Στις 5ης Αυγούστου 2024 η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση με την οποία οι δεσμεύσεις καθίστανται υποχρεωτικές σύμφωνα με το άρθρο 71 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 2022, σχετικά με την ενιαία αγορά ψηφιακών υπηρεσιών και την τροποποίηση της οδηγίας 2000/31/ΕΚ  (1) . Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 80 του εν λόγω κανονισμού, η Επιτροπή δημοσιεύει τα ονόματα των μερών και τα ουσιώδη στοιχεία της απόφασης, περιλαμβανομένων τυχόν κυρώσεων που επιβάλλονται, λαμβάνοντας υπόψη το έννομο συμφέρον της οικείας πολύ μεγάλης επιγραμμικής πλατφόρμας ή πολύ μεγάλης μηχανής αναζήτησης και τυχόν τρίτων όσον αφορά την προστασία των εμπιστευτικών πληροφοριών τους.

1.   ΕΙΣΑΓΩΓΗ

(1)

Σύμφωνα με το άρθρο 71 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065, η Επιτροπή με την παρούσα απόφαση καθιστά υποχρεωτικές τις δεσμεύσεις που προσφέρθηκε να αναλάβει η TikTok Technology Limited (στο εξής: TTTL) στην υπόθεση DSA.100121 και δηλώνει ότι δεν συντρέχουν περαιτέρω λόγοι για την ανάληψη δράσης στη συγκεκριμένη υπόθεση.

(2)

Η απόφαση αφορά τη διερεύνηση εικαζόμενων παραβάσεων του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065 σε σχέση με την εγκατάσταση του TikTok Lite στην Ένωση. Η Επιτροπή είχε την υποψία ότι ο πάροχος του TikTok είχε παραβεί το άρθρο 34 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065 παραλείποντας να εντοπίσει, να αναλύσει και να αξιολογήσει επιμελώς τους συστημικούς κινδύνους στην Ένωση που απορρέουν από το πρόγραμμα ανταμοιβών του TikTok Lite πριν από την εγκατάσταση της εν λόγω λειτουργίας στην Ένωση. Η Επιτροπή είχε επίσης την υποψία ότι ο πάροχος του TikTok είχε παραβεί το άρθρο 35 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065, επειδή δεν εφάρμοσε εύλογα, αναλογικά και αποτελεσματικά μέτρα μετριασμού, προσαρμοσμένα στους συγκεκριμένους συστημικούς κινδύνους τους οποίους συνεπάγεται το πρόγραμμα ανταμοιβών του TikTok Lite στην Ένωση.

2.   ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(3)

Με απόφαση της 25ης Απριλίου 2023, η Επιτροπή όρισε το TikTok ως πολύ μεγάλη επιγραμμική πλατφόρμα (στο εξής: VLOP) σύμφωνα με το άρθρο 33 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065 (2).

(4)

Σύμφωνα με το άρθρο 33 παράγραφος 6 και το άρθρο 92 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065, ο πάροχος του TikTok όφειλε να συμμορφωθεί με τον εν λόγω κανονισμό όσον αφορά το TikTok από τις 28 Αυγούστου 2023.

(5)

Στις 22 Απριλίου 2024 η Επιτροπή κίνησε διαδικασία στην υπόθεση DSA.100121, σύμφωνα με το άρθρο 66 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065, σχετικά με την εγκατάσταση του προγράμματος ανταμοιβών TikTok Lite Rewards στην Ένωση (στο εξής: απόφαση για την έναρξη της διαδικασίας).

(6)

Με επιστολή της 22ας Ιουλίου 2024, η TTTL, χωρίς να αναγνωρίσει παράβαση του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065, προσφέρθηκε να αναλάβει δύο δεσμεύσεις, σύμφωνα με το άρθρο 71 του εν λόγω κανονισμού, προκειμένου να διασφαλίσει τη συμμόρφωση με τις διατάξεις του εν λόγω κανονισμού τις οποίες επικαλέστηκε η Επιτροπή στην απόφαση για την έναρξη της διαδικασίας.

3.   Ο ΠΑΡΟΧΟΣ ΤΟΥ TIKTOK

(7)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο πάροχος του TikTok στην Ένωση αποτελείται τόσο από την TTTL όσο και από την ByteDance Limited (στο εξής: ByteDance), τη νομική οντότητα που ασκεί τον τελικό έλεγχο του ομίλου εταιρειών στον οποίο ανήκει η TTTL.

