Deze mededeling wordt bekendgemaakt overeenkomstig artikel 17, lid 5, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 van de Commissie (1).

MEDEDELING VAN DE GOEDKEURING VAN EEN STANDAARDWIJZIGING

“Palette”

PDO-FR-A0185-AM02

Datum van mededeling: 15.1.2025

BESCHRIJVING VAN EN REDENEN VOOR DE GOEDGEKEURDE WIJZIGING

1.   Geografisch gebied

In hoofdstuk I van het productdossier voor de benaming “Palette” wordt in deel IV — Gebieden en plaatsen waar de verschillende activiteiten plaatsvinden, punt 1 — Geografisch gebied, aangevuld met een verwijzing naar de officiële geografische code van 1 januari 2023, zonder dat er inhoudelijk iets verandert.

Deze redactionele wijziging maakt het mogelijk om voor het geografische gebied te verwijzen naar de versie van 2023 van de officiële geografische code, zoals gepubliceerd door het Insee, en de afbakening van het geografische gebied juridisch te verankeren.

Het enig document wordt aangevuld met deze verwijzing naar het deel “geografisch gebied”.

2.   Teeltmethoden

In hoofdstuk I van het productdossier van de benaming “Palette” wordt deel VI — Beheer van de wijngaard, gewijzigd:

—	in punt 2, b), andere teeltmethoden, wordt een bepaling toegevoegd om te verduidelijken dat chemische onkruidbestrijding verboden is.

—

in punt 3, irrigatie, worden de bepalingen inzake irrigatie nader omschreven. Bemestende irrigatie is verboden buiten de toegestane irrigatieperiode en ondergrondse irrigatiesystemen zijn verboden. De maximale gemiddelde belasting per perceel van de geïrrigeerde percelen wordt verlaagd van 6 000 kg/ha tot 5 500 kg/ha om de kwaliteit van de druiven te waarborgen.

Deze bepalingen worden opgenomen in het punt “Wijnbereidingsprocedés” van het enig document.

3.   Datum van het in het verkeer brengen van de wijnen

In hoofdstuk I van het productdossier voor de benaming “Palette” wordt deel IX over de verwerking van de wijnen en het verpakken ervan gewijzigd. In punt 5 wordt de datum van het in het verkeer brengen van de wijnen tussen groothandel en detailhandel geschrapt om het verkeer van de wijnen tussen alle marktdeelnemers mogelijk te maken en elk risico van oneerlijke mededinging te vermijden.

Deze schrapping heeft geen gevolgen voor het enig document.

4.   Controleverplichtingen van de marktdeelnemers

In hoofdstuk II en III van het productdossier worden de aangifteverplichtingen van de marktdeelnemers en de belangrijkste te controleren punten bijgewerkt om ze in overeenstemming te brengen met het controleplan voor de benaming.

Deze bijwerking heeft geen gevolgen voor het enig document.

ENIG DOCUMENT

1.   Naam van het product

“Palette”

2.   Type geografische aanduiding

BOB — beschermde oorsprongsbenaming

3.   Categorieën wijnbouwproducten

1.

Wijn

3.1.   Code van de gecombineerde nomenclatuur

—	22 — DRANKEN, ALCOHOLHOUDENDE VLOEISTOFFEN EN AZIJN 2204 — Wijn van verse druiven, wijn waaraan alcohol is toegevoegd daaronder begrepen; druivenmost, andere dan bedoeld bij post 2009

4.   Beschrijving van de wijn(en)

KORTE BESCHRIJVING

De oorsprongsbenaming “Palette” is voorbehouden aan niet-mousserende witte, rode en roséwijnen.

—	De wijnen hebben een natuurlijk alcoholvolumegehalte van ten minste 11,5 %.

—	Op het moment van het verpakken hebben de wijnen een appelzuurgehalte van ten hoogste 0,4 gram per liter.

—	De witte en roséwijnen hebben na gisting een gehalte aan fermenteerbare suikers van ten hoogste 4 gram per liter.

—	De rode wijnen hebben na gisting een gehalte aan fermenteerbare suikers van ten hoogste 3 gram per liter.

—	De totale zuurgraad, het gehalte aan vluchtige zuren en het totaalgehalte aan zwaveldioxide komen overeen met de in de EU-regelgeving vastgestelde gehalten.

