Baineann an togra seo le síniú an Phrótacail Leasaithigh a ghabhann leis an gComhaontú idir an tAontas Eorpach agus Prionsacht Andóra (Andóra) maidir le huathmhalartú faisnéise i dtaca le cuntais airgeadais chun feabhas a chur ar an gcomhlíontacht cánach idirnáisiúnta 1 (an Comhaontú).

Déantar foráil leis an gComhaontú maidir leis an mbunús dlí le haghaidh uathmhalartú cómhalartach faisnéise i dtaca le cuntais airgeadais idir Ballstáit an Aontais Eorpaigh agus Andóra, i gcomhréir leis an gComhchaighdeán Tuairiscithe arna fhorbairt ag an Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE). Cuirtear an caighdeán céanna chun feidhme laistigh den Aontas Eorpach faoi Threoir 2014/107/AE ón gComhairle 2 (TCR 2 – an chéad leasú ar Threoir 2011/16/AE 3 maidir le comhar riaracháin i réimse an chánachais – an Treoir maidir le Comhar Riaracháin (TCR)) 4 .

Formheasadh athruithe tábhachtacha ar an gComhchaighdeán Tuairiscithe ar an leibhéal idirnáisiúnta an 26 Lúnasa 2022 5 agus beidh feidhm acu ón 1 Eanáir 2026. Le Treoir (AE) 2023/2226 ón gComhairle 6  (TCR8), cuireadh na hathruithe sin chun feidhme cheana laistigh den Aontas Eorpach agus beidh feidhm aici freisin ón 1 Eanáir 2026.

Leis na hathruithe, leathnaítear raon feidhme an Chomhchaighdeáin Tuairiscithe chun a áirithiú go gcumhdaítear táirgí ríomh-airgid agus airgeadraí digiteacha bainc ceannais. Cuireann siad tuilleadh feabhais freisin ar na nósanna imeachta maidir le dícheall cuí agus ar na torthaí tuairiscithe, chun inúsáidteacht fhaisnéis an Chomhchaighdeáin Tuairiscithe a mhéadú le haghaidh riaracháin chánach agus na hualaí ar institiúidí airgeadais a laghdú, i gcás inar féidir.

Chun a áirithiú go ndéanfar an t‑uathmhalartú faisnéise i dtaca le cuntais airgeadais idir Ballstáit den Aontas Eorpach agus Andóra a ailíniú leis an gComhchaighdeán Tuairiscithe a tugadh cothrom le dáta ón 1 Eanáir 2026, agus go leanfar den uathmhalartú sin a dhéanamh i gcomhréir leis an gComhchaighdeán sin, ba ghá leasuithe comhfhreagracha ar an gComhaontú a chaibidliú agus a chomhaontú.

I mí na Bealtaine 2018, cuireadh tús le cur i bhfeidhm Rialachán (AE) 2016/679 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n‑aisghairtear Treoir 95/46/CE (an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí ‘RGCS’) 7 .

Chun a áirithiú go léireofaí na nuashonruithe sin sa Chomhaontú, ba ghá na tagairtí do Threoir aisghairthe 95/46/CE a bhaint agus tagairtí do Rialachán (AE) 2016/679 a chur in ionad na dtagairtí sin. An tráth céanna, tugadh na tagairtí do reachtaíocht náisiúnta Andóra maidir le cosaint sonraí cothrom le dáta freisin. Thairis sin, léiríonn na leasuithe sin cur i bhfeidhm leanúnach Chinneadh Leordhóthanachta an Aontais maidir le hAndóra. 8

Glacadh cinneadh ón gComhairle an 21 Bealtaine 2024 lena n‑údaraítear tús a chur leis an gcaibidlíocht lena leasaítear an Comhaontú a bhaineann le huathmhalartú faisnéise i dtaca le cuntais airgeadais chun feabhas a chur ar an gcomhlíontacht cánach idirnáisiúnta idir an tAontas Eorpach agus Andóra 9 .

