<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.21-20110601.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="ECRCJ2010MTB.0600583701.case.xml"><NO.CASE>C-98/09</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62009C0098</NO.CELEX><NO.SEQ>0029.0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>I-5840</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>I-5860</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>21</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><LEFT>KONKLUŻJONIJIET JÄÄSKINEN — KAWŻA C-98/09</LEFT><RIGHT>SORGE</RIGHT></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali</HT></P><P><HT TYPE="UC">Jääskinen</HT></P><P>ippreżentati fit-<DATE ISO="20100422">22 ta’ April 2010</DATE><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Lingwa oriġinali: il-Franċiż.</P></NOTE></P></TI></TITLE><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I —</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Introduzzjoni</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-klawżola 8 tal-Ftehim Qafas dwar xogħol għal terminu fiss [żmien determinat], konkluż fit-<DATE ISO="19990318">18 ta’ Marzu 1999</DATE> (iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>Ftehim Qafas<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>), u li jinsab anness mad-Direttiva tal-Kunsill 1999/70/KE, tat-<DATE ISO="19990628">28 ta’ Ġunju 1999</DATE>, dwar il-ftehim qafas dwar xogħol għal żmien fiss [determinat] konkluż mill-ETUC [CES], mill-UNICE u mis-CEEP<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 3, p. 368.</P></NOTE> (iktar ’il quddiem id-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>Direttiva 1999/70<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>).</TXT></NP><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn F. Sorge u l-impriża li timpjegaha, Poste Italiane SpA (iktar ’il quddiem <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>Poste Italiane<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>), dwar il-klawżola tal-kuntratt ta’ xogħol tagħha li kienet tistipula li dan ġie konkluż għal żmien determinat u li fih ma jissemmew la l-ismijiet tal-ħaddiema ssostitwiti, u lanqas ir-raġunijiet għaliex dawn tal-aħħar kienu assenti. Skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali ta’ qabel it-traspożizzjoni tad-Direttiva 1999/70, dawn l-indikazzjonijiet kellhom jissemmew f’tali kuntratt ta’ xogħol. Min-naħa l-oħra, fil-kuntest tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 368, tas-<DATE ISO="20010906">6 ta’ Settembru 2001</DATE><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Digriet Leġiżlattiv li jeżegwixxi d-Direttiva 1999/70, (GURI Nru 235, tad-<DATE ISO="20011009">9 ta’ Ottubru 2001</DATE>, p. 4).</P></NOTE> (iktar ’il quddiem id-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>Digriet Leġiżlattiv 368/2001<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>), li kien applikabbli <HT TYPE="ITALIC">ratione temporis</HT> fir-rigward tal-kuntratt inkwistjoni, tali obbligu ma jeżistix iktar.</TXT></NP><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT>Ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari jagħti l-opportunità lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tippreċiża u tiżviluppa l-ġurisprudenza li hija adottat fis-sentenzi Mangold u Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Sentenzi tat-<DATE ISO="20051122">22 ta’ Novembru 2005</DATE>, Mangold (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-144/04" PAGE.ECR="I-9981" YEAR="2005">C-144/04, Ġabra p. I-9981</REF.DOC.ECR>), kif ukoll tat-<DATE ISO="20090423">23 ta’ April 2009</DATE>, Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT> (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-378/07+C-379/07+C-380/07" PAGE.ECR="I-3071" YEAR="2009">C-378/07 sa C-380/07, Ġabra p. I-3071</REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Hija mitluba tevalwa r-relazzjoni bejn il-bidla fid-dritt nazzjonali deskritta iktar ’il fuq u l-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>tnaqqis tal-livell ġenerali ta’ protezzjoni mogħti lill-ħaddiema fil-qasam tal-ftehim [Qafas]<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/> previst fil-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas. Il-qorti tar-rinviju titlob ukoll lill-Qorti tal-Ġustizzja tiċċara l-effetti, fuq il-kawża prinċipali, ta’ nuqqas eventwali ta’ konformità tal-leġiżlazzjoni nazzjonali mal-Ftehim Qafas<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Din il-qorti dan l-aħħar ressqet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja talba għal deċiżjoni preliminari fil-kuntest ta’ kawża li tikkonċerna lil Poste Italiane u li tirrigwarda wkoll id-Digriet Leġiżlattiv Nru 368/01 u l-klawżola 8 tal-Ftehim Qafas: ara l-kawża Vino (C-20/10, li għadha pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja).</P></NOTE>.</TXT></NP></GR.SEQ><?PAGE NO="I-5841"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II —</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-kuntest ġuridiku</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>A —</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt tal-Unjoni</HT><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>Peress li l-kawża prinċipali tikkonċerna l-interpretazzjoni ta’ digriet leġiżlattiv tas-<DATE ISO="20010906">6 ta’ Settembru 2001</DATE>, ser isir referiment għad-dispożizzjonijiet tat-Trattat KE skont in-numerazzjoni applikabbli qabel id-dħul fis-seħħ tat-Trattat dwar il-funzjonament tal-Unjoni Ewropea.</P></NOTE></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>4.</NO.P><TXT>Id-Direttiva 1999/70 hija bbażata fuq l-Artikolu 139(2) KE<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>L-Artikolu 139(2) KE jipprevedi li l-imsieħba soċjali jistgħu jitolbu flimkien li l-ftehim konklużi fuq il-livell Komunitarju jkunu implementati b’deċiżjoni tal-Kunsill fuq proposta mill-Kummissjoni.</P></NOTE> u hija intiża, skont l-Artikolu 1 tagħha, li <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>li [ġ]ġib fis-seħħ il-ftehim qafas [...] konkluż [...] bejn l-organizzazzjonijiet ġenerali ta’ l-industrija (ETUC [CES], UNICE u CEEP) annessi hawn<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Jiġifieri l-Konfederazzjoni Ewropea tat-Trade Unions, l-Unjoni tal-Konfederazzjonijiet tal-Industrija u ta’ Min Iħaddem fl-Ewropa (li mill-2007 bdiet tissejjaħ BusinessEurope) u ċ-Ċentru Ewropew tal-Intrapriżi Pubbliċi.</P></NOTE>.<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/></TXT></NP><NP><NO.P>5.</NO.P><TXT>Mill-premessi 3, 6, 7 u 13 sa 17 tal-imsemmija direttiva, kif ukoll mill-ewwel sat-tielet paragrafu tal-preambolu u mill-punti 3, 5 sa 8 u 10 tal-kunsiderazzjonijiet ġenerali tal-Ftehim Qafas jirriżulta li:</TXT><P><LIST TYPE="DASH"><ITEM><P>il-kompletazzjoni tas-suq intern għandha twassal għal titjib fil-kundizzjonijiet tal-għajxien u tax-xogħol tal-ħaddiema fil-Komunità Ewropea permezz ta’ approssimazzjoni ta’ dawn il-kundizzjonijiet waqt li jinżamm it-titjib, b’mod partikolari fir-rigward ta’ forom partikolari ta’ xogħol ta’ xort’oħra minn xogħol għal żmien indeterminat, sabiex jintlaħaq bilanċ aħjar bejn il-flessibbiltà fil-ħin tax-xogħol u s-sigurtà għall-ħaddiema;</P></ITEM><ITEM><P>dawn l-għanijiet ma jistgħux jintlaħqu b’mod suffiċjenti mill-Istati Membri, tant li ġie kkunsidrat li jkun aħjar li tintuża miżura Komunitarja legalment vinkolanti, elaborata f’kollaborazzjoni mill-qrib mar-rappreżentanti tal-imsieħba soċjali;</P></ITEM><ITEM><P>il-partijiet għall-Ftehim Qafas jirrikonoxxu li, minn naħa, il-kuntratti għal żmien indeterminat huma, u jibqgħu jkunu, il-forma ġenerali tar-relazzjonijiet ta’ xogħol, peress li dawn jikkontribwixxu għall-kwalità tal-ħajja tal-ħaddiema kkonċernati u jtejbu l-prestazzjonijiet tagħhom, imma li, min-naħa l-oħra, il-kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat jirrispondu, f’ċerti sitwazzjonijiet, għall-ħtiġijiet kemm ta’ min jimpjega kif ukoll tal-ħaddiema;</P></ITEM><ITEM><P>il-Ftehim Qafas jistipula l-prinċipji ġenerali u r-rekwiżiti minimi għal xogħol għal żmien determinat, billi jistabbilixxi, b’mod partikolari, qafas ġenerali intiż biex ikun żgurat trattament ugwali għall-ħaddiema għal żmien determinat waqt<?PAGE NO="I-5842"?> li jkunu protetti mid-diskriminazzjoni kif ukoll għal prevenzjoni tal-abbużi kkawżati mill-użu ta’ relazzjonijiet ta’ xogħol għal żmien determinat suċċessivi, filwaqt li ssir referenza għall-Istati Membri u għall-imsieħba soċjali għad-definizzjoni tal-arranġamenti dettaljati tal-applikazzjoni tal-imsemmija prinċipji u rekwiżiti, sabiex jiġu kkunsidrati r-realtajiet tas-sitwazzjonijiet nazzjonali, settorjali u staġjonali speċifiċi;</P></ITEM><ITEM><P>huwa għalhekk li l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea kkunsidra li l-instrument adattat għall-implementazzjoni ta’ dan il-Ftehim Qafas huwa direttiva, peress li din torbot lill-Istati Membri fir-rigward tar-riżultat li għandu jintlaħaq, imma tħallilhom l-għażla tal-forma u tal-metodi;</P></ITEM><ITEM><P>fir-rigward b’mod partikolari tal-kliem użat fil-Ftehim Qafas, imma li ma ġiex iddefinit b’mod speċifiku, id-Direttiva 1999/70 tħalli f’idejn l-Istati Membri biex jiddefinixxu dan il-kliem skont id-dritt u/jew il-prattiki nazzjonali, sakemm dawn jirrispettaw il-Ftehim Qafas, u</P></ITEM><ITEM><P>skont il-partijiet firmatarji tal-Ftehim Qafas, l-użu ta’ kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat ibbażat fuq raġunijiet oġġettivi jikkostitwixxi mezz għall-prevenzjoni tal-abbużi b’detriment għall-ħaddiema.</P></ITEM></LIST></P></NP><NP><NO.P>6.</NO.P><TXT>Il-klawżola 1 tal-Ftehim Qafas tiddetermina l-għan doppju ta’ dan tal-aħħar billi tirreferi, minn naħa, għar-rispett tal-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>prinċipju ta’ non-diskriminazzjoni<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>, li huwa stabbilit fil-klawżola 4, u, min-naħa l-oħra, għall-miżuri li għandhom l-għan li jipprevjenu l-użu abbużiv ta’ kuntratti jew ta’ relazzjonijiet ta’ xogħol għal żmien determinat suċċessivi, li huma s-suġġett tal-klawżola 5.