WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)

z dnia 22 stycznia 2026 r. ( *1 )

Odesłanie prejudycjalne – Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości – Decyzja ramowa 2005/214/WSiSW – Wzajemne uznawanie kar o charakterze pieniężnym – Artykuł 7 ust. 2 lit. g) – Podstawa odmowy uznania lub wykonania – Poinformowanie zainteresowanego o przysługującym mu prawie do zakwestionowania sprawy i terminie skorzystania z takiego środka prawnego – Artykuł 7 ust. 3 – Obowiązek zasięgnięcia opinii właściwego organu w państwie wydającym

W sprawie C‑453/24 [Hadenov] ( i )

mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Sofiyski gradski sad (sąd dla miasta Sofii, Bułgaria) postanowieniem z dnia 26 czerwca 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 26 czerwca 2024 r., w postępowaniu karnym przeciwko:

BC,

przy udziale:

Sofiyska gradska prokuratura,

TRYBUNAŁ (druga izba),

w składzie: K. Jürimäe (sprawozdawczyni), prezeska izby, K. Lenaerts, prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby, F. Schalin, M. Gavalec i Z. Csehi, sędziowie,

rzecznik generalny: J. Richard de la Tour,

sekretarz: A. Calot Escobar,

uwzględniając pisemny etap postępowania,

rozważywszy uwagi, które przedstawili:

–

w imieniu Komisji Europejskiej – M. Wasmeier oraz I. Zaloguin, w charakterze pełnomocników,

po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 3 lipca 2025 r.,

wydaje następujący

Wyrok

1

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 6 oraz art. 7 ust. 2 lit. g) i ust. 3 decyzji ramowej Rady 2005/214/WSiSW z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie stosowania zasady wzajemnego uznawania do kar o charakterze pieniężnym (Dz.U. 2005, L 76, s. 16), zmienionej decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r. (Dz.U. 2009, L 81, s. 24) (zwanej dalej „decyzją ramową 2005/214”).

2

Wniosek ten został złożony w ramach postępowania wszczętego przez Bezirkshauptmannschaft Neusiedl am See (organ administracyjny okręgu Neusiedl am See, Austria, zwany dalej „BHM”) w przedmiocie uznania i wykonania w Bułgarii kary o charakterze pieniężnym nałożonej na BC, obywatela Bułgarii, za niedokonanie opłaty za przejazd autostradą w Austrii.

Ramy prawne

3

Motywy 1, 2, 4 i 5 decyzji ramowej 2005/214 mają następującą treść:

„(1)

Rada Europejska na posiedzeniu w Tampere w dniach 15 i 16 października 1999 r. zatwierdziła zasadę wzajemnego uznawania, która powinna stanowić podstawę współpracy sądowej w Unii [Europejskiej], zarówno w sprawach cywilnych, jak i karnych.

(2)

Zasada wzajemnego uznawania powinna mieć zastosowanie do kar o charakterze pieniężnym, wymierzonych przez organy sądowe lub administracyjne, w celu ułatwienia egzekwowania takich kar w państwie członkowskim innym niż [p]aństwo, w którym wymierzono kary.

[…]

(4)

Niniejsza decyzja ramowa powinna obejmować także kary o charakterze pieniężnym wymierzane w związku z naruszeniem przepisów ruchu drogowego.

(5)

Niniejsza decyzja ramowa szanuje prawa podstawowe i przestrzega zasad uznanych w art. 6 [TUE] w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej […]”.

4

Artykuł 1 tej decyzji ramowej, zatytułowany „Definicje”, przewiduje:

„Do celów niniejszej decyzji ramowej:

a)

»orzeczenie« oznacza prawomocne orzeczenie nakazujące osobie fizycznej lub prawnej uiszczenie kary o charakterze pieniężnym, wydane przez:

[…]

(iii)

organ państwa wydającego inny niż sąd w odniesieniu do czynów podlegających karze zgodnie z prawem państwa wydającego jako naruszenie przepisów, pod warunkiem że dana osoba miała możliwość skierowania sprawy do rozstrzygnięcia przez sąd właściwy także w sprawach karnych;

[…].

[…]”.

