Ένωσης χωρίς νόμιμη αιτία.

107

Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο εσφαλμένως έκρινε στις σκέψεις 87 και 88 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης ότι η Τσεχική Δημοκρατία δεν όφειλε να αποδείξει το νομότυπο των πράξεων που αφορούν τους ιδίους πόρους.

108

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω σκέψεων, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να γίνει δεκτός ως προς αμφότερα τα σκέλη του.

Επί του δεύτερου λόγου αναιρέσεως

Επιχειρήματα των διαδίκων

109

Με τον δεύτερο λόγο που προβάλλει προς στήριξη της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, στις σκέψεις 94 έως 126 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κατά την ερμηνεία του άρθρου 2, παράγραφος 1, και του άρθρου 17, παράγραφος 1, του κανονισμού 1150/2000, σε συνδυασμό με το άρθρο 217, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα και του άρθρου 325 ΣΛΕΕ. Το Γενικό Δικαστήριο εσφαλμένως έκρινε ότι η Τσεχική Δημοκρατία μπορούσε να αναμένει την εκ μέρους της OLAF επίσημη κοινοποίηση των συλλεχθέντων κατά τη διάρκεια της αποστολής ελέγχου αποδεικτικών στοιχείων, ενώ η εκπρόσωπος της τσεχικής τελωνειακής αρχής είχε το δικαίωμα να ζητήσει και να λάβει από την OLAF τα συλλεχθέντα αποδεικτικά στοιχεία αμέσως μετά την επιστροφή της από την αποστολή. Κατά την Επιτροπή, η Τσεχική Δημοκρατία όφειλε, αντιθέτως, να ζητήσει από την OLAF, ήδη από την επιστροφή της αποστολής, τα συλλεχθέντα κατά τη διάρκεια της αποστολής αποδεικτικά στοιχεία, πράγμα που θα της παρείχε τη δυνατότητα να βεβαιώσει την απαίτηση της Ένωσης επί των ιδίων πόρων κατά τις ημέρες που ακολούθησαν την εν λόγω επιστροφή.

110

Πρώτον, η Επιτροπή στηρίζει το επιχείρημά της στις συνδυασμένες διατάξεις του άρθρου 2, παράγραφος 1, και του άρθρου 17, παράγραφος 1, του κανονισμού 1150/2000, καθώς και του άρθρου 217, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα.

111

Ισχυρίζεται ότι απόκειται στα κράτη μέλη να λάβουν, το συντομότερο δυνατόν, όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διασφαλίσουν στην πράξη την πλήρη είσπραξη των τελωνειακών δασμών. Η βεβαίωση της απαίτησης επί των ιδίων πόρων πρέπει να πραγματοποιείται, σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 1, του κανονισμού 1150/2000, «άπαξ και πληρούνται οι όροι που προβλέπονται από την τελωνειακή νομοθεσία όσον αφορά τη λογιστική καταχώρηση του ποσού και την ανακοίνωσή του στον οφειλέτη». Επομένως, υπό το πρίσμα του άρθρου 217, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα, οι τελωνειακές αρχές οφείλουν να βεβαιώσουν τους δασμούς που προκύπτουν από τελωνειακή οφειλή μόλις αυτές διαθέτουν τα απαραίτητα προς τούτο στοιχεία και είναι σε θέση να υπολογίσουν το ποσό των δασμών αυτών και να προσδιορίσουν τον οφειλέτη. Δεδομένου ότι τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για τον προσδιορισμό της τελωνειακής οφειλής και τη βεβαίωση των απαιτήσεων επί των ιδίων πόρων, υποχρεούνται να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με το άρθρο 17, παράγραφος 1, του κανονισμού 1150/2000, ώστε τα ποσά που αντιστοιχούν στους βεβαιωθέντες σύμφωνα με το άρθρο 2 του κανονισμού δασμούς να αποδίδονται στην Επιτροπή υπό τους προβλεπόμενους στον εν λόγω κανονισμό όρους.

112

Η Επιτροπή παραδέχεται ότι, προκειμένου ένα κράτος μέλος να είναι σε θέση να βεβαιώσει την τελωνειακή οφειλή, μπορεί να συνεργαστεί με την OLAF, υπογραμμίζει δε παράλληλα ότι, όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 3 του κανονισμού 1073/1999, η δημιουργία και οι ερευνητικές αρμοδιότητες της OLAF δεν μπορούν να επηρεάσουν την ισχύουσα κατανομή και ισορροπία αρμοδιοτήτων μεταξύ του εθνικού και του ενωσιακού επιπέδου. Συγκεκριμένα, από το άρθρο 1, παράγραφος 2, του ως άνω κανονισμού προκύπτει ότι η OLAF έχει απλώς υποστηρικτικό ρόλο και μπορεί να εκδίδει μόνον μη δεσμευτικές συστάσεις προς τις αρχές της Ένωσης ή τις εθνικές αρχές.