</TXT></NP><NP><NO.P>7.</NO.P><TXT>Il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Ftehim Qafas huwa stabbilit fil-klawżola 2, kif ġej: <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>ħaddiema għal terminu [żmien] fiss [determinat]<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>, kunċett li ġie ddefinit fil-klawżola 3, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>li għandhom kuntratt ta’ impjieg [xogħol] jew relazzjoni ta’ impjieg [xogħol] kif definit fil-liġi, fil-ftehim kollettiv jew fil-prattika f’ kull Stat Membru<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>.</TXT></NP><NP><NO.P>8.</NO.P><TXT>Il-klawżola 8 tal-Ftehim Qafas rigward id-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>Dispożizzjonijiet dwar l-implimentazzjoni<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>, tipprevedi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="008.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>1.</NO.PARAG><ALINEA><P>L-Istati Membri u/jew l-imsieħba soċjali jistgħu jżommu jew jintroduċu dispożizzjonijiet iktar favorevoli għal ħaddiema milli kif stabbilit f’dan il-ftehim.</P><P>[…]</P></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="008.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA><P>L-implimentazzjoni ta’ dan il-ftehim m’għandhiex tikkostitwixxi bażijiet validi għat-tnaqqis tal-livell ġenerali ta’ protezzjoni mogħti lill-ħaddiema fil-qasam tal-ftehim.</P><P>[…]</P></ALINEA></PARAG><?PAGE NO="I-5843"?><PARAG IDENTIFIER="008.005"><NO.PARAG>5.</NO.PARAG><ALINEA><P>Il-prevenzjoni u s-soluzzjoni ta’ kwisjonijiet u lmenti ikkawżati mill-applikazzjoni ta’ dan il-ftehim għandhom iseħħu skond il-liġi nazzjonali, il-ftehim kolletiv u l-prattika.</P><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/></P></ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>B —</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Il-leġiżlazzjoni nazzjonali</HT></TXT></NP></TI></TITLE></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>Il-leġiżlazzjoni abrogata</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>9.</NO.P><TXT>L-Artikolu 1(1) sa (4) tal-Liġi Nru 230, tat-<DATE ISO="19620418">18 ta’ April 1962</DATE>, li tirregola l-kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>GURI Nru 125, tas-<DATE ISO="19620517">17 ta’ Mejju 1962</DATE>, p. 2010.</P></NOTE> (iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>Liġi 230/1962<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>), kif emendata sussegwentement, kien jipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>Il-kuntratt ta’ xogħol għandu jiġi kkunsidrat bħala kuntratt għal żmien indeterminat, bla ħsara għall-eċċezzjonijiet imsemmija iktar ’l isfel.</P><P>Jista’ jiġi stabbilit perijodu għat-tul tal-kuntratt: […]</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>meta r-reklutaġġ isir bil-għan li jiġu ssostitwiti ħaddiema assenti li jkollhom id-dritt iżommu l-pożizzjoni tagħhom, kemm-il darba fil-kuntratt ta’ xogħol għal żmien determinat jissemmew isem il-ħaddiem issostitwit kif ukoll ir-raġuni għas-sostituzzjoni; […]</TXT></NP></ITEM></LIST><P>L-istipulazzjoni tat-terminu ma għandha ebda effett jekk din ma tkunx irreġistrata bil-miktub.</P><P>Min iħaddem għandu jagħti kopja tal-att bil-miktub lill-impjegat.</P><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/></P></ALINEA></QUOT.S></P></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Il-leġiżlazzjoni fis-seħħ</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>10.</NO.P><TXT>L-Artikolu 11(1) tad-Digriet Leġiżlativ 368/2001, tas-<DATE ISO="20010906">6 ta’ Settembru 2001</DATE>, wassal għall-abbrogazzjoni totali tal-Liġi 230/1962 mill-<DATE ISO="20011024">24 ta’ Ottubru 2001</DATE>, peress li l-Gvern<?PAGE NO="I-5844"?> Taljan intervjena abbażi tal-liġi li tawtorizzah jadotta r-regoli meħtieġa għat-traspożizzjoni tal-atti tad-dritt Komunitarju bħad-Direttiva 1999/70<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Il-preambolu għad-Digriet Leġiżlattiv 368/2001 jindika li dan ġie adottat b’eżekuzzjoni tal-Liġi ta’ Awtorizzazzjoni Nru 422, tad-<DATE ISO="20001229">29 ta’ Diċembru 2000</DATE>, u b’mod partikolari abbażi tal-Artikolu 1 tal-Anness B tagħha, li jikkonċerna d-Direttiva 1999/70 (GURI Nru 16, tal-<DATE ISO="20010120">20 ta’ Jannar 2001</DATE>, p. 5).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>11.</NO.P><TXT>L-Artikolu 1(1) sa (3) ta’ dan id-digriet leġiżlattiv, fil-verżjoni applikabbli f’dan il-każ<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Il-kuntratt ikkontestat kien konkluż qabel id-dħul fis-seħħ tal-Liġi Nru 247 tal-<DATE ISO="20071224">24 ta’ Diċembru 2007</DATE> (GURI Nru 301, tad-<DATE ISO="20071229">29 ta’ Diċembru 2007</DATE>, p. 3) li żiedet, fil-bidu tal-Artikolu 1 tad-Digriet Leġiżlattiv 368/2001, paragrafu li jfakkar: <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>il-kuntratt ta’ xogħol għandu, bħala regola ġenerali, jiġi konkluż għal żmien indeterminat<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>.</P></NOTE>, jipprovdi dan li ġej:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="001.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Huwa permess li jiġi ddeterminat terminu għaż-żmien tal-kuntratt ta’ xogħol għal raġunijiet tekniċi, ta’ produzzjoni, ta’ organizzazzjoni jew ta’ sostituzzjoni tal-ħaddiema.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="001.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>L-istipulazzjoni tat-terminu ma għandha ebda effett jekk din ma tkunx ġiet irreġistrata, direttament jew indirettament, f’att bil-miktub li jispeċifika r-raġunijiet imsemmija fil-paragrafu 1.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="001.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA>Min iħaddem għandu jagħti kopja tal-att bil-miktub lill-impjegat f’terminu ta’ ħamest ijiem ta’ xogħol mill-bidu tal-prestazzjoni. […]<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III —</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-kawża prinċipali u r-rinviju għal deċiżjoni preliminari</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>12.</NO.P><TXT>Fid-<DATE ISO="20040929">29 ta’ Settembru 2004</DATE>, F. Sorge kkonkludiet kuntratt ta’ xogħol għal żmien determinat ma’ Poste Italiane li abbażi tiegħu hija kienet ġiet impjegata <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>għal raġunijiet ta’ sostituzzjoni, marbuta mal-ħtieġa speċifika li jkun sostitwit persunal assenjat mad-dipartiment tad-distribuzzjoni fiċ-ċentru postali tal-Puglia u tal-Basilicata, bejn l-<DATE ISO="20041001">1 ta’ Ottubru 2004</DATE> u l-<DATE ISO="20050115">15 ta’ Jannar 2005</DATE><QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>.</TXT></NP><NP><NO.P>13.</NO.P><TXT>B’rikors tat-<DATE ISO="20080218">18 ta’ Frar 2008</DATE>, F. Sorge fetħet kawża kontra Poste Italiane, fejn talbet lit-Tribunale di Trani — Sezione Lavoro (l-Italja) (iktar ’il quddiem it-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>Tribunale di Trani<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>) li tiġi ddikjarata l-illegalità tal-klawżola taż-żmien determinat inkluża f’dak il-kuntratt. Insostenn tat-talba tagħha, hija invokata li l-isem tal-ħaddiema ssostitwiti u r-raġuni għas-sostituzzjoni tagħhom ma kinux indikati hemmhekk, filwaqt li d-Digriet Leġiżlattiv 368/2001 kien għadu jeżiġi li dawn l-indikazzjonijiet jiġu pprovduti fil-każ ta’ reklutaġġ b’kuntratt għal żmien determinat minħabba sostituzzjoni.</TXT></NP><NP><NO.P>14.</NO.P><TXT>Poste Italiane kkontestat l-eżistenza ta’ tali obbligu, billi sostniet li l-Artikolu 1(2)(b) tal-Liġi 230/1962 kien ġie abrogat bl-Artikolu 11(1) tad-Digriet Leġiżlattiv 368/2001, li huwa applikabbli <HT TYPE="ITALIC">ratione temporis</HT>, u li dan ma kien ġie ssostitwit bl-ebda dispożizzjoni li għandha kontenut simili.</TXT></NP><?PAGE NO="I-5845"?><NP><NO.P>15.</NO.P><TXT>B’digriet tad-<DATE ISO="20080609">9 ta’ Ġunju 2008</DATE>, it-Tribunale di Trani ddeċieda li jissospendi l-proċeduri quddiemu u li jagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>B’digriet tal-<DATE ISO="20080421">21 ta’ April 2008</DATE>, it-Tribunale di Trani kien diġà qajjem il-kwistjoni ta’ kostituzzjonalità fir-rigward tal-Artikoli 1 u 11 tad-Digriet Leġiżlattiv 368/2001, li l-Corte Costituzionale ddeċidiet dwarha permezz tad-Deċiżjoni Nru 214, tat-<DATE ISO="20090708">8 ta’ Lulju 2009</DATE>.</P></NOTE>:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>1)</NO.P><TXT>Il-klawżola 8 tal-Ftehim Qafas li jinsab fid-Direttiva 1999/70/KE għandha tiġi interpretata fis-sens li tipprekludi regoli domestiċi (bħal dawk stabbiliti mill-Artikoli 11 u 1 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 368/2001) li, b’implementazzjoni tad-Direttiva 1999/70/KE […], abrogaw l-Artikolu 1(2)(b) tal-Liġi 230/1962, li kien jipprovdi li kien <QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>permess li jiġi impost limitu temporali fuq it-tul tal-kuntratt meta r-reklutaġġ seħħ sabiex jissostitwixxi ħaddiema assenti<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="2019" ID="QE0019"/> li <QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>żammew id-dritt għal post tagħhom, bil-kundizzjoni li fil-kuntratt għal perijodu [żmien] determinat<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="2019" ID="QE0020"/> <QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>ingħatat informazzjoni dwar l-isem tal-ħaddiem sostitwit u r-raġunijiet għas-sostituzzjoni tiegħu<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="2019" ID="QE0021"/>, u li ssostitwewh b’dispożizzjoni li ma tipprovdix iżjed l-obbligu li tingħata tali informazzjoni?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>Jekk ir-risposta għall-ewwel domanda tkun fl-affermattiv, il-qorti nazzjonali hija marbuta li ma tapplikax il-leġiżlazzjoni nazzjonali li tmur kontra d-dritt Komunitarju?<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/></TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>16.