Απόφαση της Επιτροπής

της 14ης Μαρτίου 2000

σχετικά με τη νέα οριοθέτηση των ενισχυόμενων περιοχών του προγράμματος κοινής δράσης "Βελτίωση των περιφερειακών οικονομικών δομών" στη Γερμανία για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2000 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2003 - Δυτική Γερμανία και Βερολίνο

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2000) 809]

(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2001/272/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

τις παρατηρήσεις που οι ενδιαφερόμενοι κλήθηκαν να υποβάλουν σύμφωνα με τα προαναφερθέντα άρθρα(1),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

Ι. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Με δωδεκασέλιδο φαξ της 30ής Μαρτίου 1999, η Γερμανία προανήγγειλε την ταχυδρομική αποστολή δύο παραρτημάτων για την κοινοποίηση του γερμανικού χάρτη περιφερειακών ενισχύσεων(2). Τα εν λόγω παραρτήματα καταχωρήθηκαν από τη γενική γραμματεία στις 23 Απριλίου 1999. Σε συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε στις 11 και 12 Μαΐου 1999 στη Βόννη, η Επιτροπή έλαβε προφορικές εξηγήσεις και ζήτησε συμπληρωματικές γραπτές πληροφορίες. Κατόπιν αυτού η Γερμανία απέστειλε, στις 19 Μαΐου 1999, διευκρινίσεις σχετικά με την κοινοποίηση.

(2) Με επιστολή της 17ης Αυγούστου 1999, η Επιτροπή ανακοίνωσε στη Γερμανία την απόφασή της να κηρύξει μεν συμβατές με την κοινή αγορά τις περιοχές που προτάθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ και την αντίστοιχη μέγιστη ένταση ενίσχυσης, αλλά να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ όσον αφορά την ενίσχυση C 47/99, προκειμένου να εξετάσει εάν ο χάρτης περιφερειακών ενισχύσεων συμβιβάζεται με την κοινή αγορά όσον αφορά τις ενισχυόμενες περιοχές στη Δυτική Γερμανία και την πόλη του Βερολίνου.

(3) Η απόφαση της Επιτροπής να κηρύξει μέρος του γερμανικού χάρτη περιφερειακών ενισχύσεων συμβατό με την κοινή αγορά και να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας για το υπόλοιπο δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(3). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με το δεύτερο μέρος της απόφασης.

(4) Η Επιτροπή έλαβε τις παρατηρήσεις πέντε ενδιαφερομένων. Οι παρατηρήσεις αυτές διαβιβάστηκαν στη Γερμανία η οποία, στις 21 Ιανουαρίου 2000, διαβίβασε με φαξ τις δικές της σχετικές παρατηρήσεις.

(5) Η Γερμανία υπέβαλε γραπτώς τις παρατηρήσεις της στις 17 Σεπτεμβρίου 1999. Στις 2 Φεβρουαρίου 2000, διαβίβασε συμπληρωματικές πληροφορίες και παρατηρήσεις. Μεταξύ εκπροσώπων της Επιτροπής και της Γερμανίας διεξήχθησαν συζητήσεις στις 12, 18 και 23 Νοεμβρίου 1999 στις Βρυξέλλες και στις 2 Δεκεμβρίου 1999 στο Βερολίνο.

ΙΙ. ΔΙΕΞΟΔΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 87 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 3 ΣΤΟΙΧΕΙΟ Γ) ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΕΚ

(6) Σύμφωνα με το γερμανικό δίκαιο, η επιτροπή προγραμματισμού που συγκροτείται βάσει του νόμου σχετικά με το πρόγραμμα κοινής δράσης "Βελτίωση των περιφερειακών οικονομικών δομών" (στο εξής "πρόγραμμα κοινής δράσης") πρέπει να αποφασίσει ποιες περιοχές μπορούν να επωφεληθούν των εξαιρέσεων της συνθήκης ΕΚ για τη χορήγηση περιφερειακών ενισχύσεων. Ανάλογη απόφαση ελήφθη στις 25 Μαρτίου 1999 και κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή στις 23 Απριλίου 1999.

(7) Όσον αφορά τα πέντε νέα ομόσπονδα κράτη (Länder) που προτείνονται βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ, ήτοι Βρανδεμβούργο, Σαξονία, Σαξονία-Άνχαλτ, Θουριγγία και Μεκλεμβούργο-Πομερανία, καθώς και η αντίστοιχη μέγιστη ένταση ενίσχυσης για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2000 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2003, η απόφαση της 25ης Μαρτίου 1999 κηρύχθηκε συμβατή με την κοινή αγορά. Όσον αφορά τις ενισχύσεις που προτείνονται βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, κινήθηκε η επίσημη διαδικασία έρευνας βάσει του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 4 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου(4).

(8) Η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία διότι είχε τις ακόλουθες αμφιβολίες όσον αφορά τη συμβατότητα της κοινοποίησης με την κοινή αγορά:

1. Αμφιβολίες όσον αφορά τη συμβατότητα με τα σημεία 3.10.1 και 3.10.2 των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα (στο εξής "κατευθυντήριες γραμμές"), δεδομένου ότι δεν αναφέρθηκε με σαφή και διεξοδικό τρόπο η μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε για τις προτεινόμενες περιοχές βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ. Η Επιτροπή καλεί τη Γερμανία να περιγράψει τη μεθοδολογία που χρησιμοποίησε σε περιοχές του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ και να αναφέρει κάθε σχετική πληροφορία.

2. Αμφιβολίες όσον αφορά τη συμβατότητα με το σημείο 3.10.3 πρώτη περίπτωση των κατευθυντήριων γραμμών, στο βαθμό που μπορούν να λάβουν περιφερειακές ενισχύσεις περιοχές τοπικής αυτοδιοίκησης (Gemeinden), που δεν προτείνονται ως περιφέρειες αγοράς εργασίας βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ (βλέπε παράρτημα της παρούσας απόφασης).

3. Αμφιβολίες όσον αφορά τη συμβατότητα με το σημείο 3.10.2 των κατευθυντήριων γραμμών, δεδομένου ότι το ανώτατο όριο πληθυσμού που η Γερμανία εφαρμόζει για τις περιφέρειες γ ισοδυναμεί με ποσοστό 23,4 % του συνολικού πληθυσμού της. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι το ανώτατο όριο που κοινοποίησε η Γερμανία υπερβαίνει το αποδεκτό όριο από άποψη κοινού συμφέροντος και δεν μπορεί να θεωρηθεί, υπό τις παρούσες συνθήκες, συμβατό με την κοινή αγορά.

4. Δεδομένου ότι η πόλη του Βερολίνου δεν προσδιορίστηκε σαφώς ως περιοχή που εμπίπτει στις διατάξεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) ή γ) της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή δεν έχει άλλη επιλογή παρά να εκφράσει τις επιφυλάξεις της σχετικά με το ισχύον καθεστώς.