113

Υπό τις συνθήκες αυτές, η Επιτροπή θεωρεί ότι η διεξαγωγή έρευνας της OLAF δεν μπορεί να απαλλάξει τα κράτη μέλη από την υποχρέωσή τους να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα που επιβάλλει το δίκαιο της Ένωσης ούτε και μπορεί η συνδρομή της να τα απαλλάξει από το καθήκον επιμέλειας που υπέχουν κατά την είσπραξη των δασμών. Επομένως, εν προκειμένω, η Τσεχική Δημοκρατία ήταν υποχρεωμένη, παράλληλα με την αποστολή ελέγχου και ανεξαρτήτως αυτής, να λάβει τα αναγκαία μέτρα για τη διαπίστωση της τελωνειακής οφειλής. Όπως διαπίστωσε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 119 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, η εκπρόσωπος της τσεχικής τελωνειακής αρχής μπορούσε, αμέσως μετά την επιστροφή της από την αποστολή, να ζητήσει και να λάβει από την OLAF τα αποδεικτικά στοιχεία που είχαν επισυναφθεί στα πρακτικά της 15ης Νοεμβρίου 2007 και να τα κοινοποιήσει στις αρμόδιες τσεχικές αρχές, δεδομένου ότι τα εν λόγω στοιχεία αρκούσαν για τη διαπίστωση της τελωνειακής οφειλής της BAIDE. Εξάλλου, η Τσεχική Δημοκρατία διέθετε επαρκείς πληροφορίες και πριν από την επιστροφή της αποστολής ελέγχου.

114

Το συμπέρασμα αυτό επιβάλλεται κατά μείζονα λόγο εάν ληφθεί υπόψη η ευθύνη των κρατών μελών στον τομέα των ιδίων πόρων. Αντιθέτως, η προσέγγιση του Γενικού Δικαστηρίου παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να επιδείξουν παθητικότητα και αμέλεια για τον λόγο και μόνον ότι η OLAF δεσμεύθηκε να τους κοινοποιήσει τα συλλεχθέντα κατά τη διάρκεια της αποστολής ελέγχου αποδεικτικά στοιχεία.

115

Η απαίτηση περί ταχείας βεβαίωσης της τελωνειακής οφειλής στηρίζεται περαιτέρω στο άρθρο 45, παράγραφος 1, του κανονισμού 515/97. Διασφαλίζει την πρακτική αποτελεσματικότητα του άρθρου 20, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, του κανονισμού και, ειδικότερα, τη συμμετοχή εμπειρογνωμόνων που αποστέλλονται από τα κράτη μέλη σε αποστολές ελέγχου υπό τη διεύθυνση της OLAF σε τρίτες χώρες.

116

Δεύτερον, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο παρέβη επίσης το άρθρο 325 ΣΛΕΕ. Η εν λόγω διάταξη επιβάλλει στα κράτη μέλη ανεπιφύλακτη υποχρέωση επίτευξης αποτελέσματος όσον αφορά τη λήψη των απαραίτητων μέτρων για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής και πλήρους είσπραξης των τελωνειακών δασμών, αφήνοντάς τους απλώς το περιθώριο να επιλέξουν τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν τηρώντας τις αρχές της αναλογικότητας, της ισοδυναμίας και της αποτελεσματικότητας. Συγκεκριμένα, η Τσεχική Δημοκρατία ήταν υποχρεωμένη, βάσει της εν λόγω διάταξης, να βεβαιώσει την τελωνειακή οφειλή το αργότερο εντός ημερών από την επιστροφή της επιτροπής ελέγχου.

117

Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η τελωνειακή οφειλή βεβαιώθηκε εκπροθέσμως και, ως εκ τούτου, τα αντίστοιχα ποσά δεν καταχωρίστηκαν νομοτύπως στα λογιστικά βιβλία Β. Με την εκπρόθεσμη βεβαίωση της τελωνειακής οφειλής, η ίδια η Τσεχική Δημοκρατία προκάλεσε τη συνδρομή των προϋποθέσεων εφαρμογής του άρθρου 6, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 1150/2000 και, συνεπώς, το Γενικό Δικαστήριο δεν μπορούσε να κρίνει, χωρίς να υποπέσει σε σφάλμα, ότι το άρθρο 17, παράγραφος 2, του κανονισμού 1150/2000 είχε εφαρμογή.

118

Η Τσεχική Δημοκρατία αντιτείνει ότι ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως είναι απαράδεκτος. Συγκεκριμένα, πρώτον, η επιχειρηματολογία που προβάλλεται στην υποσημείωση 55 του δικογράφου της αιτήσεως αναιρέσεως, κατά την οποία το εν λόγω κράτος μέλος διέθετε επαρκή στοιχεία για να προβεί στη βεβαίωση των οφειλόμενων από τη BAIDE δασμών αντιντάμπινγκ πριν συμμετάσχει στην αποστολή ελέγχου, δεν έχει σχέση με το αντικείμενο του συγκεκριμένου λόγου. Η επιχειρηματολογία αυτή είναι επίσης νέα καθόσον, ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, η Επιτροπή δεν είχε υποστηρίξει ότι η Τσεχική Δημοκρατία διέθετε επαρκείς πληροφορίες για να προβεί στη βεβαίωση των εν λόγω δασμών πριν από το πέρας του ελέγχου. Δεύτερον, το επιχείρημα που αφορά τη φερόμενη παράβαση του άρθρου 325 ΣΛΕΕ προβλήθηκε για πρώτη φορά κατ’ αναίρεση. Τρίτον, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως, ο οποίος βάλλει τυπικώς κατά των σκέψεων 94 έως 126 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, αφορά, στην πραγματικότητα, μόνον τις σκέψεις 122 έως 125 της απόφασης αυτής.

119

Εν πάση περιπτώσει, η Τσεχική Δημοκρατία θεωρεί ότι ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως είναι επίσης αβάσιμος, δεδομένου ότι μπορούσε θεμιτώς να αναμένει τη διαβίβαση της έκθεσης από την OLAF.