Tionóladh roinnt babhtaí caibidlíochta agus thángthas ar chomhaontú sealadach i mí Aibreáin 2025. Ina dhiaidh sin, rinne na Príomh-idirbheartaithe dréacht-téacs an Phrótacail Leasaithigh a inisiliú an 18 Meitheamh 2025.

Cuireadh an Chomhairle ar an eolas i gcónaí faoin dul chun cinn sa chaibidlíocht sa Mheitheal um Cheisteanna Cánach agus sa Mheitheal Ardleibhéil. Go háirithe, comhroinneadh téacs an dréacht-Phrótacail Leasaithigh agus pléadh é leis na Ballstáit sular inisilíodh é. Comhroinneadh an téacs a inisilíodh le Parlaimint na hEorpa freisin.

Measann an Coimisiún gur baineadh amach na cuspóirí a shocraigh an Chomhairle ina treoir chaibidlíochta agus go bhfuil an téacs a caibidlíodh inghlactha don Aontas.

Rinneadh leasú an Chomhaontaithe a chaibidliú i gcomhréir leis an treoir chuimsitheach chaibidlíochta a ghlac an Chomhairle an 21 Bealtaine 2024.

Áirithítear leis an bPrótacal Leasaitheach a caibidlíodh go mbeidh an comhaontú atá ann cheana idir an tAontas Eorpach agus Andóra ailínithe le reachtaíocht an Aontais sa réimse céanna fós, go háirithe TCR arna leasú le TCR8.

I measc leasuithe eile, áirítear le TCR8 na hathruithe is déanaí ar Chomhchaighdeán Tuairiscithe ECFE. I bhfianaise an dlúthchaidrimh sa réimse seo idir an tAontas Eorpach agus Andóra, tá sé tábhachtach an comhar riaracháin lena n‑údaráis chánach i réimse an uathmhalartaithe faisnéise i dtaca le cuntais airgeadais a neartú ar an gcaoi chéanna. Tríd an gComhaontú a thabhairt cothrom le dáta go tráthúil, áirithítear go leanfar leis an gcomhar riaracháin sin go réidh agus go héifeachtach tar éis an 1 Eanáir 2026.

Leis na leasuithe ar an gComhaontú, cuirtear san áireamh beartais an Aontais i réimse an chomhraic in aghaidh sciúradh airgid agus mhaoiniú na sceimhlitheoireachta, ós rud é go ndéanfar na gníomhaíochtaí maidir le Dícheall Cuí Custaiméara, a bheidh le déanamh ag na hInstitiúidí Airgeadais, d’fhonn an fhaisnéis i dtaca le cuntais airgeadais a bhailiú lena malartú faoin gComhaontú sin, a ailíniú ar bhealach substaintiúil leo siúd atá le cur i bhfeidhm ag na hInstitiúidí Airgeadais céanna mar eintitis faoi oibleagáid de réir chreat dlíthiúil an Aontais Eorpaigh chun comhrac in aghaidh sciúradh airgid agus mhaoiniú na sceimhlitheoireachta.

Cuirtear san áireamh sa Phrótacal Leasaitheach freisin beartais an Aontais i réimse urraim na gceart bunúsach, go háirithe maidir le cosaint sonraí pearsanta i gcás eis-sreabhadh na sonraí sin chuig tíortha nach de chuid an Aontais iad agus chuig tíortha nach tíortha LEE iad.