</NO.P><TXT>Ir-rikorrenti u l-konvenuta fil-kawża prinċipali, il-Gvern Taljan kif ukoll il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej ippreżentaw osservazzjonijiet kemm bil-miktub kif ukoll orali. Il-Gvern Olandiż ippreżenta biss osservazzjonijiet bil-miktub.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV —</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Analiżi</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>A —</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Introduzzjoni</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>17.</NO.P><TXT>Skont l-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, li ġew ippreżentati fl-<DATE ISO="20090701">1 ta’ Lulju 2009</DATE><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Għandu jiġi enfasizzat li, l-osservazzjonijiet kollha li ġew ippreżentati mill-partijiet huma sussegwenti għas-sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq, bil-kontra tad-deċiżjoni tar-rinviju.</P></NOTE>, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali tenfasizza li l-kwistjoni li din il-kawża tqajjem hija partikolarment importanti inkwantu, minn naħa, hemm kważi 15 000 kawża bejn Poste Italiane u l-impjegati tagħha u, min-naħa l-oħra, kemm il-qrati tal-ewwel u tat-tieni istanzi kif ukoll il-qrati supremi Taljani diġà ħadu jew qegħdin jieħdu deċiżjoni rigward it-testi msemmija fit-talba għal deċiżjoni preliminari.</TXT></NP><NP><NO.P>18.</NO.P><TXT>Biex tiġġustifika t-talba tagħha, il-qorti tar-rinviju tenfasizza wkoll li hemm numru kunsiderevoli ta’ deċiżjonijiet fuq il-mertu<?PAGE NO="I-5846"?> ta’ qrati li interpretaw id-Digriet Leġiżlattiv inkwistjoni, u dan b’mod għalkollox differenti. Minbarra d-diversi deċiżjonijiet li F. Sorge ppreżentat f’anness għall-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, waqt is-seduta, hija rreferiet ukoll għal diversi deċiżjonijiet li ngħataw dan l-aħħar f’dan il-kuntest mill-Corte suprema di cassazione u mill-Corte Costituzionale<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Ir-rappreżentant ta’ Poste Italiane ppreżenta lill-Qorti tal-Ġustizzja, fi tmiem is-seduta, id-Deċiżjoni Nru 214/2009 mogħtija fit-<DATE ISO="20090708">8 ta’ Lulju 2009</DATE> mill-Corte Costituzionale, kif ukoll tliet sentenzi mogħtija mill-Corte Suprema di Cassazione, Sezione Lavoro (sentenza tas-<DATE ISO="20091126">26 ta’ Novembru 2009</DATE> u tal-<DATE ISO="20100114">14 ta’ Jannar 2010</DATE>, Nru R.G.N. 22536/2008; sentenzi tas-<DATE ISO="20090926">26 ta’ Settembru 2009</DATE> u tal-<DATE ISO="20100114">14 ta’ Jannar 2010</DATE>, Nri R.G.N. 21956/2008 u 22465/2008; sentenza tal-<DATE ISO="20091210">10 ta’ Diċembru 2009</DATE> u tas-<DATE ISO="20100127">27 ta’ Jannar 2010</DATE>, Nru R.G.N. 20577/2006).</P></NOTE>. L-indikazzjonijiet mogħtija mill-qorti tar-rinviju u d-diversi informazzjoni inkluża fil-proċess mill-partijiet ikkonċernati jagħtu lok, tabilħaqq, għal ċerta konfużjoni rigward il-kontenut tad-dritt nazzjonali f’din il-materja.</TXT></NP><NP><NO.P>19.</NO.P><TXT>Qabelxejn, infakkar ukoll xi prinċipji bażiċi li jistgħu jagħtu gwida rigward l-interpretazzjoni ta’ regoli adottati fil-qasam tal-politika soċjali. Mill-Artikoli 136 KE <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT> jirriżulta li l-Istati Membri għandhom kompetenza f’dan il-qasam u li l-miżuri meħuda f’dan il-kuntest għandhom jikkunsidraw id-diversità tal-prattiki nazzjonali, kif ukoll il-ħtieġa li tinżamm il-kompetittività tal-ekonomija tal-Komunità.</TXT></NP><NP><NO.P>20.</NO.P><TXT>L-Artikolu 139 KE għandu t-tendenza jiffavorixxi n-negozjati kollettivi fuq il-livell Komunitarju u jaċċetta anki l-eżistenza ta’ setgħa leġiżlattiva awtonoma tal-imsieħba soċjali. Il-Ftehim Qafas dwar il-kuntratti għal żmien determinat, li ġie adottat fuq il-bażi ta’ dan it-test, jistabbilixxi biss rekwiżiti minimi u għandu għanijiet <HT TYPE="ITALIC">a priori</HT> kuntradittorji, li għaldaqstant jeħtieġu xi kompromessi, jiġifieri, b’mod partikolari li jintlaħaq bilanċ aħjar bejn il-flessibbiltà fil-ħin tax-xogħol għall-impriżi u s-sigurtà tal-impjieg għall-ħaddiema<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Żewġ għanijiet maqgħuda fin-neoloġiżmu tal-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>flessigurtà<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/>, li b’mod partikolari jintuża f’dokumenti tal-Kummissjoni bħall-Komunikazzjoni tas-<DATE ISO="20070627">27 ta’ Ġunju 2007</DATE>, KUMM/2007/0359 finali.</P></NOTE>, imma anki li jiġu kkunsidrati r-realtajiet tas-sitwazzjonijiet nazzjonali, settorjali u staġjonali speċifiċi<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Ara, f’dan ir-rigward, il-preambolu għall- u l-kunsiderazzjonijiet ġenerali tal-Ftehim Qafas.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>21.</NO.P><TXT>Dawn il-kunsiderazzjonijiet differenti ma għandhomx jintesew fl-analiżi tal-kontenut tad-dispożizzjonijiet ikkonċernati mit-talba għal deċiżjoni preliminari. Fil-fehma tiegħi, filwaqt li r-regoli nazzjonali tal-liġi dwar ix-xogħol li għandhom għan protettiv, l-istess bħall-istipulazzjonijiet tal-kuntratti ta’ xogħol individwali, għandhom, f’każ ta’ dubju, jiġu interpretati favur il-parti dgħajfa jiġifieri l-ħaddiem, id-dispożizzjonijiet tal-ftehim kollettivi għandhom madankollu jiġu interpretati b’mod strett sabiex ma tiġix żnaturata r-rieda konġunta tal-partijiet kontraenti<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>L-eżistenza ta’ ftehim kollettivi Ewropej bħala strumenti li għandhom valur ġuridiku vinkolanti, u għalhekk l-eżistenza ta’ liġi kollettiva Ewropea dwar ix-xogħol, tiddependi tabilħaqq mill-kunfidenza li l-imsieħba soċjali għandhom fil-fatt li l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tagħhom ser ikunu konformi mal-kompromessi nnegozjati.</P></NOTE>. Għaldaqstant, il-kriterji ta’<?PAGE NO="I-5847"?> applikazzjoni restrittivi li huma stabbiliti mid-diċitura tal-Ftehim Qafas ma jistgħux jiġu mwarrba mingħajr raġunijiet validi.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>B —</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq l-ammissibbiltà tad-domandi preliminari</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>22.</NO.P><TXT>Qabelxejn, Poste Italiane qajmet l-inammissibbiltà u n-nuqqas ta’ rilevanza tad-domandi rrinvijati bid-deċiżjoni tar-rinviju tad-<DATE ISO="20080609">9 ta’ Ġunju 2008</DATE>, minħabba li l-Qorti tal-Ġustizzja, sadanittant, kienet irrispondiet għal domandi simili fis-sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT> li ngħatat fit-<DATE ISO="20090423">23 ta’ April 2009</DATE><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Sentenza ċċitata iktar ’il fuq (b’mod partikolari l-punti 126 u 208 sa 212).</P></NOTE>, biex b’hekk tat lit-Tribunale di Trani l-parametri utli biex jagħti deċiżjoni b’mod indipendenti.</TXT></NP><NP><NO.P>23.</NO.P><TXT>Nikkunsidra li ma hemm l-ebda dubju rigward l-ammissibbiltà tad-domandi preliminari, kif osservat il-Kummissjoni matul is-seduta. Fil-fatt, in-natura innovattiva ta’ domanda preliminari ma tikkostitwix kundizzjoni għall-ammissibbiltà tal-imsemmija domanda. Xejn ma jwaqqaf lil qorti nazzjonali milli terġa’ tirrinvija lill-Qorti tal-Ġustizzja domanda li hija tkun diġà rrispondiet.</TXT></NP><NP><NO.P>24.</NO.P><TXT>F’każ ta’ din ix-xorta, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-possibbiltà li tagħti deċiżjoni permezz ta’ digriet motivat ibbażat fuq l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 104(3) tar-Regoli tal-Proċedura<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>Fil-każ li domanda għal deċiżjoni preliminari tkun identika għal domanda li l-Qorti diġà ddeċidiet dwarha, jew fil-każ li t-tweġiba għal tali domanda tkun tista’ kjarament tiġi dedotta mill-ġurisprudenza, il-Qorti tista’, wara li tkun semgħet lill-Avukat Ġenerali, f’kull waqt, tagħti deċiżjoni permezz ta’ digriet motivat, li jkun fih referenza għas-sentenza preċedenti jew għall-ġurisprudenza kkonċernata<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/>.</P></NOTE>. Mill-evidenza tad-diċitura ta’ dan it-test jirriżulta li x-xebh bejn id-domandi magħmula fid-deċiżjoni tar-rinviju ma’ ċerti domandi li l-Qorti tal-Ġustizzja rrispondiet sussegwentement fis-sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT> ma huwiex minnu nnifsu kawża ta’ inammissibbiltà. Il-Qorti tal-Ġustizzja applikat din id-dispożizzjoni proċedurali eżattament f’kawżi fejn ir-risposta għal domanda identika kienet tirriżulta mill-imsemmija sentenza u setgħet tiġi trasposta għad-domanda magħmula, f’dan il-każ qabel ma ngħatat is-sentenza<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Ara d-digrieti tal-<DATE ISO="20090424">24 ta’ April 2009</DATE>, Koukou (C-519/08), kif ukoll tat-<DATE ISO="20091123">23 ta’ Novembru 2009</DATE>, Lagoudakis (C-162/08 sa C-164/08).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>25.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest tal-proċedura stabbilita mill-Artikolu 234 KE, il-qorti tar-rinviju — li hija biss għandha għarfien dirett tal-fatti li wasslu għall-kawża li ntalbet tagħti deċiżjoni dwarha u li għandha tieħu r-responsabbiltà għad-deċiżjoni tagħha fuq il-mertu — hija, fir-rigward tal-karatteristiċi partikolari tal-kawża, fl-aħjar pożizzjoni sabiex tevalwa kemm-il ħtieġa għal deċiżjoni preliminari biex tkun tista’ tagħti s-sentenza tagħha kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija għamlet lill-Qorti tal-Ġustizzja. Meta dawn jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha, fil-prinċipju, tagħti deċiżjoni, bla ħsara, madankollu, li twettaq eżami tal-kundizzjonijiet li fihom hija ġiet adita mill-qorti nazzjonali, sabiex<?PAGE NO="I-5848"?> tkun tista’ tivverifika jekk għandhiex ġurisdizzjoni<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Mangold, iċċitata iktar ’il fuq (punti 34 <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT>) kif ukoll tal-<DATE ISO="20060704">4 ta’ Lulju 2006</DATE>, Adeneler <HT TYPE="ITALIC">et</HT> (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-212/04" PAGE.ECR="I-6057" YEAR="2006">C-212/04, Ġabra p. I-6057</REF.DOC.ECR>, punti 39 <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT>).