120

Πρώτον, ούτε η έλλειψη εξουσίας λήψης αποφάσεων της Επιτροπής στον τομέα των ιδίων πόρων ούτε ο μη δεσμευτικός χαρακτήρας των συστάσεων της OLAF μπορούν να θέσουν υπό αμφισβήτηση το γεγονός ότι η αποτελεσματική συνεργασία των κρατών μελών με την Επιτροπή και την OLAF αποτελεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, ουσιώδη προϋπόθεση προκειμένου τα κράτη μέλη να μπορούν να προβαίνουν στη βεβαίωση των απαιτήσεων επί των ιδίων πόρων και την είσπραξή τους.

121

Δεύτερον, από τις διαπιστώσεις των πραγματικών περιστατικών στις οποίες προέβη το Γενικό Δικαστήριο προκύπτει ότι οι σχετικοί με τις επίμαχες εισαγωγές δασμοί μπορούσαν να βεβαιωθούν μόνο βάσει των συλλεχθέντων στο πλαίσιο της αποστολής ελέγχου αποδεικτικών στοιχείων. Η OLAF, η οποία δεσμεύθηκε να κοινοποιήσει τα στοιχεία αυτά στην Τσεχική Δημοκρατία, προέβη στη σχετική κοινοποίηση με καθυστέρηση, ήτοι στις 9 Ιουλίου 2008, κατά παράβαση της δέσμευσής της. Η Τσεχική Δημοκρατία εκτιμά ότι μπορούσε θεμιτώς να αναμένει ότι η OLAF θα τηρούσε τη δέσμευσή της, σύμφωνα με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, ΣΕΕ.

122

Τρίτον, η Επιτροπή επιχειρεί να μετακυλίσει στην Τσεχική Δημοκρατία την ευθύνη για τη δική της καθυστέρηση όσον αφορά την εκπρόθεσμη διαβίβαση των αποδεικτικών στοιχείων από την OLAF.

123

Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας, στις σκέψεις 123 και 126 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι, υπό τις περιστάσεις της υπό κρίση υποθέσεως, δεν μπορούσε να προσαφθεί στο εν λόγω κράτος μέλος ότι δεν ζήτησε από την OLAF την προσκόμιση των αποδεικτικών στοιχείων αμέσως μετά την επιστροφή της αποστολής ελέγχου.

124

Εν πάση περιπτώσει, στο μέτρο που η Επιτροπή αμφισβητεί το γεγονός ότι η Τσεχική Δημοκρατία μπορούσε να θεωρήσει αναγκαία, όπως έκρινε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 124 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, την αναμονή της ανάλυσης και του ελέγχου των αποδεικτικών στοιχείων από την OLAF, το εν λόγω κράτος μέλος παρατηρεί ότι η εφαρμοστέα νομοθεσία προβλέπει ακριβώς ότι τα αποδεικτικά στοιχεία που συλλέγονται στο πλαίσιο διεξαγόμενης από την OLAF έρευνας αναλύονται, εκτιμώνται και στη συνέχεια διαβιβάζονται στα κράτη μέλη υπό τη μορφή εκθέσεων αποστολής ελέγχου και εκθέσεων έρευνας. Επιπλέον, από το άρθρο 9, παράγραφος 2, του κανονισμού 1073/1999, σε συνδυασμό με την αιτιολογική σκέψη 16 αυτού, προκύπτει ότι η έκθεση της αποστολής ελέγχου της OLAF έχει ουσιώδη αποδεικτική αξία. Όπως επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 124 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, η OLAF είναι η πλέον αρμόδια να προβεί στην ανάλυση και την εκτίμηση των αποδεικτικών στοιχείων, τούτο δε κατά μείζονα λόγο όταν τα στοιχεία αυτά λαμβάνονται στο πλαίσιο αποστολής ελέγχου που διεξάγεται σε τρίτη χώρα και ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις σε μεγάλο αριθμό κρατών μελών.

125

Η Τσεχική Δημοκρατία προσθέτει ότι η OLAF έχει τη δυνατότητα να διαβιβάζει στα κράτη μέλη τα κρίσιμα αποδεικτικά στοιχεία πριν από την έγκριση της έκθεσης της αποστολής ελέγχου, τούτο δε σύμφωνα με το άρθρο 10 του κανονισμού 1073/1999, σε συνδυασμό με το άρθρο 17, παράγραφος 2, του κανονισμού 515/97. Η OLAF, η οποία γνώριζε ότι η Τσεχική Δημοκρατία χρειαζόταν τα συλλεχθέντα αποδεικτικά στοιχεία, μπορούσε να κάνει χρήση της δυνατότητας αυτής, λαμβανομένης υπόψη της μεγάλης καθυστέρησης της έκθεσης της αποστολής ελέγχου.

126

Το Βασίλειο του Βελγίου και η Δημοκρατία της Πολωνίας συντάσσονται, κατ’ ουσίαν, με την άποψη της Τσεχικής Δημοκρατίας.

127

Το Βασίλειο του Βελγίου προσθέτει ότι η επιχειρηματολογία της Επιτροπής, η οποία στηρίζεται στην ευθύνη που υπέχουν τα κράτη μέλη, θα είχε ως αποτέλεσμα να υφίσταται μόνη η Τσεχική Δημοκρατία τις αρνητικές οικονομικές συνέπειες μιας καθυστέρησης για την οποία ευθύνεται η OLAF. Το επιχείρημα της Επιτροπής σχετικά με την πρακτική αποτελεσματικότητα του άρθρου 20, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 515/97 δεν μπορεί να γίνει δεκτό. Τέλος, το άρθρο 325 ΣΛΕΕ δεν μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι επιβάλλει στα κράτη μέλη πρόσθετες υποχρεώσεις σε σχέση με εκείνες που προβλέπει ο κανονισμός 1150/2000 υπό τις περιστάσεις της υπό κρίση υποθέσεως.