4.   ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΤΑΜΟΙΒΩΝ TIKTOK LITE REWARDS

(8)

Τον Απρίλιο του 2024, ο πάροχος του TikTok δρομολόγησε το πρόγραμμα ανταμοιβών «TikTok Lite Rewards» (3), στο πλαίσιο του οποίου οι χρήστες μπορούσαν να συσσωρεύουν εικονικούς πόντους (στο εξής: πόντοι) συμμετέχοντας σε πέντε διαφορετικές εργασίες (στο εξής: εργασίες): παρακολούθηση περιεχομένου («Watch task»), like σε περιεχόμενο («Like task»), παρακολούθηση δημιουργών («Follow task»), σύσταση της εφαρμογής TikTok Lite σε φίλους («Referral Task») και καθημερινή είσοδος στην εφαρμογή («Check-in task»). Οι χρήστες μπορούσαν να εξαργυρώσουν πόντους για δύο είδη ανταμοιβών (στο εξής: ανταμοιβές) στο κέντρο ανταμοιβών: (i) Δωροκάρτες από τρίτους εταίρους (όπως η Amazon και η PayPal)· και (ii) Εικονικά κέρματα («Coins») που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αποστολή δώρων σε δημιουργούς στο TikTok.

5.   ΟΙ ΥΠΟΨΙΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

(9)

Πρώτον, η Επιτροπή είχε την υποψία ότι ο πάροχος του TikTok παρέβη το άρθρο 34 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065, καθώς δεν διενήργησε ad hoc εκτίμηση κινδύνων πριν από την εγκατάσταση του προγράμματος ανταμοιβών TikTok Lite Rewards στην Ένωση.

(10)

Ο πάροχος του TikTok δεν θεώρησε ότι ήταν νομικά υποχρεωμένος να διενεργήσει τέτοια ad hoc εκτίμηση κινδύνων πριν από την εγκατάσταση του προγράμματος ανταμοιβών TikTok Lite Rewards στην Ένωση, δεδομένου ότι κατέληξε στο συμπέρασμα, κατόπιν προκαταρκτικής ανάλυσης, ότι το εν λόγω πρόγραμμα δεν ήταν πιθανό να έχει κρίσιμο αντίκτυπο σε συστημικό κίνδυνο.

(11)

Ωστόσο, η Επιτροπή ήταν της προκαταρκτικής άποψης ότι το πρόγραμμα ανταμοιβών TikTok Lite Rewards ήταν πιθανό να έχει κρίσιμο αντίκτυπο στους κινδύνους που συνδέονται με την ανάπτυξη προβληματικής χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και συμπεριφορικού εθισμού και ότι, ως εκ τούτου, ο πάροχος του TikTok ήταν νομικά υποχρεωμένος να διενεργήσει ad hoc εκτίμηση κινδύνων πριν από την εγκατάσταση του προγράμματος ανταμοιβών TikTok Lite Rewards στην Ένωση. Πράγματι, η Επιτροπή είχε την υποψία ότι η χρήση πολλαπλών μοτίβων σχεδιασμού που είναι διαθέσιμα στο TikTok Lite για τη διατήρηση των χρηστών στην υπηρεσία ήταν πιθανό να έχει κρίσιμο αντίκτυπο στον κίνδυνο ανάπτυξης προβληματικής χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και συμπεριφορικού εθισμού στους αποδέκτες της εν λόγω υπηρεσίας.

(12)

Δεύτερον, η Επιτροπή είχε την υποψία ότι ο πάροχος του TikTok παρέβη το άρθρο 35 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065, καθώς δεν θέσπισε εύλογα, αναλογικά και αποτελεσματικά μέτρα μετριασμού, προσαρμοσμένα στους συγκεκριμένους συστημικούς κινδύνους που εντοπίστηκαν σύμφωνα με το άρθρο 34.

(13)

Ο πάροχος του TikTok ήταν της άποψης ότι διασφάλισε κατάλληλα τον μετριασμό των κινδύνων σε σχέση με το πρόγραμμα ανταμοιβών TikTok Lite Rewards.