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>26.</NO.P><TXT>Issa, jidher li t-Tribunale di Trani sostna t-talba għal deċiżjoni preliminari tiegħu b’mod suffiċjenti biex juri r-rilevanza tagħha, 1) billi ddefinixxa l-kuntest fattwali li fih taqa’ din id-domanda, 2) billi ta indikazzjonijiet utli rigward il-kuntest ġuridiku nazzjonali rilevanti, 3) billi espona l-argumenti tal-partijiet fil-kawża prinċipali u l-inċertezzi fir-rigward tal-ġurisprudenza nazzjonali li wassluh jevalwa l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni u, 4) billi spjega sa fejn risposta għaż-żewġ domandi magħmula hija meħtieġa sabiex tingħata deċiżjoni dwar il-kawża prinċipali. Barra minn hekk, fid-data meta ġiet adita l-Qorti tal-Ġustizzja, l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li ntalbet kienet tirrispondi effettivament għal ħtieġa oġġettiva inerenti għas-soluzzjoni ta’ kawża pendenti quddiem il-qorti tar-rinviju<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Ara s-sentenza Mangold, iċċitata iktar ’il fuq (punt 38).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>27.</NO.P><TXT>Fid-dawl ta’ dawn l-elementi kollha, jiena tal-fehma li l-oġġezzjonijiet tal-konvenuta fil-kawża prinċipali ma jistgħux jintlaqgħu u li din it-talba għal deċiżjoni preliminari hija ammissibbli.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>C —</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-portata tal-klawżola msejħa <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>ta’ nuqqas ta’ rigressjoni<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>28.</NO.P><TXT>Fid-deċiżjoni tagħha, il-qorti tar-rinviju tesprimi d-dubji tagħha rigward il-konformità tad-Digriet Leġiżlattiv 368/2001 mad-Direttiva 1999/70 u mal-Ftehim Qafas anness magħha. Fl-ewwel domanda preliminari, din il-qorti tistaqsi, b’mod partikolari, jekk id-dispożizzjonijiet previsti fl-Artikoli 1 u 11 ta’ dan id-digriet leġiżlattiv tawx lok għal tnaqqis ipprojbit tal-livell ġenerali ta’ protezzjoni mogħti lill-ħaddiema fis-sens tal-klawżola 8 tal-imsemmi ftehim qafas. Fid-dawl tad-diversi argumenti ppreżentati f’dan il-każ, jidhirli li l-ewwel jeħtieġ li jiġi ddefinit il-kuntest tad-deċiżjoni li għandha tingħata, u b’hekk dak ta’ dawn il-konklużjonijiet. Il-kamp ta’ applikazzjoni tal-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas għandu wkoll jiġi ddefinit qabel ma tingħata interpretazzjoni tal-kontenut tagħha.</TXT></NP><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>Fuq ir-restrizzjoni tal-portata tar-risposta għall-portata tad-domanda</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>29.</NO.P><TXT>Huwa veru li d-diċitura tal-ewwel domanda hija tali li jidher li tirreferi għall-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet kollha tal-klawżola 8 tal-Ftehim Qafas. Madankollu, it-Tribunale di Trani indika espressament ukoll li huwa kien qed jitlob kjarifika mingħand il-Qorti tal-Ġustizzja, sabiex jistabbilixxi jekk l-Artikoli 1 u 11 tad-Digriet<?PAGE NO="I-5849"?> Leġiżlattiv 368/2001 jiksrux il-klawżola ġeneralment ikklassifikata bħala <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>ta’ nuqqas ta’ rigressjoni<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/> li hija inkluża eżattament fil-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas.</TXT></NP><NP><NO.P>30.</NO.P><TXT>Sa fejn ċerti osservazzjonijiet, partikolarment dawk ippreżentati minn F. Sorge, jinkludu żviluppi relatati mal-Klawżoli 4 u 5 tal-Ftehim Qafas jew ma’ dispożizzjonijiet oħrajn tad-Digriet Leġiżlattiv bħal dawk sostnuti mit-Tribunale di Trani<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>F. Sorge mhux qed tirreferi biss għall-Artikolu 1(1), (2) u (4) tad-Digriet Leġiżlattiv 368/2001, imma anki għall-Artikoli 2(1a), 4,,4a u 5(3) u (4a) ta’ dan it-test.</P></NOTE>, għandu jiġi ppreċiżat li l-portata tar-rinviju lill-Qorti tal-Ġustizzja hija delimitata mit-talba għal deċiżjoni preliminari u mhux mil-linji gwida eventwalment mogħtija mill-partijiet.</TXT></NP><NP><NO.P>31.</NO.P><TXT>Fil-fatt, hija ġurisprudenza stabbilita li ma hemmx lok biex il-Qorti tal-Ġustizzja teżamina l-argumenti ppreżentati mill-partijiet fil-kawża prinċipali meta il-partijiet ikunu ppreżentaw osservazzjonijiet li jikkonċernaw problemi li ma ġewx koperti fid-domandi preliminari<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Fil-kuntest tal-proċeduri għal deċiżjoni preliminari, hija l-qorti nazzjonali biss li għandha tevalwa r-rilevanza ta’ tali argumenti u, jekk ikun il-każ, li terġa’ tagħmel rinviju quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jekk hija tikkunsidra li dan huwa meħtieġ sabiex tikseb iktar punti ta’ interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju sabiex tagħti s-sentenza tagħha. Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-<DATE ISO="19851003">3 ta’ Ottubru 1985</DATE>, CBEM (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="311/84" PAGE.ECR="3261" YEAR="1985">311/84, Ġabra p. 3261</REF.DOC.ECR>, punti 9 <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT>) kif ukoll tal-<DATE ISO="19920324">24 ta’ Marzu 1992</DATE>, Syndesmos Melon tis Eleftheras Evangelikis Ekklisias <HT TYPE="ITALIC">et</HT> (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-381/89" PAGE.ECR="I-2111" YEAR="1992">C-381/89, Ġabra p. I-2111</REF.DOC.ECR>, punti 18 <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT>).</P></NOTE>. Barra minn hekk, il-fatt li jingħataw risposti għall-argumenti supplementari msemmija mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha ma huwiex kompatibbli mal-obbligu tal-Qorti tal-Ġustizzja li tiżgura l-possibbiltà li l-gvernijiet tal-Istati Membri u l-partijiet ikkonċernati jippreżentaw osservazzjonijiet skont l-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, fid-dawl tal-fatt li, skont din id-dispożizzjoni, huma d-deċiżjonijiet tar-rinviju biss li għandhom jiġu nnotifikati lill-partijiet ikkonċernati<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-<DATE ISO="19970320">20 ta’ Marzu 1997</DATE>, Phytheron International, (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-352/95" PAGE.ECR="I-1729" YEAR="1997">C-352/95, Ġabra p. I-1729</REF.DOC.ECR>, punt 14) kif ukoll tas-<DATE ISO="19980917">17 ta’ Settembru 1998</DATE>, Kainuun Liikenne u Pohjolan Liikenne (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-412/96" PAGE.ECR="I-5141" YEAR="1998">C-412/96, Ġabra p. I-5141</REF.DOC.ECR>, punt 24).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>32.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, ma huwiex ikkontestat li l-kawża prinċipali tirrigwarda l-konklużjoni ta’ kuntratt wieħed għal żmien determinat, u mhux ta’ kuntratt li huwa parti minn sensiela ta’ kuntratti għal żmien determinat suċċessivi. Peress li hija biss din is-sitwazzjoni tal-aħħar li hija koperta mill-klawżola 5(1) u (2) tal-Ftehim Qafas, ma hemmx lok li tingħata interpretazzjoni tal-imsemmija dispożizzjoni, u b’mod partikolari tal-kunċett li hija tinkludi ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>raġunijiet oġġettivi<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/> li jippermettu li jiġi ġġustifikat it-tiġdid ta’ tali kuntratti<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Rigward dan il-kunċett, ara, b’mod partikolari, is-sentenza Adeneler <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq, (punti 66 <HT TYPE="ITALIC">et seq,</HT> kif ukoll id-digriet tat-<DATE ISO="20080612">12 ta’ Ġunju 2008</DATE>, Vassilakis <HT TYPE="ITALIC">et</HT> (C-364/07, punti 88 <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT>).</P></NOTE>. Barra minn hekk, fis-sentenza Mangold<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Sentenza ċċitata iktar ’il fuq (punti 40 sa 43).</P></NOTE>, wara li kkonstatat li l-kuntratt ikkonċernat kien l-ewwel u l-uniku kuntratt ta’ xogħol li kien konkluż bejn il-partijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja qalet li l-interpretazzjoni tal-klawżola 5(1) tal-Ftehim Qafas kienet manifestament nieqsa mir-rilevanza għall-finijiet tas-soluzzjoni tal-kawża prinċipali.</TXT></NP><?PAGE NO="I-5850"?><NP><NO.P>33.</NO.P><TXT>Fir-rigward tal-klawżola 4 tal-Ftehim Qafas, li ġiet invokata wkoll minn F. Sorge, din lanqas ma hija s-suġġett tat-talba għal deċiżjoni preliminari. Madankollu, nixtieq nippreċiża li dawn id-dispożizzjonijiet rigward in-nondiskriminazzjoni, li għandhom portata ġenerali, jidhirli li huma applikabbli għall-kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat kollha, inkluż l-ewwel jew l-uniku kuntratt ta’ din ix-xorta.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Fuq il-kamp ta’ applikazzjoni tal-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>34.</NO.P><TXT>Id-determinazzjoni tal-portata materjali tal-Ftehim Qafas hija partikolarment importanti għaliex il-klawżola 8(3) tiegħu tipprevdi li l-projbizzjoni stabbilita minn dik id-dispożizzjoni tikkonċerna biss <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>[il]-qafas tal-ftehim<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/>. Il-Klawżoli 1 u 2 tal-imsemmi ftehim qafas jiddefinixxu rispettivament l-iskop u l-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu. Fil-fehma tiegħi, l-effett ta’ dawn id-dispożizzjonijiet ġenerali jestendi evidentement għall-klawżola 8. Fi kliem ieħor, il-kamp ta’ applikazzjoni tal-klawżola msejħa <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>ta’ nuqqas ta’ rigressjoni<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/> jikkoniċidi ma’ dak tal-Ftehim Qafas li hija inkluża fih.</TXT></NP><NP><NO.P>35.</NO.P><TXT>Min-naħa l-oħra, għandha ssir distinzjoni bejn l-isfera ta’ intervent tad-dispożizzjonijiet speċjali bħall-klawżola 5 ta’ dan il-ftehim, li tikkonċerna speċifikatament il-prevenzjoni tal-abbużi kkawżati mill-użu ta’ kuntratti għal żmien determinat suċċessivi, u l-kamp tal-Ftehim Qafas kollu kif ukoll il-kamp tal-klawżola 8 b’mod partikolari.</TXT></NP><NP><NO.P>36.