<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Il-Konvenzjoni ta’ Den Haag</HT></HT></TXT></NP></TI>7.Skont l-Artikolu 1 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag, l-għan tagħha huwa, b’mod partikolari, a) li jiġi żgurat ir-ritorn immedjat tal-minuri meħuda jew miżmuma illegalment f’wieħed mill-Istati Kontraenti [traduzzjoni mhux uffiċjali].8.Skont l-Artikolu 3 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag, it-tneħħija jew iż-żamma ta’ minuri għandhom jitqiesu bħala illeċiti meta:- a)dan ikun bi ksur tad-drittijiet ta’ kustodja, vestiti f’persuna, istituzzjoni jew enti oħra, kemm singolarment, kif ukoll konġuntement, taħt il-liġi tal-Istat fejn il-minuri kien soltu joqgħod minnufih qabel ir-rimozzjoni [tneħħija] jew ritenzjoni [żamma];
[…]
Id-drittijiet ta’ kustodja imsemmija fis-subparagrafu (a) hawn aktar qabel jistgħu joriġinaw b’mod partikolari mill-operat tal-liġi jew bis-saħħa ta’ deċiżjoni ġudizzjarja jew amministrattiva, jew bis-saħħa ta’ ftehim li jkollu effett legali skont il-liġi ta’ dak l-Istat.
9.Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 12 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag:Meta minuri jkun tneħħa jew inżamm b’mod illeċitu skont l-Artikolu 3 u, fid-data tal-bidu tal-proċedimenti quddiem l-awtorità ġudizzjarja jew amministrattiva tal-Istat Kontraenti fejn ikun jinsab il-minuri, ikun għadda perjodu ta’ inqas minn sena mid-data tar-rimozzjoni [tneħħija] jew ritenzjoni [żamma] illeċita, l-awtorità li tkun għandha tordna r-ritorn tal-minuri biex dan isir minnufih.
10.L-Artikolu 13 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag huwa fformulat kif ġej:Minkejja d-disposizzjonijiet tal-Artikolu ta’ qabel, l-awtorità ġudizzjarja jew amministrattiva tal-Istat rikjest m’hiex marbuta li tordna r-ritorn tal-minuri jekk il-persuna, istituzzjoni jew enti oħra li topponi r-ritorn iġġib prova li:
[…]
- b)jkun hemm riskju kbir li r-ritorn tal-minuri se jesponih għal dannu fiżiku jew psikoloġiku jew inkella jqiegħed lill-minuri f’sitwazzjoni intollerabbli.
L-awtorità ġudizzjarja jew amministrattiva tista’ wkoll tirrifjuta li tordna r-ritorn tal-minuri jekk issib li l-minuri joġġezzjona għar-ritorn tiegħu u jkun laħaq età u livell ta’ maturità li jkun tajjeb li wieħed jagħti każ tal-fehmiet tiegħu. […]
<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Ir-Regolament Nru 2201/2003</HT></HT></TXT></NP></TI>11.L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 2201/2003 jipprovdi:1.Dan ir-Regolament għandu japplika, tkun xi tkun in-natura ta’ l-qorti jew tribunal, fi kwistjonijiet ċivili dwar:
[…]
- b)l-attribuzzjoni, l-ezerċizzju, id-delegazzjoni, ir-restrizzjoni jew it-terminazzjoni tar-responsabbilità ta’ l-ġenituri.