5

Artykuł 4 tej decyzji ramowej, zatytułowany „Przekazywanie orzeczeń i włączenie organu centralnego”, stanowi:

„1.   Orzeczenie, wraz z zaświadczeniem przewidzianym w niniejszym artykule, może zostać przekazane właściwym organom państwa członkowskiego, w którym osoba fizyczna lub prawna, przeciwko której wydano orzeczenie, posiada mienie lub uzyskuje dochody, zwykle zamieszkuje lub, w przypadku osoby prawnej, posiada zarejestrowaną siedzibę.

2.   Zaświadczenie, którego standardowy formularz zamieszczony jest w załączniku, musi być podpisane, a jego treść poświadczona jako zgodna z prawdą przez właściwy organ w państwie wydającym.

[…]”.

6

Zgodnie z art. 6 decyzji ramowej 2005/214, zatytułowanym „Uznawanie i wykonywanie orzeczeń”:

„Właściwe organy w państwie wykonującym uznają orzeczenie, które zostało przekazane zgodnie z art. 4, z pominięciem dalszych formalności i niezwłocznie podejmują wszelkie niezbędne środki w celu jego wykonania, o ile właściwy organ nie zdecyduje o powołaniu się na podstawy odmowy uznania lub wykonania przewidziane w art. 7”.

7

Artykuł 7 tej decyzji ramowej, zatytułowany „Podstawy odmowy uznania lub wykonania”, przewiduje:

„1.   Właściwe organy w państwie wykonującym mogą odmówić uznania lub wykonania orzeczenia, jeżeli nie przekazano zaświadczenia przewidzianego w art. 4, jest ono niekompletne lub w sposób oczywisty jest niezgodne z treścią orzeczenia.

2.   Właściwy organ w państwie wykonującym może również odmówić uznania i wykonania orzeczenia, jeżeli zostanie wykazane, że:

[…]

g)

według zaświadczenia określonego w art. 4 dana osoba – w przypadku procedury pisemnej – nie została, wbrew prawu państwa wydającego, poinformowana osobiście ani za pośrednictwem pełnomocnika właściwego zgodnie z prawem krajowym o swoim prawie do zakwestionowania sprawy ani o terminie skorzystania z takiego środka prawnego;

[…].

3.   W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i ust. 2 lit. c), g), i) oraz j), właściwy organ w państwie wykonującym przed podjęciem decyzji o nieuznaniu i niewykonaniu orzeczenia w całości lub w części zasięga wszelkimi odpowiednimi sposobami opinii właściwego organu w państwie wydającym, a w stosownych przypadkach występuje do niego o niezwłoczne dostarczenie wszelkich niezbędnych informacji”.

8

Artykuł 9 owej decyzji ramowej, zatytułowany „Prawo regulujące wykonanie”, przewiduje w ust. 1:

„Bez uszczerbku dla ust. 3 niniejszego artykułu i art. 10, wykonanie orzeczenia podlega prawu państwa wykonującego w taki sam sposób, jak egzekwowanie kar o charakterze pieniężnym wymierzonych przez państwo wykonujące. O postępowaniu egzekucyjnym i podejmowanych w związku z nim środkach, łącznie z przyczynami jego umorzenia, decydują wyłącznie organy państwa wykonującego”.

9

Zgodnie z art. 12 tej decyzji ramowej, zatytułowanym „Zakończenie egzekucji”:

„1.   Właściwy organ państwa wydającego niezwłocznie powiadamia właściwy organ państwa wykonującego o wszelkich orzeczeniach lub środkach powodujących wygaśnięcie wykonalności orzeczenia lub powodujących jego wycofanie z państwa wykonującego z jakiegokolwiek innego powodu.

2.   Państwo wykonujące zaprzestaje wykonywania orzeczenia bezpośrednio po powiadomieniu go o takim orzeczeniu lub środku przez właściwy organ państwa wydającego”.

10

Artykuł 20 decyzji ramowej 2005/214, zatytułowany „Wykonanie”, przewiduje w ust. 3:

„Każde państwo członkowskie może odmówić uznania i wykonania orzeczenia, w przypadku gdy zaświadczenie określone w art. 4 pozwala podejrzewać, że naruszone zostały prawa podstawowe lub podstawowe zasady prawne zawarte w art. 6 Traktatu. W takim przypadku zastosowanie ma procedura określona w art. 7 ust. 3”.

Postępowanie główne i pytania prejudycjalne

11

Orzeczeniem z dnia 24 listopada 2023 r. BHM nałożył na BC, obywatela Bułgarii, karę pieniężną w wysokości 350 EUR za naruszenie licznych przepisów Bundesstraβen Mautgesetz 2002 (ustawy o opłatach za przejazd drogami federalnymi) z dnia 16 lipca 2002 r. (BGBl. I, 155/2021).