</NO.P><TXT>Huwa minnu, kif osservat il-Kummissjoni, li l-Ftehim Qafas ma jgħid xejn dwar ir-raġunijiet li jistgħu jiġġustifikaw il-konklużjoni tal-ewwel kuntratt għal żmien determinat, bil-kontra tal-obbligu li jittieħdu miżuri f’dan ir-rigward li, skont il-klawżola 5(1)(a) ta’ dan il-ftehim, huwa impost fuq l-Istati Membri, f’każ ta’ tiġdid ta’ tali kuntratti. Il-Qorti tal-Ġustizzja effettivament iddeċidiet li l-Ftehim Qafas ma jimponix lill-Istati Membri jadottaw miżura li teżiġi li kull l-ewwel jew l-uniku kuntratt ta’ xogħol għal żmien determinat ikun iġġustifikat minn raġunijiet oġġettivi skont il-klawżola 5(1) tal-Ftehim Qafas, dispożizzjoni li tali kuntratti ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħha<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Ara s-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Mangold (punti 41 sa 43) kif ukoll Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT> (punt 90).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>37.</NO.P><TXT>Madankollu, jidhirli li huwa żbaljat li minn dan jiġi dedott, kif għamlet ir-Repubblika Taljana, li d-dispożizzjonijiet nazzjonali kkunsidrati mill-qorti tar-rinviju ma jaffetwawx il-qasam kopert mill-Ftehim Qafas, minħabba li l-obbligu li jiġi ġġustifikat l-ewwel u l-uniku kuntratt għal żmien determinat b’raġunijiet oġġettivi u n-natura ta’ dawn ir-raġunijiet huma materji barranin għall-Ftehim Qafas, u l-emendi introdotti bid-Digriet Leġiżlattiv 368/2001 b’hekk ma jistgħux jikkostitwixxu tnaqqis ipprojbit mill-klawżola 8(3) ta’ dan il-ftehim.</TXT></NP><?PAGE NO="I-5851"?><NP><NO.P>38.</NO.P><TXT>Huwa minnu li sitwazzjonijiet, bħal dawk ta’ F. Sorge, fejn huwa involut kuntratt wieħed għal żmien determinat ma humiex koperti mid-dispożizzjoni speċjali li tikkostitwixxi l-klawżola 5 tal-Ftehim Qafas, imma dawn xorta jistgħu jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmi ftehim. Konsegwentement, id-dispożizzjonijiet nazzjonali li jirregolaw il-kuntratti inizjali jew uniċi għal żmien determinat ma jistgħux, minħabba l-fatt biss tal-portata limitata tal-klawżola 5, jiskapulaw il-klawżola msejħa <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>ta’ nuqqas ta’ rigressjoni<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/> li tkopri, fih nnifisha, qasam daqstant ġenerali daqs dak tal-Ftehim Qafas.</TXT></NP><NP><NO.P>39.</NO.P><TXT>Fil-fatt, huwa stabbilit li, kemm fis-sentenza Mangold<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Sentenza ċċitata iktar ’il fuq (punti 44 <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT>). F’din il-kawża, il-kawża prinċipali kienet tikkonċerna kuntratt wieħed għal żmien determinat (punt 20 tal-imsemmija sentenza).</P></NOTE> kif ukoll fis-sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Sentenza ċċitata iktar ’il fuq (punti 108 <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT>). F’waħda mit-tliet kawżi magħquda, jiġifieri l-Kawża C-378/07, il-kawża prinċipali kienet tirrigwarda sensiela ta’ kuntratti uniċi għal żmien determinat (punt 32 tal-imsemmija sentenza).</P></NOTE>, il-Qorti tal-Ġustizzja tat deċiżjoni dwar il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>tnaqqis<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/>, fis-sens tal-klawżola 8 tal-Ftehim Qafas, fir-rigward ta’ ħaddiema li kkonkludew l-ewwel jew l-uniku kuntratt ta’ xogħol għal żmien determinat. Wara li kkunsidrat li fid-dawl tal-għanijiet tal-Ftehim Qafas, u b’mod partikolari tal-klawżola 8(3) tiegħu, din id-dispożizzjoni ma tistax tiġi interpretata b’mod ristrett<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Għandu jiġi ppreċiżat li l-kuntest ta’ interpretazzjoni hawnhekk huwa differenti minn dak li analizzajt fil-punt 21 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Għalkemm il-qasam kopert mill-klawżola 8(3) ma għandux jiġi interpretat b’mod iktar ristrett minn dak tal-Ftehim Qafas, madankollu l-qari tad-diċitura tal-Klawżoli 1 sa 3 jindika, fil-fehma tiegħi, li l-kliem użati fil-Ftehim Qafas ma jistgħux ikunu s-suġġett ta’ kunċett estensiv.</P></NOTE> u wara li fakkret id-diċitura mhux restrittiva tal-Klawżoli 2 u 3 tal-imsemmi ftehim<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq (punti 111 sa 116). Rigward il-kamp ta’ applikazzjoni wiesa’ tal-Ftehim Qafas, ara wkoll is-sentenzi tas-<DATE ISO="20060907">7 ta’ Settembru 2006</DATE>, Marrosu u Sardino (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-53/04" PAGE.ECR="I-7213" YEAR="2006">C-53/04, Ġabra p. I-7213</REF.DOC.ECR>, punti 40 <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT>); tas-<DATE ISO="20060907">7 ta’ Settembru 2006</DATE>, Vassallo (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-180/04" PAGE.ECR="I-7251" YEAR="2006">C-180/04, Ġabra p. I-7251</REF.DOC.ECR>, punt 32), kif ukoll tat-<DATE ISO="20070913">13 ta’ Settembru 2007</DATE>, Del Cerro Alonso (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-307/05" PAGE.ECR="I-7109" YEAR="2007">C-307/05, Ġabra p. I-7109</REF.DOC.ECR>, punt 24 <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT>).</P></NOTE>, il-Qorti tal-Ġustizzja qalet b’mod espliċitu li <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>il-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas għandha tiġi interpretata fis-sens li t-<QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>tnaqqis<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="2019" ID="QE0032"/> previst minn din il-klawżola għandu jiġi evalwat fir-rigward tal-livell ġenerali ta’ protezzjoni li kien applikabbli, fl-Istat Membru kkonċernat, kemm għall-ħaddiema li kkonkludew kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat suċċessivi, kif ukoll għall-ħaddiema li kkonkludew l-ewwel jew l-uniku kuntratt għal żmien determinat [determinat]<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq (punt 121).</P></NOTE>.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT>Fuq l-interpretazzjoni tal-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>40.</NO.P><TXT>Il-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas ġeneralment tissejjaħ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>klawżola ta’ nuqqas ta’ rigressjoni<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/>. Anki jekk tillimita l-kundizzjonijiet ta’ eżerċizzju tal-kompetenza leġiżlattiva nazzjonali, din il-klawżola ma għandhiex l-għan li tipprojbixxi b’mod assolut li Stat Membru jnaqqas il-livell ġenerali ta’ protezzjoni mogħti lill-ħaddiema mid-dritt intern. Min-naħa l-oħra, jekk<?PAGE NO="I-5852"?> l-Istat Membru jwettaq tali tnaqqis, huwa jrid jassumi din l-għażla, u ma jaħbix il-politika hekk inkluża mal-pjan nazzjonali billi jistkenn wara preżunti obbligi marbuta mat-traspożizzjoni tar-regoli tad-dritt tal-Unjoni. Ikun iktar eżatt li din id-dispożizzjoni tiġi kklassifikata bħala <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0034" ID="QS0034"/>klawżola ta’ trasparenza<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/>, kif issuġġerixxa l-Avukat Ġenerali Tizzano fil-kawża Mangold<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Punt 62 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Tizzano fil-kawża li wasslet għas-sentenza Mangold, iċċitata iktar ’il fuq.</P></NOTE>, wara li wera li bl-ebda mod ma kienet <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0035" ID="QS0035"/>klawżola ta’ stand-still<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/>.</TXT></NP><NP><NO.P>41.</NO.P><TXT>Is-sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq, moqrija flimkien mas-sentenza Mangold, iċċitata iktar ’il fuq, tagħti indikazzjonijiet ċari biex ikun evalwat jekk ir-riforma kkonċernata f’dan il-każ hix ipprojbita jew le fis-sens tal-imsemmija klawżola.</TXT></NP><NP><NO.P>42.</NO.P><TXT>Mill-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li t-tnaqqis invokat mill-qorti tar-rinviju u allegat mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jikkonsisti fil-fatt li d-Digriet Leġiżlattiv 368/2001 ħassar l-obbligu, preċedentement previst bil-Liġi 230/1962, li fil-kuntratt għal żmien determinat jissemma isem il-ħaddiem issostitwit, li kellu dritt iżomm l-impjieg tiegħu, kif ukoll ir-raġuni għas-sostituzzjoni tiegħu.</TXT></NP><NP><NO.P>43.</NO.P><TXT>Qabelxejn, nixtieq nosserva li, fil-fehma tiegħi, tali riforma tikkostitwixxi b’mod assolut tnaqqis tal-livell ta’ protezzjoni mogħti lill-ħaddiema li jikkonkludu kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat. L-obbligu li jissemma isem il-ħaddiem sostitwit iżid il-possibbitajiet kemm tal-ħaddiema kif ukoll tas-sindakati li jivverifikaw li d-dispożizzjonijiet restrittivi applikabbli fir-rigward ta’ tali kuntratti jiġu osservati minn min iħaddem. Barra minn hekk, l-ineżistenza ta’ tali obbligu tista’ tagħti lok biex dawk li jħaddmu u li jkollhom ammont kbir ta’ ħaddiema, ikollhom livell ogħla ta’ flessibbiltà fir-rigward tal-kuntratti ta’ sostituzzjoni. Fil-fatt, b’hekk ma jkunx hemm iktar il-ħtieġa li jkun hemm korrispondenza eżatta bejn il-perijodi ta’ assenza u dawk ta’ sostituzzjoni tal-ħaddiema identifikati b’isimhom, imma jkun suffiċjenti li jkun hemm bilanċ nett ekwilibrat bejn in-numru ta’ assenzi u n-numru ta’ sostituzzjonijiet. It-tħassir ta’ dan il-limitu jista’ jiffaċilita l-użu minn dawk li jħaddmu ta’ kuntratti għal żmien determinat biex jiżguraw sostituzzjonijiet, filwaqt li jekk le jkun irid ikollhom għad-dispożizzjoni tagħhom riserva ta’ membri tal-persunal, li jkollhom kuntratti għal żmien indeterminat, għall-btajjel, għal-leave tal-mard u għal kull kawża oħra ta’ assenza possibbli.</TXT></NP><NP><NO.P>44.</NO.P><TXT>Madankollu, dan l-approċċ iċċentrat fuq ix-xorta ta’ kuntratti ta’ xogħol individwali mhux adegwat biex ikun iddeterminat jekk hemmx ksur tal-klawżola ta’ nuqqas ta’ rigressjoni inkuża fil-Ftehim Qafas. Kif qalet<?PAGE NO="I-5853"?> il-Qorti tal-Ġustizzja<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>Sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq (punt 130).