2.Il-kwistjonijiet imsemmija fil-paragrafu1(b) jistgħu, partikolarment, jittrattaw fi:
- a)drittijiet ta’ kustodja u drittijiet ta’ aċċess;
- b)kuratura, tutela w istituzzjonijiet simili;
- ċ)in-nomina u l-funzjonijiet ta’ xi persuni jew korp li għandhom l-inkarigu ta’ l-minuri jew ta’ l-proprjetà, ir-rappreżentanza jew l-għajnuna ta’ l-minuri;
- d)it-tqegħid ta’ l-minuri ma’ familja tar-rispett jew f’ kustodja stituzjonali;
[…]
3.Dan ir-Regolament ma japplikax għal:
[…]
- b)id-deċizjonijiet dwar l-adozzjoni, il-miżuri preparatorji għall-adozzjoni, jew l-annullament jew ir-revoka ta’ l-adozzjoni;
[…]
12.Skont l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 2201/2003, japplikaw dawn id-definizzjonijiet li ġejjin:- 4.il-kelma sentenza għandha tfisser […] sentenza dwar ir-responsabbilità ta’ l-ġenituri, iddikjarata minn qorti ta’ Stat Membru […];
[…]
- 7.il-kliem responsabbilità ta’ l-ġenituri għandhom ifissru d-drittijiet u r-responsabbilitajiet kollha dwar il-persuna jew il-proprjetà ta’ l-minuri li huma moghtija lil persuna jew persuna legali b’sentenza, bl-operazzjoni ta’ l-liġi jew b’xi fteħim li għandu effetti legali. Il-kliem se jinkludu d-drittijiet ta’ kustodja u d-drittijiet ta’ l-aċċess;
[…]
- 9.il-kliem drittijiet ta’ kustodja għandhom jinkludu drittijiet u responsabbilitajiet dwar il-kura ta’ l-persuna ta’ l-minuri, u partikolarment id-drittijiet li jiddeterminaw il-post ta’ residenza ta’ l-minuri;
[…]
- 11.il-kliem tneħħija nġusta jew iż-żamma għandhom ifissru t-tneħħija ta’ l-minuri jew iż-żamma fejn;
- a)hemm ksur ta’ liġi tad-drittijiet ta’ kustodja akkwistati permezz ta’ sentenza jew b’operat ta’ liġi jew b’xi fteħim li għandu effett legali taħt il-liġi ta’ l-Istat Membru fejn il-minuri kienu abitwalment residenti mmedjatament qabel it-tneħħija jew iż-żamma […]
13.Il-Kapitolu II tar-Regolament Nru 2201/2003 huwa intitolat Il-Ġurisdizzjoni u jinkludi fost l-oħrajn l-Artikolu 11, intitolat Ir-Ritorn ta’ l-minuri, li jipprovdi:1.Fejn persuna, istituzzjoni jew xi korp ieħor li għandhom id-drittijiet ta’ kustodja japplika ma’ l-awtoritajiet kompetenti fi Stat Membru biex joħorġu sentenza dwar il-bażi ta’ l-Konvenzjoni ta’ l-Aja ta’ l-25 ta’ Ottubru 1980 dwar l-Aspetti Ċivili dwar il-Ħtif Internazzjonali ta’ Minuri (hawnhekk iżjed ‘il quddiem ‘il-Konvenzjoni ta’ l-Aja ta’ l-1980’), ħalli tikseb ir-ritorn ta’ l-minuri li ġew inġustament imneħħija jew miżmuma fi Stat Membru barra dak li huwa l-Istat Membru fejn il-minuri kienu abitwalment residenti mmedjatament qabel it-tneħħija jew iż-żamma nġusta, għandhom japplikaw paragrafi 2 sa 8.[…]
4.Qorti ma tistax tirrifjuta milli tirritorna minuri a bażi ta’ l-Artikolu 13b ta’ l-Konvenzjoni ta’ l-Aja ta’ l-1980 jekk jiġi stabbilit li saru l-arranġamenti xierqa sabiex jiżguraw il-protezzjoni ta’ l-minuri wara r-ritorn tiegħu jew tagħha.[…]
