Στις 4 Νοεμβρίου 2025 σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2560 (στο εξής: κανονισμός για τις ξένες επιδοτήσεις) (1), η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διεξοδική έρευνα στην προαναφερθείσα υπόθεση αφού διαπίστωσε, βάσει προκαταρκτικού ελέγχου, επαρκείς ενδείξεις ότι η Portugal CRRC Tangshan Rolling Stock Unipessoal LDA (στο εξής: Portugal CRRC), η οποία συμμετείχε σε προσφορά την οποία υπέβαλε κοινοπραξία με επικεφαλής τη Mota-Engil Engenharia e Construção, S.A, (στο εξής: επικεφαλής της κοινοπραξίας) στο πλαίσιο της διαδικασίας δημόσιας σύμβασης που περιγράφεται κατωτέρω, έλαβε ξένες επιδοτήσεις που στρεβλώνουν την εσωτερική αγορά. Η έναρξη της διεξοδικής έρευνας όσον αφορά την κοινοποιηθείσα διαδικασία δημόσιας σύμβασης δεν προδικάζει την τελική απόφαση στην εν λόγω υπόθεση.

1.   Η διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης

Στις 17 Απριλίου 2025, η Metropolitano de Lisboa E.P.E. (στο εξής: αναθέτων φορέας) κίνησε ανοικτή διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης για τον «σχεδιασμό και την κατασκευή, την αγορά οχημάτων και τις υπηρεσίες συντήρησης της μοβ γραμμής του μετρό της Λισαβόνας» με αριθμό αναφοράς 253046-2025 (2), εκτιμώμενης αξίας 600 εκατ. EUR (3) (στο εξής: διαδικασία).

Τα τεύχη δημοπράτησης που δημοσιεύθηκαν στη δικτυακή πύλη Vortal (4) αναφέρονται σε τιμή «βάσης» αντί για «εκτιμώμενη αξία» και καθορίζουν πρόσθετο κατώτατο όριο 60 εκατ. EUR για την προμήθεια και τη συντήρηση τροχαίου υλικού. Οι προσφέροντες που θα υπερέβαιναν τις τιμές βάσης που καθορίζονταν στις απαιτήσεις της προκήρυξης μπορούσαν να αποκλειστούν από τον αναθέτοντα φορέα.

Η προθεσμία για την υποβολή προσφορών ήταν η 14η Ιουλίου 2025, έως την οποία ο αναθέτων φορέας έλαβε τέσσερις προσφορές.

Στις 5 Σεπτεμβρίου 2025 η Επιτροπή έλαβε γνώση της ύπαρξης της διαδικασίας. Η Επιτροπή κάλεσε τον αναθέτοντα φορέα να ζητήσει από τους προσφέροντες να υποβάλουν τις κοινοποιήσεις ή τις δηλώσεις τους σύμφωνα με το άρθρο 29 παράγραφος 1 του κανονισμού για τις ξένες επιδοτήσεις εφόσον πληρούται το κατώτατο όριο που ορίζεται στο άρθρο 28 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού για τις ξένες επιδοτήσεις και η σύμβαση δεν έχει ακόμη ανατεθεί.

Στις 9 Οκτωβρίου 2025 η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις σύμφωνα με το άρθρο 29 παράγραφος 1 του κανονισμού για τις ξένες επιδοτήσεις από τους οικονομικούς φορείς που συμμετείχαν στη διαδικασία υποβολής προσφορών. Όλοι οι οικονομικοί φορείς που συμμετέχουν στην κοινοπραξία με επικεφαλής τη Mota-Engil υπέβαλαν κοινοποιήσεις δυνάμει του κανονισμού για τις ξένες επιδοτήσεις Η Portugal CRRC, ως ένας από τους κύριους υπεργολάβους της κοινοπραξίας, υπέβαλε δήλωση.

2.   Η επικεφαλής της κοινοπραξίας και οι ξένες χρηματοδοτικές συνεισφορές που κοινοποιήθηκαν

Η Portugal CRRC Tangshan Rolling Stock, Unipessoal, LDA λειτουργεί ως τοπικός διοικητικός εκπρόσωπος και εκπρόσωπος πωλήσεων στην Πορτογαλία για την εταιρεία χαρτοφυλακίου CRRC Tangshan Co., Ltd., η οποία έχει τον άμεσο έλεγχό της, για τις δραστηριότητές της στην Ευρώπη, ιδίως για τη συμμετοχή σε δημόσιες συμβάσεις μεγάλης κλίμακας, όπως στη Λισαβόνα και το Πόρτο.

