<!DOCTYPE html PUBLIC "yes" "xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<!--GENDOC2XHTML # converter_version: 1.2.15-->
  <head>
    <title>2025-03-202503C106202305750-00-TRA-DOC-NL-CONCL-C-0575-23-202409538-07_00</title>
    <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedDate"/>
    <meta content="0" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ContentBits"/>
    <meta content="Commission Use" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Name"/>
    <meta content="nl-NL" name="Gendoc_Lang"/>
    <meta content="" name="Gendoc_GenerationDate"/>
    <meta content="" name="IsFlattened"/>
    <meta content="1" name="NumProc"/>
    <meta content="Final" name="Gendoc_EditionType"/>
    <meta content="0001" name="Gendoc_CaseNumberSuite"/>
    <meta content="3/04/2025 16:51:18" name="Gendoc_LastVerificationDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_ProcedureNumber"/>
    <meta content="nl" name="Gendoc_LangCode"/>
    <meta content="CNC" name="TypeDoc"/>
    <meta content="21jgVlDA2hL4W5vTs86K/WEGuCjthZCkuVLoxUFPNTez2wR1GFhUIPRz2dX3DV9G4M/gibF4KjySO5T376TZboHrsWfo/PlgqbQFmrmfSNxcrLNiJSPJL3mdkh2sOHz3ynOOXP6OOyQ7CQmn1tKG+BgxjzxEsGyHSVfA1AN9H7c=" name="GenDocUID"/>
    <meta content="P" name="TypeProc"/>
    <meta content="" name="CreateCustomParts"/>
    <meta content="OK" name="ReadyToPublish"/>
    <meta content="douilti" name="Gendoc_User"/>
    <meta content="" name="EP_Mode"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGenerated"/>
    <meta content="" name="Gendoc_Vademecum"/>
    <meta content="true" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Enabled"/>
    <meta content="4d44f38d-62cd-45c0-b679-60c92d382e9a" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ActionId"/>
    <meta content="0575" name="NumeroOrdre"/>
    <meta content="2023" name="Annee"/>
    <meta content="P" name="Gendoc_ProcedureType"/>
    <meta content="" name="EP_Version"/>
    <meta content="NL" name="Langue"/>
    <meta content="douilti" name="Gendoc_DGTGeneratedUser"/>
    <meta content="b24c8b06-522c-46fe-9080-70926f8dddb1" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SiteId"/>
    <meta content="FAST_document_go_ok" name="Gendoc_LastVerificationStatus"/>
    <meta content="CNC_C" name="Gendoc_GendocTemplateType"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlockFlatP"/>
    <meta content="GenDoc 14-10-24 09:48:23" name="Created"/>
    <meta content="" name="Canevas3_Vademecum"/>
    <meta content="2024-11-07T10:32:15Z" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SetDate"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlock"/>
    <meta content="" name="Gendoc_CaseYear"/>
    <meta content="false" name="Generation_In_Progress"/>
    <meta content="C" name="Juridiction"/>
    <meta content="6a9e12a3ecca4dadb6282895e1500572" name="DocumentIdentifier"/>
    <meta content="0575" name="Gendoc_CaseNumber"/>
    <meta content="ImportedWithoutSource" name="SdlIdentifier"/>
    <meta content="RP" name="NatureAff"/>
    <meta content="RP" name="Gendoc_CaseNature"/>
    <meta content="0001" name="NumSuite"/>
    <meta content="C" name="Gendoc_Juridiction"/>
    <meta content="Standard" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Method"/>
  </head>
  <body>
    <div style="header">
      <div id="rId24" style="first"/>
      <div id="rId20" style="even">Conclusie van adv.-gen. Szpunar – Zaak C‑575/23</div>
      <div id="rId21" style="default">NOB e.a.</div>
    </div>
    <p class="C36Centre" id="para-1" title="page-1">
      CONCLUSIE VAN ADVOCAAT‑GENERAAL
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-2" title="page-1">
      M. SZPUNAR
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-3" title="page-1">
      van 24 oktober 2024  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-1" href="#t-1">1</a>
</span>)
      
    </p>
    <p class="C38Centregrasgrandespacement" id="para-4" title="page-1">
      Zaak C‑575/23
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-5" title="page-1">
      FT,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-6" title="page-1">
      AL,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-7" title="page-1">
      ON
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-8" title="page-1">
      tegen
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-9" title="page-1">
      Belgische Staat,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-10" title="page-1">
      in tegenwoordigheid van:
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-11" title="page-1">
      Nationaal Orkest van België (NOB)
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-12" title="page-1">
      [verzoek van de Raad van State (België) om een prejudiciële beslissing]
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-13" title="page-1">
      „Prejudiciële verwijzing – Harmonisatie van de wetgevingen – Intellectuele eigendom – Auteursrecht en naburige rechten – Naburige rechten van orkestmusici met een statutaire aanstelling – Richtlijn 2001/29/EG – Artikel 2 en artikel 3, lid 2 – Reproductierecht en recht van beschikbaarstelling voor het publiek – Richtlijn 2006/115/EG – Artikelen 7 tot en met 9 – Vastleggingsrecht, recht tot uitzending en mededeling aan het publiek en distributierecht – Richtlijn (EU) 2019/790 – Artikel 26 – Toepassing in de tijd – Artikelen 18 tot en met 23 – Werkingssfeer – Beginsel van een passende en evenredige vergoeding – Beginsel van contractvrijheid – Overdracht van naburige rechten bij regelgeving”
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-14" title="page-2">
      
        <br/>
      
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Inleiding</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Auteurs zijn niet de enigen die intellectuele-eigendomsrechten op hun werken genieten. Specifieke rechten, de „naburige rechten” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-2" href="#t-2">2</a>
</span>), worden toegekend aan de uitvoerders van de artistieke creatie, in het bijzonder uitvoerende kunstenaars.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Deze naburige rechten, die prestaties (uitvoeringen) van uitvoerende kunstenaars beschermen tegen ongeoorloofde exploitatie, zijn van soortgelijke aard als het auteursrecht. Niet alleen betreffen zij in grote lijnen dezelfde exploitatiehandelingen, maar zij hebben ook hetzelfde karakter van uitsluitende rechten, in die zin dat zij het mogelijk maken het gebruik van deze prestaties toe te staan of te verbieden.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Uitvoerende kunstenaars bevinden zich echter vaak in situaties die de uitoefening van hun rechten complexer maken dan die van het auteursrecht. Om te beginnen oefenen uitvoerende kunstenaars hun activiteit veel vaker dan auteurs uit in het kader van een arbeidsverhouding. Voorts is het zo dat een werk gewoonlijk één auteur of een beperkt aantal auteurs heeft, bijvoorbeeld een componist en een tekstschrijver, terwijl uitvoerende kunstenaars vaak optreden als onderdeel van ensembles van uiteenlopende omvang, zoals een muziekband, een theatergezelschap of, zoals in dit geval, een orkest.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De uitoefening van de naburige rechten van uitvoerende kunstenaars moet derhalve zodanig worden geregeld dat zij verenigbaar is met de rechtmatige belangen van hun werkgevers en met de goede werking van de ensembles waartoe zij behoren. De onderhavige zaak betreft meer in het bijzonder de vraag in hoeverre de naburige rechten van uitvoerende kunstenaars die zijn tewerkgesteld als overheidsfunctionarissen, bij regelgeving kunnen worden beperkt teneinde de goede werking van de instelling waarvan zij deel uitmaken, te waarborgen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Toepasselijke bepalingen</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Internationaal recht</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het Internationaal Verdrag inzake de bescherming van uitvoerende kunstenaars, producenten van fonogrammen en omroeporganisaties is opgemaakt te Rome op 26 oktober 1961 (hierna: „Verdrag van Rome”). De Europese Unie is geen partij bij dit verdrag, maar alle lidstaten, met uitzondering van de Republiek Malta, daarentegen wel. Hoewel dit verdrag ter bescherming van de rechten van uitvoerende kunstenaars (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-3" href="#t-3">3</a>
</span>) slechts verplichtingen vastlegt met betrekking tot uitvoeringen die zijn vastgelegd, opgenomen of uitgezonden in een ander land dan dat waar bescherming wordt gezocht, vormt het niettemin de internationale minimumnorm voor een dergelijke bescherming. Andere handelingen van internationaal recht, alsmede de relevante Unierechtelijke handelingen, verwijzen ernaar en moeten worden uitgelegd op een wijze die strookt met dat verdrag. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-4" href="#t-4">4</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">6.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De artikelen 7, 8 en 15 van het Verdrag van Rome luiden als volgt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-24" title="page-4">
      „Artikel 7
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-25" title="page-4">
      1. De in dit Verdrag voorziene bescherming van uitvoerende kunstenaars omvat de mogelijkheid het volgende te voorkomen:
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-26" title="page-4">
      (a) de uitzending en overbrenging aan het publiek, zonder hun toestemming, van hun uitvoering, behalve wanneer de in de uitzending of de overbrenging aan het publiek gebruikte uitvoering zelf reeds een uitgezonden uitvoering is of deze geschiedt door middel van een vastlegging;
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-27" title="page-4">
      (b) de vastlegging, zonder hun toestemming van hun niet-vastgelegde uitvoering;
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-28" title="page-4">
      (c) de reproductie, zonder hun toestemming, van een vastlegging van hun uitvoering:
    </p>
    <p class="C14Marge2avecretrait" id="para-29" title="page-4">