128

Η Δημοκρατία της Πολωνίας υπογραμμίζει ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η Τσεχική Δημοκρατία παρέβη το άρθρο 325 ΣΛΕΕ, καθόσον κατέβαλε επαρκείς προσπάθειες για τη βεβαίωση της επίμαχης τελωνειακής οφειλής.

Εκτίμηση του Δικαστηρίου

–

Επί του παραδεκτού

129

Κατά πάγια νομολογία, αν επιτρεπόταν στον διάδικο να προβάλει για πρώτη φορά ενώπιον του Δικαστηρίου ισχυρισμό που δεν είχε προβάλει ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, τούτο θα σήμαινε ότι ο διάδικος αυτός θα είχε τη δυνατότητα να υποβάλει στην κρίση του Δικαστηρίου, του οποίου η αρμοδιότητα επί των αιτήσεων αναιρέσεως είναι περιορισμένη, διαφορά με ευρύτερο περιεχόμενο από ό,τι η διαφορά που εκδίκασε το Γενικό Δικαστήριο. Στο πλαίσιο αιτήσεως αναιρέσεως, η αρμοδιότητα του Δικαστηρίου περιορίζεται στον έλεγχο της νομικής λύσης που δόθηκε σε σχέση με τους ισχυρισμούς που προβλήθηκαν και εξετάστηκαν πρωτοδίκως (αποφάσεις της 1ης Ιουνίου 1994, Επιτροπή κατά Brazzelli Lualdi κ.λπ., C‑136/92 P, EU:C:1994:211, σκέψη 59, και της 26ης Φεβρουαρίου 2020, SEAE κατά Alba Aguilera κ.λπ., C‑427/18 P, EU:C:2020:109, σκέψη 45).

130

Εντούτοις, το Δικαστήριο έχει επανειλημμένως κρίνει ότι ο αναιρεσείων μπορεί να προβάλει, προς στήριξη της αιτήσεως αναιρέσεως που άσκησε ενώπιόν του, λόγους αντλούμενους από την ίδια την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση με τους οποίους αμφισβητείται η νομική της ορθότητα (πρβλ. αποφάσεις της 29ης Νοεμβρίου 2007, Stadtwerke Schwäbisch Hall κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑176/06 P, EU:C:2007:730, σκέψη 17, και της 26ης Φεβρουαρίου 2020, ΕΥΕΔ κατά Alba Aguilera κ.λπ., C‑427/18 P, EU:C:2020:109, σκέψη 54).

131

Εν προκειμένω, πρώτον, ακόμη και αν θεωρηθεί, όπως υποστηρίζει η Τσεχική Δημοκρατία, ότι η υποσημείωση 55 της αιτήσεως αναιρέσεως συνιστά ισχυρισμό περί του ότι το εν λόγω κράτος μέλος διέθετε, ήδη πριν από την επιστροφή της αποστολής ελέγχου, επαρκή στοιχεία για τη βεβαίωση των επίμαχων δασμών, ένας τέτοιος ισχυρισμός δεν περιλαμβάνεται στο κυρίως κείμενο του δεύτερου λόγου αναιρέσεως. Επομένως, η ύπαρξη της υποσημείωσης δεν μπορεί να επηρεάσει το παραδεκτό του συγκεκριμένου λόγου αναιρέσεως.

132

Δεύτερον, μολονότι είναι αληθές ότι η Επιτροπή δεν επικαλέστηκε το άρθρο 325 ΣΛΕΕ ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, σκοπός εντούτοις του επιχειρήματος που στηρίζεται στη διάταξη αυτή είναι να αποδειχθεί ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο. Επομένως, το εν λόγω επιχείρημα είναι παραδεκτό.

133

Τρίτον, ακόμη κι αν θεωρηθεί ότι ο προσδιορισμός των σημείων κατά των οποίων βάλλει ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως έγινε κατά τρόπο διφορούμενο, ουδόλως εμπόδισε την Τσεχική Δημοκρατία να κατανοήσει την ουσία του αναιρετικού αυτού λόγου, η οποία προκύπτει σαφώς από τα δικόγραφα της Επιτροπής, και να προβάλει τα αμυντικά της επιχειρήματα.

134

Ως εκ τούτου, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως είναι παραδεκτός.

–

Επί της ουσίας

135

Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, η Επιτροπή αμφισβητεί, κατ’ ουσίαν, την ορθότητα των εκτιμήσεων του Γενικού Δικαστηρίου, στις σκέψεις 94 έως 126 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, σχετικά με την ημερομηνία κατά την οποία η Τσεχική Δημοκρατία έπρεπε να βεβαιώσει δασμούς αντιντάμπινγκ που όφειλε η BAIDE σε σχέση με τις επίμαχες εισαγωγές.

136

Στις σκέψεις αυτές, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, κατ’ ουσίαν, ότι η Τσεχική Δημοκρατία δεν ήταν υποχρεωμένη να βεβαιώσει τις σχετικές απαιτήσεις εντός ημερών από την επιστροφή της αποστολής ελέγχου, αλλά μπορούσε θεμιτώς να αναμένει να της διαβιβαστεί η έκθεση της OLAF, στην οποία επισυνάπτονταν τα συλλεχθέντα κατά την αποστολή ελέγχου αποδεικτικά στοιχεία.