A mhéid a bhaineann leis na codanna a bhaineann leis an gComhchaighdeán Tuairiscithe, áirítear sa Chomhaontú féin, in Airteagal 8, foráil lena gceanglaítear ar na Páirtithe Conarthacha dul i gcomhairle le chéile gach uair a ghlactar athrú tábhachtach ar leibhéal ECFE ar aon cheann d’eilimintí an gComhchaighdeán Tuairiscithe. Déantar foráil leis an Airteagal freisin go bhféadfar an Comhaontú a leasú trí phrótacal idir na Páirtithe Conarthacha tar éis na gcomhairliúchán sin. Ós rud é gur formheasadh athruithe tábhachtacha ar an gComhchaighdeán Tuairiscithe laistigh de ECFE an 26 Lúnasa 2022, agus i gcomhréir le hinniúlacht eisiach an Aontais a eascraíonn as an gComhaontú atá ann cheana, cuireann an Prótacal Leasaitheach chun feidhme na hathruithe uile is gá chun na hathruithe comhfhreagracha ar an gComhchaighdeán Tuairiscithe a léiriú. Foráiltear cur chun feidhme na n‑athruithe sin laistigh den Aontas trí bhíthin Threoir (AE) 2023/2226 ón gComhairle.

Ós rud é gurb é príomhchuspóir agus comhpháirteanna an Chomhaontaithe feabhas a chur ar an gcomhar riaracháin i réimse an chánachais dhírigh, is é Airteagal 115 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) an bunús dlí substainteach.

Ós rud é go gceanglaítear aontoilíocht do ghníomh de chuid an Aontais le hAirteagal 115 CFAE, ba cheart an dara fomhír d’Airteagal 218(8) CFAE a áireamh sa bhunús dlí nós imeachta chun an Prótacal Leasaitheach a thabhairt i gcrích. Dá bhrí sin, is é Airteagal 218(5) CFAE i dteannta leis an dara fomhír d’Airteagal 218(8) CFAE, an bunús dlí nós imeachta don chinneadh atá beartaithe síniú an chomhaontaithe atá beartaithe a údarú.

•    Inniúlacht an Aontais

Faoi chásdlí na Cúirte Breithiúnais, tá inniúlacht eisiach ag an Aontas i gcás ina bhféadfadh comhaontú difear a dhéanamh do rialacha comhchoiteanna nó raon feidhme na rialacha sin a athrú 10 . Cumhdaíodh an dlí-eolaíocht sin in Airteagal 3(2) CFAE. Mar aon leis na réimsí ina bhfuil inniúlacht eisiach ag an Aontas a liostaítear in Airteagal 3(1) CFAE, foráiltear le hAirteagal 3(2) CFAE go mbeidh ‘inniúlacht eisiach freisin ag an Aontas comhaontú idirnáisiúnta a thabhairt i gcrích nuair a fhorálfar dá thabhairt i gcrích i ngníomh reachtach de chuid an Aontais, nó nuair atá sé riachtanach chun a chumasú don Aontas a inniúlacht inmheánach a fheidhmiú, nó a mhéid ar dóigh dá thabhairt i gcrích difear a dhéanamh do na rialacha comhchoiteanna nó a raon feidhme a athrú’.

Urramaíonn an prótacal leasaitheach prionsabal na comhréireachta agus ní théann sé thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir a chomhlíonadh maidir leis an gComhaontú a thabhairt cothrom le dáta, is é sin, chun na hathruithe ar an gComhchaighdeán Tuairiscithe a thiocfaidh i bhfeidhm ón 1 Eanáir 2026 a ionchorprú. Cuirfidh na leasuithe sin ar a gcumas do na Ballstáit leanúint d’uathmhalartú faisnéise i dtaca le cuntais airgeadais a dhéanamh le Andóra ar bhealach neamhbhriste, agus ar bhealach atá ailínithe le ceanglais nua an Chomhchaighdeáin Tuairiscithe, mar atá ionchorpraithe cheana féin in TCR8.

Foráiltear le hAirteagal 218(5) CFAE go gcuirfidh an Coimisiún nó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála tograí faoi bhráid na Comhairle, a ghlacfaidh cinneadh lena n‑údarófar comhaontú idirnáisiúnta a shíniú agus, más gá, a chur i bhfeidhm go sealadach. I bhfianaise ábhar an chomhaontaithe atá beartaithe, is iomchuí don Choimisiún togra a thíolacadh chuige sin.