De rode wijnen zijn donker van kleur, met fijne en elegante aroma’s van rood fruit, vaak in combinatie met leer, cacao, en volle en ronde tanninen. Het zijn wijnen die lang kunnen worden bewaard en die lange tijd op hout moeten worden gerijpt om ze te verfijnen.

De roséwijnen zijn evenwichtig en verfijnd, met florale en fruitige aroma’s en een goede structuur in de mond, wat wijst op goede bewaareigenschappen.

De witte wijnen zijn complex en evenwichtig, meestal met florale aroma’s, balsemiekaroma’s en aroma’s van pijnboompitten. Het zijn elegante en levendige wijnen met een lange afdronk en bijzonder goede bewaareigenschappen.

Algemene analytische kenmerken

—	Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent): —

—	Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent): —

—	Minimale totale zuurgraad: —

—	Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter): —

—	Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter): —

5.   Wijnbereidingsprocedés

5.1.   Specifieke oenologische procedés

1.   Teeltmethode

—	De minimale beplantingsdichtheid van de wijngaarden bedraagt 4 000 wijnstokken per hectare. De afstand tussen de rijen mag niet meer dan 2,50 m bedragen en de ruimte tussen de wijnstokken binnen eenzelfde rij niet minder dan 0,80 m.

—	De wijnstokken worden kort gesnoeid (gobelet- of Royat-snoei), met maximaal twaalf ogen per stok. Elke vruchttak heeft maximaal twee ogen. Wijnstokken van syrah N mogen echter maximaal achttien ogen per stok hebben, met maximaal drie ogen per vruchttak.

—	Wijnstokken van meer dan vijftig jaar oud (51e blad) mogen worden gesnoeid met meer dan twaalf ogen per stok.

—	Tijdens de vegetatieperiode is irrigatie slechts toegestaan bij aanhoudende droogte die de goede fysiologische ontwikkeling van de wijnstokken en de goede rijping van de druiven verhindert.

—	Bemestende irrigatie is verboden buiten de toegestane irrigatieperiode.

—	Ondergrondse irrigatiesystemen zijn verboden.

—	Indien irrigatie is toegestaan, is de maximale gemiddelde belasting per perceel van de geïrrigeerde percelen vastgesteld op 5 500 kilogram per hectare.

—	Chemische onkruidbestrijding is verboden.

—	Het gebruik van oogstmachines of andere middelen waardoor de druiventrossen niet in hun geheel naar de vinificatielocaties kunnen worden vervoerd, is verboden.

—	De oogst moet worden gesorteerd om een optimale kwaliteit te waarborgen.

—	De oogst wordt vervoerd in recipiënten met een inhoud van maximaal 50 kg druiven.

2.   Specifiek oenologisch procedé

—	Het gebruik van houtspaanders is verboden.

—

Bij de bereiding van de roséwijnen mag voor most en jonge wijnen die na de persing nog aan het gisten zijn, houtskool voor oenologische doeleinden worden gebruikt bij ten hoogste 10 % van de hoeveelheid roséwijnen die de betreffende wijnmaker voor de betrokken oogst bereidt, in een maximale dosering van 60 gram per hectoliter.

Naast de bovengenoemde bepalingen moeten de wijnen wat oenologische procedés betreft ook voldoen aan de verplichtingen die zijn vastgesteld op EU-niveau en in het wetboek landbouw en zeevisserij.

5.2.   Maximumopbrengsten

45 hectoliter per hectare

6.   Afgebakend geografisch gebied

De druivenoogst, de vinificatie, de bereiding en de opvoeding van de wijnen vinden plaats op het grondgebied van gedeelten van de volgende gemeenten van het departement Bouches-du-Rhône, op basis van de officiële geografische code van 2023: Aix-en-Provence, Meyreuil, Le Tholonet.