5. Αμφιβολίες όσον αφορά τη συμβατότητα με το σημείο 4.8 τέταρτο εδάφιο των κατευθυντήριων γραμμών, δεδομένου ότι οι εντάσεις περιφερειακής ενίσχυσης δεν ελήφθησαν υπόψη στις περιφέρειες αγοράς εργασίας που προτείνονται βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ και οι οποίες παρουσιάζουν υψηλότερο ΑΕΠ/ΠΑΔ ανά κάτοικο και ποσοστό ανεργίας χαμηλότερο από τον κοινοτικό μέσο όρο και δεν συνορεύουν με ενισχυόμενη περιοχή α.

6. Αμφιβολίες σχετικά με το εάν οι περιοχές Kronach, Hersfeld-Rotenburg και Göttingen κοινοποιήθηκαν βάσει των παρεκκλίσεων που προβλέπονται στο σημείο 4.8 τέταρτο εδάφιο των κατευθυντήριων γραμμών.

7. Αμφιβολίες σχετικά με το εάν τηρήθηκε η αρχή της διαμόρφωσης όπως προβλέπεται στο σημείο 4.8 πέμπτο εδάφιο των κατευθυντήριων γραμμών.

(9) Η παρούσα απόφαση της Επιτροπής αφορά αποκλειστικά τις ενισχύσεις και τις επιτρεπτές ανώτατες εντάσεις που εμπίπτουν στις διατάξεις εξαίρεσης του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ και περιλαμβάνονται στην τροποποιημένη μορφή της γερμανικής πρότασης που διαβιβάστηκε στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας έρευνας.

α) Ομοιογενής γεωγραφική μονάδα

(10) Σύμφωνα με το σημείο 3.10.3 πρώτη περίπτωση των κατευθυντήριων γραμμών, η Γερμανία προτείνει τον όρο "περιφέρεια αγοράς εργασίας". Ο εν λόγω όρος χρησιμοποιείται ως στατιστική μονάδα μέτρησης και χαρακτηρίζει περισσότερο έναν λειτουργικό οικονομικό χώρο παρά μια διοικητική ενότητα. Η Γερμανία αποφάσισε να χρησιμοποιήσει την περιφέρεια αγοράς εργασίας αντί του επιπέδου ΙΙΙ της ΝUTS ως ομοιογενή γεωγραφική μονάδα.

(11) Η εν λόγω επιλογή αιτιολογείται με βάση το σκεπτικό ότι η γεωγραφική κατανομή των οικονομικών προβλημάτων που πρέπει να λυθούν γενικά δεν ταυτίζεται με διοικητικές οριοθετήσεις. Επιπλέον, οι επιλεγέντες δείκτες (βλέπε αιτιολογική σκέψη 12) θα ήταν δύσκολο να καταρτισθούν και θα οδηγούσαν σε εσφαλμένα συμπεράσματα εάν επρόκειτο να μεταφερθούν στο επίπεδο ΙΙΙ της ΝUTS. Η Γερμανία αποφάσισε να χρησιμοποιήσει μια γεωγραφική μονάδα, η οποία ανταποκρίνεται περισσότερο στην οικονομική πραγματικότητα όσον αφορά τις μεταφορικές συνδέσεις μεταξύ τόπου κατοικίας και τόπου εργασίας, καθώς και την προσβασιμότητα των τόπων εργασίας. Στην ιδανική περίπτωση, η εν λόγω γεωγραφική ενότητα συνιστά μια λειτουργικά οργανωμένη περιφέρεια αγοράς εργασίας με μέγιστη εσωτερική συνοχή και κατά το δυνατό ελάχιστες εξωτερικές διασυνδέσεις. Μια περιφέρεια αγοράς εργασίας θα πρέπει να είναι τουλάχιστον ίση και κατά κανόνα μεγαλύτερη μιας περιοχής του επιπέδου ΙΙΙ της ΝUTS.

β) Μεθοδολογία και δείκτες

(12)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(13) Οι εν λόγω δείκτες δίνουν μια σαφή εικόνα των περιφερειακών προβλημάτων στη Δυτική Γερμανία και των περιοχών που χρειάζονται περιφερειακή ενίσχυση. Η περιοχή που σύμφωνα με το σύνθετο δείκτη είναι η διαρθρωτικά ασθενέστερη τοποθετείται στη βαθμίδα 1 και οι υπόλοιπες κατατάσσονται κατά αύξουσα σειρά.

γ) Η περιφέρεια αγοράς εργασίας του Βερολίνου

(14) Η περιφέρεια αγοράς εργασίας του Βερολίνου αποτελείται από την πόλη του Βερολίνου και τη γύρω περιοχή, η οποία ανήκει στο ομόσπονδο κρατίδιο (Land) του Βρανδεμβούργου και περιβάλλει πλήρως το Βερολίνο. Το Βρανδεμβούργο πληροί τα κριτήρια ενίσχυσης του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ και έχει αναγνωριστεί από την Επιτροπή ως ενισχυόμενη περιοχή. Κατά συνέπεια, η Γερμανία πρότεινε μόνο την πόλη του Βερολίνου ως περιοχή που μπορεί να υπαχθεί στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, μολονότι αναλαμβάνει να αντιμετωπίσει όλη την περιφέρεια αγοράς εργασίας σαν να ήταν στο σύνολό της ενισχυόμενη περιοχή σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ. Η Γερμανία εξηγεί ότι αυτό σημαίνει ότι στο τμήμα του Βρανδεμβούργου που περιβάλλει το Βερολίνο δεν εξαντλούνται πλήρως οι δυνατότητες ενίσχυσης(5).

δ) Κατάλογος των ενισχυόμενων περιοχών και ανώτατο όριο πληθυσμού

(15) Στο πλαίσιο της διαδικασίας έρευνας, η Γερμανία κατέθεσε στις 2 Φεβρουαρίου 2000 κατάλογο με 41 περιφέρειες αγοράς εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της πόλης του Βερολίνου (βλέπε παράρτημα)(6). Με αριθμό κατοίκων 14546097, οι εν λόγω περιοχές αντιστοιχούν σε ποσοστό 17,7 % του γερμανικού συνολικού πληθυσμού(7) και χαρακτηρίζονται από τη Γερμανία ως περιοχές ύψιστης προτεραιότητας από άποψη περιφερειακής πολιτικής.

ε) Εντάσεις ενίσχυσης

(16) Στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Γερμανία κοινοποίησε τα ακόλουθα ανώτατα ποσοστά ενίσχυσης για τις δυτικογερμανικές περιφέρειες αγοράς εργασίας που προτείνονται για την παρέκκλιση του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ:

28 % (ακαθάριστα) για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και

18 % (ακαθάριστα) για μεγάλες επιχειρήσεις.

(17) Μελλοντικά θα πρέπει να προβλέπεται ρητά στο πρόγραμμα πλαίσιο (βλέπε μέρος ΙΙ σημείο 2.5.1, σε συνδυασμό με την υποσημείωση 11), ότι οι εντάσεις ενίσχυσης που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 16 δεν επιτρέπεται να υπερβαίνουν τα ακαθάριστα ποσοστά ενίσχυσης που καθορίζονται στο πρόγραμμα καθώς και τη μέγιστη ένταση ενίσχυσης που έχει εγκρίνει η Επιτροπή σε καθαρό ισοδύναμο επιδότησης (ΚΙΕ).