6.Jekk qorti ħarġet ordni kontra r-ritorn skond l-Artikolu 13 ta’ l-Konvenzjoni ta’ l-Aja ta’ l-1980, il qorti għandha immedjatament titrasmetti jew direttament jew mill-awtorità ċentrali tagħha,, kopja ta’ l-ordni ta’ l-qorti dwar l- sabiex ma jsirx ir-ritorn u d-dokumenti rilevanti, u partikolarment traskrizzjoni tas-seduti quddiem il-qorti, lill-qorti li għandha l-ġurisdizzjoni jew lill-awtorità ċentrali fl-Istat Membru fejn il-minuri kienu abitwalment residenti qabel it-tneħħija jew iż-żamma nġusta, kif determinati mil-liġi nazzjonali. Il-Qorti għandha tirċievi d-dokumenti kollha msemmija fi żmien xahar mid-data ta’ l-ordni sabiex ma jsirx ir-ritorn.7.Kemm-il darba [Sakemm] il-qrati fl-Istat Membru fejn il-minuri kienu abitwalment residenti mmedjatament qabel it-tneħħija jew iż-żamma nġusta ġew [ma kinux] diġa fil-pussess ta’ wieħed mill-partijiet, il-qorti jew l-awtorità ċentrali li tirċievi l-informazzjoni imsemmija fil-paragrafu 6 għandha tinnotifika lill-partijiet u tistedinhom jagħmlu s-sottomissjonijiet lill-qorti, skond il-liġi nazzjonali, fi żmien tlett xhur tad-data ta’ notifika ħalli l-qorti tkun tista’ teżamina l-kwistjoni ta’ l-kustodja ta’ l-minuri.Mingħajr preġudizzju għar-regoli dwar il-ġurisdizzjoni li jinstabu f’dan ir-Regolament, il-qorti għandha tagħlaq il-każ jekk ebda sottomissjoni ma tiġi reġistrata mill-qorti fiż-żmien limitu.8.Minkejja sentenza biex ma jsirx ir-ritorn skond l-Artikolu 13 ta’ l-Konvenzjoni ta’ l-Aja ta’ l-1980, kwalunkwe sentenza li tiġi wara li tirrekjedi r-ritorn ta’ l-minuri maħruġa minn qorti li għandha l-ġurisdizzjoni taħt dan ir-Regolament għandha tkun infurzabbli skond it-Taqsima 4 ta’ l-Kapitolu III li tinstab aktar l-isfel ħalli jiġi tassigurat [assigurat] ir-ritorn ta’ l-minuri.
14.L-Artikolu 20, li wkoll jagħmel parti mill-Kapitolu II, jipprovdi:1.F’każijiet urgenti, id-disposizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament mhux se jħallu l-qrati ta’ Stat Membru milli jieħu dawk il-miżuri provviżorji, inkluzi dawk protettivi fir-rigward ta’ persuni jew assi f’dak l-Istat kif huma disponibbli taħt il-liġi ta’ dak l-Istat Membru, anke jekk, taħt dan ir-Regolament, il-qorti ta’ Stat Membru ieħor għandha l-ġurisdizzjoni nkwantu għas-sustanza ta’ l-kwistjoni.[…]
15.Il-Kapitolu III tar-Regolament Nru 2201/2003 jinkludi dispożizzjonijiet dwar ir-Rikonoxximent u l-Infurzar. F’dan ir-rigward, it-Taqsima 1 (Ir-Rikonoxximent) tinkludi fost l-oħrajn l-Artikolu 21, intitolat Ir-Rikonoxximent ta’ sentenza, li l-ewwel paragrafu tiegħu jipprovdi:Sentenza mogħtija fi Stat Membru għandha tiġi rikonoxxuta fl-Istati Membri l-oħra mingħajr il-bżonn ta’ ebda proċedura speċjali.