(14)

Ωστόσο, η Επιτροπή είχε την υποψία ότι κανένα από τα μέτρα που προσδιόρισε ο πάροχος του TikTok για τον μετριασμό των κινδύνων οι οποίοι συνδέονται με την εγκατάσταση του προγράμματος ανταμοιβών TikTok Lite Rewards δεν φαίνεται να συνιστά εύλογο, αναλογικό και αποτελεσματικό μέτρο κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065 για τον μετριασμό των συστημικών κινδύνων τους οποίους ενέχει το TikTok Lite στην Ένωση ή, τουλάχιστον, δεν φαίνεται να είναι προσαρμοσμένο στους συγκεκριμένους κινδύνους που θα έπρεπε να είχαν εντοπιστεί σύμφωνα με το άρθρο 34 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065.

6.   ΟΙ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ

(15)

Στις 22 Ιουλίου 2024 η TTTL, ως κύρια εγκατάσταση του παρόχου του TikTok στην Ένωση, υπέβαλε τις ακόλουθες δεσμεύσεις (στο εξής: δεσμεύσεις) για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τα άρθρα 34 και 35 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065: 1. Δέσμευση απόσυρσης: Η TTTL δεσμεύεται να αποσύρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση το —επί του παρόντος ανεσταλμένο— πρόγραμμα ανταμοιβών TikTok Lite Rewards, το οποίο δρομολογήθηκε στη Γαλλία και την Ισπανία τον Απρίλιο του 2024 και οδήγησε στην κίνηση της διαδικασίας στην υπόθεση DSA.100121 (αιτιολογική σκέψη 10 της απόφασης της Επιτροπής της 22ας Απριλίου 2024). 2. Δέσμευση κατά της καταστρατήγησης: Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η δέσμευση απόσυρσης είναι αποτελεσματική και δεν μπορεί να καταστρατηγηθεί, η TTTL αναλαμβάνει την υποχρέωση να μην (επανα)δρομολογήσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρόγραμμα του οποίου αντικείμενο ή αποτέλεσμα είναι, άμεσα ή έμμεσα, η καταστρατήγηση της δέσμευσης απόσυρσης, με σκοπό να αποφευχθεί η συμμόρφωση με την εν λόγω δέσμευση.

7.   ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

(16)

Οι δεσμεύσεις που υποβλήθηκαν είναι επαρκείς για την αντιμετώπιση των προκαταρκτικών επιφυλάξεων που εντόπισε η Επιτροπή.

(17)

Η δέσμευση απόσυρσης διασφαλίζει ότι ο πάροχος του TikTok θα συμμορφωθεί με τα άρθρα 34 και 35 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065, δεδομένου ότι η απόσυρση του προγράμματος ανταμοιβών TikTok Lite Rewards καταργεί ουσιαστικά τα χαρακτηριστικά ανταμοιβής και κινήτρων του εν λόγω προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της συνδυασμένης χρήσης των εργασιών και των πολλαπλών παραπλανητικών μοτίβων που προσελκύουν την προσοχή, τα οποία ανταμείβουν άμεσα την τακτική χρήση του TikTok Lite και την εκτεταμένη ενασχόληση με αυτό. Αυτά τα χαρακτηριστικά ανταμοιβών και κινήτρων δημιουργούν, εκ του σχεδιασμού, κίνδυνο προβληματικής χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και συμπεριφορικού εθισμού, με πραγματικές ή προβλέψιμες σοβαρές αρνητικές συνέπειες για τη σωματική ή ψυχική ευεξία ενός προσώπου, πραγματικές ή προβλέψιμες αρνητικές επιπτώσεις σε σχέση με την προστασία των ανηλίκων και πραγματικές ή προβλέψιμες αρνητικές επιπτώσεις στην άσκηση των δικαιωμάτων του παιδιού. Η Επιτροπή, εκφράζοντας την ανησυχία της για το γεγονός ότι το πρόγραμμα TikTok Lite Rewards συμβάλλει, εκ του σχεδιασμού, σε αυτόν τον κίνδυνο ανάπτυξης προβληματικής χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και συμπεριφορικού εθισμού, θεωρεί ότι ο κίνδυνος αυτός δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά με τη θέσπιση πρόσθετων μέτρων μετριασμού.