137

Ειδικότερα, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στις σκέψεις 119 και 121 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι η εκπρόσωπος της τσεχικής τελωνειακής αρχής που συμμετείχε στην αποστολή ελέγχου ήταν εξουσιοδοτημένη να ζητήσει και να λάβει από την OLAF τα αποδεικτικά στοιχεία που είχαν επισυναφθεί στα πρακτικά της 15ης Νοεμβρίου 2007 και να τα κοινοποιήσει στις αρμόδιες τσεχικές αρχές προκειμένου αυτές να τα χρησιμοποιήσουν ως αποδεικτικά στοιχεία σε βάρος της BAIDE, ακόμη και αν η OLAF έπρεπε να ελέγξει τα στοιχεία αυτά πριν τα διαβιβάσει. Στις σκέψεις 122 έως 124 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε, εντούτοις, ότι η OLAF είχε δεσμευθεί ότι θα κοινοποιούσε τα αποδεικτικά στοιχεία στην Τσεχική Δημοκρατία στις αρχές του 2008, καθυστέρησε όμως να κοινοποιήσει την έκθεσή της, στην οποία αυτά ήταν συνημμένα. Υπό τις συνθήκες αυτές, κατά το Γενικό Δικαστήριο, δεν μπορεί να προσαφθεί στην Τσεχική Δημοκρατία ότι ανέμενε την κοινοποίηση της έκθεσης της OLAF και δεν ζήτησε την προσκόμιση αποδεικτικών στοιχείων αμέσως μετά την επιστροφή της αποστολής ελέγχου. Λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων αυτών, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στη σκέψη 125 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι η Τσεχική Δημοκρατία απέδειξε ότι δεν μπορούσε να έχει στην κατοχή της αμέσως μετά την επιστροφή της αποστολής ελέγχου τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία για τη βεβαίωση των δασμών αντιντάμπινγκ που όφειλε η BAIDE επί των επίμαχων εισαγωγών.

138

Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, όπως προκύπτει από τη νομολογία που παρατίθεται στη σκέψη 88 της παρούσας απόφασης, στο παρόν στάδιο εξελίξεως του δικαίου της Ένωσης, η διαχείριση του συστήματος των ιδίων πόρων της Ένωσης ανατίθεται στα κράτη μέλη και εμπίπτει στην αποκλειστική ευθύνη τους.

139

Τέλος, αφ’ ης στιγμής υφίσταται άμεση σχέση μεταξύ της είσπραξης των εσόδων από δασμούς και της απόδοσης των αντίστοιχων πόρων στην Επιτροπή, τα κράτη μέλη οφείλουν, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που υπέχουν από το άρθρο 325, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, να προστατεύουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης καταπολεμώντας την απάτη ή οιαδήποτε άλλη παράνομη δραστηριότητα κατά των συμφερόντων αυτών, καθώς και να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν την πλήρη και πραγματική είσπραξη των δασμών και, κατ’ επέκταση, των πόρων για τους οποίους έγινε λόγος ανωτέρω [απόφαση της 8ης Μαρτίου 2022, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου (Καταπολέμηση της απάτης που συνίστατο στη δήλωση δασμολογητέας αξίας χαμηλότερης της πραγματικής), C‑213/19, EU:C:2022:167, σκέψη 346 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].

140

Κατά την άσκηση της αρμοδιότητας αυτής, τα κράτη μέλη οφείλουν, βάσει του άρθρου 2, παράγραφος 1, του κανονισμού 1150/2000, να βεβαιώσουν απαίτηση επί των ιδίων πόρων της Ένωσης άπαξ και πληρούνται οι όροι που προβλέπονται από την τελωνειακή νομοθεσία «όσον αφορά τη λογιστική καταχώρηση του ποσού και την ανακοίνωσή του στον οφειλέτη». Επομένως, η υποχρέωση των κρατών μελών να βεβαιώσουν απαίτηση της Ένωσης επί των ιδίων πόρων γεννάται μόλις πληρωθούν οι εν λόγω προϋποθέσεις, χωρίς να απαιτείται να λάβει πράγματι χώρα η βεβαίωση. Όπως προκύπτει από τα άρθρα 217 και 218 του τελωνειακού κώδικα, οι προϋποθέσεις αυτές πληρούνται όταν οι τελωνειακές αρχές έχουν τα αναγκαία στοιχεία και, επομένως, είναι σε θέση να υπολογίσουν το ποσό των δασμών που προκύπτει από τελωνειακή οφειλή και να προσδιορίσουν τον οφειλέτη (πρβλ. απόφαση της 15ης Νοεμβρίου 2005, Επιτροπή κατά Δανίας, C‑392/02, EU:C:2005:683, σκέψεις 57 έως 59).

141

Εν προκειμένω, από τα πραγματικά στοιχεία που διαπίστωσε το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 1, 99, 178 και 183 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, τα οποία δεν αμφισβητήθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου και τα οποία το Δικαστήριο δεν οφείλει να ελέγξει ελλείψει οποιουδήποτε ισχυρισμού περί παραμορφώσεως, προκύπτει, πρώτον, ότι η Τσεχική Δημοκρατία γνώριζε, πολύ πριν από την αποστολή ελέγχου, την ύπαρξη εισαγωγών οι οποίες είχαν δολίως δηλωθεί από το Λάος και είχαν εισαχθεί στο έδαφός της από την BAIDE, δεύτερον, ότι το εν λόγω κράτος μέλος διαβίβασε στην OLAF, πριν από την αποστολή ελέγχου, τον κατάλογο των επίμαχων εισαγωγών των οποίων η καταγωγή έπρεπε να ελεγχθεί και, τρίτον, ότι εκπρόσωπος της τσεχικής τελωνειακής αρχής έλαβε μέρος στην εν λόγω αποστολή και υπέγραψε το πρακτικό της 15ης Νοεμβρίου 2007 κατά το πέρας της εν λόγω αποστολής.