      (i) indien de oorspronkelijke vastlegging zelf was vervaardigd zonder hun toestemming;
    </p>
    <p class="C14Marge2avecretrait" id="para-30" title="page-4">
      (ii) indien de reproductie is vervaardigd voor andere doeleinden dan voor die waarvoor de uitvoerende kunstenaars hun toestemming hebben gegeven;
    </p>
    <p class="C14Marge2avecretrait" id="para-31" title="page-4">
      (iii) indien de oorspronkelijke vastlegging geschiedde overeenkomstig het bepaalde in artikel 15 en de reproductie is gemaakt voor andere dan in dat artikel bedoelde doeleinden.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-32" title="page-4">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-33" title="page-4">
      Artikel 8
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-34" title="page-4">
      Iedere Verdragsluitende Staat kan, in zijn nationale wetgeving, de wijze aangeven waarop uitvoerende kunstenaars zullen worden vertegenwoordigd in verband met de uitoefening van hun rechten, indien verscheidene van hen deelnemen aan dezelfde uitvoering.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-35" title="page-5">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-36" title="page-5">
      Artikel 15
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-37" title="page-5">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-38" title="page-5">
      2. Ongeacht het eerste lid van dit artikel kan een Verdragsluitende Staat, in zijn nationale wetgeving, voorzien in dezelfde soorten beperkingen ten aanzien van de bescherming van uitvoerende kunstenaars, […] als waarin hij in zijn binnenlandse wetten en voorschriften voorziet in verband met de bescherming van het auteursrecht van werken van letterkunde en kunst. Er mag evenwel slechts in dwanglicenties worden voorzien voor zover deze verenigbaar zijn met dit Verdrag.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">7.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De Unie mag dan wel geen partij zijn bij het Verdrag van Rome, zij is daarentegen wel partij bij het Verdrag van de Wereldorganisatie voor de Intellectuele Eigendom (WIPO) inzake uitvoeringen en fonogrammen, dat is aangenomen te Genève op 20 december 1996 en namens de Europese Gemeenschap is goedgekeurd bij besluit 2000/278/EG van de Raad van 16 maart 2000 (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-5" href="#t-5">5</a>
</span>) (hierna: „WPPT”). Artikel 1, lid 1, WPPT luidt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-40" title="page-5">
      „Niets in dit verdrag houdt een afwijking in van bestaande verplichtingen die de verdragsluitende partijen met elkaar zijn aangegaan krachtens het [Verdrag van Rome].”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">8.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De artikelen 6 tot en met 10 WPPT verlenen uitvoerende kunstenaars het „uitsluitend recht om […] toestemming te geven” voor:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">de uitzending en mededeling aan het publiek en de vastlegging van hun niet-vastgelegde uitvoeringen,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">de reproductie van hun op fonogrammen vastgelegde uitvoeringen,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">de verspreiding door overgang van eigendom en de commerciële verhuur aan het publiek van exemplaren van hun op fonogrammen vastgelegde uitvoeringen,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">het op zodanige wijze beschikbaar stellen van hun op fonogrammen vastgelegde uitvoeringen, dat deze voor leden van het publiek toegankelijk zijn vanaf een door hen gekozen plaats en op een door hen gekozen tijdstip.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">9.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ingevolge artikel 16, lid 1, WPPT kunnen de verdragsluitende partijen in hun nationale wetgeving voorzien in soortgelijke beperkingen of uitzonderingen ten aanzien van de bescherming van uitvoerende kunstenaars als waarin zij in hun nationale wetgeving voorzien in verband met de bescherming van het auteursrecht.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Unierecht</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">10.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De artikelen 2 en 3 van richtlijn 2001/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei 2001 betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-6" href="#t-6">6</a>
</span>) bepalen het volgende:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-49" title="page-6">
      „Artikel 2
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-50" title="page-6">
      De lidstaten voorzien ten behoeve van:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-51" title="page-6">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-52" title="page-6">
      b) uitvoerend kunstenaars, met betrekking tot de vastleggingen van hun uitvoeringen,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-53" title="page-6">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-54" title="page-6">
      in het uitsluitende recht, de directe of indirecte, tijdelijke of duurzame, volledige of gedeeltelijke reproductie van dit materiaal, met welke middelen en in welke vorm ook, toe te staan of te verbieden.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-55" title="page-6">
      Artikel 3
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-56" title="page-6">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-57" title="page-6">
      2. De lidstaten voorzien ten behoeve van:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-58" title="page-6">
      a) uitvoerend kunstenaars, met betrekking tot de vastleggingen van hun uitvoeringen,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-59" title="page-6">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-60" title="page-6">
      in het uitsluitende recht, de beschikbaarstelling voor het publiek, per draad of draadloos, op zodanige wijze dat de leden van het publiek op een door hen individueel gekozen plaats en tijd er toegang toe hebben, toe te staan of te verbieden.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-61" title="page-6">
      […]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">11.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De artikelen 3 en 7 tot en met 10 van 2006/115/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 betreffende het verhuurrecht, het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied van intellectuele eigendom (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-7" href="#t-7">7</a>
</span>) luiden:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-63" title="page-7">
      „Artikel 3
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-64" title="page-7">
      1. Het uitsluitende recht verhuur en uitlening toe te staan of te verbieden, komt toe aan:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-65" title="page-7">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-66" title="page-7">
      b) de uitvoerende kunstenaar, met betrekking tot vastleggingen van zijn uitvoering;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-67" title="page-7">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-68" title="page-7">
      Artikel 7
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-69" title="page-7">
      1. De lidstaten voorzien ten behoeve van uitvoerende kunstenaars in het uitsluitende recht om vastlegging van hun uitvoeringen toe te staan of te verbieden.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-70" title="page-7">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-71" title="page-7">
      Artikel 8
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-72" title="page-7">
      1. De lidstaten kennen uitvoerende kunstenaars het uitsluitende recht toe, het uitzenden via de ether en het mededelen aan het publiek van hun uitvoeringen toe te staan of te verbieden, behalve wanneer de uitvoering op zichzelf reeds een uitzending is of aan de hand van een vastlegging is vervaardigd.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-73" title="page-7">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-74" title="page-7">
      Artikel 9
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-75" title="page-7">
      1. De lidstaten voorzien in een uitsluitend recht, hierna ‚distributierecht’ te noemen, om de in de onder de punten a) tot en met d) vermelde zaken, met inbegrip van kopieën ervan, door verkoop of anderszins ter beschikking van het publiek te stellen, ten behoeve van:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-76" title="page-7">
      a) uitvoerende kunstenaars, met betrekking tot de vastleggingen van hun uitvoeringen;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-77" title="page-7">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-78" title="page-7">
      Artikel 10
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-79" title="page-7">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-80" title="page-7">
      2. Onverminderd lid 1 kan elke lidstaat op de bescherming van uitvoerende kunstenaars, producenten van fonogrammen, omroeporganisaties en producenten van de eerste vastleggingen van films, dezelfde beperkingen stellen als op de auteursrechtelijke bescherming van werken van letterkunde en kunst.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-81" title="page-8">
      Dwanglicenties mogen evenwel slechts worden toegekend in zoverre deze met het Verdrag van Rome verenigbaar zijn.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-82" title="page-8">
      […]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">12.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Richtlijn (EU) 2019/790 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 inzake auteursrechten en naburige rechten in de digitale eengemaakte markt en tot wijziging van richtlijnen 96/9/EG en 2001/29/EG (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-8" href="#t-8">8</a>