</P></NOTE>, għandu jiġi eżaminat sa fejn l-emendi li saru mil-leġiżlazzjoni nazzjonali maħsuba biex tittrasponi d-Direttiva 1999/70 u l-Ftehim Qafas, jistgħu jitqiesu, minn naħa, bħala marbuta mal-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0036" ID="QS0036"/>implementazzjoni<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/> ta’ dan il-ftehim u, min-naħa l-oħra, li jirrigwardaw il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0037" ID="QS0037"/>livell ġenerali ta’ protezzjoni<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/> tal-ħaddiema fis-sens tal-klawżola 8(3) tiegħu.</TXT></NP><NP><NO.P>45.</NO.P><TXT>Fir-rigward tal-ewwel kriterju, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-kunċett ta’ rabta mal-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0038" ID="QS0038"/>implimentazzjoni<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/> tal-Ftehim Qafas ikopri kull miżura domestika intiża biex tiggarantixxi li l-għan tad-Direttiva 1999/70 ikun jista’ jintlaħaq, inklużi dawk li, wara t-traspożizzjoni stess, jikkompletaw jew jemendaw ir-regoli domestiċi diġà adottati<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P>Sentenza Mangold, iċċitata iktar ’il fuq (punt 51).</P></NOTE>. F’dan il-każ, din l-ewwel kundizzjoni jidhirli li tista’ tiġi sodisfatta<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0037"><P>Ir-Repubblika Taljana ssostni, naturalment, li l-Artikoli 1 u 11 ta’ dan id-digriet leġiżlattiv ma jaqgħux fil-qasam kopert mill-Ftehim Qafas, imma l-argumenti mressqa f’dan ir-rigward ma jikkonvinċunix, għar-raġunijiet spjegati iktar ’il fuq.</P></NOTE>, fid-dawl tal-preambolu għad-Digriet Leġiżlattiv 368/2001, li jirreferi espressament għad-Direttiva 1999/70, u fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tal-liġi li awtorizzat lill-Gvern Taljan jintervjeni f’dan il-qasam, li jirreferu għaliha wkoll<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0038"><P>Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna10 ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE>. Madankollu, il-leġiżlazzjoni ma tistax tiġi kkunsidrata bħala li tmur kontra l-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas jekk it-tnaqqis li tinvolvi huwa ġġustifikat mhux mill-ħtieġa li jiġi implementat l-imsemmi ftehim, imma minn dik li jiġi promoss għan ieħor, li huwa distint minn din l-implementazzjoni<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0039"><P>Sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq (punt 133).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>46.</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, naħseb li huwa utli li ssir distinzjoni bejn tliet kategoriji ta’ regoli nazzjonali: l-ewwel nett, dawk li għandhom l-għan li jittrasponu d-direttiva <HT TYPE="ITALIC">stricto sensu</HT>, li bilfors iridu jkunu konformi mar-rekwiżiti tagħha; it-tieni nett, dawk li jaqgħu fil-kuntest tat-traspożizzjoni tad-dispożizzjonijiet bħal dawk tal-Ftehim Qafas li jistabbilixxu biss prinċipji ġenerali u rekwiżiti minimi, limitu li l-Istati Membri huma awtorizzati jaqbżuh; it-tielet nett, dawk li ma għandhom l-ebda rabta mal-kontenut tad-Direttiva jew tal-Ftehim Qafas. Issa, l-unika u l-istess riforma tad-dritt intern jista’ jkollha dawn it-tliet għanijiet. Fil-każ li l-paragun bejn is-sistema legali li kien hemm qabel traspożizzjoni u s-sistema legali li tirriżulta mit-traspożizzjoni jagħti riżultat globalment negattiv, dan il-bilanċ jista’ jikkaratterizza tnaqqis ta’ natura ġenerali fis-sens tal-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas. Madankollu, jekk wieħed jinterpreta l-imsemmija klawżola bħala li timponi obbligu ta’ trasparenza, ikun possibbli li jinħtieġ li Stat Membru jkun iddikjara b’mod ċar l-intenzjoni tiegħu jew li jimplementa l-Ftehim Qafas, jew li jilħaq għan ieħor, meta jkun introduċa l-emenda rispettiva.</TXT></NP><NP><NO.P>47.</NO.P><TXT>L-ebda waħda mill-partijiet ikkonċernati ma pproduċiet provi f’dan ir-rigward. F’kull<?PAGE NO="I-5854"?> każ, fil-kuntest tas-sistema ta’ kooperazzjoni ġudizzjarja stabbilita mill-Artikolu 234 KE, huma l-qrati nazzjonali kompetenti biss li għandhom jinterpretaw id-dritt intern<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0040"><P>Ara, b’mod partikolari, id-digriet Vassilakis <HT TYPE="ITALIC">et</HT> iċċitat iktar ’il fuq (punt 134), kif ukoll is-sentenzi Marrosu u Sardino iċċitata iktar ’il fuq (punt 54), u tas-<DATE ISO="20090507">7 ta’ Mejju 2009</DATE>, Rijkeboer (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-553/07" PAGE.ECR="I-3889" YEAR="2009">C-553/07, Ġabra p. I-3889</REF.DOC.ECR>, punt 30).</P></NOTE>. Issa, skont il-qorti li quddiem tressqet il-kawża prinċipali <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0039" ID="QS0039"/>l-<HT TYPE="ITALIC">emenda bi tnaqqis</HT> tal-kawża ta’ sostituzzjoni jirriżulta li kienet marbuta mill-qrib mal-osservanza tal-obbligu ta’ adattament tas-sistema legali Taljana għad-direttiva inkwistjoni<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0041"><P>Punt III tat-talba għal deċiżjoni preliminari, fejn għandu jiġi ppreċiżat li hija l-espressjoni bil-Latin <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0040" ID="QS0040"/><HT TYPE="ITALIC">reformatio in peius</HT><QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/> li hija bil-korsiv fit-test oriġinali.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>48.</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-informazzjoni inkluża fil-proċess tal-Qorti tal-Ġustizzja, ma jistax ikun eskluż li l-fatt li d-Digiret Leġiżlattiv 368/2001 ma jipprevedix iktar l-obbligu li jissemma isem il-ħaddiem issostitwit u r-raġuni għas-sostituzzjoni huwa marbut mal-implementazzjoni tal-Ftehim Qafas, imma huwa wkoll possibbli li għan totalment differenti mill-imsemmija implementazzjoni wassal għal din ir-riforma. Għandha tkun il-qorti nazzjonali, iktar milli l-Qorti tal-Ġustizzja, li tidentifika r-raġunijiet li pprevalu fl-adozzjoni tad-dispożizzjoni nazzjonali kkonċernata<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0042"><P>Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq (punt 138).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>49.</NO.P><TXT>Fir-rigward tat-tieni kundizzjoni magħmula mis-sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, jiġifieri li t-tnaqqis irid iwassal għal-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0041" ID="QS0041"/>livell ġenerali ta’ protezzjoni<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/> mogħti lill-ħaddiema għal żmien determinat, din timplika li tnaqqis biss fuq skala li tista’ taffetwa b’mod globali l-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar il-kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat tista’ taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0043"><P>Sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq (punt 140).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>50.</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, għandha titkejjel l-importanza tal-effett li kellhom l-emendi kkontestati fuq il-livell ta’ protezzjoni mogħti lill-ħaddiema rreklutati għal żmien determinat, fir-rigward tas-sitwazzjoni li kienet teżisti qabel fid-dritt intern.</TXT></NP><NP><NO.P>51.</NO.P><TXT>Jidher li l-bidliet li saru bl-Artikolu 1 tad-Digriet Leġiżlattiv 368/2001 fir-rigward tad-dritt nazzjonali preċedenti ma jaffetwawx lill-ħaddiema kollha li kkonkludew kuntratt ta’ xogħol għal żmien determinat, imma biss dawk li kienu ġew impjegati bil-għan li jissostitwixxu ħaddiema assenti li kellhom dritt li jżommu l-impjieg tagħhom, peress li din il-kategorija biss issemmiet fl-Artikolu 1(2)(b) tal-Liġi 230/1962, li għalih tirreferi d-deċiżjoni tar-rinviju.</TXT></NP><NP><NO.P>52.</NO.P><TXT>Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0044"><P>Sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq (punt 142).</P></NOTE>, sakemm il-ħaddiema rreklutati biex tkun żgurata sostituzzjoni ma jirrappreżentawx parti sinjifikattiva tal-ħaddiema impjegati għal żmien determinat fl-Istat Membru kkonċernat, xi ħaġa li għandha tivverifika l-qorti tar-rinviju, it-tnaqqis tal-protezzjoni li tibbenefika minnha tali kategorija ristretta ta’ ħaddiema ma għandux, bħala tali, jaffetwa b’mod globali l-livell ta’<?PAGE NO="I-5855"?> protezzjoni applikabbli fis-sistema legali interna għall-ħaddiema marbuta b’kuntratt ta’ xogħol għal żmien determinat.</TXT></NP><NP><NO.P>53.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, nosserva li t-test il-ġdid iżomm, minn naħa, ir-rekwiżit li tkun imsemmija r-raġuni għall-użu ta’ kuntratt għal żmien determinat, billi ssir referenza għal raġunijiet preċiżi ta’ teknikalità, ta’ produzzjoni, ta’ organizzazzjoni jew ta’ sostituzzjoni ta’ ħaddiema u, min-naħa l-oħra, is-sanzjoni marbuta ma’ dak ir-rekwiżit, jiġifieri l-invalidità tat-terminu. Fid-dawl tal-informazzjoni inkluża fil-proċess, wieħed jista’ jistaqsi jekk, kif issostni Poste Italiane, l-emendi introdotti jistgħux ikunu kontrobilanċjati b’garanziji oħrajn, b’tali mod li l-livell ta’ protezzjoni mogħti mis-sistema attwali jkun paragunabbli, jew saħansitra iktar favorevoli mis-sistema l-antika, kemm b’mod globali kif ukoll b’mod speċifiku, jiġifieri f’dak li jikkonċerna r-raġunijiet tal-konklużjoni ta’ kuntratt għal żmien determinat.</TXT></NP><NP><NO.P>54.</NO.P><TXT>Kif iddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, għandu jiġi kkonstatat li l-emendi li saru minn leġiżlazzjoni nazzjonali ma jidhirx li jikkostitwixxu tnaqqis tal-livell ġenerali ta’ protezzjoni mogħti lill-ħaddiema sa fejn dawn jistgħu jitpaċew bl-adozzjoni ta’ miżuri oħrajn, bħal dawk li jipprevjenu l-użu abbużiv minn kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat suċċessivi<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0045"><P>Ara s-sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq (punt 146).</P></NOTE>, u ma’ din l-ispjegazzjoni nżid ukoll, il-miżuri li għandhom l-għan li jipprojbixxu d-diskriminazzjonijiet li jsiru kontra l-ħaddiema li kkonkludew kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat.</TXT></NP><NP><NO.P>55.