142

Από τις διαπιστώσεις των πραγματικών περιστατικών στις οποίες προέβη το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 2, 122 και 124 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης προκύπτει επίσης ότι, κατά την επιστροφή της αποστολής ελέγχου, η OLAF δεσμεύθηκε ότι θα κοινοποιούσε στην Τσεχική Δημοκρατία στις αρχές του 2008 τα αποδεικτικά στοιχεία που συνέλεξε στο πλαίσιο της εν λόγω αποστολής, πλην όμως η OLAF κοινοποίησε την έκθεσή της, στην οποία επισυνάπτονταν τα στοιχεία αυτά, μόλις στις 9 Ιουλίου 2008, ενώ η Τσεχική Δημοκρατία έκρινε αναγκαίο να αναμείνει την εκ μέρους της OLAF ανάλυση και επαλήθευση αυτών πριν τα χρησιμοποιήσει στο πλαίσιο διοικητικής διαδικασίας δημοσιονομικής διόρθωσης.

143

Λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων αυτών, το Γενικό Δικαστήριο δεν μπορούσε να κρίνει, στις σκέψεις 124 έως 126 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, χωρίς να υποπέσει σε πλάνη περί το δίκαιο, ότι η Τσεχική Δημοκρατία μπορούσε να αναμένει να της διαβιβασθεί η συνοδευόμενη από τα αποδεικτικά στοιχεία έκθεση της OLAF, χωρίς να ζητήσει τη διαβίβαση των στοιχείων αυτών, ενδεχομένως, πριν από την οριστικοποίηση της έκθεσης, και ότι το εν λόγω κράτος μέλος δεν παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει στο πλαίσιο της διαχειρίσεως του συστήματος των ιδίων πόρων της Ένωσης καθόσον δεν προέβη στη βεβαίωση των επίμαχων δασμών εντός ημερών από την επιστροφή της αποστολής ελέγχου.

144

Πράγματι, λαμβανομένης υπόψη της ευθύνης που υπέχει στο πλαίσιο της διαχειρίσεως του συστήματος των ιδίων πόρων και της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, ένα κράτος μέλος δεν μπορεί, μολονότι τελεί σε γνώση σοβαρού κινδύνου απάτης σε σχέση με εισαγωγές οι οποίες έχουν προσδιοριστεί, ο δε κίνδυνος αυτός έχει εξακριβωθεί και επιβεβαιωθεί στο πλαίσιο εξωτερικής έρευνας που διεξήγαγε η OLAF σε τρίτη χώρα παρουσία εκπροσώπου του εν λόγω κράτους μέλους, απλώς να αναμένει, επί πολλούς μήνες, να του διαβιβαστεί η συνοδευόμενη από αποδεικτικά στοιχεία τελική έκθεση της OLAF, χωρίς να έχει ποτέ ζητήσει προηγουμένως τη διαβίβαση των στοιχείων αυτών. Αντιθέτως, λαμβανομένης υπόψη της ευθύνης αυτής, εναπόκειται στο εν λόγω κράτος μέλος να λάβει όλα τα κατάλληλα μέτρα που θα του επιτρέψουν να συγκεντρώσει τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για τη βεβαίωση των επίμαχων δικαιωμάτων.

145

Κανένα από τα αμυντικά επιχειρήματα που προβλήθηκαν δεν είναι ικανό να αναιρέσει το συμπέρασμα αυτό.

146

Πρώτον, όσον αφορά το επιχείρημα ότι η OLAF καθυστέρησε να διαβιβάσει την έκθεσή της και τα αποδεικτικά στοιχεία, διαπιστώνεται ότι η διενέργεια εξωτερικής έρευνας από την OLAF σε τρίτη χώρα δεν είναι ικανή να απαλλάξει τα κράτη μέλη από την ευθύνη που υπέχουν, στο παρόν στάδιο εξελίξεως του δικαίου της Ένωσης, στο πλαίσιο της διαχείρισης του συστήματος των ιδίων πόρων της Ένωσης.

147

Επομένως, αφενός, λαμβανομένης υπόψη της αιτιολογικής σκέψης 3 του κανονισμού 1073/1999, η διεξαγωγή έρευνας δεν μπορεί να μεταβάλει την κατανομή και την ισορροπία αρμοδιοτήτων μεταξύ του εθνικού και του ενωσιακού επιπέδου. Η OLAF διαδραματίζει, όπως προκύπτει από το άρθρο 1, παράγραφος 2, του κανονισμού αυτού, υποστηρικτικό και συντονιστικό ρόλο όσον αφορά τη δράση για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης από την απάτη. Οι εκθέσεις που κατήρτισε η OLAF κατόπιν έρευνας που διενήργησε περιλαμβάνουν, κατά το άρθρο 9, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού, «ιδίως τα διαπιστωθέντα περιστατικά, την ενδεχόμενη οικονομική ζημία, και τα συμπεράσματα της έρευνας, συμπεριλαμβανομένων των συστάσεων του διευθυντή της [OLAF] για τη συνέχεια που θα πρέπει να δοθεί». Επομένως, στα κράτη μέλη απόκειται να αποφασίσουν, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους δυνάμει του δικαίου της Ένωσης, για τη συνέχεια που πρέπει να δοθεί σε μια τέτοια έκθεση.