</span>) voorziet, in de artikelen 18 tot en met 23 ervan, ten gunste van uitvoerende kunstenaars in:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">het beginsel van een passende en evenredige vergoeding wanneer zij hun uitsluitende rechten voor de exploitatie van hun beschermde materialen in licentie geven of overdragen,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">een transparantieverplichting van de partijen aan wie zij hun rechten hebben overgedragen of in licentie gegeven, met name wat betreft de wijzen van exploitatie, alle voortgebrachte inkomsten en de verschuldigde vergoeding,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">het recht om een aanvullende, passende en billijke vergoeding te vorderen wanneer de oorspronkelijk overeengekomen vergoeding onevenredig laag blijkt te zijn in vergelijking met alle relevante daaropvolgende inkomsten die voortvloeien uit de exploitatie van de uitvoeringen,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">een procedure voor alternatieve geschillenbeslechting met betrekking tot de transparantieverplichting en het recht op een aanvullende vergoeding,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">het recht om de licentie of overdracht van hun uitsluitende rechten te herroepen,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">het beginsel dat contractuele bepalingen die in strijd zijn met de in het tweede, het derde en het vierde streepje hierboven vermelde regels niet afdwingbaar zijn.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">13.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 26 van deze richtlijn luidt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-91" title="page-8">
      „1. Deze richtlijn is van toepassing op alle werken en andere materialen die op of na 7 juni 2021 door het nationale recht op het gebied van auteursrechten worden beschermd.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-92" title="page-8">
      2. Deze richtlijn is van toepassing onverminderd handelingen die verricht zijn en rechten die verkregen zijn vóór 7 juni 2021.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Belgisch recht</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">14.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In het Belgische recht vallen naburige rechten onder hoofdstuk 3 van titel 5 van boek XI van het Wetboek van economisch recht. De artikelen XI.203 en XI.205 van dit wetboek, in de ten tijde van de feiten van het hoofdgeding geldende versie (hierna: „Wetboek van economisch recht”), bepaalden met name het volgende:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-95" title="page-9">
      „Artikel XI.203
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-96" title="page-9">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-97" title="page-9">
      De in dit hoofdstuk erkende naburige rechten zijn roerende rechten die overgaan bij erfopvolging en vatbaar zijn voor gehele of gedeeltelijke overdracht, overeenkomstig de bepalingen van het Burgerlijk Wetboek. Ze kunnen onder meer worden vervreemd of in een gewone of uitsluitende licentie worden ondergebracht.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-98" title="page-9">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-99" title="page-9">
      Artikel XI.205
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-100" title="page-9">
      § 1. Alleen de uitvoerende kunstenaar heeft het recht om zijn prestatie te reproduceren of de reproductie ervan toe te staan, op welke wijze of in welke vorm ook, direct of indirect, tijdelijk of duurzaam, volledig of gedeeltelijk.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-101" title="page-9">
      Dat recht omvat onder meer het uitsluitende recht om de verhuring of de uitlening ervan toe te staan.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-102" title="page-9">
      Alleen hij heeft het recht om zijn prestatie volgens om het even welk procedé, met inbegrip van de beschikbaarstelling voor het publiek op zodanige wijze dat deze voor leden van het publiek op een door hen individueel gekozen plaats en tijd toegankelijk zijn, aan het publiek mede te delen.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-103" title="page-9">
      De rechten van de uitvoerende kunstenaar omvatten onder meer het uitsluitende distributierecht […].
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-104" title="page-9">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-105" title="page-9">
      § 3. Ten aanzien van de uitvoerende kunstenaar worden alle contracten schriftelijk bewezen.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-106" title="page-9">
      De contractuele bedingen met betrekking tot de rechten van de uitvoerende kunstenaar en de [exploitatiewijzen] ervan moeten restrictief worden geïnterpreteerd. De overdracht van het voorwerp waarin een vastlegging van de prestatie is geïncorporeerd, leidt niet tot het recht om de prestatie te exploiteren.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-107" title="page-9">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-108" title="page-10">
      § 4. Wanneer een uitvoerende kunstenaar een prestatie levert ter uitvoering van een arbeidsovereenkomst of een statuut, kunnen de vermogensrechten worden overgedragen aan de werkgever voor zover uitdrukkelijk in die overdracht van rechten is voorzien en voor zover de prestatie binnen het toepassingsgebied van de overeenkomst of het statuut valt.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-109" title="page-10">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-110" title="page-10">
      De strekking van die overdracht en de wijze waarop ze plaatsvindt, kunnen bij collectieve overeenkomst worden bepaald.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">15.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het koninklijk besluit van 1 juni 2021 houdende naburige rechten van het artistiek personeel van het Nationaal Orkest van België (hierna: „NOB”) (hierna: „litigieuze handeling”) regelt specifiek de naburige rechten van uitvoerende kunstenaars van het NOB. Artikel 2 van deze handeling luidt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-112" title="page-10">
      „De uitvoerende kunstenaar draagt de naburige rechten verbonden aan zijn prestaties in het kader van zijn opdracht in dienst van het [NOB] over aan het [NOB], overeenkomstig de bepalingen van dit besluit.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">16.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 3, §§ 1 en 2, van deze handeling bepaalt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-114" title="page-10">
      „§ 1. Krachtens artikel 2 worden de volgende naburige rechten overgedragen aan het [NOB] tegen de toelagen bepaald in de artikelen 4 en 6:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-115" title="page-10">
      a) Recht van mededeling aan het publiek:
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het recht om de prestaties van uitvoerende kunstenaars in het kader van hun opdracht in dienst van het [NOB] mee te delen aan het publiek, met het oog op de verspreiding en doorgifte van de klanken ervan via radiogolven, kabel, satelliet, internetplatformen, streaming of iedere andere gekende of tot op heden onbekende techniek;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het recht om de prestaties van uitvoerende kunstenaars in het kader van hun opdracht in dienst van het [NOB] mee te delen aan het publiek, met het oog op de verspreiding en doorgifte van de klanken en beelden ervan via radiogolven, kabel, satelliet, internetplatformen, streaming of iedere andere gekende of tot op heden onbekende techniek;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-118" title="page-10">
      b) Reproductie‑ en distributierecht:
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het recht om de prestaties van uitvoerende kunstenaars in het kader van hun opdracht in dienst van het [NOB] geheel of gedeeltelijk te reproduceren in een onbeperkt aantal exemplaren, op alle gekende of tot op heden onbekende fonografische, videografische of multimediadragers, met inbegrip van digitale dragers;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het recht om de dragers die de prestaties van uitvoerende kunstenaars reproduceren, te verspreiden en het recht om het downloaden ervan aan te bieden voor privédoeleinden op een dienst die toegankelijk is via een digitaal datatransmissienetwerk, met name het internet, en, in het algemeen, het recht om de dragers te exploiteren of te laten exploiteren, met inbegrip van verkoop en verhuring.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-121" title="page-11">
      § 2. De overeenkomstig artikel 2 en de eerste paragraaf van dit artikel overgedragen rechten, worden overgedragen voor de volledige duur van de naburige rechten en voor de hele wereld.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Feiten van het hoofdgeding, procedure en prejudiciële vragen</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">17.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Vóór de vaststelling van de litigieuze handeling werd over de exploitatie van de naburige rechten van de musici van het NOB per geval onderhandeld binnen een overlegcomité. Sinds 2016 is er in het kader van een overlegcomité tussen het NOB en de vakbondsvertegenwoordigers van de musici onderhandeld om tot een overeenkomst te komen over de vergoeding van de naburige rechten. Die onderhandelingen zijn zonder resultaat gebleven.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">18.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gezien deze mislukking hebben de bevoegde Belgische autoriteiten besloten om deze kwestie bij regelgeving te regelen. Het overleg met de vertegenwoordigers van deze musici over het ontwerp van de regelgevingshandeling is echter eveneens mislukt, wat heeft geleid tot het protocol van niet‑overeenstemming van 12 mei 2021.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">19.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Op 1 juni 2021 heeft de Belgische Staat de litigieuze handeling vastgesteld, die op 4 juni 2021 in werking is getreden.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">20.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij verzoekschrift, ingediend bij de Raad van State (België) op 26 juli 2021, hebben verzoekers in het hoofdgeding nietigverklaring van de litigieuze handeling gevorderd waarbij zij, in wezen, hebben aangevoerd dat de bepalingen van die handeling in strijd zijn met de artikelen 18 tot en met 23 van richtlijn 2019/790 en de artikelen XI.203 en XI.205 van het Wetboek van economisch recht.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">21.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In deze omstandigheden heeft de Raad van State de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-128" title="page-11">
