27.4.2023   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 146/1


Ψήφισμα της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Ουκρανία: Ένα έτος μετά τη ρωσική εισβολή — Η οπτική της ευρωπαϊκής κοινωνίας των πολιτών»

(2023/C 146/01)

Εισηγητές:

Stefano MALLIA

Oliver RÖPKE

Séamus BOLAND

Νομική βάση

Άρθρο 52 παράγραφος 4 του Εσωτερικού Κανονισμού

Έγκριση από το τμήμα

23.2.2023

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

576

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

160/1/4

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ (ΕΟΚΕ),

Σχετικά με την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ

1.

επισημαίνει ότι οι Ουκρανοί εξακολουθούν να χάνουν τη ζωή τους προασπίζοντας τη δημοκρατία και ότι η αποφασιστικότητα της χώρας να καταστεί μέλος της ΕΕ πρέπει να αναγνωριστεί με απτό και ουσιαστικό τρόπο·

2.

υπογραμμίζει ότι η διεύρυνση αποτελεί αμοιβαία επωφελή διαδικασία, καθώς συμβάλλει στη σταθερότητα της ΕΕ, ενισχύει τη γεωπολιτική της θέση, προωθεί την ειρήνη, τις αξίες της και την ευημερία των λαών της (1) και αποφέρει οφέλη σε όλους μέσω μιας ευρύτερης ενιαίας αγοράς, ενώ ταυτόχρονα η διαδικασία διεύρυνσης θα στηρίξει την Ουκρανία στην ενίσχυση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

3.

τονίζει την ανάγκη ενότητας της ΕΕ όσον αφορά τη διαδικασία ένταξης της Ουκρανίας και προτείνει να ακολουθηθεί το παράδειγμα άλλων χωρών της Ανατολικής Ευρώπης που προσχώρησαν στην ΕΕ μεταξύ 2004 και 2013. Τούτο προϋποθέτει τη σύσταση ομάδων εργασίας για την ένταξη στην ΕΕ, υπό την αιγίδα των αντίστοιχων υπουργείων, στις οποίες οι υπάλληλοι θα εκπαιδεύονται για την εναρμόνιση με τα πρότυπα, τους κανόνες, τις διαδικασίες και το κεκτημένο της ΕΕ εν γένει·

4.

σημειώνει ότι, ενώ η διαδικασία ένταξης στην ΕΕ πρέπει να γίνεται σεβαστή, είναι σαφές ότι η διαδικασία ένταξης της Ουκρανίας (όπως συμβαίνει με όλες τις υποψήφιες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων και της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης) πρέπει να διεξαχθεί με τον πλέον πρακτικό τρόπο και με βάση την εφαρμογή των σχετικών μεταρρυθμίσεων στον τομέα της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των θεμελιωδών ελευθεριών, της οικονομίας της αγοράς και της εφαρμογής του κεκτημένου της ΕΕ.

Σχετικά με ένα ειδικό διεθνές δικαστήριο για το έγκλημα της επίθεσης κατά της Ουκρανίας και τις κυρώσεις κατά της Ρωσικής Ομοσπονδίας

5.

υποστηρίζει πλήρως το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με το οποίο ζητείται η σύσταση ειδικού διεθνούς δικαστηρίου για το έγκλημα της επίθεσης κατά της Ουκρανίας (2). Το εν λόγω δικαστήριο θα πρέπει να συσταθεί σε στενή συνεργασία με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και τον ΟΗΕ. Η ΕΟΚΕ καλεί επίσης την ΕΕ να αναλάβει ηγετικό ρόλο όσον αφορά τη διεθνή συνδρομή στη διερεύνηση εγκλημάτων πολέμου, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονίας·

6.

υποστηρίζει το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την «Αναγνώριση της Ρωσικής Ομοσπονδίας ως κράτους-χορηγού της τρομοκρατίας» (3) και χαιρετίζει, ειδικότερα, τη ρήτρα που καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να αναπτύξουν ένα ενωσιακό νομικό πλαίσιο για τον χαρακτηρισμό κρατών ως χορηγών της τρομοκρατίας και κρατών που χρησιμοποιούν τρομοκρατικά μέσα. Η εφαρμογή ενός τέτοιου ενωσιακού νομικού πλαισίου θα πρέπει να οδηγήσει σε σημαντικά περιοριστικά –οικονομικά, πολιτικά, κοινωνικά και πολιτιστικά– μέτρα κατά των χωρών αυτών·

7.