7.   Wijndruivenrassen

Bourboulenc B - Doucillon blanc

Brun Fourca N

Cabernet-Sauvignon N

Carignan N

Castets N

Cinsaut N - Cinsault

Clairette B

Clairette rose Rs

Colombaud B - Bouteillan

Durif N

Furmint B

Grenache N

Grenache blanc B

Mourvèdre N - Monastrell

Muscat d'Alexandrie B - Muscat, Moscato

Muscat de Hambourg N - Muscat, Moscato

Muscat à petits grains blancs B - Muscat, Moscato

Muscat à petits grains rouges Rg - Muscat, Moscato

Pascal B

Picardan B - Araignan

Piquepoul blanc B

Syrah N - Shiraz

Terret gris G

Tibouren N

Téoulier N

Ugni blanc B

8.   Beschrijving van het (de) verband(en)

8.1.   Informatie over het geografische gebied

a)   Beschrijving van de natuurlijke factoren die bijdragen tot het verband

Het geografische gebied ligt aan de rand van Aix-en-Provence, in een “cirque” omringd door bossen, die wordt afgewaterd door het riviertje de Arc en wordt beschermd tegen de wind door de gebergten Barres de Langesse, Grand Cabri en Cengle, aan de voet van de indrukwekkende rotsmassa van de berg Saint-Victoire.

De naam van de gecontroleerde oorsprongsbenaming houdt verband met het gehucht “Palette” in de gemeente Tholonet.

De voor de oogst van de druiven bestemde percelen zijn nauwkeurig afgebakend op de tertiaire kalksteenformaties uit het lutetien, die hier overeenkomen met de lacustrische kalsteenformaties van Montaiguet en Langesse en zich uitstrekken over een deel van de gemeenten Meyreuil, Tholonet en Aix-en-Provence; de gemeenten waarin het geografische gebied gelegen is.

Geologen verwijzen ook naar de horizon van “Palette” om deze formaties aan te duiden.

De stenige, goed waterdoorlatende klei-kalkbodems zijn voornamelijk ontstaan op de lacustrische kalksteenlagen van Langesse en Montaiguet, en de puinranden ervan.

De topografie leidt tot een bijzonder mediterraan klimaat dat wordt beschermd tegen de koude wind uit het noorden, en zorgt voor hellingen en piedmonts met per jaar gemiddeld 3 000 uur zonneschijn en 650 mm neerslag. Naast dit gunstige klimaat zorgt de matigende invloed van de open verbinding met het Étang de Berre via het dal van de Arc en de bijbehorende zeewinden ervoor dat de zomerse zonnewarmte wordt getemperd en er ’s nachts sprake is van een zekere vochtigheid, wat optimale omstandigheden creëert voor de rijping van de druiven.

De wijngaarden vormen het hart van een prachtig landschap, dat met zijn donkere cipressen, wijnstokken, olijfboomgaarden en pijnbomen die uit de rode aarde oprijzen, een inspiratiebron vormde voor de schilder Cézanne.

b)   Beschrijving van de menselijke factoren die bijdragen tot het verband

In de regio Aix werd al zeer lang wijn verbouwd, maar vanaf de tijd van koning René, wijnbouwer, hertog van Anjou en graaf van Provence, werd de wijnteelt structureler van aard. Koning René introduceerde de druivenrassen “panse” en “muscat” in de Provence, die nog steeds bestaan in de regio “Palette”. In die tijd hadden de wijnen van de heuvels die grenzen aan het Arc-dal een bijzondere faam. Ze vielen zelfs bij de koning zelf in de smaak.

In 1455 werd hij eigenaar van het kasteel en het domein Gardanne aan de zuidelijke grens van Meyreuil.

Koning René stimuleerde de wijnbouw ook buiten zijn eigen domein en de directe omgeving. Hij gaf alleen toestemming voor een nieuwe verdeling van land onder particulieren in Gardanne op voorwaarde dat er wijnstokken zouden worden geplant (Archives des Bouches-du-Rhône — 1472).

Uit oude geschriften van de Grands Carmes d’Aix (Archives départementales) blijkt dat deze monniken van Provençaalse afkomst in 1551 eigenaar waren van de “Bastide de Meyreuil”. Ze brachten op dit domein de olijventeelt en vooral de wijnbouw tot ontwikkeling, en streefden ernaar de kwaliteit van de geproduceerde wijnen en gedistilleerde dranken te verbeteren. De bijzondere wijnen werden al gerijpt in ondergrondse kelders die in 2009 nog steeds bestonden, en die door de monniken zelf in de heuvel zijn uitgehouwen.