      „1) Moeten de artikelen 18 tot en met 23 van [richtlijn 2019/790] aldus worden uitgelegd dat zij zich ertegen verzetten dat de naburige rechten van statutaire personeelsleden op prestaties die worden geleverd in het kader van de arbeidsverhouding, bij regelgeving worden overgedragen?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-129" title="page-12">
      2) Zo ja, moeten de begrippen ‚handelingen die verricht zijn’ en ‚rechten die verkregen zijn’ in artikel 26, lid 2, van richtlijn 2019/790 aldus worden uitgelegd dat zij onder meer zien op de overdracht van naburige rechten door middel van een regelgevingshandeling die is vastgesteld vóór 7 juni 2021?”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">22.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het verzoek om een prejudiciële beslissing is bij het Hof ingekomen op 15 september 2023. Verzoekers in het hoofdgeding, het NOB, de Belgische regering en de Europese Commissie hebben schriftelijke opmerkingen ingediend. Diezelfde partijen waren vertegenwoordigd ter terechtzitting van 20 juni 2024.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Analyse</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">23.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de onderhavige zaak stelt de verwijzende rechter het Hof twee vragen over de uitlegging van verschillende bepalingen van richtlijn 2019/790. Alvorens over te gaan tot de eigenlijke analyse van deze vragen, acht ik het noodzakelijk om een aantal inleidende opmerkingen te maken en voorstellen te doen met betrekking tot de formulering ervan.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Inleidende opmerkingen</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">24.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met zijn prejudiciële vragen wenst de verwijzende rechter van het Hof te vernemen hoe de bepalingen van richtlijn 2019/790 inzake naburige rechten van uitvoerende kunstenaars moeten worden uitgelegd, teneinde te beoordelen of de litigieuze handeling in overeenstemming is met deze bepalingen (eerste vraag), en, meer in het bijzonder, of deze richtlijn ratione temporis van toepassing is in het hoofdgeding (tweede vraag).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">25.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Volgens vaste rechtspraak moet het Hof evenwel uit alle door de nationale rechter verstrekte gegevens, met name uit de motivering van de verwijzingsbeslissing, de elementen van het Unierecht putten die, gelet op het voorwerp van het geschil, uitlegging behoeven. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-9" href="#t-9">9</a>
</span>) Ik ben van mening dat in het onderhavige geval de prejudiciële vragen moeten worden aangevuld.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">26.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De in richtlijn 2019/790 bedoelde bepalingen staan namelijk niet op zichzelf en kunnen moeilijk geïsoleerd worden uitgelegd. Het is juist dat deze richtlijn krachtens artikel 1, lid 2, ervan geen afbreuk doet aan en op generlei wijze van invloed is op de bestaande regels die met betrekking tot de naburige rechten van uitvoerende kunstenaars zijn vastgelegd in onder andere de richtlijnen 2001/29 en 2006/115, maar het zou niettemin juister zijn om te stellen dat deze regels „geënt” zijn op de relevante bepalingen van deze richtlijnen teneinde de doeltreffendheid ervan te vergroten. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-10" href="#t-10">10</a>
</span>) De in de prejudiciële vragen genoemde bepalingen van richtlijn 2019/790 moeten derhalve worden uitgelegd in samenhang met de bepalingen van de richtlijnen 2001/29 en 2006/115 die aan uitvoerende kunstenaars naburige rechten toekennen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">27.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bovendien blijkt uit het verzoek om een prejudiciële beslissing dat de tegen de litigieuze handeling aangevoerde middelen niet alleen betrekking hebben op de verenigbaarheid ervan met de bepalingen van richtlijn 2019/790, maar met name ook op de verenigbaarheid ervan met de artikelen XI.203 en XI.205 van het Wetboek van economisch recht. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-11" href="#t-11">11</a>
</span>) Voor zover laatstgenoemde bepalingen, wat uitvoerende kunstenaars betreft, de artikelen 2 en 3 van richtlijn 2001/29 en de artikelen 3 en 7 tot en met 9 van richtlijn 2006/115 in Belgisch recht omzetten, moeten zij zoveel mogelijk in overeenstemming met die richtlijnen worden uitgelegd. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-12" href="#t-12">12</a>
</span>) Bovendien is voor die richtlijnen, anders dan voor richtlijn 2019/790, niet de kwestie aan de orde of zij ratione temporis van toepassing zijn op het hoofdgeding. Bijgevolg lijkt mij opheldering over de juiste uitlegging van voornoemde bepalingen van Unierecht nuttig, ja zelfs wezenlijk, voor de beslechting van het bij de verwijzende rechter aanhangige geding, te meer daar deze vraag in het hoofdgeding niet aan de orde lijkt te zijn gesteld of besproken.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">28.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De tweede vraag maakt deel uit van de ruimere vraag of richtlijn 2019/790 in de weg staat aan een nationale regeling zoals de litigieuze handeling. Deze vraag kan dus worden geanalyseerd in het kader van de uitlegging van de bepalingen van deze richtlijn. Ik stel daarom voor deze analyse te voegen bij de analyse van de eerste vraag.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">29.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bijgevolg stel ik voor om ervan uit te gaan dat de verwijzende rechter met zijn twee vragen in essentie vraagt of artikel 2, onder b), en artikel 3, lid 2, onder a), van richtlijn 2001/29, artikel 3, lid 1, onder a), artikel 7, lid 1, artikel 8, lid 1, en artikel 9, lid 1, onder a), van richtlijn 2006/115, en de artikelen 18 tot en met 23 van richtlijn 2019/790 aldus moeten worden uitgelegd dat zij zich verzetten tegen de overdracht bij regelgeving, ten gunste van de werkgever, van de naburige rechten van uitvoerende kunstenaars met een statutaire aanstelling, voor prestaties die in het kader van de arbeidsverhouding worden geleverd.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Beantwoording van de prejudiciële vragen, zoals geherformuleerd</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">30.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij de litigieuze handeling, die is vastgesteld zonder instemming van de musici van het NOB en ondanks hun verzet, hebben de Belgische autoriteiten eenzijdig, bij regelgeving, voorgeschreven dat alle bestaande en toekomstige naburige rechten van die musici tegen een vaste vergoeding aan het NOB worden overgedragen. Deze handeling komt dus neer op een verplichte overdracht van deze rechten aan de instelling die ze economisch wil exploiteren. Bovendien werd aan deze overdracht terugwerkende kracht verleend ten aanzien van de musici die reeds lid waren van het NOB toen de genoemde handeling werd vastgesteld, dat wil zeggen nadat zij in dienst van dit orkest waren getreden. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-13" href="#t-13">13</a>
</span>) De handeling is afkomstig van de federale regering, waarvan ook het NOB afhankelijk is. Bijgevolg heeft de regering als het ware ten eigen voordele tot de betrokken overdracht besloten.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">31.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De vraag is dus of de relevante bepalingen van de richtlijnen 2001/29, 2006/115 en 2019/790 in de weg staan aan een dergelijke verplichte overdracht. Ik wijs er nu reeds op dat het antwoord mijns inziens bevestigend luidt, om de hierna uiteengezette redenen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Richtlijnen 2001/29 en 2006/115</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">32.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 2, onder b), en artikel 3, lid 2, onder a), van richtlijn 2001/29 alsmede artikel 3, lid 1, onder a), artikel 7, lid 1, artikel 8, lid 1, en artikel 9, lid 1, onder a), van richtlijn 2006/115 verlenen uitvoerende kunstenaars het uitsluitende recht om de exploitatie van hun uitvoeringen in de vorm van vastlegging, reproductie, verspreiding (met inbegrip van verhuur en uitlening) en mededeling aan het publiek, met inbegrip van beschikbaarstelling voor het publiek, toe te staan of te verbieden.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">33.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Volgens vaste rechtspraak vormt het uitsluitende recht om toe te staan of te verbieden een preventief recht, in die zin dat voor elke exploitatiehandeling van aldus beschermd materiaal de voorafgaande toestemming van de houder van het betrokken recht vereist is. Bijgevolg moet elk gebruik van dit materiaal door een derde zonder een dergelijke voorafgaande toestemming als een inbreuk op deze rechten worden beschouwd. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-14" href="#t-14">14</a>
</span>) Bovendien beperkt deze bescherming zich niet tot het genot van deze uitsluitende rechten, maar strekt zij zich ook uit tot de uitoefening van deze rechten. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-15" href="#t-15">15</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">34.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Hieruit volgt dat de relevante bepalingen van de richtlijnen 2001/29 en 2006/115 uitvoerende kunstenaars het recht verlenen om zich daadwerkelijk en doeltreffend te verzetten tegen de exploitatie van hun uitvoeringen zonder hun toestemming. Dit recht kan dus niet worden omgezet in een enkel recht op vergoeding door middel van een verplichte overdracht zoals die waarin de litigieuze handeling voorziet.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">35.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dat de musici van het NOB tewerkgesteld zijn als overheidsfunctionarissen, doet hier niet ter zake. Door zonder nadere precisering gebruik te maken van het begrip „uitvoerende kunstenaars”, dat in de gehele Unie uniform moet worden uitgelegd, heeft de Uniewetgever de toepasselijkheid van de bepalingen van de richtlijnen 2001/29 en 2006/115 namelijk niet afhankelijk gesteld van enige voorwaarde met betrekking tot de arbeidsrelatie van de betrokkenen. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-16" href="#t-16">16</a>
</span>) Dat deze bepalingen van toepassing zijn op uitvoerende kunstenaars in loondienst, met inbegrip van die met de status van overheidsfunctionaris, staat mijns inziens dan ook buiten kijf.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">36.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De richtlijnen 2001/29 en 2006/115 voorzien in uitzonderingen op en beperkingen van de uitsluitende rechten van uitvoerende kunstenaars. Zo bevat artikel 5, leden 2 en 3, van richtlijn 2001/29 een uitputtende lijst van uitzonderingen op de krachtens deze richtlijn beschermde rechten die de lidstaten in hun wetgeving mogen opnemen. Evenzo bevat artikel 10 van richtlijn 2006/115 een korte lijst van mogelijke uitzonderingen op de krachtens die richtlijn beschermde rechten, waaraan soortgelijke uitzonderingen kunnen worden toegevoegd als die waarin het interne recht van elke lidstaat met betrekking tot het auteursrecht voorziet. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-17" href="#t-17">17</a>
</span>) Bovendien worden de rechten van uitvoerende kunstenaars op uitzending en mededeling aan het publiek in bepaalde situaties beperkt krachtens artikel 8, leden 1 en 2, van deze richtlijn. Met name voornoemd lid 2 voert een dwanglicentie in voor uitzending en mededeling aan het publiek in het geval van uitvoeringen die zijn opgenomen op een voor handelsdoeleinden uitgegeven fonogram, in ruil voor een billijke vergoeding voor de rechthebbenden.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">37.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Deze uitzonderingen en beperkingen laten evenwel niet toe dat het geheel van uitsluitende rechten van een categorie of groep uitvoerende kunstenaars door middel van een verplichte overdracht wordt omgezet in een recht op vergoeding.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">38.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 10, lid 2, tweede alinea, van richtlijn 2006/115 bepaalt overigens uitdrukkelijk dat dwanglicenties slechts mogen worden toegekend in zoverre deze verenigbaar zijn met het Verdrag van Rome. Ook al is deze bepaling opgenomen in richtlijn 2006/115, zij is niet alleen van toepassing op de uitsluitende rechten die door die richtlijn worden beschermd, maar ook „op de bescherming van uitvoerende kunstenaars” in het algemeen, dat wil zeggen ook op de in richtlijn 2001/29 vastgelegde rechten.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">39.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het Verdrag van Rome, waarnaar bovengenoemde bepaling van richtlijn 2006/115 verwijst, omschrijft duidelijk de aard van de rechten die de partijen bij dit verdrag aan uitvoerende kunstenaars moeten toekennen. Artikel 7, lid 1, van dit verdrag, dat de vereiste minimumbescherming vaststelt, bepaalt dat deze bescherming het mogelijk moet maken de exploitatie zonder toestemming van deze uitvoerende kunstenaars van hun uitvoeringen in de vorm van uitzending of mededeling aan het publiek, eerste vastlegging en reproductie „te voorkomen”. Het gaat dus om de uitsluitende en preventieve rechten van uitvoerende kunstenaars, die hun toestemming moeten kunnen geven of weigeren voor elke exploitatie van hun uitvoeringen in een van de bovengenoemde vormen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">40.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het Verdrag van Rome beperkt de draagwijdte van dit beginsel van voorafgaande toestemming van uitvoerende kunstenaars slechts in een gering aantal situaties, die worden genoemd in de artikelen 12, 15 en 19 van dit verdrag en die zijn overgenomen in respectievelijk artikel 8, lid 2, artikel 10 en artikel 3, lid 6, van richtlijn 2006/115. Geen van deze bepalingen maakt het echter mogelijk om een verplichte overdracht van algemene aard, zoals die welke in de litigieuze handeling is opgenomen, voor te schrijven. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-18" href="#t-18">18</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">41.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met betrekking tot collectieve uitvoeringen, dat wil zeggen uitvoeringen door meerdere uitvoerende kunstenaars, biedt artikel 8 van het Verdrag van Rome de partijen bij dat verdrag de mogelijkheid om te bepalen op welke wijze deze uitvoerende kunstenaars worden vertegenwoordigd met het oog op de uitoefening van hun rechten. Bijgevolg kunnen regelingen worden getroffen om groepen van uitvoerende kunstenaars in staat te stellen daadwerkelijk toestemming te verlenen voor de exploitatie van hun uitvoeringen. Uit de voorbereidende werkzaamheden voor het Verdrag van Rome blijkt daarentegen dat deze bepaling geen betrekking heeft op de voorwaarden voor de uitoefening van de rechten van uitvoerende kunstenaars, maar enkel op de wijze waarop zij worden vertegenwoordigd, juist om te voorkomen dat zij zo wordt uitgelegd dat zij de invoering van een dwanglicentie voor collectieve uitvoeringen mogelijk maakt. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-19" href="#t-19">19</a>
</span>) Het toestemmingsbeginsel blijft hier dus in volle omvang van toepassing.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">42.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het WPPT heeft, met kleine aanpassingen, de bepalingen van het Verdrag van Rome betreffende de uitsluitende rechten van uitvoerende kunstenaars overgenomen. Deze rechten worden hierin omschreven als het „uitsluitend recht om […] toestemming te geven”. De artikelen 8, 9 en 10 WPPT vullen dit verdrag aan met nieuwe rechten, namelijk respectievelijk het verspreidingsrecht, het recht van verhuur en het recht om hun uitvoering ter beschikking te stellen van het publiek.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">43.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Hieruit volgt mijns inziens dat de in punt 32 van deze conclusie aangehaalde bepalingen van de richtlijnen 2001/29 en 2006/115, gelezen in het licht van de relevante bepalingen van het Verdrag van Rome en het WPPT, zich verzetten tegen een algemene overdracht van de naburige rechten van een groep uitvoerende kunstenaars bij regelgeving zonder hun voorafgaande toestemming.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">44.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het is zeker juist dat het Hof in uitzonderlijke situaties heeft aanvaard dat de nationale wetgeving kan voorzien in een vermoeden van impliciete toestemming van de houders van auteursrechten of naburige rechten. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-20" href="#t-20">20</a>
</span>) Deze rechtspraak is mijns inziens echter niet van toepassing op de onderhavige zaak.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">45.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de eerste plaats heeft het Hof een dergelijke impliciete toestemming namelijk enkel overwogen in situaties van minder belangrijk gebruik. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-21" href="#t-21">21</a>
</span>) Ik betwijfel of dit als zodanig kan worden toegepast op een algemene overdracht van de naburige rechten van een groep uitvoerende kunstenaars. Bovendien heeft het Hof benadrukt dat de voorwaarden waaronder impliciete toestemming kan worden verondersteld te zijn gegeven, strikt moeten worden gedefinieerd om de omvang van het beginsel van voorafgaande toestemming op zich niet in te perken. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-22" href="#t-22">22</a>
</span>) In het geval van de uitvoerende kunstenaars die worden geraakt door de litigieuze handeling, is het beginsel van voorafgaande toestemming evenwel juist volledig tenietgedaan.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">46.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de tweede plaats heeft het Hof benadrukt dat de betrokken rechthebbende in staat moet zijn om zich te verzetten tegen het voorgenomen gebruik van het beschermde materiaal in kwestie. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-23" href="#t-23">23</a>
</span>) In het hoofdgeding staat vast dat de musici van het NOB niet hebben ingestemd met de voorwaarden van de overdracht van hun rechten en bezwaar hebben gemaakt tegen de litigieuze handeling. Bijgevolg kan er geen sprake zijn van een vermoeden van toestemming. Voor zover de litigieuze handeling betrekking heeft op musici die reeds in dienst zijn, is het bestaan van een impliciete toestemming voor de overdracht van hun rechten aan het NOB bovendien louter hypothetisch. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-24" href="#t-24">24</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">47.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Tot slot heeft het Hof, in de derde plaats, tevens benadrukt dat het nastreven van een cultureel doel of belang geen rechtvaardiging kan vormen voor een niet door de Uniewetgever bepaalde afwijking van de bescherming die wordt geboden door de Unierechtelijke handelingen op het gebied van het auteursrecht en de naburige rechten. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-25" href="#t-25">25</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">48.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Voor alle duidelijkheid wijs ik erop dat het Unierecht mijns inziens niet in de weg staat aan de overdracht van de naburige rechten van uitvoerende kunstenaars aan hun werkgever, zoals bepaald in artikel XI.205, § 4, van het Wetboek van economisch recht, en zich evenmin ertegen verzet dat in het geval van uitvoerende kunstenaars die zijn tewerkgesteld als overheidsfunctionarissen een dergelijke overdracht bij regelgeving plaatsvindt. De vaststelling en de inhoud van een dergelijke regelgevingshandeling zijn evenwel onderworpen aan de voorafgaande toestemming van deze uitvoerende kunstenaars of hun naar behoren gemachtigde vertegenwoordigers.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">49.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bijgevolg geef ik in overweging om op de prejudiciële vragen met betrekking tot de richtlijnen 2001/29 en 2006/115 te antwoorden dat artikel 2, onder b), en artikel 3, lid 2, onder a), van richtlijn 2001/29 alsmede artikel 3, lid 1, onder a), artikel 7, lid 1, artikel 8, lid 1, en artikel 9, lid 1, onder a), van richtlijn 2006/115 aldus moeten worden uitgelegd dat zij zich verzetten tegen de overdracht bij regelgeving, ten gunste van de werkgever, van de naburige rechten van uitvoerende kunstenaars met een statutaire aanstelling, voor prestaties die in het kader van de arbeidsverhouding worden geleverd, wanneer deze uitvoerende kunstenaars of hun naar behoren gemachtigde vertegenwoordigers niet vooraf hebben ingestemd met de vaststelling en de inhoud van de betrokken regelgevingshandeling.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Richtlijn 2019/790</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">50.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met betrekking tot richtlijn 2019/790 blijkt uit het verzoek om een prejudiciële beslissing dat de verwijzende rechter het Hof vraagt naar de toepasselijkheid van deze richtlijn in het geval van de overdracht bij regelgeving van de naburige rechten van uitvoerende kunstenaars die zijn tewerkgesteld als overheidsfunctionarissen en naar de toepasselijkheid van deze richtlijn ratione temporis, gelet op de datum van vaststelling van de litigieuze handeling. Ik zal mij derhalve op deze twee aspecten concentreren. De beoordeling van de materiële overeenstemming van de nationale regeling met de relevante bepalingen van deze richtlijn valt hoe dan ook onder de bevoegdheid van de nationale rechter.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Toepasselijkheid ratione temporis van richtlijn 2019/790</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">51.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ter herinnering: richtlijn 2019/790 is krachtens artikel 26 van toepassing op alle werken en andere materialen die op of na 7 juni 2021 door het nationale recht op het gebied van auteursrechten worden beschermd. In lid 2 van dit artikel wordt gepreciseerd dat deze richtlijn van toepassing is onverminderd handelingen die verricht zijn en rechten die verkregen zijn vóór bovengenoemde datum. Derhalve rijst de vraag in hoeverre deze richtlijn van toepassing is op de litigieuze handeling, die op 4 juni 2021 in werking is getreden.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">52.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Om te beginnen merk ik op dat het voorbehoud van artikel 26, lid 2, van richtlijn 2019/790 alleen geldt voor handelingen en rechten die in overeenstemming met de wet zijn verricht respectievelijk verkregen. Indien de nationale rechter na het antwoord van het Hof op de prejudiciële vragen beslist om de litigieuze handeling ongeldig te verklaren, komt de kwestie van de toepasselijkheid ratione temporis van die richtlijn te vervallen, aangezien elke eventuele nieuwe handeling waarbij de rechten van de musici van het NOB worden overgedragen, na 7 juni 2021 zal zijn vastgesteld.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">53.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Niettegenstaande het voorgaande acht ik het noodzakelijk om de volgende opmerkingen te maken over deze toepasselijkheid ratione temporis.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">54.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met betrekking tot de bepalingen van artikel 10 van richtlijn 2001/29, dat in wezen dezelfde bewoordingen heeft als artikel 26 van richtlijn 2019/790, heeft het Hof reeds geoordeeld dat zij tot doel hebben te voorkomen dat richtlijn 2001/29 met terugwerkende kracht wordt toegepast en dat zij aldus moeten worden uitgelegd dat deze richtlijn exploitatiehandelingen betreffende uitsluitende rechten die vóór de datum van haar toepasselijkheid zijn verricht, niet raakt. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-26" href="#t-26">26</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">55.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Deze rechtspraak geeft echter geen expliciet antwoord op de vraag hoe de notie „rechten die verkregen zijn”, die ook is vervat in artikel 26, lid 2, van richtlijn 2019/790, moet worden uitgelegd. Naar mijn mening mag dat begrip niet te ruim worden uitgelegd, teneinde geen afbreuk te doen aan het nuttig effect van die richtlijn.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">56.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De overdracht van uitsluitende rechten kan namelijk een zeer ruime draagwijdte in de tijd hebben. Zo voorziet de litigieuze handeling in de overdracht aan het NOB van alle daarin opgesomde naburige rechten van de musici van dat orkest, zowel van degenen die thans in dienst zijn als van degenen die in de toekomst in dienst zullen worden genomen, ook voor toekomstige uitvoeringen, en dit voor de gehele duur van die rechten. Zouden al deze rechten als „verkregen” in de zin van artikel 26, lid 2, van richtlijn 2019/790 worden beschouwd, dan zou dit tot gevolg hebben dat de overdracht van de naburige rechten van de musici van het NOB definitief wordt onttrokken aan de vereisten van deze richtlijn, die aldus haar effect zou verliezen ten aanzien van deze groep uitvoerende kunstenaars.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">57.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bijgevolg moet artikel 26, lid 2, van richtlijn 2019/790 mijns inziens aldus worden uitgelegd dat het alleen betrekking heeft op rechten die reeds bestonden op de in dat lid vermelde datum, dat wil zeggen rechten waarvan het ontstaansfeit vóór die datum ligt. In het geval van naburige rechten van uitvoerende kunstenaars is het ontstaansfeit in beginsel de uitvoering. Immers, ook al kan de overdracht van uitsluitende rechten betrekking hebben op toekomstige rechten, deze kunnen moeilijk als „verkregen” door de cessionaris worden beschouwd, aangezien het niet zeker is dat het ontstaansfeit zal plaatsvinden.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">58.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bovendien, en los van de abstracte uitlegging van artikel 26 van richtlijn 2019/790, moet worden vastgesteld dat in de omstandigheden van de onderhavige zaak de litigieuze handeling, als regelgevingshandeling, een tweeledig karakter heeft. Enerzijds vormt zij de handeling waarbij de naburige rechten worden overgedragen van de musici die op het tijdstip van de vaststelling ervan in dienst waren van het NOB. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-27" href="#t-27">27</a>
</span>) Anderzijds regelt zij op abstracte wijze de situatie van elke – huidige of toekomstige – musicus van dit orkest. Als zodanig maakt deze handeling deel uit van de Belgische nationale wetgeving die het Koninkrijk België sinds 7 juni 2021 in overeenstemming met richtlijn 2019/790 moet brengen. Deze verplichting rust op de Belgische Staat, ongeacht de rol – als wetgever of als werkgever – waarin hij optreedt. Deze lidstaat kan zich namelijk niet beroepen op „verkregen rechten” om afbreuk te doen aan de nuttige werking van deze richtlijn.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">59.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Op grond van deze overwegingen kom ik tot de conclusie dat de artikelen 18 tot en met 23 van richtlijn 2019/790 van toepassing zijn op de litigieuze handeling vanaf 7 juni 2021, behoudens exploitatiehandelingen die verricht zijn en bestaande rechten die door het NOB verkregen zijn vóór die datum. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-28" href="#t-28">28</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Toepasselijkheid ratione personae van richtlijn 2019/790</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">60.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De verwijzende rechter betwijfelt of de artikelen 18 tot en met 23 van richtlijn 2019/790 van toepassing zijn op de overdracht van naburige rechten van uitvoerende kunstenaars in het kader van een arbeidsverhouding, in het bijzonder een baan als overheidsfunctionaris. Deze twijfel wordt gevoed door de standpunten van de Belgische Staat en het NOB, welke standpunten door deze partijen in hun opmerkingen in de onderhavige procedure in wezen worden gehandhaafd. Zij stellen dat deze bepalingen, gelet op de bewoordingen ervan en in het licht van de relevante overwegingen van deze richtlijn, enkel van toepassing zijn op rechthebbenden die met betrekking tot hun rechten licentieovereenkomsten of overdrachtsovereenkomsten hebben gesloten.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">61.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zoals volgt uit de analyse van de relevante bepalingen van de richtlijnen 2001/29 en 2006/115 moeten uitvoerende kunstenaars, behalve in een beperkt aantal gevallen, toestemming geven voor elke exploitatie van hun naburige rechten. Wanneer deze toestemming wordt gegeven in ruil voor een vergoeding, is er sprake van een soort „exploitatieovereenkomst” voor deze rechten in de algemene zin van het woord, die in de nationale rechtsstelsels verschillende vormen en benamingen kan hebben. Dit sluit arbeidsrelaties niet uit, waarbij er ook sprake kan zijn van een overeenkomst voor de overdracht van naburige rechten tussen de in dienst zijnde uitvoerende kunstenaar en zijn werkgever, afzonderlijk of opgenomen in de arbeidsovereenkomst.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">62.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Richtlijn 2019/790 gaat uit van deze situatie en in deze ruime en algemene zin wordt het begrip „overeenkomst” daarin gebruikt. Bovendien omschrijven de artikelen 18, 19 en 22 van die richtlijn hun werkingssfeer door te verwijzen naar de verlening van een licentie of de overdracht van uitsluitende rechten. Het begrip „overeenkomst” in de zin van deze bepalingen moet derhalve worden opgevat als een verwijzing naar elke verlening van een exploitatielicentie of overdracht van uitsluitende rechten.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">63.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bijgevolg moeten de artikelen 18 tot en met 23 van richtlijn 2019/790 worden geacht niet alleen van toepassing te zijn wanneer er sprake is van een overeenkomst voor de exploitatie van uitsluitende rechten in strikte zin, maar telkens wanneer een uitvoerende kunstenaar toestemming geeft voor de exploitatie van zijn naburige rechten in ruil voor een vergoeding.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">64.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij een andersluidende uitlegging zou richtlijn 2019/790 een aanzienlijk deel van haar doeltreffendheid worden ontnomen. Uitvoerende kunstenaars, zoals theateracteurs of orkestmusici, bevinden zich immers vaak in een arbeidsverhouding. Ook al bestaat hun werk voornamelijk uit het geven van live‑uitvoeringen, hun werkgever kan ook erin geïnteresseerd zijn hun uitvoeringen op andere manieren te exploiteren. Deze uitvoerende kunstenaars uitsluiten van de bepalingen van deze richtlijn zou de werkingssfeer en bijgevolg de nuttige werking ervan ernstig beperken.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">65.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De slotsom in punt 63 van deze conclusie vindt steun in overweging 72 van richtlijn 2019/790, volgens welke natuurlijke personen de bescherming nodig hebben waarin deze richtlijn voorziet „om ten volle te kunnen gebruikmaken van de rechten die krachtens het Unierecht zijn geharmoniseerd”. Aangezien deze krachtens het Unierecht geharmoniseerde rechten, met name de naburige rechten van uitvoerende kunstenaars, onafhankelijk van de arbeidsrechtelijke situatie van de houders ervan bestaan, moet hetzelfde gelden voor de toepasselijkheid van deze richtlijn. In deze overweging worden weliswaar ook situaties genoemd waarin deze behoefte aan bescherming niet bestaat, met name bepaalde arbeidsverhoudingen, maar deze situaties hebben geen betrekking op de exploitatie van het beschermde materiaal, maar enkel op het eindgebruik ervan. Dat is in casu niet het geval.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">66.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Deze slotsom geldt ook voor tewerkstelling in de publieke sector, met inbegrip van tewerkstelling die niet wordt geregeld door een arbeidsovereenkomst, maar door een statuut. Ook in deze situaties moet de uitvoerende kunstenaar namelijk toestemming geven voor de exploitatie van zijn naburige rechten door de werkgever. Hun relatie is dus inhoudelijk vergelijkbaar met elke andere contractuele relatie tussen een houder van uitsluitende rechten en een licentiehouder of cessionaris van die rechten. Richtlijn 2019/790 is daarom in het onderhavige geval van toepassing.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">67.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De argumenten die het NOB en het Koninkrijk België in dit verband hebben aangevoerd en die zijn gebaseerd op de specifieke aard van banen bij de overheid, inclusief die in de Europese Unie, zijns mijns inziens onjuist. In de eerste plaats is de overdracht van eventuele auteursrechten op materialen waarvan het zeer twijfelachtig is dat zij werken in de zin van het auteursrecht vormen, aan de overheid die de eindgebruiker is en deze niet exploiteert, althans niet in economische zin, niet vergelijkbaar met de overdracht van naburige rechten op artistieke uitvoeringen die plaatsvindt juist met het oog op de commerciële exploitatie ervan. In de tweede plaats kan een overheidsfunctionaris, wanneer hij in dienst treedt bij een overheid, met volledige kennis van de geldende regels toestemming geven voor de overdracht van zijn eventuele rechten, door zijn aanstellingsdocument te ondertekenen. De litigieuze handeling is daarentegen van toepassing op musici die reeds in dienst zijn en zij staat hun niet toe om hun toestemming voor de voorgenomen overdracht te geven of te weigeren, terwijl deze toestemming in het verleden wel aan hen werd gevraagd. In de derde plaats brengt de overdracht van rechten aan een overheid in het kader van de dienst geen extra vergoeding met zich mee en leidt zij dus niet tot de toepassing van richtlijn 2019/790, anders dan de overdracht waarin de litigieuze handeling voorziet. Ten slotte gaat het hier niet om de beloning van overheidsfunctionarissen, maar om de overdracht tegen vergoeding van de naburige rechten van uitvoerende kunstenaars, een kwestie waarvoor de Unie ongetwijfeld bevoegd is.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Antwoord op de prejudiciële vragen</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">68.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De artikelen 18 tot en met 23 van richtlijn 2019/790 zijn dus in beginsel van toepassing op een regeling als de litigieuze handeling, zodat deze in overeenstemming moet zijn met die bepalingen. De beoordeling van die overeenstemming vereist de uitlegging van het nationale recht en feitelijke bevindingen en valt daarom onder de bevoegdheid van de verwijzende rechter.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">69.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Tot slot vestig ik nogmaals de aandacht op artikel 1, lid 2, van richtlijn 2019/790, volgens hetwelk deze richtlijn geen afbreuk doet aan en op generlei wijze van invloed is op de bestaande regels, met name de richtlijnen 2001/29 en 2006/115. Hieruit volgt met name dat de naleving van de bepalingen van eerstgenoemde richtlijn, met inbegrip van de artikelen 18 tot en met 23 ervan, niet in de plaats komt van de verplichting om de regels van deze twee andere richtlijnen na te leven, en met name het beginsel van voorafgaande toestemming voor elke exploitatie van beschermde materialen. Een eenzijdige handeling die zonder een dergelijke toestemming wordt vastgesteld, zelfs als die artikelen in acht worden genomen, kan niet worden aangemerkt als in overeenstemming met de auteursrechtwetgeving van de Unie als geheel.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">70.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ik geef daarom in overweging om de prejudiciële vraag, wat richtlijn 2019/790 betreft, in die zin te beantwoorden dat de artikelen 18 tot en met 23 ervan aldus moeten worden uitgelegd dat zij, behoudens exploitatiehandelingen die verricht zijn en rechten die verkregen zijn vóór 7 juni 2021, van toepassing zijn op de overdracht bij regelgeving, ten gunste van de werkgever, van de naburige rechten van uitvoerende kunstenaars met een statutaire aanstelling, voor prestaties die in het kader van de arbeidsverhouding worden geleverd, zodat deze regelgevingshandeling in overeenstemming moet zijn met deze bepalingen. Deze handeling moet tevens in overeenstemming zijn met de vereisten van de richtlijnen 2001/29 en 2006/115, in het bijzonder met het vereiste van voorafgaande toestemming voor de overdracht van naburige rechten.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Conclusie</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">71.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gelet op al het voorgaande geef ik het Hof in overweging om de prejudiciële vragen van de Raad van State te beantwoorden als volgt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-189" title="page-23">
      „Artikel 2, onder b), en artikel 3, lid 2, onder a), van richtlijn 2001/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei 2001 betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij alsmede artikel 3, lid 1, onder a), artikel 7, lid 1, artikel 8, lid 1, en artikel 9, lid 1, onder a), van richtlijn 2006/115/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 betreffende het verhuurrecht, het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied van intellectuele eigendom
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-190" title="page-23">
      moeten aldus worden uitgelegd dat
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-191" title="page-23">
      zij zich verzetten tegen de overdracht bij regelgeving, ten gunste van de werkgever, van de naburige rechten van uitvoerende kunstenaars met een statutaire aanstelling, voor prestaties die in het kader van de arbeidsverhouding worden geleverd, wanneer deze uitvoerende kunstenaars of hun naar behoren gemachtigde vertegenwoordigers niet vooraf hebben ingestemd met de vaststelling en de inhoud van de betrokken regelgevingshandeling.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-192" title="page-23">
      De artikelen 18 tot en met 23 van richtlijn (EU) 2019/790 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 inzake auteursrechten en naburige rechten in de digitale eengemaakte markt en tot wijziging van richtlijnen 96/9/EG en 2001/29/EG
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-193" title="page-23">
      moeten aldus worden uitgelegd dat
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-194" title="page-24">
      zij, behoudens exploitatiehandelingen die verricht zijn en rechten die verkregen zijn vóór 7 juni 2021, van toepassing zijn op de overdracht bij regelgeving, ten gunste van de werkgever, van de naburige rechten van uitvoerende kunstenaars met een statutaire aanstelling, voor prestaties die in het kader van de arbeidsverhouding worden geleverd, zodat deze regelgevingshandeling in overeenstemming moet zijn met deze bepalingen. Deze handeling moet tevens in overeenstemming zijn met de bepalingen van de richtlijnen 2001/29 en 2006/115, in het bijzonder met het vereiste van voorafgaande toestemming voor de overdracht van naburige rechten.”
    </p>
    <div/>
  <hr class="note"/>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-1" href="#c-1">1</a>
</span>) Oorspronkelijke taal: Frans.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-2" href="#c-2">2</a>
</span>) Meer specifiek zijn dit „vermogensrechten”. Morele rechten vallen niet onder het Unierecht en worden daarom niet besproken in deze conclusie.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-3" href="#c-3">3</a>
</span>) De bescherming van producenten van fonogrammen en omroeporganisaties, die ook is vastgelegd in het Verdrag van Rome, valt buiten het bestek van deze zaak.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-4" href="#c-4">4</a>
</span>) Zie in die zin arrest van 8 september 2020, Recorded Artists Actors Performers (C‑265/19, EU:C:2020:677, punten 50 en 51).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-5" href="#c-5">5</a>
</span>) PB 2000, L 89, blz. 6.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-6" href="#c-6">6</a>
</span>) PB 2001, L 167, blz. 10.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-7" href="#c-7">7</a>
</span>) PB 2006, L 376, blz. 28.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-8" href="#c-8">8</a>
</span>) PB 2019, L 130, blz. 92.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-9" href="#c-9">9</a>
</span>) Zie laatstelijk arrest van 9 maart 2023, Registrų centras (C‑354/21, EU:C:2023:184, punt 35).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-10" href="#c-10">10</a>
</span>) Zie overweging 72 van richtlijn 2019/790.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-11" href="#c-11">11</a>
</span>) En, zoals ik het verzoek om een prejudiciële beslissing begrijp, acht de verwijzende rechter die grief ontvankelijk.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-12" href="#c-12">12</a>
</span>) Zie in die zin met name arrest van 14 november 2019, Spedidam (C‑484/18, EU:C:2019:970, punt 30). Voor de duidelijkheid merk ik op dat richtlijn 2019/790 nog niet in Belgisch recht was omgezet toen de litigieuze handeling werd vastgesteld.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-13" href="#c-13">13</a>
</span>) Het begrip „dienst” lijkt hier op zijn plaats, aangezien de musici van het NOB in de regel tewerkgesteld zijn als overheidsfunctionarissen.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-14" href="#c-14">14</a>
</span>) Zie wat betreft de naburige rechten van uitvoerende kunstenaars met name arrest van 14 november 2019, Spedidam (C‑484/18, EU:C:2019:970, punt 38 en aldaar aangehaalde rechtspraak).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-15" href="#c-15">15</a>
</span>) Arrest van 14 november 2019, Spedidam (C‑484/18, EU:C:2019:970, punt 37).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-16" href="#c-16">16</a>
</span>) Zie naar analogie arrest van 8 september 2020, Recorded Artists Actors Performers (C‑265/19, EU:C:2020:677, punten 48 en 61).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-17" href="#c-17">17</a>
</span>) Deze uitzonderingen kunnen geen andere zijn dan die welke zijn opgesomd in artikel 5 van richtlijn 2001/29. Dat deze regeling verwarrend is, is te wijten aan het feit dat artikel 10 van richtlijn 2006/115 een letterlijke weergave is van artikel 10 van richtlijn 92/100/EEG van de Raad van 19 november 1992 betreffende het verhuurrecht, het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied van intellectuele eigendom (PB 1992, L 346, blz. 61), die dateert van vóór richtlijn 2001/29 en waarvan richtlijn 2006/115 een codificatie is.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-18" href="#c-18">18</a>
</span>) Alleen artikel 12 van het Verdrag van Rome voorziet in een soort dwanglicentie voor situaties waarin een voor handelsdoeleinden openbaar gemaakt fonogram wordt gebruikt voor uitzending of mededeling aan het publiek, in welk geval de betrokken uitvoerende kunstenaars slechts recht hebben op een redelijke vergoeding. Artikel 15 van dit verdrag voorziet in klassieke uitzonderingen op de uitsluitende rechten van uitvoerende kunstenaars, terwijl artikel 3, lid 6, van richtlijn 2006/115, in de context van de door artikel 19 van genoemd verdrag geboden mogelijkheid, de lidstaten toestaat te voorzien in een vermoeden van toestemming van uitvoerende kunstenaars voor onder deze richtlijn vallende handelingen wanneer zij hebben ingestemd met de opname van hun uitvoeringen in een cinematografisch of audiovisueel werk.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-19" href="#c-19">19</a>
</span>) Zie Ficsor, M., Guide des traités sur le droit d’auteur et les droits connexes administrés par l’OMPI, WIPO, Genève, 2003, blz. 153.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-20" href="#c-20">20</a>
</span>) Zie arresten van 16 november 2016, Soulier en Doke (C‑301/15, EU:C:2016:878, punt 35), en 14 november 2019, Spedidam (C‑484/18, EU:C:2019:970, punt 40).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-21" href="#c-21">21</a>
</span>) Te weten de reproductie en digitale mededeling aan het publiek van in de handel niet verkrijgbare boeken en de exploitatie van uitvoeringen in vroege audiovisuele werken.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-22" href="#c-22">22</a>
</span>) Arrest van 14 november 2019, Spedidam (C‑484/18, EU:C:2019:970, punt 40).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-23" href="#c-23">23</a>
</span>) Zie arresten van 16 november 2016, Soulier en Doke (C‑301/15, EU:C:2016:878, punt 38), en 14 november 2019, Spedidam (C‑484/18, EU:C:2019:970, punt 43).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-24" href="#c-24">24</a>
</span>) Zie in die zin arrest van 16 november 2016, Soulier en Doke (C‑301/15, EU:C:2016:878, punt 39).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-25" href="#c-25">25</a>
</span>) Zie in die zin arrest van 16 november 2016, Soulier en Doke (C‑301/15, EU:C:2016:878, punt 45).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-26" href="#c-26">26</a>
</span>) Arrest van 27 juni 2013, VG Wort e.a. (C‑457/11–C‑460/11, EU:C:2013:426, punten 28 en 29).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-27" href="#c-27">27</a>
</span>) Dit geldt althans voor musici die zijn tewerkgesteld als overheidsfunctionarissen. Voor musici die op basis van een arbeidsovereenkomst zijn aangesteld, valt in de laatste overweging van de litigieuze handeling te lezen dat deze handeling op hen van toepassing zal worden verklaard door middel van ad‑hocwijzigingen van hun overeenkomsten.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-28" href="#c-28">28</a>
</span>) Krachtens artikel 27 van deze richtlijn is artikel 19 ervan zonder voorbehoud van toepassing op bestaande overeenkomsten vanaf 7 juni 2021.</p>
</body>
</html>