(18) Όσον αφορά το Βερολίνο, η Γερμανία κοινοποίησε τα ακόλουθα ανώτατα ποσοστά ενίσχυσης:

43 % (ακαθάριστα) για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και

28 % (ακαθάριστα) για μεγάλες επιχειρήσεις.

στ) Δυνατότητα σώρευσης

(19) Μελλοντικά πρέπει να προβλέπεται ρητά στο πρόγραμμα πλαίσιο (μέρος ΙΙ σημείο 2.5.1, σε συνδυασμό με την υποσημείωση 11), ότι οι ανώτατες επιτρεπτές εντάσεις ενίσχυσης ακόμα και σε περίπτωση σώρευσης δεν επιτρέπεται να υπερβαίνουν τα ακαθάριστα ποσοστά ενίσχυσης που καθορίζονται στο πρόγραμμα πλαίσιο, καθώς και τις ανώτατες εντάσεις ενίσχυσης που έχει εγκρίνει η Επιτροπή σε ΚΙΕ.

ΙΙΙ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ

(20) Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από πέντε ενδιαφερόμενους. Και στις πέντε περιπτώσεις οι παρατηρήσεις υποβλήθηκαν από θιγόμενες περιοχές (Gemeinden) και ομόσπονδα κράτη (Länder) και αφορούσαν τη λεγόμενη ανταλλαγή ενισχυόμενων περιοχών(8). Τα σχετικά επιχειρήματα μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

(21) Επισημαίνεται ότι η Επιτροπή μέχρι την έκδοση των κατευθυντήριων γραμμών αποδεχόταν την ανταλλαγή ενισχυόμενων περιοχών και ότι περιοχές ή Gemeinden που συνορεύουν με περιφερειακές ενισχυόμενες περιοχές κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ) της συνθήκης ΕΚ αντιμετωπίζουν το πρόβλημα των διαφοροποιημένων εντάσεων ενίσχυσης.

(22) Επιπλέον, εκφράστηκε η άποψη ότι οι επιφυλάξεις που εξέφρασε η Επιτροπή στην απόφασή της σχετικά με την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας όσον αφορά την ανταλλαγή ενισχυόμενων περιοχών θα οδηγούσαν ενδεχομένως στον αποκλεισμό των εν λόγω περιοχών από το πρόγραμμα κοινής δράσης. Επίσης, αναφέρθηκε ότι η Επιτροπή θα πρέπει να αναλαμβάνει δράση ακόμη και σε περιοχές οι οποίες στο πλαίσιο του προγράμματος κοινής δράσης δεν θεωρούνται ως περιφέρειες αγοράς εργασίας, εφόσον υπάρχουν κοινωνικοοικονομικά στοιχεία που το επιβάλλουν.

(23) Ένας ενδιαφερόμενος παρατήρησε ότι η ανταλλαγή ενισχυόμενων περιοχών θα έδινε στα Länder τη δυνατότητα να αποκλίνουν από τα κριτήρια που έχουν καθοριστεί σε ομοσπονδιακό επίπεδο και να αντιμετωπίσουν με ελαστικό τρόπο συγκεκριμένα διαρθρωτικά προβλήματα. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε το επιχείρημα της επικουρικότητας. Τα ομόσπονδα κρατίδια (Länder) θα πρέπει να μπορούν να συμμετάσχουν στην επιλογή των περιοχών με βάση τα δικά τους κριτήρια.

IV. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ

(24) Οι παρατηρήσεις της Γερμανίας μπορούν να συνοψιστούν ως εξής: η Γερμανία επαναλαμβάνει ότι η ανταλλαγή ενισχυόμενων περιοχών είναι εξαιρετικά σημαντική από άποψη περιφερειακής πολιτικής. Πρόκειται αποκλειστικά για εξαιρετικές περιπτώσεις οικονομικών προβλημάτων τα οποία δεν θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν με τη μεθοδολογία που αναπτύχθηκε για το πρόγραμμα κοινής δράσης. Επιπλέον, ορισμένα διαρθρωτικά προβλήματα εμφανίστηκαν πρόσφατα και δεν καλύπτονται από τους δείκτες. Η ανταλλαγή ενισχυόμενων περιοχών είναι απαραίτητη προκειμένου να εξισορροπηθούν οι διαφορές μεταξύ ενισχύσεων σε γειτονικές περιοχές. Τέλος, η Γερμανία δήλωσε ότι αν και η ανταλλαγή ενισχυόμενων περιοχών δεν καλύπτεται από το γράμμα των κατευθυντήριων γραμμών, ανταποκρίνεται ωστόσο στο πνεύμα τους. Για καθαρά πρακτικούς λόγους ο χάρτης περιφερειακών ενισχύσεων τροποποιήθηκε χωρίς η Γερμανία να αλλάξει την άποψή της για την ανταλλαγή ενισχυόμενων περιοχών ως μέσο για την επιλογή επιλέξιμων περιοχών.

V. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

(25) Η επίσημη διαδικασία έρευνας κινήθηκε όσον αφορά οκτώ σημεία (βλέπε αιτιολογική σκέψη 8).

(26) Όσον αφορά τη μεθοδολογία, η άποψη της Γερμανίας και η εκτίμηση της Επιτροπής περιγράφονται στις αιτιολογικές σκέψεις 12, 13, 41, 42 και 43.

(27) Οι γερμανικές παρατηρήσεις όσον αφορά την ανταλλαγή ενισχυόμενων περιοχών περιλαμβάνονται στην αιτιολογική σκέψη 24. Η σχετική απάντηση της Επιτροπής παρατίθεται στην αιτιολογική σκέψη 69 και εξής.

(28) Όσον αφορά τα ανώτατα όρια πληθυσμού, η Γερμανία επιμένει ότι το 23,4 % του συνολικού γερμανικού πληθυσμού θα πρέπει να θεωρηθεί επιλέξιμο για τη χορήγηση ενίσχυσης σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ και εκφράζει τη λύπη της διότι η Επιτροπή εμμένει στο ανώτατο όριο που καθόρισε στις 21 Ιανουαρίου 1999. Παρά τον ισχυρισμό της ότι το ανώτατο όριο πληθυσμού για τη Γερμανία [βλέπε αποφάσεις της Επιτροπής που ανακοινώθηκαν στη Γερμανία με επιστολές της 24ης Φεβρουαρίου 1998, SG(98)D/1670, και της 30ής Δεκεμβρίου 1998, SG(98)D/12384] καθορίστηκε κατά παράβαση της θεμελιώδους αρχής περί ισότιμης μεταχείρισης, η Γερμανία υπέβαλε, στη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, τροποποιημένο κατάλογο ενισχυόμενων περιοχών (παράρτημα), στον οποίο τηρείται το ανώτατο όριο πληθυσμού που έχει καθορίσει η Επιτροπή. Η χορήγηση περιφερειακών ενισχύσεων έχει ιδιαίτερη σημασία για την απαιτούμενη διαρθρωτική αλλαγή στη Γερμανία(9). Για το λόγο αυτό, η Γερμανία τροποποίησε για καθαρά πρακτικούς λόγους το χάρτη περιφερειακών ενισχύσεων, διατηρώντας ωστόσο την άποψή της όσον αφορά το ανώτατο όριο πληθυσμού.