16.L-Artikolu 23 tar-Regolament Nru 2201/2003 jistipula Ir-Raġunijiet għan-nuqqas ta’ rikonoxximent tas-sentenzi dwar ir-responsabbilità ta’ l-ġenituri, jiġifieri:Sentenza dwar ir-responsabbilità ta’ l-ġenituri m’għandhiex tiġi rikonoxxuta:
- a)Jekk l-imsemmi rikonoxximent jidħer ċar li huwa kuntrarju għall-politika pubblika ta’ l-Istat Membru li fih r-rikonoxximent qiegħed jiġi mitlub wara li jiġu kkunsidrati l-aħjar interessi ta’ l-minuri;
- b)Jekk ġie mogħti, ħlief f’każ ta’ emerġenza, mingħajr ma l-minuri ingħata l-opportunità biex jinstema, bi ksur ta’ l-prinċipji fondamentali ta’ l-proċedimenti ta’ l-Istat Membru fejn huwa mitlub ir-rikonoxximent;
- ċ)Fejn ġiet mogħtija b’kontumaċja jekk il-kontumaċi ma kienx/itx notifikat bid-dokument li stitwixxa l-proċedimenti jew b’xi document ekwivalenti fi żmien suffiċjenti u b’mod li ħalla dik il-persuna tirranġa għad-difiża tagħha ħlief jekk jiġi ddeterminat li dik il-persuna aċċettat is-sentenza b’mod inekwivokabbli;
- d)dwar it-talba ta’ pretensjoni minn kwalsijasi persuna li s-sentenza tikser d-drittijiet tagħhom tar-responsabbilità bħala ġenituri, jekk ġiet mogħtija mingħajr ma’ din il-persuna tkun ingħatat l-opportunità li tinstema’;
[…]
17.It-Taqsima 2 tal-Kapitolu III tar-Regolament Nru 2201/2003 hija intitolata L-applikazzjoni għall-dikjarazzjoni ta’ infurzabbiltà u tinkludi fost l-oħrajn l-Artikolu 28 (Is-Sentenzi […] li jistgħu jiġu nfurzati) li l-ewwel paragrafu tiegħu jipprovdi:Sentenza dwar l-eżerċitar tar-responsabbilità ta’ l-ġenituri dwar il-minuri mogħtija fi Stat Membru li hija nfurzabbli f’dak l-Istat Membru u li ġiet notifikata għandha tigi nfurzata fi Stat Membru ieħor meta, fuq applikazzjoni ta’ kwalsijasi parti nteressata, ġiet iddikjarata nfurzabbli hemmhekk.
18.L-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 2201/2003 jipprovdi f’dan ir-rigward:1.Il-qorti li tkun saritilha l-applikazzjoni għandha tagħti d-deċiżjoni tagħha mingħajr dewmien. La l-persuna li kontriha qiegħed jiġi mitlub l-infurzar, u lanqas il-minuri m’għandhom, f’dan l-istadju ta’ l-proċedimenti, ikunu ntitulati jagħmlu xi sottomissjonijiet dwar l-applikazzjoni.2.L-applikazzjoni tista’ tiġi rifjutata biss għal waħda mir-raġunijiet imsemmija fl-Artikoli 22, 23 u 24.3.Taħt l-ebda ċirkustanzi m’għandha sentenza titħalla tiġi riveduta nkwantu għas-sustanza tagħha.
19.L-Artikolu 33 tar-Regolament Nru 2201/2003, intitolat L-appell kontra d-deċiżjoni, jipprovdi:1.Id-deċiżjoni dwar l-applikazzjoni għall-dikjarazzjoni ta’ l-infurzabbiltà tista’ tiġi appellata minn kwalunkwe waħda mill-partijiet.[…]
3.L-appell għandu jinstema skond ir-regoli li jirregolaw il-proċedimenti fi kwistjonijiet kontradittorji.4.Jekk l-appell jiġi ppreżentat mill-applikant għal dikjarazzjoni ta’ l-infurzabbiltà, il-parti li kontriha huwa mitlub l-infurzar għandha tiġi mħarrka sabiex tidħer quddiem il-qorti ta’ l-appell. […]5.Kull appell kontra dikjarazzjoni ta’ l-infurzabbiltà għandu jiġi ppreżentat fi zmien xahar min-notifika tiegħu. Jekk il-parti li kontriha qiegħed jiġi mitlub l-infurzar hija abitwalment residenti fi Stat Membru li mhux dak li fih ingħatat id-dikjarazzjoni ta’ l-infurzabbiltà, iż-żmien għall-appell għandu jkun ta’ xaharejn u għandu jibda jiddekorri mid-data tan-notifika, jew fuq ismu jew fuq ir-residenza tiegħu. Ma tista’ tingħata ebda estensjoni ta’ żmien minħabba d-distanza.