Η CRRC Tangshan Co., Ltd. είναι πλήρως ελεγχόμενη θυγατρική της CRRC Group Corporation Ltd. (στο εξής: CRRC), επιχείρησης της οποίας ο πλειοψηφικός μέτοχος είναι το Δημόσιο, και η οποία εποπτεύεται από την κρατική Επιτροπή Εποπτείας και Διοίκησης Περιουσιακών Στοιχείων (SASAC) του Κρατικού Συμβουλίου της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας (στο εξής: ΛΔΚ).

Η Portugal CRRC δεν δήλωσε ξένες χρηματοδοτικές συνεισφορές, ενώ δήλωσε ότι δεν θεωρούσε ότι η ίδια ήταν οικονομικός φορέας στο πλαίσιο της εν λόγω προσφοράς, αλλά απλώς προμηθευτής της κοινοπραξίας με την ως άνω επικεφαλής. Επιπλέον, δήλωσε ότι παρέσχε πληροφορίες « με το παρόν έντυπο μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς και μόνο για τις δικές της δραστηριότητες ».

Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 29 παράγραφος 5 και την αιτιολογική σκέψη 54 του κανονισμού για τις ξένες επιδοτήσεις, η Επιτροπή θεωρεί την Portugal CRRC «κύριο υπεργολάβο» κατά την έννοια του εν λόγω κανονισμού, καθώς διασφαλίζει βασικά στοιχεία της εκτέλεσης της σύμβασης, ιδίως την προμήθεια τροχαίου υλικού και τη συντήρησή του, τα οποία αποτελούν υποχρεωτικά στοιχεία της προσφοράς στο πλαίσιο της διαδικασίας.

3.   Ενδείξεις για την ύπαρξη ξένων επιδοτήσεων

Με βάση τις πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της στο παρόν στάδιο, και λαμβάνοντας υπόψη ότι η Portugal CRRC και η εταιρεία χαρτοφυλακίου η οποία έχει τον άμεσο έλεγχό της έχουν ενσωματωθεί στους ενοποιημένους λογαριασμούς της εταιρείας συμμετοχών CRRC η οποία έχει τον έμμεσο έλεγχό της, η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις ότι έχουν χορηγηθεί έμμεσα ξένες επιδοτήσεις στην Portugal CRRC κατά την έννοια του άρθρου 3 του κανονισμού για τις ξένες επιδοτήσεις:

—

παροχή αγαθών και υπηρεσιών με τη μορφή δημόσιων συμβάσεων που ανατέθηκαν στη CRRC Tangshan Co., Ltd. και σε οντότητες της CRRC στη ΛΔΚ, αξίας η οποία δυνητικά υπερβαίνει τα 36 δις EUR κατά τα τρία έτη πριν από την κοινοποίηση. Με βάση τις πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή στο παρόν στάδιο, δεν μπορεί να βεβαιωθεί για το ότι οι εν λόγω δημόσιες συμβάσεις ανατέθηκαν βάσει ανταγωνιστικής, διαφανούς και αμερόληπτης διαδικασίας υποβολής προσφορών και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να αποκλείσει ότι οι εν λόγω δημόσιες συμβάσεις απέφεραν άμεσο ειδικό όφελος στη CRRC και έμμεσο ειδικό όφελος για την Portugal CRRC·

—	μεταφορά κεφαλαίων με τη μορφή κρατικών επιχορηγήσεων προς τη CRRC στη ΛΔΚ αξίας περίπου 471 εκατ. EUR κατά τα τρία έτη πριν από την κοινοποίηση, η οποία παρέσχε άμεσο ειδικό όφελος στη CRRC και, ως εκ τούτου, έμμεσο ειδικό όφελος στην Portugal CRRC·

—

παραίτηση από έσοδα με τη μορφή μείωσης φόρου κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τον κανονικό συντελεστή του φόρου εισοδήματος επιχειρήσεων της ΛΔΚ που ανέρχεται σε 25 % για τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις, η οποία χορηγήθηκε στη CRRC στη ΛΔΚ σε συνεχή βάση κατά τα τρία έτη πριν από την κοινοποίηση, και με την οποία παρασχέθηκε άμεσο ειδικό όφελος στη CRRC και, ως εκ τούτου, έμμεσο ειδικό όφελος στην Portugal CRRC.