εκφράζει την υποστήριξή της στην πρόταση να συμπεριληφθεί η ομάδα Wagner στον κατάλογο τρομοκρατών της ΕΕ·

Σχετικά με την πρόληψη της «κόπωσης όσον αφορά την Ουκρανία»

8.

τονίζει ότι μια ενδεχόμενη ήττα της Ουκρανίας στον πόλεμο κατά της Ρωσίας θα ήταν καταστροφική για τη δημοκρατία παγκοσμίως. Η ΕΕ πρέπει να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να αποτρέψει την «κόπωση όσον αφορά την Ουκρανία». Η ΕΕ, ως εγχείρημα ειρήνης και η ίδια, έχει την ηθική υποχρέωση να στηρίξει την Ουκρανία για όσο χρονικό διάστημα και με όποιο μέσο χρειαστεί, μεταξύ άλλων με ανθρωπιστική βοήθεια και υποδομές·

Σχετικά με την ανάκαμψη και την ανασυγκρότηση της Ουκρανίας

9.

επισημαίνει ότι η ΕΕ πρέπει ήδη να σχεδιάσει άμεσα τα σχέδια και τα εργαλεία που απαιτούνται για την ανασυγκρότηση της Ουκρανίας. Η πολυπαραγοντική πλατφόρμα συντονισμού των χορηγών για την Ουκρανία αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι η διεθνής κοινότητα στέκεται και θα συνεχίσει να στέκεται στο πλευρό της Ουκρανίας, αλλά –εκτός από την εστίασή της στη βραχυπρόθεσμη βοήθεια– πρέπει να δώσει την ίδια προσοχή στη μακροπρόθεσμη ανασυγκρότηση της Ουκρανίας·

10.

υπογραμμίζει ότι τα σχέδια ανάκαμψης και ανασυγκρότησης για την ουκρανική κοινωνία και επικράτεια θα πρέπει να περιλαμβάνουν δίκαιες συνθήκες εργασίας, επιβολή του εργατικού δικαίου, προώθηση της αξιοπρεπούς εργασίας και του δικαιώματος σε ασφαλές και υγιές εργασιακό περιβάλλον, καθώς και ευκαιρίες κατάρτισης για όλους·

11.

επισημαίνει ότι το εγχείρημα της ανασυγκρότησης της Ουκρανίας θα είναι κολοσσιαίο και πρέπει να ληφθεί από τώρα κάθε αναγκαία μέριμνα προκειμένου οι Ουκρανοί να μπορέσουν να επιστρέψουν σε μια κανονική ζωή το συντομότερο δυνατόν μετά το τέλος του πολέμου και να οικοδομήσουν μια ανταγωνιστική οικονομία που θα ενσωματώνει την πράσινη, ψηφιακή και δίκαιη μετάβαση και θα εξασφαλίζει ευημερία σε όλους τους Ουκρανούς. Επιπλέον, οι διαδικασίες αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνουν στήριξη για τη δημιουργία θέσεων εργασίας που χάθηκαν στην Ουκρανία λόγω της ρωσικής εισβολής·

12.

ζητεί τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και των οργανώσεων της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την παρακολούθηση των σχεδίων ανασυγκρότησης και ανάκαμψης. Η συμμετοχή αυτή θα εγγυάται τη διαφάνεια και τη δικαιοσύνη και θα διασφαλίζει ότι οι πόροι διατίθενται εκεί όπου είναι περισσότερο αναγκαίοι·

13.

υπενθυμίζει ότι η παροχή βοήθειας στις ουκρανικές επιχειρήσεις, σε όλη τους την πολυμορφία, προκειμένου να επιβιώσουν σε καιρούς πολέμου και να υποστηριχθούν για την οικοδόμηση της βάσης μιας ακμάζουσας οικονομίας κατά τη διάρκεια της ανασυγκρότησης είναι προς το αμοιβαίο συμφέρον της ΕΕ και της Ουκρανίας. Πέρα από τη σύνδεση της Ουκρανίας με το πρόγραμμα για την ενιαία αγορά, είναι αναγκαίο να χορηγηθεί επιπλέον στην Ουκρανία πρόσβαση σε άλλα βασικά προγράμματα της ΕΕ. Απαιτούνται συνεχή και βελτιωμένα μέτρα στήριξης για τις επιχειρήσεις όσον αφορά την ανταλλαγή γνώσεων, την υλικοτεχνική υποστήριξη και την πρόσβαση σε άμεση και έμμεση χρηματοδότηση·

14.