20.L-Artikolu 35(1) tar-Regolament Nru 2201/2003 huwa fformulat kif ġej:Il-qorti li magħha jsir l-appell ppreżentat taħt l-Artikolu 33 jew 34 tista’, fuq applikazzjoni ta’ l-parti li kontriha qiegħed jiġi mitlub l-infurzar, twaqqaf il-proċedimenti jekk ikun ġie ppreżentat appell ordinarju ppreżentat fl-Istat Membru ta’ l-oriġini, jew jekk iż-żmien li fih jista’ jsir l-imsemmi appell għadu m’għalaqx. F’dan l-aħħar każ, il-qorti tista’ tispeċifika ż-żmien li fih l-appell jista’ jiġi ppreżentat.
21.L-Artikolu 40 tar-Regolament Nru 2201/2003 jiddefinixxi l-kamp ta’ applikazzjoni tat-Taqsima 4 tal-Kapitolu III tal-imsemmi Regolament u jipprovdi:1.Din it-taqsima għandha tapplika għal:
- a)drittijiet ta’ aċċess;
u
- b)ir-ritorn ta’ l-minuri bħala konsegwenza ta’ sentenza mogħtija skond l-Artikolu 11(8).
2.Id-disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima m’għandhomx iċaħħdu lil min għandu r-responsabbilità ta’ l-ġenituri milli jfittex ir-rikonoxximent u l-infurzar ta’ sentenza skond id-disposizzjonijiet fit-Taqsima 1 u 2 ta’ dan il-Kapitolu.
22.L-Artikolu 42, li jagħmel parti mit-Taqsima 4, jipprovdi:1.Ir-ritorn ta’ l-minuri imsemmija fl-Artikolu 40(1)(b) bħala konsegwenza ta’ sentenza ta’ l-infurzar mogħtija fi Stat Membru għandha tiġi rikonoxxuta u nfurzabbli fi Stat Membru ieħor mingħajr il-bżonn ta’ dikjarazzjoni ta’ l-infurzabbiltà u mingħajr ebda possibilità li topponi r-rikonoxximent tagħha jekk is-sentenza ġiet iċċertifikata fl-Istat Membru ta’ l-oriġini skond il-paragrafu 2.Anke jekk il-liġi nazzjonali ma tipprovdiex għall-infurzabbiltà b’operat ta’ l-liġi, minkejja kwalunkwe appell, ta’ xi sentenza li teħtieġ ir-ritorn ta’ l-minuri imsemmija fl-Artikolu 11(b)(8), il-qorti ta’ l-oriġini tista’ tiddikjara s-sentenza bħala nfurzabbli.2.L-Imħallef ta’ l-oriġini li qata’ s-sentenza msemmija fl-Artikolu 40(1)(b) għandu joħroġ iċ-ċertifikat imsemmi fil-paragrafu 1 biss jekk:
- a)il-minuri ingħata l-opportunità li jinstema, ħlief jekk seduta ġiet ikkunsidrata li mhix xierqa wara li ġew ikkunsidrati l-età jew livell ta’ maturità tiegħu;
- b)il-partijiet ġew mogħtija opportunità li jinstemgħu; u
- ċ)il-qorti kkunsidrat waqt li kienet qed taqta’ s-sentenza r-raġunijiet għal u x-xhieda wara ta’ l-ordni maħruġa skond l-Artikolu 13 ta’ l-Konvenzjoni ta’ l-Aja ta’ l-1980.
[…]