4.   Ένδειξη στρέβλωσης στην εσωτερική αγορά

Με βάση τις πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της στο παρόν στάδιο, η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις κατά την έννοια του άρθρου 10 παράγραφος 3 του κανονισμού για τις ξένες επιδοτήσεις ότι οι δυνητικές ξένες επιδοτήσεις που προσδιορίζονται στο σημείο 3 είναι ικανές να βελτιώσουν την ανταγωνιστική θέση της Portugal CRRC και, ως εκ τούτου, της επικεφαλής της κοινοπραξίας στην εσωτερική αγορά και, κατ’ αυτόν τον τρόπο, να επηρεάσουν πραγματικά ή δυνητικά αρνητικά τον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 4 του κανονισμού για τις ξένες επιδοτήσεις, παρέχοντας στην κοινοπραξία τη δυνατότητα να υποβάλει προσφορά που είναι αδικαιολόγητα συμφέρουσα σε σχέση με τα οικεία έργα, αγαθά ή υπηρεσίες.

Επιπλέον, η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι οι δυνητικές ξένες επιδοτήσεις που προσδιορίζονται στο σημείο 3 ενδέχεται να εμπίπτουν στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο ε) του κανονισμού για τις ξένες επιδοτήσεις και, από τη φύση τους, είναι πιθανότερο να προκαλέσουν στρεβλώσεις στην εσωτερική αγορά.

Το συνολικό ποσό των ξένων επιδοτήσεων που προσδιορίστηκαν σε προκαταρκτική βάση υπερβαίνει κατά πολλές φορές την αξία της προσφοράς της κοινοπραξίας και το μερίδιο της Portugal CRRC σ’ αυτήν.

5.   Συμπέρασμα

Λαμβανομένου υπόψη του συνολικού ποσού των δυνητικών ξένων επιδοτήσεων και των πληροφοριών που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή για την προσφορά της Portugal CRRC, η Επιτροπή — με βάση τον προκαταρκτικό έλεγχο των χρηματοδοτικών συνεισφορών που προσδιορίστηκαν σε προκαταρκτικό στάδιο — έχει επαρκείς ενδείξεις ότι τα κοινοποιούντα μέρη, και ιδίως η Portugal CRRC, έχουν λάβει ξένες επιδοτήσεις που ενδέχεται να στρεβλώσουν την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 4, του άρθρου 5 παράγραφος 1 στοιχείο ε) και του άρθρου 27 του κανονισμού για τις ξένες επιδοτήσεις.

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διεξοδική έρευνα σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 3 και το άρθρο 30 παράγραφος 1 του κανονισμού για τις ξένες επιδοτήσεις.

6.   Πρόσκληση υποβολής παρατηρήσεων

Σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 3 στοιχείο δ) και το άρθρο 40 παράγραφος 1 του κανονισμού για τις ξένες επιδοτήσεις, καθώς και το άρθρο 8 παράγραφος 1 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2023/1441 της Επιτροπής, η Επιτροπή καλεί τυχόν φυσικά ή νομικά πρόσωπα, τα κράτη μέλη, καθώς και την τρίτη χώρα που χορήγησε τις ξένες επιδοτήσεις που προσδιορίζονται στο σημείο 3, να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους. Σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1441, όταν οι υποβληθείσες γραπτές παρατηρήσεις περιλαμβάνουν εμπιστευτικές πληροφορίες, το πρόσωπο που πραγματοποιεί την υποβολή παρέχει μη εμπιστευτική εκδοχή της υποβολής παράλληλα με την εμπιστευτική εκδοχή.

Σε δεόντως δικαιολογημένες περιπτώσεις, οι υποβάλλοντες παρατηρήσεις μπορούν να ζητήσουν να μην αποκαλυφθεί η ταυτότητά τους. Η ανωνυμία θα γίνεται δεκτή βάσει ρητού βάσιμου λόγου που αναφέρεται στην αίτηση.

Οι παρατηρήσεις, για να ληφθούν πλήρως υπόψη στη διαδικασία, θα πρέπει να περιέλθουν στην Επιτροπή το αργότερο εντός 10 εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία της παρούσας δημοσίευσης. Οι παρατηρήσεις μπορούν να αποστέλλονται στην Επιτροπή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στη διεύθυνση grow-fsr-pp-notifications@ec.europa.eu, με αριθμό αναφοράς FSP.103117.

---

(1)  Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2560 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2022, για τις ξένες επιδοτήσεις που στρεβλώνουν την εσωτερική αγορά (ΕΕ L 330 της 23.12.2022, σ. 1).

(2)   https://ted.europa.eu/en/notice/-/detail/253046-2025.

(3)  Τροποποιήθηκε μέσω ανακοίνωσης διόρθωσης που δημοσιεύτηκε στις 19.5.2025 — 322169-2025 — Διαγωνισμός — TED.

(4)   https://diariodarepublica.pt/dr/detalhe/anuncio-procedimento/13134-2025-918575399.