ζητεί την αναβίωση του κοινωνικού διαλόγου στην Ουκρανία στο πλαίσιο του στρατιωτικού νόμου, παρά τις προκλήσεις που αυτό ενδέχεται να θέσει. Ο κοινωνικός διάλογος βρίσκεται στον πυρήνα των συμβάσεων της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) και της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Ουκρανίας και θα αποτελέσει ένα από τα κύρια μέσα των διαβουλεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης, των εργοδοτών και των εργαζομένων για θέματα που αφορούν την οικονομική και κοινωνική ανασυγκρότηση της χώρας·

15.

χαιρετίζει τις θετικές τριμερείς συμφωνίες για τις μεταρρυθμίσεις του εργατικού δικαίου στην Ουκρανία, καθώς και την αναμενόμενη βελτίωση των νομοθετικών διατάξεων για τις συλλογικές συμβάσεις, και τονίζει την ανάγκη συμμετοχής εμπειρογνωμόνων από την Ουκρανία, τη ΔΟΕ και την ΕΕ στη διαδικασία εφαρμογής των διεθνών εργασιακών προτύπων και των κοινωνικών και εργασιακών εγγυήσεων·

Σχετικά με την κοινωνία των πολιτών και τις διαπροσωπικές επαφές

16.

επαινεί την αλληλεγγύη που επέδειξαν οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στην ΕΕ και την Ουκρανία, οι οποίες παρείχαν πρώτες βοήθειες και πρόσφεραν στήριξη σε όσους προσπαθούσαν να ξεφύγουν από τον πόλεμο·

17.

τονίζει τη σημασία της δημιουργίας ενός μηχανισμού της ΕΕ για την ενδυνάμωση της ουκρανικής κοινωνίας των πολιτών μέσω της παροχής χρηματοδότησης και της διευκόλυνσης της συμμετοχής της στα δίκτυα της κοινωνίας των πολιτών της ΕΕ. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην παροχή και τον συντονισμό χρηματοδοτικής και διοικητικής στήριξης στην πλατφόρμα της κοινωνίας των πολιτών ΕΕ-Ουκρανίας στο πλαίσιο της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Ουκρανίας, καθώς και σε άλλες ουκρανικές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των κεντρικών δικτύων που εδρεύουν στις Βρυξέλλες και των ουκρανικών οργανώσεων της διασποράς·

18.

ζητεί την επέκταση του προϋπολογισμού του προγράμματος Erasmus+ για την Ουκρανία το 2024, ώστε να δοθεί σε 1000 επιπλέον δικαιούχους από την Ουκρανία η δυνατότητα να επωφεληθούν από το πρόγραμμα, δημιουργώντας και ενισχύοντας έτσι γέφυρες μεταξύ της ενωσιακής και της ουκρανικής κοινωνίας των πολιτών. Αυτές οι ευκαιρίες πρακτικής άσκησης και ανταλλαγών εντός της ΕΟΚΕ και άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ θα συμβάλουν στην ευαισθητοποίηση των νέων της Ουκρανίας σχετικά με τα κοινωνικά και οικονομικά οφέλη της ένταξης στην ΕΕ.

Βρυξέλλες, 23 Φεβρουαρίου 2023.

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Christa SCHWENG


(1)  Άρθρο 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

(2)  Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 19ης Ιανουαρίου 2023 σχετικά με τη σύσταση δικαστηρίου για το έγκλημα της επίθεσης κατά της Ουκρανίας [2022/3017(RSP)].

(3)  Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 23ης Νοεμβρίου 2022 σχετικά με την αναγνώριση της Ρωσικής Ομοσπονδίας ως κράτους-χορηγού της τρομοκρατίας [2022/3017(RSP)].