</NO.P><TXT>Fiċ-ċirkustanzi imsemmija iktar ’il fuq, il-projbizzjoni ta’ tnaqqis tal-livell ġenerali tal-protezzjoni mogħti lill-ħaddiema b’hekk ma jimpedixxi li ħaddiem jew kategorija ta’ ħaddiema jistgħu jsibu rwieħhom f’sitwazzjoni inqas favorevoli wara t-traspożizzjoni tal-Ftehim Qafas.</TXT></NP><NP><NO.P>56.</NO.P><TXT>Ikun xi jkun il-każ, l-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ tnaqqis tal-livell ġenerali ta’ protezzjoni mogħti lill-ħaddiema kif ipprojbit mill-klawżola 8 tal-Ftehim Qafas, u b’mod partikolari l-evalwazzjoni tal-effett konkret tal-emenda tad-dritt intern ikkontestata, għandha ssir mill-qorti tar-rinviju, li hija l-unika waħda li għandha għarfien suffiċjenti tal-iżvilupp tas-sistema applikabbli għall-kuntratti għal żmien determinat fid-dritt nazzjonali.</TXT></NP><NP><NO.P>57.</NO.P><TXT>Fl-aħħar, jidhirli li l-emendi li saru minn regoli nazzjonali, li, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għandhom l-għan li jittrasponu d-Direttiva 1999/70 u l-Ftehim Qafas, ma jikkostitwux tnaqqis fil-livell ġenerali ta’ protezzjoni mogħti lill-ħaddiema għal żmien determinat fis-sens tal-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas, sa fejn — u dan għandha tivverifikah il-qorti tar-rinviju — dawn jirrigwardaw kategorija limitata ta’ ħaddiema li kkonkludew kuntratt ta’ xogħol<?PAGE NO="I-5856"?> għal żmien determinat jew jistgħu jitpaċew bl-adozzjoni ta’ miżuri oħrajn ta’ protezzjoni għall-ħaddiema li kkonkludew tali kuntratti.</TXT></NP></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>D —</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-konklużjonijiet li għandhom jinstiltu mill-interpretazzjoni tal-klawżola msejħa <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0042" ID="QS0042"/>ta’ nuqqas ta’ rigressjoni<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>58.</NO.P><TXT>Bit-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk hix obbligata, skont id-dritt tal-Unjoni, tinjora l-applikazzjoni ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li ma hijiex konformi ma’ dan id-dritt. Essenzjalment, hija tixtieq tkun taf jekk, fil-każ li l-Artikoli 1 u 11 tad-Digriet Leġiżlattiv 368/2001 imorru kontra l-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas, hija għandiex tapplika minflokhom id-dispożizzjonijiet li kienu fis-seħħ qabel l-adozzjoni ta’ dan it-test, jiġifieri l-Artikolu 1(2)(b) tal-Liġi 230/1962.</TXT></NP><NP><NO.P>59.</NO.P><TXT>Għandu jiġi kkonstatat li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà tat risposta għal domanda simili fis-sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et,</HT> iċċitata iktar ’il fuq, u informazzjoni utli oħra li tippermetti li tingħata risposta għal din id-domanda tirriżulta mis-sentenzi Adeneler <HT TYPE="ITALIC">et</HT> u Impact, kif ukoll mid-digriet Vassilakis <HT TYPE="ITALIC">et</HT><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0046"><P>Sentenzi Adeneler <HT TYPE="ITALIC">et</HT> iċċitata iktar ’il fuq (punti 108 sa 124), kif ukoll tal-<DATE ISO="20080415">15 ta’ April 2008</DATE>, Impact (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-268/06" PAGE.ECR="I-2483" YEAR="2008">C-268/06, Ġabra p. I-2483</REF.DOC.ECR>, punti 69 sa 80); digriet Vassilakis <HT TYPE="ITALIC">et</HT> iċċitat iktar ’il fuq (punti 56 sa 72).</P></NOTE>, kif ġie rrilevat fid-digriet li ngħata fl-istess ħin fil-kawża Koukou<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0047"><P>Digriet iċċitat iktar ’il fuq (punti 125 <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT>).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>60.</NO.P><TXT>L-ewwel nett, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li l-ġurisprudenza stabbilita tagħha dwar l-effett dirett vertikali tad-direttivi<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0048"><P>Ara s-sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq (punti 193 <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT>, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata.</P></NOTE> kienet estiża għall-ftehim li, l-istess bħall-Ftehim Qafas dwar il-kuntratti għal żmien determinat, ġew innegozjati bejn l-imsieħba soċjali fuq il-livell Komunitarju u ġew implementati b’direttiva tal-Kunsill, li huma jiffurmaw parti integrali minnha, skont l-Artikolu 139(1) u (2) KE<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0049"><P>Ara s-sentenza Impact iċċitata iktar ’il fuq (punt 58), li teskludi l-effett dirett tal-klawżola 5(1) ta’ dan il-ftehim qafas imma tirrikonoxxi tali effett għall-klawżola 4(1).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>61.</NO.P><TXT>Sussegwentement, hija ddeċidiet li, b’kunsiderazzjoni għall-għan tal-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas, u għall-portata limitata tagħha, u anki fid-dawl tad-diċitura tagħha, mill-projbizzjoni stabbilita minn dik id-dispożizzjoni l-individwi ma jistgħu jiddeduċu l-ebda dritt li l-kontenut tiegħu jkun suffiċjentement ċar, preċiż u bla kundizzjonijiet<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0050"><P>Ara s-sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq (punti 208 sa 211). L-Avukat Ġenerali Kokott kien ikkonkluda wkoll li l-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas ma tistax tiġi applikata direttament, minħabba <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0043" ID="QS0043"/>l-użu ta’ termini ġuridiċi vagi<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/> u fuq kollox minħabba li <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0044" ID="QS0044"/>din id-dispożizzjoni b’ebda mod ma hija intiża li tagħti lill-individwu drittijiet ta’ protezzjoni tal-interessi tiegħu li huwa jista’ jeżerċita ġudizzjarjament<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/> (punti 125 sa 127 tal-konklużjonijiet ippreżentati f’din il-kawża).</P></NOTE>.</TXT></NP><?PAGE NO="I-5857"?><NP><NO.P>62.</NO.P><TXT>Kif diġà rrilevajt, tnaqqis tal-livell ġenerali ta’ protezzjoni eventwalment subit minn ħaddiem mhux bilfors jimplika tnaqqis fil-livell ġenerali ta’ protezzjoni fis-sens tal-klawżola 8 tal-Ftehim Qafas. Fi kliem ieħor, ma huwiex eskluż li s-sitwazzjoni ta’ individwu tirriżulta li tkun inqas favorevoli milli taħt is-sistema legali l-antika, mingħajr ma madankollu r-regola nazzjonali l-ġdida tkun kuntrarja għall-Ftehim Qafas.</TXT></NP><NP><NO.P>63.</NO.P><TXT>Minn dak li ngħad iktar ’il fuq il-Qorti tal-Ġustizzja ddeduċiet li l-imsemmija klawżola ma tissodisfax il-kundizzjonijiet meħtieġa biex ikun prodott effett dirett<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0051"><P>Sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq (punti 208 sa 211).</P></NOTE>, li f’dan il-każ kien ikun vertikali<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0052"><P>Id-diversi kawżi prinċipali kienu bejn ħaddiema u l-awtoritajiet territorjali li jimpjegawhom.</P></NOTE> filwaqt li f’din il-kawża, jista’ jkun prodott effett dirett orizzontali, possibbiltà li dejjem kienet irrifjutata mill-Qorti tal-Ġustizzja<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0053"><P>Skont ġurisprudenza stabbilita, direttiva ma tistax tiġi invokata kontra individwu, filwaqt li din tista’ tiġi invokata kontra Stat, ikun xi jkun l-inkarigu li jkopri dan tal-aħħar, jiġifieri bħala persuna li tħaddem jew awtorità pubblika. Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-<DATE ISO="19860226">26 ta’ Frar 1986</DATE>, Marshall (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="152/84" PAGE.ECR="723" YEAR="1986">152/84, Ġabra p. 723</REF.DOC.ECR>, punti 48, 49); tal-<DATE ISO="19940714">14 ta’ Lulju 1994</DATE>, Faccini Dori (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-91/92" PAGE.ECR="I-3325" YEAR="1994">C-91/92, Ġabra p. I-3325</REF.DOC.ECR>, punti 24 u 25); tal-<DATE ISO="20041005">5 ta’ Ottubru 2004</DATE>, Pfeiffer <HT TYPE="ITALIC">et</HT> (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-397/01+C-398/01+C-399/01+C-400/01+C-401/01+C-402/01+C-403/01" PAGE.ECR="I-8835" YEAR="2004">C-397/01 sa C-403/01, Ġabra p. I-8835</REF.DOC.ECR>, punt 109); tad-<DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, Farrell (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-356/05" PAGE.ECR="I-3067" YEAR="2007">C-356/05, Ġabra p. I-3067</REF.DOC.ECR>, punt 40), kif ukoll tad-<DATE ISO="20100119">19 ta’ Jannar 2010</DATE>, Kücükdeveci (<REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-555/07" PAGE.ECR="I-365" YEAR="2010">C-555/07, Ġabra p. I-365</REF.DOC.ECR>, punt 46).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>64.</NO.P><TXT>Għandu jiġi ppreċiżat li n-natura ta’ entità privata jew pubblika ta’ Poste Italiane ġiet diskussa ferm mill-partijiet, mingħajr ma l-proċess jinkludi informazzjoni suffiċjenti biex inkun nista’ nieħu pożizzjoni kategorika f’dan ir-rigward. Barra minn hekk, ma jidhirlix li hemm għalfejn niċċara din in-natura peress li anki effett dirett vertikali ġie espliċitament miċħud fil-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas.</TXT></NP><NP><NO.P>65.</NO.P><TXT>Il-Qorti tal-Ġustizzja kompliet billi qalet li <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0045" ID="QS0045"/>[f]’dan il-kuntest, huma l-qrati nazzjonali li għandom jinterpretaw id-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali kemm jista’ jkun b’mod li jkunu jistgħu jingħataw applikazzjoni li tkun konformi mal-għan<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0054"><P>Peress li l-ftehim qafas li jagħmel parti mid-Direttiva 1999/70, għandu l-istess natura ġuridika tagħha, l-għan tal-imsemmi ftehim għandu jkun osservat b’mod sħiħ mill-Istati Membri, skont it-tielet paragrafu tal-Artikolu 249 KE.</P></NOTE> imfittex mill-Ftehim Qafas<QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="201D" ID="QE0045"/>, u b’mod partikolari li tingħata intepretazzjoni konformi mal-klawżola 8(3) tal-imsemmi ftehim qafas<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0055"><P>Sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq (punti 212 u 213), kif ukoll il-punti 122 sa 128 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott ippreżentati f’dik il-kawża.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>66.</NO.P><TXT>L-implikazzjonijiet konkreti ta’ din il-ġurisprudenza ġew analizzati b’mod differenti mill-partijiet. Minn dan, F. Sorge ddeduċiet li l-qorti tar-rinviju kellha tissostitwixxi d-dispożizzjonijiet tal-Liġi 230/1962 minflok dawk tad-Digriet Leġiżlattiv 368/2001 ikkunsidrati bħala li jmorru kontra l-Ftehim Qafas, b’mod partikolari fid-dawl tad-deċiżjonijiet mogħtija mill-Corte costituzionale u mill-Corte suprema di cassazione Taljani. Min-naħa l-oħra, filwaqt li kienet tikkunsidra li dawn id-deċiżjonijiet kienu jixhdu l-konformità tar-regoli kkontestati mal-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas, Poste Italiane kienet tal-fehma li<?PAGE NO="I-5858"?> t-Tribunale di Trani fl-ebda każ ma seta’ jinjora l-imsemmija regoli. Ir-Repubblika Taljana ppreżentat biss osservazzjonijiet b’mod sussidjarju fuq din id-domanda, u qalet li l-qorti tar-rinviju kellha diversi mezzi biex tagħti lid-Digriet Leġiżlattiv 368/2001 interpretazzjoni li tkun tista’ tkun konformi mal-livell ta’ protezzjoni mfittex mill-Ftehim Qafas. Minn naħa tiegħu, il-Gvern Olandiż ikkunsidra li l-interpretazzjoni konformi ma kellhiex twassal lill-qorti nazzjonali biex tħalli inapplikati d-dispożizzjonijiet inkwistjoni peress li dan iwassal biex il-klawżola ta’ nuqqas ta’ rigressjoni jkollha effett dirett li ġie rrifjutat. Il-Kummissjoni ma’ ppreċiżatx il-pożizzjoni tagħha dwar dan il-kap.</TXT></NP><NP><NO.P>67.</NO.P><TXT>Is-sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et,</HT> iċċitata iktar ’il fuq, tagħti lill-qorti tar-rinviju xi indikazzjonijiet kemm rigward il-bażi legali (punti 197 u 198) kif ukoll rigward il-limiti tal-obbligu ta’ interpretazzjoni konformi (punti 200 sa 202), u dan, b’analoġija, fir-rigward tal-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas. B’mod partikolari, tfakkar li l-qrati nazzjonali, l-istess bħall-organi kollha tal-Istati Membri, huma obbligati jagħmlu dak kollu li jaqa’ taħt il-kompetenza tagħhom sabiex jiggarantixxu l-effettività sħiħa tad-direttiva inkwistjoni u biex iwasslu għal soluzzjoni konformi mal-għan tagħha<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0056"><P>Is-sentenza Kücükdeveci, iċċitata iktar ’il fuq, dan l-aħħar fakkret dawn il-prinċipji (ara l-punt 48).</P></NOTE>. Madankollu, l-eżerċizzju ta’ din il-missjoni ma jistax iwassal biex il-qorti tar-rinviju tmur lil hinn mill-prerogattivi tagħha, u b’mod partikolari billi tagħti intepretazzjoni <HT TYPE="ITALIC">contra legem</HT> tad-dritt nazzjonali, peress li l-leġiżlatur huwa l-uniku wieħed li għandu s-setgħa li jemendah.</TXT></NP><NP><NO.P>68.</NO.P><TXT>Jidhirli li għandu jingħad ukoll li, fil-fehma tiegħi, l-obbligu ta’ interpretazzjoni konformi bl-ebda mod ma jista’ jwassal biex regoli nazzjonali li ma humiex formalment validi u rilevanti, kemm <HT TYPE="ITALIC">ratione materiae</HT> kif ukoll <HT TYPE="ITALIC">ratione temporis</HT>, isiru applikabbli. Hija bilfors ir-regola nazzjonali applikabbli li trid tkun is-suġġett ta’ interpretazzjoni konformi mad-Direttiva 1999/70 u mal-Ftehim Qafas, kif ukoll mad-dritt tal-Unjoni inġenerali. Filwaqt li s-supremazija tad-dritt tal-Unjoni tista’ twassal biex regola nazzjonali tibqa’ inapplikata, dan id-dritt ma jistax jagħti validità formali jew applikabbiltà <HT TYPE="ITALIC">in casu</HT> fi ħdan is-sistema legali ta’ Stat Membru lil regola li taqa’ taħtha. Għandu jiġi enfasizzat il-fatt li d-dritt tal-Unjoni ma jistax <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0046" ID="QS0046"/>jirxoxta<QUOT.END REF.START="QS0046" CODE="201D" ID="QE0046"/> dispożizzjoni interna li ma għadhiex fis-seħħ u li, fin-nuqqas ta’ dispożizzjonijiet speċifiċi f’dan ir-rigward, ma hijiex applikabbli <HT TYPE="ITALIC">ratione temporis</HT> fir-rigward ta’ kawża, kif inhu l-każ tad-dispożizzjonijiet abrogati mil-Liġi 230/1962.</TXT></NP><NP><NO.P>69.</NO.P><TXT>Għandu jiġi ppreċiżat li trid issir distinzjoni bejn ir-rekwiżit kif ġie fformulat u dak li jikkunsidra li l-obbligu ta’ intepretazzjoni konformi għandu jirrigwarda d-dispożizzjonijiet kollha rilevanti<?PAGE NO="I-5859"?> tad-dritt intern, kemm preċedenti kif ukoll sussegwenti għad-direttiva kkonċernata<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0057"><P>Ara s-sentenza Angelidaki <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq (punt 197). Nikkunsidra li din il-kunsiderazzjoni tista’ tiġi applikata biss għad-dispożizzjonijiet li tabilħaqq għandhom valur leġiżlattiv fis-sistema legali interna u mhux għad-dispożizzjonijiet abrogati li għandhom biss eżistenza fattwali, bħala element tal-istorja tad-dritt nazzjonali.</P></NOTE>. Barra minn hekk, għandu jitfakkar li, kif iddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, jekk id-dritt nazzjonali, bl-applikazzjoni tal-metodi ta’ interpretazzjoni rikonoxxuti minnha, jippermetti f’ċerti ċirkustanzi li dispożizzjoni tas-sistema legali interna tiġi intepretata b’tali mod li jkun evitat kunflitt ma’ regola oħra tad-dritt intern jew li titnaqqas għal dan il-għan il-portata ta’ din id-dispożizzjoni billi din tkun applikata biss sakemm tkun kompatibbli mal-imsemmija regola, il-qorti għandha l-obbligu li tuża l-istess metodi sabiex tilħaq l-eżitu mfittex mid-direttiva<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0058"><P>Ara s-sentenza Pfeiffer <HT TYPE="ITALIC">et</HT>, iċċitata iktar ’il fuq (punt 116).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>70.</NO.P><TXT>Għandu jiġi enfasizzat ukoll li l-obbligu ta’ interpretazzjoni konformi, kif ġie interpretat, ma jfissirx li qed jiġi ammess <HT TYPE="ITALIC">de facto</HT> l-effett dirett, vertikali jew anki orizzontali, tal-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas, kif jaħseb il-Gvern Olandiż. Nikkunsidra li ma għandhiex issir konfużjoni bejn, minn naħa, l-effett dirett li dispożizzjoni ta’ din ix-xorta jista’ jkollha bħala tali fir-rigward tal-individwi u, min-naħa l-oħra, l-effett li din għandha fuq l-attività kemm leġiżlattiva kif ukoll ġudizzjarja<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0059"><P>F’dan ir-rigward, nixtieq nenfasizza l-fatt li l-Ftehim Qafas jista’ jkun is-suġġett ta’ kawżi li jikkonċernaw mhux biss lill-individwi imma li jikkonċernaw anki lill-imsieħba soċjali, fuq livell settorjali jew anki nazzjonali, u li l-prinċipji ta’ interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet leġiżlattivi u tal-ftehim kollettivi konformi mal-klawżola 8(3) tal-imsemmi ftehim qafas jidhirli li huma wkoll rilevanti fuq dan il-livell li jirrigwarda l-evalwazzjoni tal-validità tal-istipulazzjonijiet tal-kuntratti individwali ta’ xogħol.</P></NOTE> tal-Istati Membri.</TXT></NP><NP><NO.P>71.</NO.P><TXT>Konsegwentement, it-tieni domanda preliminari għandha tingħata risposta fis-sens li, minn naħa, individwu ma jistax jippretendi l-implementazzjoni diretta tal-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas sabiex id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 1 tad-Digriet Leġiżlattiv 368/2001 jiġu injorati favur dawk, li huma abrogati, tal-Artikolu 1(2)(b) tal-Liġi 230/1962; imma, min-naħa l-oħra, li fil-każ fejn id-dispożizzjonijiet ikkontestati jkunu kkunsidrati mill-qorti tar-rinviju bħala li jmorru kontra d-dritt tal-Unjoni, din għandha tagħti interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt intern applikabbli li tippermetti li jkunu rrispettati kemm it-test kif ukoll l-għan tal-imsemmija klawżola, sakemm ikun possibli u mingħajr ma jinqabżu l-limiti tal-kompetenzi tal-imsemmija qorti.</TXT></NP></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="I-5860"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">V —</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Konklużjoni</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>72.</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mit-Tribunale di Trani kif ġej:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0047" ID="QS0047"/>1)</NO.P><TXT>Il-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas dwar xogħol għal terminu fiss [żmien determinat], konkluż fit-<DATE ISO="19990318">18 ta’ Marzu 1999</DATE>, għandha tiġi interpretata fis-sens li ma tipprekludix regoli domestiċi, bħal dawk inklużi fl-Artikoli 1 u 11 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 368/2001, tas-<DATE ISO="20010906">6 ta’ Settembru 2001</DATE>, li, b’differenza għal regola tad-dritt intern preċedenti, bħall-Artikolu 1(2)(b) tal-Liġi Nru 230/1962, tat-<DATE ISO="19620418">18 ta’ April 1962</DATE>, li tirregola l-kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat, ma jipprevedux iktar l-obbligu li min iħaddem jispeċifika, fil-kuntratti għal żmien determinat li għandhom l-għan li jissostitwixxu ħaddiema assenti li għandhom id-dritt li jżommu l-impjieg tagħhom, kemm isem il-ħaddiem issostitwit kif ukoll ir-raġuni għas-sostituzzjoni tiegħu, peress li dawn l-emendi — u dan għandha tivverifikah il-qorti tar-rinviju — jirrigwardaw kategorija limitata ta’ ħaddiema li kkonkludew kuntratt ta’ xogħol għal żmien determinat jew tpaċew bl-adozzjoni ta’ miżuri oħrajn ta’ protezzjoni tal-ħaddiema li kkonkludew kuntratt għal żmien determinat.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>Il-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas dwar xogħol għal terminu fiss , konkluż fit-<DATE ISO="19990318">18 ta’ Marzu 1999</DATE>, ma tissodisfax ir-rekwiżiti biex ikun hemm effett dirett. Fil-każ fejn emenda fil-leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik introdotta bl-Artikolu 1 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 368/2001, tas-<DATE ISO="20010906">6 ta’ Settembru 2001</DATE>, jirriżulta li tmur kontra l-imsemmija klawżola, il-qorti tar-rinviju ma għandhiex tinjora d-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt intern, imma għandha tagħti lil dawn id-dispożizzjonijiet, sa fejn ikun possibbli, intepretazzjoni konformi mad-dritt tal-Unjoni u b’mod partikolari konformi mal-għan tal-Ftehim Qafas dwar xogħol għal terminu fiss<QUOT.END REF.START="QS0047" CODE="201D" ID="QE0047"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></P></NP></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>