148

Αφετέρου, κατά το άρθρο 10, παράγραφος 1, του κανονισμού 1073/1999, η OLAF «δύναται να διαβιβάσει, ανά πάσα στιγμή, στις αρμόδιες αρχές των οικείων κρατών μελών πληροφορίες που έχει συλλέξει κατά τη διάρκεια των εξωτερικών ερευνών». Λαμβανομένης υπόψη της χρήσης του ρήματος «δύναται», το οποίο δηλώνει ότι η OLAF διαθέτει συναφώς περιθώριο εκτίμησης, δεν μπορεί να συναχθεί από τη διάταξη αυτή ότι η παράλειψη της OLAF να διαβιβάσει τα αποδεικτικά στοιχεία πριν από την οριστικοποίηση της έκθεσής της απαλλάσσει την Τσεχική Δημοκρατία από την ευθύνη της για τη διαχείριση του συστήματος των ιδίων πόρων.

149

Δεύτερον, το καθήκον καλόπιστης συνεργασίας που υπέχει η OLAF δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη μεταβολή του καταμερισμού αρμοδιοτήτων και ευθυνών που προβλέπεται για την εφαρμογή του κανονισμού 1073/1999 [βλ., κατ’ αναλογίαν, διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 19ης Απριλίου 2005, Tillack κατά Επιτροπής, C‑521/04 P(R), EU:C:2005:240, σκέψη 33] ούτε να απαλλάξει τα κράτη μέλη από την ευθύνη που υπέχουν για τη διαχείριση του συστήματος των ιδίων πόρων της Ένωσης.

150

Κατά τα λοιπά, σύμφωνα με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας, η οποία κατοχυρώνεται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, ΣΕΕ, τα κράτη μέλη, τα οποία επίσης υπόκεινται στην αρχή αυτή, υποχρεούνται να λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα προς εξασφάλιση της εφαρμογής και της αποτελεσματικότητας του δικαίου της Ένωσης [πρβλ. απόφαση της 8ης Μαρτίου 2022, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου (Καταπολέμηση της απάτης που συνίστατο στη δήλωση δασμολογητέας αξίας χαμηλότερης της πραγματικής), C‑213/19, EU:C:2022:167, σκέψη 584 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].

151

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω σκέψεων, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως πρέπει να γίνει δεκτός.

152

Ως εκ τούτου, η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση πρέπει να αναιρεθεί, καθόσον με αυτήν έγινε δεκτή, στο σημείο 1 του διατακτικού της, η αγωγή της Τσεχικής Δημοκρατίας κατά το μέρος που ζητεί την απόδοση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του ποσού των 17 828 399,66 CZK (περίπου 700 000 ευρώ) το οποίο καταβλήθηκε ως ίδιος πόρος της Ένωσης.

Επί της αγωγής ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου

153

Κατά το άρθρο 61, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Δικαστήριο δύναται, σε περίπτωση αναιρέσεως της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου, να αποφανθεί το ίδιο οριστικά επί της διαφοράς, εφόσον είναι ώριμη προς εκδίκαση.

154

Εν προκειμένω, η αγωγή της Τσεχικής Δημοκρατίας ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου στηρίζεται σε επιχειρήματα τα οποία αποτέλεσαν το αντικείμενο κατ’ αντιμωλία συζητήσεως ενώπιόν του και των οποίων η εξέταση δεν απαιτεί τη λήψη κανενός συμπληρωματικού μέτρου οργανώσεως της διαδικασίας ή τη διεξαγωγή αποδείξεων (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 8ης Σεπτεμβρίου 2020, Επιτροπή και Συμβούλιο κατά Carreras Sequeros κ.λπ., C‑119/19 P και C‑126/19 P, EU:C:2020:676, σκέψη 130). Υπό τις συνθήκες αυτές, δεδομένου ότι η παρούσα διαφορά είναι ώριμη προς εκδίκαση, θα πρέπει να αποφανθεί οριστικώς επ’ αυτής.

155

Συναφώς, από τη σκέψη 152 της παρούσας απόφασης προκύπτει ότι η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση αναιρείται μόνον κατά το μέρος που με αυτήν έγινε δεκτή, στο σημείο 1 του διατακτικού της, η αγωγή της Τσεχικής Δημοκρατίας κατά το μέρος που ζητεί την απόδοση από την Επιτροπή του ποσού των 17 828 399,66 CZK (περίπου 700 000 ευρώ, στο εξής: επίμαχο ποσό).

156

Αντιθέτως, δεν ασκήθηκε αναίρεση κατά του σημείου 2 του διατακτικού της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, με το οποίο το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την αγωγή της Τσεχικής Δημοκρατίας κατά τα λοιπά, και, ως εκ τούτου, το εν λόγω σημείο έχει ισχύ δεδικασμένου, παρά τη μερική αναίρεση της εν λόγω απόφασης (πρβλ. απόφαση της 4ης Μαρτίου 2021, Επιτροπή κατά Fútbol Club Barcelona, C‑362/19 P, EU:C:2021:169, σκέψεις 109 έως 111).

157

Επομένως, η αγωγή στην υπόθεση T‑151/20 εξακολουθεί να υφίσταται μόνον καθόσον με αυτή ζητείται η επιστροφή του επίμαχου ποσού.

158

Η Τσεχική Δημοκρατία υποστηρίζει, κατ’ ουσίαν, ότι δεν οφείλει το επίμαχο ποσό, διότι δεν μπορούσε να λάβει τα αναγκαία για την είσπραξή του μέτρα πριν από τη διαβίβαση της έκθεσης της OLAF. Ισχυρίζεται ότι απαλλάσσεται από την υποχρέωση αποδόσεως των ιδίων πόρων, βάσει του άρθρου 17, παράγραφος 2, του κανονισμού 1150/2000, λόγω της αδυναμίας εισπράξεως της τελωνειακής οφειλής μετά την παύση, από τον Μάιο του 2008, των δραστηριοτήτων της BAIDE στο έδαφος της Τσεχικής Δημοκρατίας.