I gcomhréir le huirlis 7 de Rialáil Níos Fearr 11 , níl gá le measúnú tionchair, inter alia, nuair nach mbíonn mórán rogha nó aon rogha ag an gCoimisiún sa chás lena mbaineann.

Comhlíontar an coinníoll sin sa chás seo toisc go bhfuil na leasuithe ar na Comhaontuithe atá ann cheana maidir le huathmhalartú faisnéise i dtaca le cuntais airgeadais ailínithe go hiomlán leis na hathruithe ar an gComhchaighdeán Tuairiscithe a comhaontaíodh ar leibhéal ECFE agus atá ionchorpraithe cheana féin i ndlí an Aontais Eorpaigh trí bhíthin DAC8. A mhéid a bhaineann leis na nuashonruithe ar chosaint sonraí, níl i gceist leo sin ach tagairtí do reachtaíocht an Aontais agus Andóra maidir le cosaint sonraí a thabhairt cothrom le dáta.

Urramófar sa phrótacal leasaitheach atá beartaithe a ghabhfaidh leis an gComhaontú príomhluachanna an Aontais Eorpaigh mar a bhunaítear iad in Airteagal 2 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh agus i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh.

Níl aon impleacht ag an togra maidir le buiséad an Aontais.

Cumhdaítear na pointí seo a leanas leis na leasuithe atá beartaithe:

Leis na leasuithe atá beartaithe, leathnaítear raon feidhme an tuairiscithe chun táirgí airgeadais digiteacha nua a chur san áireamh, amhail Táirgí Ríomh-Airgid Sonraithe agus Airgeadraí Digiteacha Bainc Ceannais. An tráth céanna, chun feabhas a chur ar iontaofacht agus úsáid na faisnéise malartaithe, tugtar isteach leis na leasuithe ceanglais tuairiscithe níos mionsonraithe agus nósanna imeachta díchill chuí neartaithe. Déantar foráil maidir leis na ceanglais leasaitheacha sin maidir le tuairisciú agus malartú faisnéise laistigh d’Airteagail 2, d’Airteagal 3 agus d’Iarscríbhinn I. Beidh feidhm acu ón 1 Eanáir 2026.

Tá forálacha sna leasuithe freisin chun idirghníomhaíocht éifeachtúil a áirithiú idir an Comhchaighdeán Tuairiscithe agus an Creat Tuairiscithe Cripteashócmhainní ar leithligh a d’fhorbair ECFE 12 . Leis na forálacha sin, is féidir cásanna tuairiscithe dúblaigh a theorannú, agus uasmhéid solúbthachta oibríochta na n‑Institiúidí Airgeadais Tuairiscithe atá faoi réir oibleagáidí faoin gCreat Tuairiscithe Cripteashócmhainní á choinneáil ar bun an tráth céanna. Ní bheidh feidhm ag na forálacha sin ach amháin ón dáta a thosóidh Andóra ar an gCreat Tuairiscithe Cripteashócmhainní a chur i bhfeidhm leis na Ballstáit uile.

Cuireadh tagairtí do RGCS in ionad na dtagairtí uile do Threoir 95/46/CE.

An tráth céanna, rinneadh an tagairt dhlíthiúil do reachtaíocht náisiúnta Andóra maidir le cosaint sonraí a thabhairt cothrom le dáta chuig Dlí Cáilithe 29/2021 maidir le cosaint sonraí pearsanta (an tAcht um Chosaint Sonraí).

Cuirtear téacs an Phrótacail Leasaithigh faoi bhráid na Comhairle in éineacht leis an togra seo. Cuirtear téacs na ndearbhuithe comhpháirteacha isteach in éineacht leis an togra seo.

I gcomhréir leis na Conarthaí, is faoin gCoimisiún atá sé a áirithiú go síneofar an Prótacal Leasaitheach, faoi réir a thabhairt i gcrích tráth níos déanaí.