12

BHM wystąpił do Sofiyski gradski sad (sądu dla miasta Sofii, Bułgaria), który jest sądem odsyłającym, jako do właściwego organu wykonującego w myśl decyzji ramowej 2005/214 z wnioskiem o uznanie i wykonanie orzeczenia z dnia 24 listopada 2023 r.

13

Z zaświadczenia wydanego na podstawie art. 4 decyzji ramowej 2005/214 i załączonego do orzeczenia z dnia 24 listopada 2023 r. wynika, że sprawa została rozpoznana w procedurze pisemnej i że zgodnie z prawem austriackim BC został poinformowany w dniu 28 grudnia 2023 r., osobiście lub za pośrednictwem ustanowionego przedstawiciela, o przysługującym mu prawie do zakwestionowania sprawy, jak również o terminie do wniesienia takiego środka prawnego. W zaświadczeniu tym wskazano, że BC nie wniósł żadnego środka prawnego w wyznaczonym terminie oraz że orzeczenie z dnia 24 listopada 2023 r. stało się prawomocne w dniu 12 stycznia 2024 r.

14

Jednakże wspomniane zaświadczenie zawiera wzmiankę „bez potwierdzenia odbioru”, w związku z czym sąd odsyłający zastanawia się nad skutecznością doręczenia tego orzeczenia BC.

15

Ponadto sąd ten zauważa, że żaden element akt sprawy nie pozwala na ustalenie, że takie doręczenie miało miejsce. W kontekście postępowania w przedmiocie uznania i wykonania wspomnianego orzeczenia sąd ten stwierdza w tym względzie, że BC nie zamieszkuje pod adresem, na który zostało ono wysłane, że nie jest również wykazane, że zamieszkuje pod drugim adresem zgłoszonym organom gminnym oraz że nie pozostaje w kontakcie z adwokatem, który został mu wyznaczony z urzędu.

16

Sąd odsyłający wysnuwa stąd wniosek, że BC nie został poinformowany ani osobiście, ani za pośrednictwem ustanowionego przedstawiciela o decyzji z dnia 24 listopada 2023 r. ani o przysługującym mu prawie do jej zakwestionowania. W tych okolicznościach uważa on, że na podstawie art. 7 ust. 2 lit. g) decyzji ramowej 2005/214 mógłby odmówić uznania i wykonania tego orzeczenia.

17

Ponadto sąd ten uważa, że brak tej informacji może również oznaczać, iż nie przestrzegano art. 20 ust. 3 decyzji ramowej 2005/214.

18

Jednakże, ponieważ ta podstawa odmowy ma charakter fakultatywny, sąd odsyłający uważa, że w praktyce stoi on przed alternatywą. Mógłby on albo odmówić uznania i wykonania decyzji z dnia 24 listopada 2023 r., co mogłoby zagrozić mechanizmowi współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych i sprzyjać bezkarności, albo uznać i wykonać to orzeczenie ze szkodą dla praw, jakie BC wywodzi z prawa Unii.

19

W tych okolicznościach sąd ten rozważa trzecie rozwiązanie polegające na współpracy z organem wydającym w celu sprawdzenia, czy wobec braku prawidłowego doręczenia orzeczenia z dnia 24 listopada 2023 r. BC nadal ma prawo do jego zakwestionowania. Na wypadek odpowiedzi twierdzącej sąd odsyłający rozważa samodzielne doręczenie BC orzeczenia z dnia 24 listopada 2023 r. z wykorzystaniem środków dostępnych w prawie bułgarskim oraz poinformowanie BC o terminie do jego zakwestionowania.

20

Sąd odsyłający zastanawia się jednak, czy można w taki sposób interpretować decyzję ramową 2005/214.