(18)

Η δέσμευση κατά της καταστρατήγησης διασφαλίζει την αποτελεσματικότητα της δέσμευσης απόσυρσης, η οποία, όπως προαναφέρθηκε, αντιμετωπίζει επαρκώς τις υποψίες της Επιτροπής στην παρούσα υπόθεση, καθώς εμποδίζει τον πάροχο του TikTok να (επανα)δρομολογήσει στην Ένωση πρόγραμμα του οποίου αντικείμενο ή αποτέλεσμα είναι, άμεσα ή έμμεσα, η καταστρατήγηση της δέσμευσης απόσυρσης.

(19)

Η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι η φύση αυτών των δεσμεύσεων και η εικαζόμενη μη συμμόρφωση του παρόχου του TikTok με τις υποχρεώσεις του —την οποία οι εν λόγω δεσμεύσεις επιδιώκουν να αντιμετωπίσουν— διασφαλίζουν την εύκολη παρακολούθηση των εν λόγω δεσμεύσεων. Σύμφωνα με το άρθρο 34 παράγραφος 1 και το άρθρο 42 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065, ο πάροχος του TikTok υποχρεούται να διενεργεί ad hoc εκτίμηση κινδύνων πριν από την εγκατάσταση κάθε νέας λειτουργίας που ενδέχεται να έχει κρίσιμο αντίκτυπο στους συστημικούς κινδύνους οι οποίοι εντοπίζονται σύμφωνα με το άρθρο 34 του εν λόγω κανονισμού και υποχρεούται να διαβιβάζει στον συντονιστή ψηφιακών υπηρεσιών της χώρας εγκατάστασης και στην Επιτροπή έκθεση στην οποία παρατίθενται τα αποτελέσματα της εν λόγω εκτίμησης κινδύνων, χωρίς καθυστέρηση μετά την ολοκλήρωσή της. Όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη (11), η Επιτροπή θεωρεί ότι μια λειτουργία που ανταμείβει άμεσα την τακτική χρήση του TikTok ή την εκτεταμένη ενασχόληση με αυτό είναι πιθανό να έχει κρίσιμο αντίκτυπο στους συστημικούς κινδύνους που εντοπίζονται σύμφωνα με το άρθρο 34 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή πρέπει να ενημερώνεται πριν από την εγκατάσταση στην Ένωση κάθε τέτοιας λειτουργίας και, ως εκ τούτου, θα είναι σε θέση να παρακολουθεί αποτελεσματικά τη συμμόρφωση με τις δεσμεύσεις.

(20)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι προτεινόμενες δεσμεύσεις συνάδουν με την αρχή της αναλογικότητας, δεδομένου ότι ο πάροχος του TikTok δεν πρότεινε λιγότερο επαχθείς δεσμεύσεις που θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τις υποψίες της Επιτροπής με εξίσου επαρκή τρόπο.

(21)

Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η δέσμευση απόσυρσης και η δέσμευση κατά της καταστρατήγησης είναι αναγκαίες και αναλογικές για την επαρκή αντιμετώπιση των υποψιών της Επιτροπής.

(22)

Υπό το πρίσμα των προτεινόμενων δεσμεύσεων, η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαδικασία στην υπόθεση DSA.100121 θα πρέπει να περατωθεί.

(23)

Η απόφαση καθιστά νομικά δεσμευτικές τις δεσμεύσεις που προσφέρθηκε να αναλάβει η TTTL, ως κύρια εγκατάσταση του παρόχου του TikTok στην Ένωση, για αόριστο χρονικό διάστημα.

---

(1)   ΕΕ L 277 της 27.10.2022, σ. 1.

(2)  Απόφαση C(2023) 2720 final της Επιτροπής.

(3)  Το πρόγραμμα ανταμοιβών «TikTok Lite Rewards» ήταν διαθέσιμο μόνο στο TikTok Lite, το οποίο είναι μια νέα εφαρμογή λογισμικού που ξεκίνησε να διατίθεται στην Ισπανία και τη Γαλλία τον Απρίλιο του 2024. Το TikTok Lite είναι μέρος της υπηρεσίας TikTok, που έχει χαρακτηριστεί ως VLOP στην απόφαση χαρακτηρισμού.