(29) Στις αιτιολογικές σκέψεις 14 και 44 έως 47 εξετάζεται το ερώτημα σε ποιο βαθμό η πόλη του Βερολίνου μπορεί να θεωρηθεί επιλέξιμη περιοχή για τη χορήγηση περιφερειακών ενισχύσεων.

(30) Το θέμα της έντασης ενίσχυσης για περιοχές που χαρακτηρίζονται από υψηλότερο ΑΕΠ/ΠΑΔ και ποσοστό ανεργίας χαμηλότερο από τον αντίστοιχο κοινοτικό μέσο όρο και δεν συνορεύουν με περιοχή που εμπίπτει στις διατάξεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ, εξετάζεται στις αιτιολογικές σκέψεις 57, 58, 61 και 62.

(31) Η αρχή διαμόρφωσης εξετάζεται στις αιτιολογικές σκέψεις 67 και 68.

(32) Οι κανόνες σώρευσης εξετάζονται στην αιτιολογική σκέψη 64 και εξής.

VI. ΕΚΤΙΜΗΣΗ

(33) Η Γερμανία κοινοποίησε το χάρτη περιφερειακών ενισχύσεων στις 23 Απριλίου 1999. Η Επιτροπή ενέκρινε τον εν λόγω χάρτη για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2000 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2003 για τις περιφέρειες που εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ

(34) Η παρούσα απόφαση εγκρίνει το χάρτη περιφερειακών ενισχύσεων για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2000 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2003 για τις περιφέρειες που εμπίπτουν στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, στο βαθμό που η Γερμανία πληροί τους όρους και τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 2. Οι δυο αποφάσεις συνιστούν το γερμανικό χάρτη περιφερειακών ενισχύσεων, όπως ορίζεται στο σημείο 5.1 των κατευθυντήριων γραμμών.

(35) Η τροποποιημένη κοινοποίηση της Γερμανίας της 2ας Φεβρουαρίου 2000 όσον αφορά τις περιοχές που εμπίπτουν στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ εξετάστηκε σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, και ιδίως λαμβάνοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές.

α) Ομοιογενής γεωγραφική μονάδα

(36) Σύμφωνα με το σημείο 3.10.3 πρώτη περίπτωση των κατευθυντήριων γραμμών, πρέπει οι προτεινόμενες περιοχές κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ να αντιστοιχούν στο επίπεδο ΙΙΙ της ΝUTS ή, υπό τις κατάλληλες συνθήκες, σε διαφορετική ομοιογενή γεωγραφική μονάδα. Κάθε κράτος μέλος μπορεί να παρουσιάζει μόνον έναν τύπο γεωγραφικής μονάδας.

(37) Όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 11, η Γερμανία αιτιολογεί την παρέκκλισή της από το επίπεδο ΙΙΙ της ΝUTS, με το σκεπτικό ότι τα περιφερειακά οικονομικά προβλήματα στη Γερμανία δεν αποδίδονται κατά το δέοντα τρόπο στο επίπεδο αυτό.

(38) Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Εurostat χρησιμοποιεί το επίπεδο ΙΙΙ της ΝUTS για την κατάρτιση περιφερειακών στατιστικών στην Κοινότητα. Η εν λόγω διαίρεση βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε διοικητικές οριοθετήσεις, όπως αυτές ανακοινώθηκαν από τα διάφορα κράτη μέλη στην Εurostat. Στη Γερμανία το επίπεδο ΙΙΙ της ΝUTS αντιστοιχεί στο διοικητικό επίπεδο μιας επαρχίας. Από στατιστική άποψη συγκρίνοντας τα δεκαπέντε κράτη μέλη, πρόκειται για μικρές ενότητες τόσο όσον αφορά τον πληθυσμό όσο και τη γεωγραφική έκταση.

(39) Συνεπώς, η Γερμανία χρησιμοποιεί μια έννοια, η οποία, σε σύγκριση με το επίπεδο ΙΙΙ της ΝUTS, καλύπτει μεγαλύτερο γεωγραφικό χώρο και αριθμό κατοίκων. Όλες οι περιφέρειες αγοράς εργασίας αποτελούνται από μια ή περισσότερες περιφέρειες ΝUTS-III. Η βασική ιδέα είναι ότι πρόκειται για λειτουργικούς οικονομικούς χώρους που ορίζονται βάσει συνδέσεων μεταξύ τόπου εργασίας και τόπου κατοικίας και αναλύσεων όσον αφορά τη δυνατότητα πρόσβασης. Κατά τη γερμανική άποψη, οι στατιστικές ενότητες που προκύπτουν κατ' αυτό τον τρόπο αποδίδουν καλύτερα τα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν με μέτρα περιφερειακής πολιτικής.

(40) Η Επιτροπή αποδέχεται ότι η Γερμανία χρησιμοποιεί τις περιφέρειες αγοράς εργασίας ως ομοιογενή γεωγραφική μονάδα και δηλώνει ότι αυτό συμβιβάζεται με το σημείο 3.10.3 πρώτη περίπτωση των κατευθυντήριων γραμμών.

β) Μεθοδολογία και δείκτες

(41) Σύμφωνα με τα σημεία 3.10.1 και 3.10.2 των κατευθυντήριων γραμμών, η μεθοδολογία και οι δείκτες για τις περιοχές που προτείνονται κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ πρέπει να πληρούν διάφορες προϋποθέσεις.

(42) Η Γερμανία παρουσιάζει αναλυτικά και με σαφήνεια τη μέθοδό της, έτσι ώστε η Επιτροπή μπορεί να σταθμίσει τα πλεονεκτήματά της. Κάθε δείκτης έχει καθοριστεί βάσει αξιόπιστων στατιστικών πηγών. Η ανεργία, το εισόδημα, η υποδομή και η απασχόληση μέχρι το 2004 μπορούν να θεωρηθούν ως στοιχεία κατάλληλα για την εξέταση της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης μιας περιφέρειας αγοράς εργασίας. Όλοι οι δείκτες βασίζονται σε στατιστικές σειρές, οι οποίες περιλαμβάνουν περίοδο τουλάχιστον τριών ετών προ της ημερομηνίας κοινοποίησης ή προκύπτουν από την πλέον πρόσφατη έρευνα σε περίπτωση που δεν υπάρχουν κατάλληλες στατιστικές σε ετήσια βάση. Ο τέταρτος δείκτης βασίζεται σε στατιστική μέθοδο προβολής, στην οποία έχουν χρησιμοποιηθεί στοιχεία από χρονικές σειρές που αφορούν τουλάχιστον τα τρία προηγούμενα έτη.

(43) Με τη βοήθεια αντικειμενικών υποδεικτών μπορούν να διαπιστωθούν οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες στις προτεινόμενες περιφέρειες. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η Γερμανία πληροί όλες τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα σημεία 3.10.1 και 3.10.2 των κατευθυντήριων γραμμών.

γ) Η περιφέρεια αγοράς εργασίας του Βερολίνου

(44) Ως αυτόνομο Land, η πόλη του Βερολίνου αντιστοιχεί ταυτόχρονα στις στατιστικές μονάδες Ι, ΙΙ και ΙΙΙ της ΝUTS. Το Βερολίνο μαζί με τα περίχωρά του, που ανήκουν στο ομόσπονδο κρατίδιο του Βρανδεμβούργου, αποτελούν μια περιφέρεια αγοράς εργασίας. Το Βρανδεμβούργο ως περιφέρεια ΙΙ της ΝUTS πληροί τις προϋποθέσεις εξαίρεσης του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ, γεγονός που έχει αναγνωριστεί από την Επιτροπή.

(45) Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι θα ήταν άδικο να μην μπορεί να προταθεί η πόλη του Βερολίνου σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, διότι μέρος της περιφέρειας αγοράς εργασίας ανταποκρίνεται στα κοινωνικοοικονομικά κριτήρια για να χαρακτηριστεί ως ενισχυόμενη περιοχή α.

(46) Η Επιτροπή αναγνωρίζει την ιδιαίτερη γεωγραφική κατάσταση της πόλης του Βερολίνου. Σε κάθε περίπτωση, η Γερμανία είναι υποχρεωμένη να μεταχειριστεί το σύνολο της περιφέρειας αγοράς εργασίας του Βερολίνου ως ενισχυόμενη περιοχή κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ. Αυτό σημαίνει ότι οι δυνατότητες ενίσχυσης στην περιβάλλουσα περιοχή του Βρανδεμβούργου δεν μπορούν να εξαντληθούν πλήρως(10). Όπως διαπιστώνει η Επιτροπή, αυτό σημαίνει ότι οι εντάσεις ενίσχυσης στα τμήματα του Βρανδεμβούργου, που ανήκουν στην περιφέρεια αγοράς εργασίας του Βερολίνου, δεν επιτρέπεται να υπερβούν τα εγκεκριμένα ποσοστά ενίσχυσης για την πόλη του Βερολίνου και ότι δεν μπορούν να χορηγηθούν ενισχύσεις λειτουργίας.

(47) Βάσει των εν λόγω διαπιστώσεων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η πόλη του Βερολίνου εμπίπτει στις διατάξεις εξαίρεσης του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ.

δ) Κατάλογος των ενισχυόμενων περιοχών, ανώτατα όρια πληθυσμού και τυπική παρέκκλιση

(48) Η αρχική κοινοποίηση του καταλόγου ενισχυόμενων περιοχών δεν συμφωνούσε με τις κατευθυντήριες γραμμές και τα ανώτατα όρια πληθυσμού για τις ενισχυόμενες περιοχές που είχε θεσπίσει η Επιτροπή. Η Γερμανία είχε υπερβεί το ανώτατο όριο πληθυσμού (βλέπε αιτιολογική σκέψη 44 της απόφασης για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας) και δεν είχε τηρήσει τη βασική αρχή της ενιαίας ομοιογενούς γεωγραφικής μονάδας, δεδομένου ότι εφάρμοσε μια ανταλλαγή των ενισχυόμενων περιοχών (βλέπε αιτιολογική σκέψη 38 της παρούσας απόφασης).

(49) Προκειμένου να εναρμονίσει την κοινοποίηση με τις κατευθυντήριες γραμμές, η Γερμανία διαβίβασε στη διάρκεια της διαδικασίας έρευνας κατάλογο περιοχών, στον οποίο τηρεί το ανώτατο όριο πληθυσμού που έχει θεσπίσει η Επιτροπή και την αρχή μιας ενιαίας, ομοιογενούς γεωγραφικής μονάδας.

(50) Κατά την επιλογή των περιοχών για το παράρτημα, η Γερμανία δεν εφάρμοσε μια ανταλλαγή περιοχών. Επιπλέον, τηρεί το ανώτατο όριο πληθυσμού που έχει καθοριστεί για τη Γερμανία: στις 21 Ιανουαρίου 1999 η Επιτροπή δημοσίευσε τα εθνικά ανώτατα όρια πληθυσμού των ενισχυόμενων περιοχών στο πλαίσιο των διατάξεων εξαίρεσης του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ) της συνθήκης ΕΚ για τη χρονική περίοδο 2000-2006 (EE C 16, σ. 5). Η Γερμανία ενημερώθηκε σχετικά με επιστολή της 30ής Δεκεμβρίου του 1998 [SG (98) D/12384]. Το ανώτατο όριο πληθυσμού για τη Γερμανία ανέρχεται σε 34,9 %, ισχύει για το σύνολο της ομοσπονδίας και περιλαμβάνει τις περιοχές που εμπίπτουν στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ) της συνθήκης ΕΚ. Στην κοινοποίηση της 23ης Απριλίου 1999 η Γερμανία πρότεινε ποσοστό 17,16 % του συνολικού πληθυσμού της για τις διατάξεις εξαίρεσης του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ· η Επιτροπή έκρινε ότι το ποσοστό αυτό συμβιβάζεται με την κοινή αγορά. Κατά συνέπεια, το ανώτατο όριο πληθυσμού για τη Γερμανία είναι 17,7 % όσον αφορά τις ενισχυόμενες περιοχές, σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ. Οι προτεινόμενες περιοχές με πληθυσμό 14546097 κατοίκους αντιστοιχούν στο 17,7 % του συνολικού πληθυσμού της Γερμανίας και κατά συνέπεια μπορούν να κηρυχθούν συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά.

(51) Σύμφωνα με το σημείο 3.10.3 τρίτη περίπτωση των κατευθυντήριων γραμμών, ο κατάλογος των περιοχών καταρτίζεται με βάση τους επιλεγέντες δείκτες. Οι προτεινόμενες περιοχές πρέπει, όσον αφορά το δείκτη που χρησιμοποιείται στη μέθοδο, να παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις (ήμισυ της τυπικής απόκλισης) σε σχέση με το μέσο όρο των περιοχών της Γερμανίας που θα μπορούσαν να θεωρηθούν επιλέξιμες βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ.

(52) Η Επιτροπή εξέτασε την ιεράρχηση των περιοχών και την προβλεπόμενη παρέκκλιση και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο αυτό πληρείται σε σχέση με το παράρτημα.

(53) Ο κατάλογος ενισχυόμενων περιοχών που προτείνεται από τη Γερμανία και περιλαμβάνεται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης μπορεί κατά συνέπεια να θεωρηθεί ότι συμβιβάζεται με την κοινή αγορά σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ.

(54) Επιπλέον, η Επιτροπή θεωρεί απαραίτητο η Γερμανία να λάβει μέτρα σε εθνικό επίπεδο, ώστε να διαφοροποιηθούν σαφώς οι περιοχές που εμπίπτουν στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ από τις περιοχές που εμπίπτουν στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ και να καθίσταται σαφές ότι μόνον οι εν λόγω περιοχές δικαιούνται να λάβουν περιφερειακή ενίσχυση βάσει των κατευθυντήριων γραμμών. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή θεωρεί σκόπιμο να θέσει το σχετικό όρο στην παρούσα απόφαση.

ε) Εντάσεις ενίσχυσης

(55) Το σημείο 3.10 των κατευθυντήριων γραμμών ορίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να κοινοποιούν τις σχετικές εντάσεις ενίσχυσης για τις ενισχυόμενες περιοχές γ σύμφωνα με τα σημεία 4.8 και 4.9 των κατευθυντήριων γραμμών. Σύμφωνα με το σημείο 4.8 δεύτερο εδάφιο των κατευθυντήριων γραμμών, η ένταση ενίσχυσης δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει καταρχήν το 20 % του ΚΙΕ. Σε περίπτωση που η προτεινόμενη περιοχή επιπέδου ΙΙ της ΝUTS παρουσιάζει υψηλότερο κατά κεφαλή ΑΕΠ (σε ΠΑΔ) και ποσοστό ανεργίας μικρότερο από τον αντίστοιχο κοινοτικό μέσο όρο, το σημείο 4.8 τέταρτο εδάφιο των κατευθυντήριων γραμμών προβλέπει μείωση της μέγιστης έντασης ενίσχυσης στο 10 % ΚΙΕ. Κατ' εξαίρεση, σε περιοχές με ένταση περιφερειακής ενίσχυσης 10 % ΚΙΕ (του επιπέδου ΙΙΙ της ΝUTS ή χαμηλότερου επιπέδου), που συνορεύουν με περιοχές του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α), σύμφωνα με το σημείο 4.8 τέταρτο εδάφιο των κατευθυντήριων γραμμών μπορεί να εγκριθεί μέγιστη ένταση ενίσχυσης ύψους 20 % ΚΙΕ. Σύμφωνα με το σημείο 4.9 των κατευθυντήριων γραμμών, οι ΜΜΕ, με εξαίρεση τις επιχειρήσεις του τομέα μεταφορών, μπορούν επιπλέον να λάβουν συμπληρώματα δέκα ποσοστιαίων μονάδων ακαθάριστα.

(56) Η Γερμανία κοινοποιεί για τις ενισχυόμενες περιοχές στη Δυτική Γερμανία 28 % (ακαθάριστα) για τις ΜΜΕ και 18 % (ακαθάριστα) για τις μεγάλες επιχειρήσεις και για την περιοχή του Βερολίνου 43 % (ακαθάριστα) για τις ΜΜΕ και 28 % (ακαθάριστα) για τις μεγάλες επιχειρήσεις (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 16 και 18).

(57) Από τη σύγκριση μεταξύ της επιστολής της Επιτροπής προς τη Γερμανία της 30ής Δεκεμβρίου 1998 [SG (98) D/12384] και του καταλόγου των περιοχών στο παράρτημα προκύπτει ότι οι ακόλουθες περιοχές επιπέδου ΙΙΙ της ΝUTS εμφανίζουν υψηλότερο κατά κεφαλή ΑΕΠ/ΠΑΔ, καθώς και χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας από τον κοινοτικό μέσο όρο και δεν συνορεύουν με περιοχές του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ: Hameln-Pyrmont, Stadt Hof και Stadt Passau.

(58) Στις διατάξεις εξαίρεσης που προβλέπονται στο σημείο 4.8 τέταρτο εδάφιο των κατευθυντήριων γραμμών εμπίπτουν οι ακόλουθες περιοχές του παραρτήματος: Wunsiedel, Hersfeld-Rotenburg, Göttingen και η πόλη του Βερολίνου.

(59) Η Γερμανία επισημαίνει ότι οι εντάσεις ενίσχυσης, λόγω των ειδικών συνθηκών στα Länder, δεν δηλώνονται σε ΚΙΕ αλλά μόνον ως ακαθάριστη αξία. Ωστόσο, η Γερμανία ανέλαβε την υποχρέωση να τηρήσει τις ακαθάριστες εντάσεις ενίσχυσης και δέχτηκε η Επιτροπή, για λόγους ομοιογένειας μεταξύ των κρατών μελών, να εγκρίνει τις εντάσεις ενίσχυσης σε ΚΙΕ. Δεδομένου ότι σε καμία περίπτωση το καθαρό ισοδύναμο επιδότησης δεν επιτρέπεται να εξομοιωθεί με την ακαθάριστη αξία συγκεκριμένης ενίσχυσης, η Επιτροπή δεν μπορεί να εγκρίνει τις μέγιστες εντάσεις ενίσχυσης του γερμανικού χάρτη περιφερειακών ενισχύσεων σε ΚΙΕ, μολονότι στην κοινοποίηση αναφέρονται οι ακαθάριστες αξίες. Τα συμπληρώματα για τις ΜΜΕ αναφέρονται σε ακαθάριστους όρους.

(60) Για τις ενισχυόμενες περιοχές για τις οποίες οι κατευθυντήριες γραμμές καθορίζουν μέγιστη ένταση ενίσχυσης 10 % ΚΙΕ, το σχετικό πρόγραμμα πλαίσιο αναφέρει, ρητά (υποσημείωση 11 στο σημείο 2.5.1 του μέρους ΙΙ) ότι η ενίσχυση δεν πρέπει να υπερβαίνει το ανώτατο όριο ΚΙΕ.

(61) Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι στη Δυτική Γερμανία οι ακόλουθες μέγιστες εντάσεις ενίσχυσης συμβιβάζονται με τις κατευθυντήριες γραμμές:

- στις περιοχές Ηameln-Pyrmont, Stadt Hof και Stadt Passau:

- 10 % ΚΙΕ συν 10 % ακαθάριστα για ΜΜΕ,

- για τις υπόλοιπες ενισχυόμενες περιοχές της Δυτικής Γερμανίας, με εξαίρεση την πόλη του Βερολίνου:

- 18 % ΚΙΕ συν 10 % ακαθάριστα για ΜΜΕ.

(62) Οι ακαθάριστες εντάσεις ενίσχυσης για την πόλη του Βερολίνου (43/28 %, βλέπε αιτιολογική σκέψη 58) υπερβαίνουν το ανώτατο όριο που θεσπίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές, δεδομένου ότι στο πρόγραμμα πλαίσιο, και συγκεκριμένα στην υποσημείωση 11 του σημείου 2.5.1 του μέρους ΙΙ, δεν αναφέρεται ρητά το Βερολίνο. Κατά συνέπεια, οι εντάσεις ενίσχυσης για την πόλη του Βερολίνου μπορούν να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με τις κατευθυντήριες γραμμές μόνον εφόσον τηρούνται τα ακόλουθα ποσοστά ΚΙΕ:

- 20 % ΚΙΕ συν 10 % ακαθάριστα για ΜΜΕ.

(63) Η Γερμανία τηρεί τον όρο όσον αφορά τη μη χορήγηση συμπληρωμάτων για τις ΜΜΕ του τομέα των μεταφορών, δεδομένου ότι το πρόγραμμα πλαίσιο γενικά δεν εφαρμόζεται στις μεταφορικές επιχειρήσεις:

στ) Δυνατότητες σώρευσης

(64) Στο σημείο 4.18 των κατευθυντήριων γραμμών προβλέπεται ότι τα ανώτατα όρια έντασης περιφερειακής ενίσχυσης, εκφρασμένα σε ΚΙΕ, ισχύουν για το σύνολο της ενίσχυσης, ανεξάρτητα από το αν η πηγή της ενίσχυσης είναι τοπική, περιφερειακή, εθνική ή κοινοτική. Ο κανόνας αυτός αποτελεί εγγύηση ότι οι περιφερειακές ενισχύσεις που χορηγούνται υπέρ μιας επιχείρησης αφορούν τις ίδιες επιλέξιμες δαπάνες, ότι τα ποσά των ενισχύσεων συνυπολογίζονται και ότι το σύνολο δεν επιτρέπεται να υπερβεί το ανώτατο όριο ενίσχυσης μιας περιφέρειας. Το σημείο 4.20 των κατευθυντήριων γραμμών αφορά τη σώρευση με ενισχύσεις διαφορετικού χαρακτήρα. Στην περίπτωση αυτή ισχύει το ευνοϊκότερο ανώτατο όριο ενίσχυσης(11).

(65) Στο μέρος ΙΙ σημείο 2.5.1 του προγράμματος η Γερμανία προβλέπει τη σώρευση των περιφερειακών ενισχύσεων. Σε συνδυασμό με την υποσημείωση 11 στο σημείο 2.5.1 του προγράμματος, η διάταξη αυτή ορίζει ρητά ότι οι επιτρεπόμενες μέγιστες εντάσεις, ακόμη και σε περίπτωση σώρευσης με άλλα μέσα ενίσχυσης, δεν επιτρέπεται να υπερβαίνουν ούτε το ακαθάριστο ποσοστό ενίσχυσης που αναφέρεται στο πρόγραμμα πλαίσιο ούτε τις μέγιστες εντάσεις ενίσχυσης που έχουν εγκριθεί από την Επιτροπή σε ΚΙΕ.

(66) Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 62, η υποσημείωση 11 δεν εφαρμόζεται για την πόλη του Βερολίνου. Κατά συνέπεια, οι κανόνες σώρευσης δεν συμβιβάζονται με τις κατευθυντήριες γραμμές. Εάν το εσωτερικό νομικό πλαίσιο ορίζει ρητά ότι οι μέγιστες εντάσεις ενίσχυσης ύψους 20 % ΚΙΕ και 20 % ΚΙΕ συν 10 % ακαθάριστα για τις ΜΜΕ τηρούνται ακόμη και σε περίπτωση σώρευσης των περιφερειακών ενισχύσεων, η Επιτροπή μπορεί να θεωρήσει ότι οι κανόνες σώρευσης συμβιβάζονται με τις κατευθυντήριες γραμμές.

ζ) Αρχή διαμόρφωσης

(67) Η Επιτροπή αποδέχεται το επιχείρημα της Γερμανίας ότι, με εξαίρεση την πόλη του Βερολίνου, τα γερμανικά μέγιστα ποσοστά ενίσχυσης δεν υπερβαίνουν τα ανώτατα όρια που θεσπίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές. Στο πλαίσιο του ανώτατου αυτού ορίου η Γερμανία εφαρμόζει μια περαιτέρω διαφοροποίηση (βλέπε αιτιολογική σκέψη 61). Η εν λόγω διαβάθμιση και το γεγονός ότι τα μέγιστα ποσοστά ενίσχυσης που καθορίζονται στο χάρτη περιφερειακών ενισχύσεων μπορούν να εξαντληθούν σε μεμονωμένες περιπτώσεις μόνον εφόσον υπάρχουν ιδιαίτερα διαρθρωτικά αποτελέσματα, οδηγούν την Επιτροπή στο συμπέρασμα ότι ο χάρτης περιφερειακών ενισχύσεων ανταποκρίνεται κατά ικανοποιητικό τρόπο στα κριτήρια του σημείου 4.8 των κατευθυντήριων γραμμών.

(68) Εξάλλου η Επιτροπή διαπιστώνει ότι τα ανώτατα ποσοστά ενίσχυσης σε σύγκριση με τον προηγούμενο γερμανικό χάρτη περιφερειακών ενισχύσεων δεν έχουν αυξηθεί (βλέπε κρατικές ενισχύσεις αριθ. Ν 613/96).

η) "Ανταλλαγή ενισχυόμενων περιοχών"

(69) Στο σημείο 3.10 των κατευθυντήριων γραμμών προβλέπονται οι σημαντικότεροι όροι τους οποίους τα κράτη μέλη πρέπει να τηρούν κατά την επιλογή των περιοχών που προτείνουν ως ενισχυόμενες περιοχές σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ) της συνθήκης ΕΚ. Η "ανταλλαγή ενισχυόμενων περιοχών" υπερβαίνει σαφώς τα εν λόγω όρια και έχει ως αποτέλεσμα να χρησιμοποιείται εμμέσως ένας νέος δείκτης.

(70) Οι δείκτες και η μεθοδολογία πρέπει να επιτρέπουν στα κράτη μέλη να επιλέγουν περιοχές οι οποίες βρίσκονται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη κοινωνικοοικονομική κατάσταση και κατά συνέπεια χρειάζονται μια κρατική παρέμβαση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών.

(71) Τα κράτη μέλη μπορούν κατά την επιλογή της μεθοδολογίας και των δεικτών να θέτουν τις δικές τους προτεραιότητες. Η Επιτροπή δεν παρεμβαίνει στις εν λόγω αποφάσεις ούτε έχει δικαίωμα να τροποποιεί το αποτέλεσμα στο βαθμό που οι επιλογές είναι αποδεκτές. Εάν οι ενισχυόμενες περιφέρειες επιλέγονται σε επίπεδο ομοσπονδίας, τα ομόσπονδα κρατίδια (Länder) συμμετέχουν στο βαθμό που μπορούν να επηρεάσουν τον καθορισμό των δεικτών και της μεθοδολογίας.

(72) Τα διάφορα επιχειρήματα τα οποία προτείνονται για να δικαιολογηθεί η ανταλλαγή περιοχών, όπως για παράδειγμα ότι "ο αριθμός των κατοίκων των περιοχών γ δεν αυξάνεται, διότι οι Gemeinden που θίγονται από το πρόγραμμα ανταλλαγής τηρούν το εθνικό ανώτατο όριο πληθυσμού", ότι "η εν λόγω ανταλλαγή αφορά μόνο πολύ μικρές γεωγραφικές ενότητες (Gemeinden) και ένα ελάχιστο ποσοστό του πληθυσμού (2 %)" και ότι μια αυτού του είδους "ανταλλαγή έχει μόνον ως αποτέλεσμα να περιοριστούν οι συνέπειες της γειτνίασης περιοχών που λαμβάνονται διαφορετικές ενισχύσεις", οδηγούν την Επιτροπή μόνο στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για μια λιγότερο σοβαρή παράβαση του σημείου 3.10 των κατευθυντήριων γραμμών.

(73) Το επιχείρημα της Γερμανίας, ότι η παράβαση του γράμματος των κατευθυντήριων γραμμών δικαιολογείται από το γεγονός ότι η ανταλλαγή περιοχών ανταποκρίνεται στο πνεύμα των κατευθυντήριων γραμμών, δεν επεξηγείται διεξοδικότερα και δεν εγκρίνεται από την Επιτροπή.

(74) Σε κάθε περίπτωση, η Γερμανία τροποποίησε τον κατάλογο των ενισχυόμενων περιοχών που εμπίπτουν στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ χωρίς να χρησιμοποιήσει τη μέθοδο της ανταλλαγής περιοχών. Η εν λόγω τροποποιημένη πρόταση θεωρήθηκε από την Επιτροπή ότι συμβιβάζεται με την κοινή αγορά.

VII. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η Επιτροπή κρίνει ότι ο χάρτης περιφερειακών ενισχύσεων μπορεί να θεωρηθεί ότι συμβιβάζεται με την κοινή αγορά εφόσον τηρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

1. Η Γερμανία εφαρμόζει σε εθνικό επίπεδο μέτρα τα οποία διαφοροποιούν σαφώς τις περιοχές οι οποίες εμπίπτουν στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ από τις περιοχές που εμπίπτουν στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ και τα οποία ορίζουν σαφώς ότι μόνον οι εν λόγω περιοχές μπορούν να λάβουν περιφερειακή ενίσχυση βάσει των κατευθυντήριων γραμμών.

2. Το ανώτατο όριο των εντάσεων ενίσχυσης για την πόλη του Βερολίνου καθορίζεται σε 20 % ΚΙΕ, στο οποίο μπορεί ενδεχομένως να προστεθεί συμπλήρωμα 10 % ακαθάριστα για τις ΜΜΕ.

3. Οι δυνατότητες σώρευσης περιορίζονται στα ανώτατα όρια περιφερειακής ενίσχυσης που έχει εγκρίνει η Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Ο χάρτης περιφερειακών ενισχύσεων για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2000 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2003 όσον αφορά τις περιοχές του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ θεωρείται ότι συμβιβάζεται με την κοινή αγορά, υπό τον όρο ότι θα τηρηθούν οι όροι και οι προϋποθέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 2.

Άρθρο 2

1. Η Γερμανία εφαρμόζει σε εθνικό επίπεδο μέτρα τα οποία διαφοροποιούν σαφώς τις περιοχές οι οποίες εμπίπτουν στον άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ από τις περιοχές που εμπίπτουν στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ και ορίζουν σαφώς ότι μόνον οι εν λόγω περιοχές δικαιούνται να λάβουν περιφερειακή ενίσχυση βάσει των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα.

2. Οι μέγιστες εντάσεις ενίσχυσης για την πόλη του Βερολίνου δεν επιτρέπεται να υπερβούν, ακόμη και σε περίπτωση σώρευσης, το 20 % ΚΙΕ, με δυνατότητα χορήγησης συμπληρώματος της τάξης του 10 % ακαθάριστα για ΜΜΕ.

Άρθρο 3

Η Γερμανία ανακοινώνει στην Επιτροπή σε διάστημα δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης τα μέτρα τα οποία λαμβάνει για να συμμορφωθεί προς την απόφαση.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, 14 Μαρτίου 2000.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) EE C 340 της 27.11.1999, σ. 8.

(2) Ο ορισμός του "Χάρτη περιφερειακών ενισχύσεων" παρατίθεται στο σημείο 5.1 των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα (EE C 74 της 10.3.1998, σ. 9).

(3) EE C 340 της 27.11.1999, σ. 8.

(4) EE L 83 της 27.3.1999, σ. 1.

(5) Παρατηρήσεις της Γερμανίας σχετικά με την απόφαση όσον αφορά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας, φαξ της 17ης Σεπτεμβρίου 1999, σ. 10.

(6) Ο κατάλογος που αρχικά κοινοποιήθηκε περιείχε 60 περιφέρειες αγοράς εργασίας και κάλυπτε ποσοστό 23,4 % του γερμανικού συνολικού πληθυσμού.

(7) Το σύνολο του γερμανικού πληθυσμού, με βάση τα στοιχεία της 31ης Δεκεμβρίου 1997, ανέρχεται σε 82057379 κατοίκους.

(8) Βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 12 και 38 της απόφασης σχετικά με την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας (ΕΕ C 340 της 27.11.1999, σ. 8)· στην εν λόγω απόφαση αναφέρεται ότι η Γερμανία αφαίρεσε ορισμένες Gemeinden από τις προτεινόμενες περιφέρειες εργασίας και τις αντικατέστησε με Gemeinden οι οποίες δεν ανήκουν σε καμία προτεινόμενη περιφέρεια αγοράς εργασίας.

(9) Παρατηρήσεις της Γερμανίας όσον αφορά την απόφαση για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας, φαξ της 2ας Φεβρουαρίου 2000, σ. 2.

(10) Γνώμη της Γερμανίας όσον αφορά την απόφαση για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας, φαξ της 17ης Σεπτεμβρίου 1999, σ. 10.

(11) Επισημαίνεται ότι η Γερμανία στην κοινοποίηση του 29ου προγράμματος (βλέπε Ν 767/99) θεσπίζει τον κανόνα για τη σώρευση των περιφερειακών ενισχύσεων με ενισχύσεις διαφορετικού χαρακτήρα. Ως εκ τούτου, το σημείο αυτό εξετάζεται στο πλαίσιο της κοινοποίησης που έχει καταχωρηθεί με τον αριθμό Ν 767/99.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Κατάλογος των ενισχυόμενων περιοχών σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, όπου κατοικεί το 17,73 % του πληθυσμού

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Αριθμός κατοίκων ενισχυόμενης περιοχής: 3425759.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Αριθμός κατοίκων ενισχυόμενης περιοχής: 990904.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Αριθμός κατοίκων ενισχυόμενης περιοχής: 2654052.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Αριθμός κατοίκων ενισχυόμενης περιοχής: 126997.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Αριθμός κατοίκων ενισχυόμενης περιοχής: 4126560.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Αριθμός κατοίκων ενισχυόμενης περιοχής: 886645.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Αριθμός κατοίκων ενισχυόμενης περιοχής: 647780.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Αριθμός κατοίκων ενισχυόμενης περιοχής: 826938.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Αριθμός κατοίκων ενισχυόμενης περιοχής: 860462.