21

W tych okolicznościach Sofiyski gradski sad (sąd dla miasta Sofii, Bułgaria) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

„Czy obowiązek uznania, na podstawie art. 6 decyzji ramowej 2005/214, możliwości przeprowadzenia konsultacji na podstawie art. 7 ust. 3 decyzji ramowej oraz zasada zapobiegania bezkarności mogą być interpretowane jako umożliwiające – po ustaleniu, że istnieje fakultatywna podstawa odmowy na podstawie art. 7 ust. 2 lit. g) [wspomnianej] decyzji ramowej – organowi wykonującemu:

1)

przeprowadzenie konsultacji z organem wydającym w trybie art. 7 ust. 3 decyzji ramowej, w celu ustalenia, czy [zainteresowany] ma nadal możliwość wniesienia sprzeciwu od decyzji nakładającej karę pieniężną;

2)

na wypadek udzielenia odpowiedzi twierdzącej, doręczenie [zainteresowanemu] decyzji o nałożeniu kary pieniężnej i wyjaśnienie [mu] prawa do wniesienia sprzeciwu;

3)

oczekiwanie na rozstrzygnięcie ewentualnego sprzeciwu i jego uwzględnienie przy wydawaniu przez tenże organ orzeczenia co do istoty sprawy?”.

W przedmiocie pytań prejudycjalnych

W przedmiocie dopuszczalności

22

Komisja podnosi niedopuszczalność wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym ze względu na hipotetyczny charakter pytania pierwszego i twierdzi, że konieczne jest jego przeformułowanie, aby móc udzielić odpowiedzi na pytania drugie i trzecie.

23

Komisja uważa bowiem, że sąd odsyłający stwierdził już istnienie podstawy fakultatywnej odmowy wykonania przewidzianej w art. 7 ust. 2 lit. g) decyzji ramowej 2005/214 bez przewidzianego w art. 7 ust. 3 tej decyzji ramowej uprzedniego obowiązkowego zasięgnięcia opinii właściwego organu w państwie wydającym.

24

W tym względzie należy przypomnieć, że procedura przewidziana w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy pomiędzy Trybunałem i sądami krajowymi, dzięki któremu Trybunał dostarcza sądom krajowym elementów wykładni prawa Unii, które są im niezbędne do rozstrzygnięcia przedstawionych im sporów. Odesłanie prejudycjalne nie ma służyć wydawaniu opinii doradczych w przedmiocie pytań ogólnych i hipotetycznych, lecz ma być podyktowane potrzebą skutecznego rozstrzygnięcia sporu (zob. wyroki: z dnia 1 grudnia 1965 r., Schwarze, 16/65, EU:C:1965:117, s. 1094; z dnia 18 października 1990 r., Dzodzi, C‑297/88 i C‑197/89, EU:C:1990:360, pkt 33; a także z dnia 26 marca 2020 r., Miasto Łowicz i Prokurator Generalny, C‑558/18 i C‑563/18, EU:C:2020:234, pkt 44).

25

W tym przypadku z wyjaśnień przedstawionych przez sąd odsyłający wynika, iż poprzez pytanie pierwsze pragnie on uzyskać wyjaśnienia na temat przedmiotu i zakresu obowiązku zasięgnięcia opinii właściwego organu w państwie wydającym, przewidzianego w art. 7 ust. 3 decyzji ramowej 2005/214 w celu zajęcia stanowiska, po zasięgnięciu tej opinii, co do ewentualnego zastosowania podstawy odmowy uznania i wykonania zawartej w art. 7 ust. 2 lit. g) tej decyzji ramowej.

26

Wynika stąd, że sąd odsyłający nie orzekł jeszcze w przedmiocie zastosowania tej fakultatywnej podstawy odmowy wykonania i że przed zajęciem stanowiska zamierza zasięgnąć opinii właściwego organu w państwie wydającym. Wynika stąd, że pytanie pierwsze nie ma charakteru hipotetycznego.

27

Tym samym wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest dopuszczalny.

W przedmiocie pytania pierwszego

28

Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 6, a także art. 7 ust. 2 lit. g) i ust. 3 decyzji ramowej 2005/214 należy interpretować w ten sposób, że w ramach obowiązku zasięgnięcia opinii przed wydaniem orzeczenia o odmowie uznania i wykonania orzeczenia nakładającego karę o charakterze pieniężnym właściwy organ w państwie wykonującym jest zobowiązany – w razie wątpliwości co do skuteczności poinformowania zainteresowanego o prawie do zakwestionowania orzeczenia nakładającego na niego tę karę i terminie skorzystania z takiego środka prawnego – do sprawdzenia u właściwego organu w państwie wydającym, czy taki środek prawny może jeszcze zostać wniesiony.