159

Εντούτοις, προκύπτει ότι, όπως υπομνήσθηκε στις σκέψεις 100, 103 και 105 της παρούσας απόφασης, ένα κράτος μέλος δεν μπορεί να απαλλαγεί από την υποχρέωση να αποδώσει στην Επιτροπή τα ποσά που αντιστοιχούν σε απαιτήσεις οι οποίες δεν καταχωρίστηκαν νομοτύπως στα λογιστικά βιβλία Β, τηρουμένης της προθεσμίας του άρθρου 6, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 1150/2000, σε συνδυασμό με το άρθρο 2 αυτού, εφόσον οι απαιτήσεις αυτές βεβαιώθηκαν εκπροθέσμως. Πλην όμως, από τις σκέψεις 141 έως 144 της παρούσας απόφασης προκύπτει ότι η Τσεχική Δημοκρατία παραλείποντας, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις της υπό κρίση υποθέσεως, να λάβει τα αναγκαία μέτρα για τη διασφάλιση της βεβαίωσης των απαιτήσεων το συντομότερο δυνατόν, δεν απέδειξε ότι είχε βεβαιώσει εγκαίρως τις επίμαχες απαιτήσεις ούτε, ως εκ τούτου, ότι τις είχε καταχωρίσει νομοτύπως στα λογιστικά βιβλία Β, τηρώντας την προθεσμία του άρθρου 6, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, του κανονισμού αυτού.

160

Κατά συνέπεια, η Τσεχική Δημοκρατία δεν μπορεί να επικαλεστεί το άρθρο 17, παράγραφος 2, του κανονισμού 1150/2000 για να απαλλαγεί από την υποχρέωσή της να αποδώσει το επίμαχο ποσό στην Επιτροπή. Επομένως, το εν λόγω κράτος μέλος δεν απέδειξε ότι η άρνησή του να αποδώσει το επίμαχο ποσό στην Ένωση είναι σύμφωνη με το σύνολο των υποχρεώσεων που υπέχει και, ως εκ τούτου, δεν απέδειξε ότι υπάρχει πλουτισμός της Ένωσης χωρίς νόμιμη αιτία, κατά την έννοια της νομολογίας που παρατίθεται στη σκέψη 83 της παρούσας απόφασης.

161

Υπό το πρίσμα του συνόλου των ανωτέρω λόγων, η αγωγή της Τσεχικής Δημοκρατίας στην υπόθεση T‑151/20 πρέπει να απορριφθεί, καθόσον με αυτή ζητείται η επιστροφή του επίμαχου ποσού.

Επί των δικαστικών εξόδων

162

Δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, όταν η αίτηση αναιρέσεως γίνεται δεκτή και το Δικαστήριο κρίνει το ίδιο οριστικά τη διαφορά, αυτό αποφαίνεται επί των εξόδων. Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 1, του ίδιου Κανονισμού, που εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, αυτού, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου.

163

Εν προκειμένω, η Τσεχική Δημοκρατία ηττήθηκε τόσο στην υπόθεση C‑494/22 P όσο και στο μέρος της υπόθεσης T‑151/20 που εκδίκασε το Δικαστήριο. Επιπλέον, ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, η Τσεχική Δημοκρατία ηττήθηκε κατά τα λοιπά στην υπόθεση T‑151/20. Επομένως, σύμφωνα με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση και την παρούσα απόφαση, η αγωγή της Τσεχικής Δημοκρατίας απορρίπτεται στο σύνολό της. Υπό τις συνθήκες αυτές, και σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της Επιτροπής, η Τσεχική Δημοκρατία πρέπει να φέρει, πέραν των δικαστικών εξόδων της, και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή στο πλαίσιο τόσο της πρωτόδικης όσο της αναιρετικής διαδικασίας.

164

Κατά το άρθρο 140, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, το οποίο εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, του ίδιου Κανονισμού, τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα που παρεμβαίνουν στη δίκη φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους. Το Βασίλειο του Βελγίου, το Βασίλειο των Κάτω Χωρών και η Δημοκρατία της Πολωνίας, παρεμβαίνοντες στη δίκη, φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους.

1)

Αναιρεί την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 11ης Μαΐου 2022, Τσεχική Δημοκρατία κατά Επιτροπής (T‑151/20, EU:T:2022:281), καθόσον με αυτήν έγινε δεκτή, στο σημείο 1 του διατακτικού της, η αγωγή της Τσεχικής Δημοκρατίας κατά το μέρος που ζητεί την απόδοση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του ποσού των 17 828 399,66 τσεχικών κορωνών (CZK) (περίπου 700 000 ευρώ) το οποίο καταβλήθηκε ως ίδιος πόρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2)

Απορρίπτει την αγωγή στην υπόθεση T‑151/20 κατά το μέρος που με αυτή ζητείται η απόδοση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του ποσού των 17 828 399,66 τσεχικών κορωνών (CZK) (περίπου 700 000 ευρώ) το οποίο καταβλήθηκε ως ίδιος πόρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

3)

Η Τσεχική Δημοκρατία φέρει, πέραν των δικαστικών εξόδων της, και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο τόσο της πρωτόδικης όσο της αναιρετικής διαδικασίας.

4)

Το Βασίλειο του Βελγίου, το Βασίλειο των Κάτω Χωρών και η Δημοκρατία της Πολωνίας φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους.