Verzoekster in het hoofdgeding heeft tot staving van haar beroep tot nietigverklaring alleen maar aangegeven in hoeverre de van haar gevorderde heffing haar niet met gemeenschapsrecht verenigbaar voorkomt; zij is, wat de ter berekening der heffing gekozen formule betreft, uitgegaan van een minimumprijs van 150 rekeneenheden in plaats van 130 reken-eenheden, waaruit een heffingspercentage van DM 126,41 — in plaats van het in feite toegepaste percentage van DM 190,77 — resulteert. Zij wenst een met nauwkeurigheid vastgesteld heffingspercentage te zien toegepast.

Er zijn goede redenen om aan te nemen dat artikel 8 van verordening nr. 823/68 bijzondere bepalingen bevat als bedoeld in artikel 14, lid 6, van verordening nr. 804/68. Voor het overige valt deze vraag samen met die welke in de vierde vraag sub c) aan de orde wordt gesteld.

Hoewel de firma Balkan er meermalen om gevraagd had en tot staving van haar verzoeken de nodige gegevens had overgelegd, heeft de Commissie geen enkele maatregel tot aanpassing van de minimumprijzen in het kader van de prijsvaststellingen voor het seizoen 1976-1977 genomen. Dit heeft, wat ingevoerde schapekaas betreft, tot een echte overbelasting geleid.

De Commissie heeft zich daarmede schuldig gemaakt aan misbruik van haar bevoegdheid:

Verzoekster in het hoofdgeding is bij de berekening waarop het verzoekschrift is gebaseerd, uitgegaan van een minimumprijs van 150 rekeneenheden. Aan die minimumprijs ligt artikel 8 van verordening nr. 823/68 ten grondslag; die bepaling had de Commissie, haar discretionaire bevoegdheden in aanmerking genomen, aanleiding moeten geven de franco-grensaanbodsprijs voor het zuivelseizoen 1976-1977 op ten minste 150 rekeneenheden te brengen, de werkelijke stijging der prijzen en de verhoging der drempelprijzen in aanmerking genomen.

De Raad wijst er op dat het Finanzgericht zich in de formulering en motivering der vragen goeddeels heeft laten leiden door de suggesties en argumenten die verzoekster in het hoofdgeding, in haar request, tot uitdrukking bracht; daardoor is het Finanzgericht in meer dan één opzicht in dwaling gebracht.

Zo ging het in het hoofdgeding alleen maar om schapekaas in de zin van tariefpost 04.04.E.I.b) 4, en niet om kashkaval in de zin van tariefpost 04.04.E.I.b) 3. Omdat voor beide produktengroepen niet geheel en al dezelfde heffingsregelen gelden, dient het Hof van Justitie de gestelde vragen alleen voor schapekaas te beantwoorden.

De gestelde vragen zijn, juist op het punt van de beide heffingsstelsels waartussen, wat de sector melk- en zuivelprodukten betreft, volgens de basisverordening nr. 804/68 mag worden gekozen, onvoldoende genuanceerd.

Het algemeen stelsel volgens hetwelk de heffing moet worden berekend, is neergelegd in artikel 14, lid 3, tweede alinea, volgens hetwelk voor zover de heffing voor de produkten van een groep niet volgens bijzondere bepalingen wordt vastgesteld, … deze gelijk [is] aan de drempelprijs van het hoofdprodukt, verminderd met de prijs franco-grens. In dit systeem wordt uitgegaan van het in de eerste alinea der bepaling omschreven en op grondslag van lid 6, eerste streepje, in verordening nr. 823/68 geïntroduceerde begrip produktengroepen, een hoofdprodukt en gelijkgestelde produkten omvattende, welke produkten uit een oogpunt van de regeling van het handelsverkeer voldoende vergelijkbare eigenschappen vertonen. Voor de berekening der heffing, zelfs wanneer het om een gelijkgesteld produkt gaat, zijn bepalend de drempelprijs, zoals die telken jare door de Raad alleen voor het hoofdprodukt wordt vastgesteld, alsook de franco-grensprijs van de Gemeenschap, die eveneens alleen voor het hoofdprodukt wordt bepaald. De werkelijke aanbodsprijs franco-grens van de Gemeenschap voor het gelijkgesteld product stricto sensu is, in beginsel, voor de berekening van de heffing voor dat produkt van geen belang.

Volgens artikel 14, lid 3, tweede alinea, van verordening nr. 804/68 kan de heffing voor bepaalde produkten ook in speciale bepalingen worden vastgesteld; in de praktijk gaat het daarbij alleen om gelijkgestelde produkten. Tot vaststelling van zulke bepalingen bevoegd is de Raad, die daartoe op voorstel van de Commissie overgaat; de Raad beschikt daarbij over ruime discretionaire bevoegdheden, die alleen hun begrenzing vinden in de algemene doelstellingen der basisverordening en de verdragsbepalingen waarop die verordening berust.

De Raad heeft op grond van één en ander in de artikelen 2 tot en met 8 van verordening nr. 823/68 bijzondere maar zeer geschakeerde bepalingen vastgesteld voor de berekening van de heffing voor een aantal, tot onderscheiden groepen behorende gelijkgestelde produkten. Een bijzondere bepaling voor schapekaas werd voor de eerste maal opgenomen in 's Raads verordening nr. 2307/70 van 10 november 1970 tot wijziging van verordening nr. 823/68 (PB L 249 van 17. 11. 1970, blz 13); die bijzondere bepaling was bedoeld om, gezien de bijzondere kenmerken van dit produkt, een verlaging van de heffing voor schapekaas — in verhouding tot de heffing welke volgens het algemeen stelsel voor het hoofdprodukt was berekend — mogelijk te maken. Vervolgens is deze bepaling meermalen aan de ontwikkeling van de markt- en prijzensituatie aangepast zonder dat er in haar opzet een wezenlijke bedoeling — verlaging der heffing — wijziging kwam. Zij is in de zomer van 1976 toegepast in de versie van verordening nr. 467/75; volgens artikel 2 dier verordening is de heffing voor 100 kg van een produkt in de zin van tariefpost 04.04.E.I.B) 4, wanneer het gaat om derde landen en is vastgesteld dat de prijs bij invoer in de Gemeenschap van zulk een uit bedoelde derde landen af- en herkomstig produkt niet beneden 115 rekeneenheden/100 kg is gelegen, gelijk aan de drempelprijs verminderd met 130 rekeneenheden. Gedurende de zomer van 1976 bedroeg de drempelprijs 189,25 rekeneenheden/100 kg; daaruit resulteerde voor de vennootschap Balkan een heffingspercentage van 59,25 rekeneenheden.

De firma Balkan gaat in haar betoog te dien aanzien uit van het algemeen heffingsstelsel, terwijl er in casu bijzondere bepalingen bestonden. Zij vraagt om toepassing van de formule: heffing = drempelprijs van het hoofdprodukt mi-nus de prijs franco-grens van het gelijkgesteld produkt.

De heffing is evenwel bedoeld om de aanbodsprijs aan de grens van een bepaald produkt op te trekken tot het niveau dat als gewenst wordt beschouwd; als verschil tussen deze beide grootheden dient zij voor één en hetzelfde produkt te worden berekend. Het is dus alleszins logisch dat in artikel 14, lid 3, tweede alinea van verordening nr. 804/68 naar de drempelprijs en naar de prijs franco-grens van het hoofdprodukt wordt verwezen. Op administratieve vereenvoudiging bedacht en tevens om uit het oogpunt van voor de regeling van het handelsverkeer voldoende vergelijkbare eigenschappen met het oog op de heffing de vergelijkbare produkten aan deze grootheden te binden, heeft de wetgever er alleen maar de aandacht op willen vestigen dat de heffing voor deze produkten gelijk moet zijn aan die voor het hoofdprodukt; hij heeft evenwel de mogelijkheid van een grotere of kleinere wijziging van de werkelijke aanbodsprijs franco-grens van gelijkgestelde produkten, boven of beneden die van het hoofdprodukt, opengelaten.

Het ware strijdig met het systeem, indien de heffing voor een gelijkgesteld produkt zou worden berekend naar het verschil tussen de drempelprijs van het hoofdprodukt en de werkelijke aanbodsprijs franco-grens van het gelijkgestelde produkt.

Het gaat er maar om dat de bijzondere heffingsregeling voor schapekaas geen enkel verband houdt met de term prijs franco-grens in de zin van artikel 14, lid 3, van verordening nr. 804/68. Het ter berekening van de heffing van de drempelprijs af te trekken bedrag van 130 rekeneenheden, zoals het in artikel 2 van verordening nr. 467/75 is vastgesteld, heeft juridisch niets uitstaande met de vastgestelde prijs franco-grens. Hetzelfde geldt voor de in deze bepaling vastgestelde minimumprijs van 115 rekeneenheden. De prijs franco-grens speelt dus voor de berekening van de hierbedoelde heffing geen rol, evenmin als de door verzoekster in het hoofdgeding werkelijk betaalde aanbodsprijs franco-grens of de aan de buitengrenzen van de Gemeenschap berekende marktprijs.

Het kenmerkende van de bijzondere bepalingen, door de Raad krachtens zijn regelgevende bevoegdheid vast te stellen, is daarin gelegen dat van het algemeen beginsel (heffing = drempelprijs minus prijs franco-grens) kan worden afgeweken, des dat aan het oordeel van de Raad is overgelaten in hoeverre tot zodanige afwijking zal worden overgegaan. De Raad is ook met betrekking tot de prijs van een produkt binnen de Gemeenschap tot ingrijpen door middel van een bijzondere regeling inzake de heffing voor een bepaald produkt bevoegd, temeer als daarbij niet wordt afgeweken van de richtlijnen der basisverordening dan wel van de artikelen 39, 42, 43 en 110 van het EEG-Verdrag. De Raad had geen enkele aanleiding te denken dat de grenzen zijner bevoegdheid werden overschreden toen hij voor het eerst tot vaststelling van de bijzondere bepalingen overging, toen die bepalingen naderhand zijn gewijzigd of zelfs reeds toen beweerdelijk noodzakelijke wijzigingen achterwege bleven.

De bijzondere regeling voor schapekaas, alsook het ritme en de mate waarin naderhand tot wijziging werd overgegaan, zijn niet alleen door de bijzondere kenmerken van deze kaassoort beïnvloed, doch ook door de belangen van het handelsbeleid der Gemeenschap jegens bepaalde producteurenlanden. Zulke overwegingen leiden in het gemeenschapsrecht veelal tot een verlaging van bepaalde heffingspercentages, zoals die anders krachtens de algemene bepalingen moeten worden toegepast; als de Raad er naderhand willens en wetens van afziet zulke bijzondere regelingen aan de wijzigingen der prijscondities aan te passsen, is de oorzaak gelegen in het feit dat de Gemeenschap handelspolitiek gezien, bij concessies jegens derde producteurenlanden minder belang heeft.

Overigens is het verschil tussen de volgens het algemeen stelsel voor schapekaas vastgestelde heffing en het krachtens de bijzondere bepaling van verordening nr. 467/75 geldend minderbedrag in het tijdvak voor de zomer van 1976 niet geringer geworden, doch op ten naaste bij 60 rekeneenheden blijven liggen.

De eerste vraag zal dus in ieder geval in ontkennende zin moeten worden beantwoord.

Het gaat, wat de in artikel 8 van verordening nr. 823/68 voor de heffing op schapekaas voorziene regeling betreft, om vaststelling dier heffing volgens bijzondere bepalingen in de zin van artikel 14, lid 3, tweede alinea en lid 6, tweede streepje van verordening nr. 804/68.

Deze vraag betreft alleen het geval dat artikel 8 van verordening nr. 823/68 als een regeling in het raam van het algemeen heffingsstelsel zou zijn te beschouwen, en is dus zonder voorwerp geraakt.

Trouwens, de vraag is gericht op de vaststelling dat de organen der Gemeenschap bepaalde op hen rustende verplichtingen niet zijn nagekomen; zij betreft derhalve noch de geldigheid noch de uitlegging van een rechtshandeling als in artikel 177 van het Verdrag bedoeld.

De Commissie betoogt dat het Finanzgericht te Berlijn niet geheel is ontkomen aan de materiële en terminologische misvattingen welke uit het in het hoofdgeding gedane verzoek spreken; zij herinnert daarom aan de hoofdtrekken van het hierbedoelde heffingsstelsel zoals die met name in de verordeningen nrs. 804/68, 823/68 en 1073/68 besloten liggen.

De regelen inzake de berekening der heffing houden noch voor de Commissie noch voor de Raad de verplichting in de heffingsbedragen voor schapekaas te berekenen op grondslag van de aankoopprijzen dan wel van de voor verzoekster in het hoofdgeding werkelijk betaalde aanbodsprijzen.

De door verzoekster in het hoofdgeding geïmporteerde schapekaas is een tot groep 11 behorend gelijkgesteld produkt. De krachtens artikel 14 van verordening nr. 804/68 nomaliter verlangde heffing wordt alleen naar de marktomstandigheden en de prijzen franco-grens van het hoofdprodukt van de groep (kaas van het type Gouda) berekend, en niet aan de hand van het verschil tussen de voor die kaassoort geldende drempelprijs en de prijzen, door verzoekster in het hoofdgeding bij invoer van schapekaas betaald.

Het in artikel 8 van verordening nr. 823/68 voorziene heffingsstelsel, zoals het sinds de inwerkingtreding van verordening nr. 2307/70 voor deze kaassoort geldt, is geheel onafhankelijk van bedoelde invoerprijzen. Het te heffen bedrag is een op lange termijn vastgesteld forfaitair bedrag, bedoeld ter bescherming van de communautaire markt. Een gedurige aanpassing dezer bedragen aan de schommelingen der door verzoekster in het hoofdgeding bij invoer betaalde prijzen is niet voorzien, niet vereist en tot nu toe ook achterwege gebleven.

Met de in artikel 8 bedoelde minimumprijzen wordt alleen maar het ter bescherming van de markt der Gemeenschap als strikt noodzakelijk beschouwde niveau der prijzen bij invoer vastgelegd; zij laten de exporterende landen volkomen vrij te streven naar hogere inkomsten en exportprijzen.

Tussen Bulgarije en de Gemeenschap is geen handelsakkoord gesloten dat de Raad kan verplichten tot aanpassing der in artikel 8 vastgestelde waarden over te gaan. In ieder geval zou verzoekster in het hoofdgeding aan zulke verplichtingen geen eigen recht kunnen ontlenen.

De door verzoekster in het hoofdgeding voorgedragen grief dat de wederpartij zich aan overschrijding van rechtsmacht zou hebben schuldig gemaakt, kan al evenmin een recht op verlaging der heffing schragen:

Artikel 8 is een instrument van het gemeenschappelijk handelsbeleid jegens derde landen, dat door de Gemeenschap wordt gehanteerd ten einde inzonderheid met de belangen van bepaalde exporteurenlanden rekening te houden. Het is niet een bepaling waarmede de Gemeenschap voldoet aan verplichtingen jegens bepaalde importeurs — die daarvan in rechte nakoming kunnen afdwingen — Als de Raad discretionair uitmaakt of en in hoeverre de invoer van Bulgaarse schapekaas door een preferentiële heffing dient te worden begunstigd, moet hij de belangen der Gemeenschap op het niveau der handelspolitiek en de doelstellingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid op elkaar afstemmen — en dat beleid niet aan de desiderata van een bepaalde importeur ondergeschikt maken. Van misbruik van bevoegdheden is nergens gebleken. De situatie op de markt voor zuivelprodukten is in de loop van de laatste jaren geenszins verbeterd. De gestadige stijging van de communautaire produktie van schapekaas is niet met een ontwikkeling der afzetmarkten gepaard gegaan. In de toenemende moeilijkheden bij de uitvoer van schapekaas uit de Gemeenschap heeft de Commissie aanleiding gevonden de invoer van Bulgaarse schapekaas — waarvoor reeds zeer gunstige condities golden — niet nog verder te begunstigen.

Zelfs indien het bij de vaststelling der in artikel 8 bedoelde prijzen en bedragen mocht zijn gekomen tot een misbruik van bevoegdheden waardoor de aan verzoekster in het hoofdgeding opgelegde heffing van haar rechtsgeldigheid wordt beroofd, dan zou dat nog niet willen zeggen dat de heffing noodzakelijkerwijze op grondslag van de bij invoer werkelijk betaalde prijzen moet worden berekend. Mist de bijzondere regeling van artikel 8 om juridische redenen toepassing, dan geldt het overeenkomstig artikel 14, lid 3, van verordening nr. 804/68 vastgestelde heffingsbedrag.

Voor de door verzoekster in het hoofdgeding ingevoerde schapekaas is geen prijs franco-grens vastgesteld, omdat het ten deze om gelijkgestelde produkten gaat. Daarentegen is de heffing voor produkten van groep 11 gelijk aan de drempelprijs van het hoofdprodukt minus de prijs franco-grens van dat produkt. Dit is de heffingsregeling welke volgens artikel 14, lid 3, van verordening nr. 804/68 normaliter geldt.

Volgens artikel 14, lid 3, van verordening nr. 804/68 geldt de aldaar voorziene heffing slechts voor zover de heffing niet volgens bijzondere bepalingen wordt vastgesteld. Artikel 8 van verordening nr. 823/68 is als een exclusieve bijzondere bepaling van dit type te beschouwen; de in dit artikel voorziene regeling heeft met de prijzen franco-grens waarvan ter berekening van de normale heffing wordt uitgegaan, niets uitstaande.

Daargelaten dat de Raad in het kader van zijn wetgevende bevoegdheden zich niet behoeft te houden aan uitvoeringsbepalingen, door de Commissie krachtens delegatie van de Raad vastgesteld, kan de toepassing van artikel 8 van verordening nr. 823/68 reeds logischerwijze niet in strijd komen met de in verordening nr. 1073/68 vastgestelde regelen betreffende de berekening van de prijzen franco-grens.

Deze vraag is zonder voorwerp geraakt.