29

W tym względzie należy na wstępie przypomnieć, że celem decyzji ramowej 2005/214, jak wynika w szczególności z jej art. 1 i 6 oraz motywów 1 i 2, jest ustanowienie skutecznego mechanizmu transgranicznego uznawania i wykonywania orzeczeń wymierzających prawomocnie osobie fizycznej lub prawnej karę o charakterze pieniężnym w związku z popełnieniem jednego z przestępstw lub wykroczeń wymienionych w art. 5 tej decyzji (wyrok z dnia 14 listopada 2013 r., Baláž, C‑60/12, EU:C:2013:733, pkt 27).

30

Zasada wzajemnego uznawania, która leży u podstaw systematyki decyzji ramowej 2005/214, oznacza – stosownie do art. 6 tej decyzji – iż państwa członkowskie są co do zasady zobowiązane uznać orzeczenie nakładające karę o charakterze pieniężnym, które zostało przekazane zgodnie z art. 4 wspomnianej decyzji ramowej, z pominięciem dalszych formalności, oraz podjąć niezwłocznie wszelkie niezbędne środki w celu jego wykonania, przy czym podstawy odmowy uznania lub wykonania takiego orzeczenia powinny podlegać ścisłej wykładni [zob. podobnie wyroki: z dnia 14 listopada 2013 r., Baláž, C‑60/12, EU:C:2013:733, pkt 29; z dnia 6 października 2021 r., LU (Ściąganie grzywien za wykroczenia drogowe), C‑136/20, EU:C:2021:804, pkt 38].

31

Artykuł 7 ust. 1 i 2 decyzji ramowej 2005/214 wymienia podstawy odmowy uznania i wykonania orzeczeń objętych tą decyzją ramową.

32

W szczególności art. 7 ust. 2 lit. g) wspomnianej decyzji ramowej przewiduje, że właściwy organ w państwie wykonującym może odmówić uznania i wykonania orzeczenia nakładającego karę o charakterze pieniężnym, jeżeli zostanie wykazane, że według zaświadczenia określonego w art. 4 tej decyzji ramowej zainteresowany – w przypadku procedury pisemnej – nie został, wbrew prawu państwa wydającego, poinformowany osobiście ani za pośrednictwem pełnomocnika właściwego zgodnie z prawem krajowym o swoim prawie do zakwestionowania orzeczenia nakładającego na niego karę o charakterze pieniężnym ani o terminie skorzystania z takiego środka prawnego.

33

Odsyłając w ten sposób do ustawodawstwa państw członkowskich, prawodawca Unii pozostawił im decyzję o sposobie poinformowania zainteresowanego o prawie do zakwestionowania orzeczenia nakładającego na niego karę o charakterze pieniężnym, o terminie skorzystania z takiego środka prawnego, a także o dniu, w którym rozpoczyna się bieg tego terminu, pod warunkiem że doręczenie jest skuteczne, a prawo do skutecznej ochrony sądowej i wykonywanie prawa do obrony są zagwarantowane [zob. podobnie wyrok z dnia 5 grudnia 2019 r., Centraal Justitieel Incassobureau (Uznawanie i wykonywanie kar o charakterze pieniężnym), C‑671/18, EU:C:2019:1054 pkt 35].

34

Należy ponadto zauważyć, że zgodnie z art. 3 decyzji ramowej 2005/214 nie narusza ona obowiązku poszanowania praw podstawowych i podstawowych zasad prawnych zawartych w art. 6 TUE, w związku z czym art. 20 ust. 3 tej decyzji ramowej stanowi również, że właściwy organ w państwie wykonującym może odmówić uznania i wykonania orzeczenia nakładającego karę pieniężną w przypadku naruszenia praw podstawowych lub podstawowych zasad prawnych określonych w art. 6 TUE [wyrok z dnia 5 grudnia 2019 r., Centraal Justitieel Incassobureau (Uznawanie i wykonywanie kar o charakterze pieniężnym), C‑671/18, EU:C:2019:1054, pkt 37].

35

W tym względzie zasada skutecznej ochrony sądowej praw, jakie jednostki wywodzą z prawa Unii, do której to ochrony odnosi się art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, stanowi zasadę ogólną prawa Unii, wynikającą z tradycji konstytucyjnych wspólnych państwom członkowskim, wyrażoną w art. 6 i 13 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., obecnie potwierdzoną w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej [wyroki: z dnia 27 lutego 2018 r., Associação Sindical dos Juízes Portugueses, C‑64/16, EU:C:2018:117, pkt 35; a także z dnia 5 grudnia 2019 r., Centraal Justitieel Incassobureau (Uznawanie i wykonywanie kar o charakterze pieniężnym), C‑671/18, EU:C:2019:1054, pkt 38].

36

Tymczasem Trybunał orzekł, że poszanowanie prawa do skutecznej ochrony sądowej wymaga, aby każde orzeczenie nakładające karę pieniężną zostało odebrane przez zainteresowanego w sposób rzeczywisty i skuteczny, to znaczy by został mu doręczony w sposób umożliwiający mu dokładne zapoznanie się z powodami, na których się ono opiera, z dostępnymi środkami prawnymi w rozumieniu art. 1 lit. a) ppkt (iii) decyzji ramowej 2005/214 oraz z terminem skorzystania z nich, tak aby był on w stanie skutecznie bronić swoich praw i podjąć z pełną znajomością rzeczy decyzję, czy celowe jest zaskarżenie takiego orzeczenia do sądu (zob. podobnie wyrok z dnia 6 października 2021 r., Prokuratura Rejonowa Łódź-Bałuty, C‑338/20, EU:C:2021:805, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo).

37

W związku z tym do właściwego organu w państwie wykonującym należy, zanim uzna i wykona orzeczenie nakładające karę o charakterze pieniężnym, sprawdzenie, czy doszło do rzeczywistego i skutecznego otrzymania, jak opisano w poprzednim punkcie.

38

Zgodnie z zasadą wzajemnego uznawania, która – jak przypomniano w pkt 30 niniejszego wyroku – leży u podstaw systematyki decyzji ramowej 2005/214, sprawdzenie ta opiera się na informacjach zawartych w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 4 decyzji ramowej 2005/214.

39

Jednakże, jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 50 i 52 opinii, w przypadku gdy zaświadczenie to zawiera sprzeczne wzmianki mogące wzbudzić wątpliwości co do doręczenia orzeczenia, o którego uznanie i wykonanie się zwrócono, właściwy organ w państwie wykonującym powinien, przed zastosowaniem podstawy odmowy uznania i wykonania przewidzianej w art. 7 ust. 2 lit. g) tej decyzji ramowej, zasięgnąć opinii, zgodnie z art. 7 ust. 3 wspomnianej decyzji ramowej, z właściwym organem w państwie wydającym. W ramach zasięgania tej opinii pierwszy z tych organów powinien dążyć do uzyskania informacji pozwalających na usunięcie niepewności co do tego, czy zainteresowany został skutecznie poinformowany, zgodnie z prawem krajowym państwa wydającego, o przysługującym mu prawie do zakwestionowania sprawy i terminie skorzystania z takiego środka prawnego.

40

Ponadto, jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 56 opinii, zgodnie z ustawodawstwem państwa wydającego termin na wniesienie środka prawnego może rozpocząć bieg dopiero od dnia, w którym orzeczenie nakładające karę o charakterze pieniężnym zostało skutecznie doręczone zainteresowanemu i gdy został on poinformowany o przysługującym mu prawie do zakwestionowania sprawy i terminie skorzystania z takiego środka prawnego. W takim przypadku brak poinformowania zainteresowanego może podważyć prawomocny charakter tego orzeczenia.

41

Uznanie i wykonanie takiego orzeczenia w państwie wykonującym jest uzależnione od istnienia tego prawomocnego charakteru. W kontekście decyzji ramowej 2005/214 art. 1 lit. a) tej decyzji ramowej definiuje bowiem „orzeczenie” jako „prawomocne orzeczenie nakazujące osobie fizycznej lub prawnej uiszczenie kary o charakterze pieniężnym”. Okoliczność, że przepis ten odnosi się do „prawomocnego” charakteru danej decyzji, podkreśla szczególne znaczenie przypisywane niezaskarżalności danego orzeczenia (zob. analogicznie wyrok z dnia 25 stycznia 2017 r., van Vemde, C‑582/15, EU:C:2017:37, pkt 27). Elementy te potwierdzają wykładnię obowiązku zasięgnięcia opinii przyjętą w pkt 39 niniejszego wyroku.

42

Z powyższych względów odpowiedź na pytanie pierwsze winna brzmieć: art. 6, a także art. 7 ust. 2 lit. g) i ust. 3 decyzji ramowej 2005/214 należy interpretować w ten sposób, że w ramach obowiązku zasięgnięcia opinii przed wydaniem orzeczenia o odmowie uznania i wykonania orzeczenia nakładającego karę o charakterze pieniężnym właściwy organ w państwie wykonującym jest zobowiązany – w razie wątpliwości co do skuteczności poinformowania zainteresowanego o prawie do zakwestionowania orzeczenia nakładającego na niego tę karę i terminie skorzystania z takiego środka prawnego – do sprawdzenia u właściwego organu w państwie wydającym, czy taki środek prawny może jeszcze zostać wniesiony.

W przedmiocie pytań drugiego i trzeciego

43

Poprzez pytania drugie i trzecie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 6, a także art. 7 ust. 2 lit. g) i ust. 3 decyzji ramowej 2005/214 należy interpretować w ten sposób, że w przypadku gdy z opinii zasięgniętej u właściwego organu w państwie wydającym wynika, iż zainteresowany nie został poinformowany o prawie do zakwestionowania orzeczenia nakładającego na niego karę o charakterze pieniężnym i terminie skorzystania z takiego środka prawnego oraz że taki środek prawny może jeszcze zostać wniesiony, właściwy organ w państwie wykonującym może, po pierwsze, przekazać te informacje zainteresowanemu, a po drugie, zawiesić prowadzone postępowanie w sprawie uznania i wykonania do czasu rozpatrzenia tego środka prawnego lub upływu terminu skorzystania z niego.

44

Co się tyczy w pierwszej kolejności przekazania informacji zainteresowanemu, należy stwierdzić, że żaden przepis decyzji ramowej 2005/214 nie określa organu, który byłby właściwy do zapewnienia tego przekazania. Natomiast, po pierwsze, z art. 7 ust. 2 lit. g) tej decyzji ramowej wynika, że zainteresowany powinien zostać poinformowany, zgodnie z prawem państwa wydającego, o przysługującym mu prawie do zakwestionowania sprawy i terminie skorzystania z takiego środka prawnego.

45

Po drugie, należy zauważyć, że decyzja ramowa 2005/214 stanowi w art. 6, że właściwe organy w państwie wykonującym uznają orzeczenie, które zostało przekazane zgodnie z art. 4 tej decyzji ramowej, i niezwłocznie podejmują wszelkie niezbędne środki w celu jego wykonania. W tym względzie art. 9 ust. 1 wspomnianej decyzji ramowej przewiduje, że postępowanie w sprawie uznania i wykonania podlega prawu państwa wykonującego w taki sam sposób jak kara o charakterze pieniężnym nałożona przez to państwo oraz że o postępowaniu egzekucyjnym i podejmowanych w związku z nim środkach, łącznie z przyczynami jego umorzenia, decydują wyłącznie organy tego państwa.

46

Z przepisów tych wynika, że – jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 69 opinii – należy odróżnić etap nałożenia kary o charakterze pieniężnym od etapu uznawania i wykonywania tej kary. Podczas gdy organy państwa wydającego są właściwe w odniesieniu do pierwszego z tych etapów, organy państwa wykonującego są właściwe w odniesieniu do drugiego etapu.

47

Ponieważ doręczenie orzeczenia nakładającego na zainteresowanego karę o charakterze pieniężnym oraz poinformowanie go o prawie do zakwestionowania sprawy oraz terminie skorzystania z takiego środka prawnego są związane z etapem nakładania kary pieniężnej, czynności te należą do właściwego organu w państwie wydającym. Wynika stąd, że organ państwa wykonującego nie jest, na podstawie decyzji ramowej 2005/214, właściwy do poinformowania zainteresowanego o prawie do zakwestionowania sprawy oraz terminie skorzystania z takiego środka prawnego.

48

Co się tyczy w drugiej kolejności możliwości zawieszenia postępowania w sprawie uznania i wykonania orzeczenia nakładającego karę o charakterze pieniężnym, decyzja ramowa 2005/214 nie przyznaje takiego uprawnienia właściwemu organowi państwa wykonującego.

49

Natomiast, jak wynika z odpowiedzi udzielonej na pierwsze pytanie prejudycjalne, jeżeli opinia uzyskana na podstawie art. 7 ust. 3 tej decyzji ramowej wskaże, że dana osoba może jeszcze zakwestionować orzeczenie nakładające na nią karę o charakterze pieniężnym, postępowanie w sprawie uznania i wykonania nie może być kontynuowane z powodu braku prawomocnego orzeczenia w rozumieniu art. 1 lit. a) wspomnianej decyzji ramowej.

50

W takim przypadku nowe postępowanie w sprawie uznania i wykonania może zostać wszczęte dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia nakładającego karę o charakterze pieniężnym. Właściwy organ państwa wydającego, jeżeli zamierza uzyskać wykonanie tego orzeczenia w państwie członkowskim, powinien przekazać nowe zaświadczenie na podstawie art. 4 decyzji ramowej 2005/214 w następstwie ewentualnego wniesienia przez zainteresowanego środka prawnego i rozstrzygnięcia tego środka lub po upływie terminu do jego złożenia.

51

Wykładnia ta znajduje potwierdzenie w art. 12 ust. 1 tej decyzji ramowej, który nakłada na właściwy organ państwa wydającego wymóg niezwłocznego powiadomienia właściwego organu państwa wykonującego o wszelkich orzeczeniach lub środkach powodujących wygaśnięcie wykonalności orzeczenia lub powodujących jego wycofanie z państwa wykonującego z jakiegokolwiek innego powodu. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, zredagowanym w czasie teraźniejszym trybu oznajmującego, państwo wykonujące nie ma innego wyboru niż zaprzestanie wykonywania orzeczenia bezpośrednio po powiadomieniu go o takim orzeczeniu lub środku przez właściwy organ państwa wydającego.

52

Wynika z tego, że właściwy organ państwa wykonującego nie może zawiesić postępowania w sprawie uznania i wykonania orzeczenia nakładającego karę o charakterze pieniężnym do czasu rozpatrzenia środka prawnego, jakie zainteresowany może wnieść od tego orzeczenia lub upływu terminu skorzystania z niego.

53

Z powyższych względów odpowiedź na pytania drugie i trzecie winna brzmieć: art. 6, a także art. 7 ust. 2 lit. g) i ust. 3 decyzji ramowej 2005/214 należy interpretować w ten sposób, że w przypadku gdy z opinii zasięgniętej u właściwego organu w państwie wydającym wynika, iż zainteresowany nie został poinformowany o prawie do zakwestionowania orzeczenia nakładającego na niego karę o charakterze pieniężnym i terminie skorzystania z takiego środka prawnego oraz że taki środek prawny może jeszcze zostać wniesiony, właściwy organ w państwie wykonującym nie może sam przekazać tych informacji zainteresowanemu ani zawiesić prowadzonego postępowania w sprawie uznania i wykonania do czasu rozpatrzenia tego środka prawnego lub upływu terminu skorzystania z niego. Organ ten jest natomiast zobowiązany do zakończenia tego postępowania.

W przedmiocie kosztów

54

Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

 

Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:

 

1)

Artykuł 6, art. 7 ust. 2 lit. g) i ust. 3 decyzji ramowej Rady 2005/214/WSiSW z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie stosowania zasady wzajemnego uznawania do kar o charakterze pieniężnym, zmienionej decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r.,

należy interpretować w ten sposób, że:

w ramach obowiązku zasięgnięcia opinii przed wydaniem orzeczenia o odmowie uznania i wykonania orzeczenia nakładającego karę o charakterze pieniężnym właściwy organ w państwie wykonującym jest zobowiązany – w razie wątpliwości co do skuteczności poinformowania zainteresowanego o prawie do zakwestionowania orzeczenia nakładającego na niego tę karę i terminie skorzystania z takiego środka prawnego – do sprawdzenia u właściwego organu w państwie wydającym, czy taki środek prawny może jeszcze zostać wniesiony.

 

2)

Artykuł 6, a także art. 7 ust. 2 lit. g) i ust. 3 decyzji ramowej 2005/214, zmienionej decyzją ramową 2009/299,

należy interpretować w ten sposób, że:

w przypadku gdy z opinii zasięgniętej u właściwego organu w państwie wydającym wynika, iż zainteresowany nie został poinformowany o prawie do zakwestionowania orzeczenia nakładającego na niego karę o charakterze pieniężnym i terminie skorzystania z takiego środka prawnego oraz że taki środek prawny może jeszcze zostać wniesiony, właściwy organ w państwie wykonującym nie może sam przekazać tych informacji zainteresowanemu ani zawiesić prowadzonego postępowania w sprawie uznania i wykonania do czasu rozpatrzenia tego środka prawnego lub upływu terminu skorzystania z niego. Organ ten jest natomiast zobowiązany do zakończenia tego postępowania.

 

Podpisy


( *1 ) Język postępowania: bułgarski.

( i ) Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.