Na een aantal overnamen werden deze tradities op het domein in stand gehouden door de familie Pascalis en vervolgens door de familie Rougier. “Domaine de la Simone” is dus het resultaat van verschillende aankopen van de overgrootvaders, grootvader en vader van de heer Jean Rougier. De eerste van deze aankopen dateert uit 1838, de laatste uit 1896. Wat ooit de oude “Bastide” van de Grands Carmes en de “Rendez-Vous” van koning René vormde, kon hierdoor worden hersteld en ontwikkeld. De selectie van druivenrassen door deze familie, de zeer zorgvuldige vinificatie en de natuurlijke oudering in de ondergrondse kelders van het domein hebben de wijnen van “Château Simone” hun groeiende faam bezorgd, zowel in Frankrijk als daarbuiten. In 1946 heeft de familie Rougier een verzoek ingediend om het gebied te erkennen als gecontroleerde oorsprongsbenaming. Omdat de gecontroleerde oorsprongsbenaming als een collectief recht wordt beschouwd, werd voorgesteld de vroegere naam “Palette” te erkennen, zodat ook de omringende gehuchten (Troits Sautets, Languesse …), waar deze befaamde wijnen worden geproduceerd (met “Domaine du Montaiguet”, “La Dominante” enz.) eronder zouden vallen.

De wijngaarden van “Palette”, die al vijfhonderd jaar bestaan, onderscheiden zich door hun gevarieerde wijnstokrassenbestand, met klassieke mediterrane rassen zoals bourboulenc B, clairette B, cinsaut N, grenache N en mourvèdre N, maar ook oudere druivenrassen zoals, brun Fourca N, colombaud B, panse muscade B en panse du Roy René, die hebben bijgedragen aan de faam van deze wijnen. “Palette” werd op 28 april 1948 erkend als gecontroleerde oorsprongsbenaming.

In 2009 besloegen de wijngaarden 43 hectare met een jaarlijkse productie van 1 600 hectoliter, verdeeld over vijf wijnbouwers.

8.2.   Informatie over de kwaliteit en de kenmerken van de producten

De rode en roséwijnen zijn assemblages.

De rode wijnen worden voornamelijk gemaakt van de druivenrassen grenache N en mourvèdre N, waaraan enkele oude rassen worden toegevoegd die tegenwoordig in de rest van het zuidelijk gebied niet meer voorkomen.

De wijnen zijn donker van kleur, met fijne en elegante aroma’s van rood fruit, vaak in combinatie met leer, cacao, en volle en ronde tanninen. Het zijn wijnen die lang kunnen worden bewaard en die lange tijd op hout moeten worden gerijpt om ze te verfijnen.

De roséwijnen worden voornamelijk gemaakt van de druivenrassen grenache N en cinsaut N, waaraan ook enkele zeer oude rassen worden toegevoegd.

De wijnen zijn evenwichtig en verfijnd, met florale en fruitige aroma’s en een goede structuur in de mond, wat wijst op goede bewaareigenschappen.

De witte wijnen worden voornamelijk gemaakt van de druivenrassen clairette B en clairette rose Rs, waaraan verschillende druivenrassen worden toegevoegd die al zeer lang worden aangeplant.

Ze zijn complex en evenwichtig, meestal met florale aroma’s, balsemiekaroma’s en aroma’s van pijnboompitten. Het zijn elegante en levendige wijnen met een lange afdronk en opvallend goede bewaareigenschappen.

8.3.   Oorzakelijke interacties

De combinatie van een droog mesoklimaat met een gematigde thermische amplitude, de “cirque”-vormige topografie die bescherming biedt tegen de noordenwind, de ondiepe bodems op klei-kalksteenformaties en de heuvelachtige ligging, zorgen voor gunstige rijpingsomstandigheden voor ieder druivenras in alle “Palette”-wijngaarden.

De producenten hebben gekozen voor het behoud van een brede biodiversiteit, zonder vereenvoudiging van het wijnstokrassenbestand. Dankzij deze plantendiversiteit komt het terroir optimaal tot uiting in “Palette”-wijnen. De zorgvuldig beschermde oude druivenrassen, gecombineerd met traditionele mediterrane rassen, dragen bij aan de originaliteit van de “Palette”-wijnen en aan de bijzondere bewaareigenschappen die deze wijnen hun faam hebben bezorgd.

Dankzij een optimaal beheer van de plant kunnen de kracht en het potentieel van de productie worden beheerst door middel van praktijken met een lage opbrengst als gevolg van korte snoei en optimale rijpingsomstandigheden. Hierdoor hebben de wijnen een structuur die ze geschikt maakt om, soms gedurende langere tijd en op hout, te worden opgevoed, zoals rode wijnen.

Rekening houdend met de teeltmethoden, de kwaliteit en de kenmerken van de grondstof, vindt de oogst altijd handmatig plaats, zodat de druiven in hun geheel naar de vinificatielocaties kunnen worden vervoerd.

In 1772 wees de heer Reboul, advocaat van het Parlement, in zijn “Observations sur l’agriculture de Provence” al op de voornaamste redenen van de kwaliteit van de wijn, namelijk: “de invloed van het klimaat, de bodemkwaliteit, de verschillende winden, de matigende invloed op neerslag en nevel, de luchtcirculatie, de gunstige blootstelling, de voordelen van de locaties […]”.

Antoine David (in folio Aix — David 1772) stelt dat “de heer Arnaud, herbergier van het hotel Saint-Jacques in Aix, eigenaar van een landhuis gelegen in de regio Aix in het district Montaiguet, wijn produceert die deels afkomstig is uit mourvèdre en deels uit brun Fourcat, die door alle gasten wordt verkozen boven andere wijnen uit de Provence”.

De wijnen van Tholonet en Meyreuil genoten destijds een reputatie die zo goed was dat “vanaf de achttiende eeuw de inwoners van Meyreuil hun wijn belastingvrij naar de stad Aix mochten brengen” (Encyclopédie des Bouches-du-Rhône — XV, 168).

In 1906 maakte de Engelse koning Edward VII tijdens een reis door het gebied een speciale omweg “om de beste wijnen van de regio te proeven”.

Er werd in de loop der eeuwen vaker gewag gemaakt van deze faam. Zo werd in 1948 in het deskundigenrapport in het kader van de erkenning van de gecontroleerde oorsprongsbenaming van “Palette”-wijnen vermeld dat “de wijnen van Palette, die teruggaan op een zeer oude traditie, kunnen bogen op unaniem erkende eretitels.”

De faam van “Palette”-wijnen kent een lange geschiedenis en de knowhow van de producenten is bewezen.

Deze gecontroleerde oorsprongsbenaming wordt voor een groot deel uitgevoerd of afgezet in de betere restaurants en buiten de landsgrenzen, en zorgt ervoor dat de productie ervan goed wordt benut.

9.   Andere essentiële voorwaarden (verpakking, etikettering, andere vereisten)

Rechtskader:

Nationale wetgeving

Type aanvullende voorwaarde:

Afwijking betreffende de productie in het afgebakende geografische gebied

Beschrijving van de voorwaarde:

Het gebied in de onmiddellijke nabijheid waar de vinificatie, de bereiding en de opvoeding van de wijnen bij wijze van uitzondering mogen plaatsvinden, bestaat uit het deel van het grondgebied dat niet tot het geografische gebied van de gemeenten Meyreuil en Le Tholonet behoort, in het departement Bouches-du-Rhône.

Rechtskader:

Nationale wetgeving

Type aanvullende voorwaarde:

Aanvullende bepalingen betreffende etikettering

Beschrijving van de voorwaarde:

Op het etiket van wijn met de gecontroleerde oorsprongsbenaming “Palette” mag de grotere geografische eenheid “Vin de Provence” worden vermeld. De lettertekens van de vermelding van die grotere geografische eenheid mogen hoger noch breder zijn dan de lettertekens van de naam van de gecontroleerde oorsprongsbenaming. De grotere geografische eenheid “Vin de Provence” bevindt zich in hetzelfde gezichtsveld als de naam van de gecontroleerde oorsprongsbenaming.

Link naar het productdossier

https://info.agriculture.gouv.fr/gedei/site/bo-agri/document_administratif-9dfd1458-f6c1-4175-aa88-4175ff0255d6

---

(1)   PB L 9 van 11.1.2019, blz. 2.