C-852/1962019CC0852EU:C:2021:3460001111919

Konklużjonijiet Bobek – Kawża C‑852/19

Gavanozov II

<TI><P><HT TYPE="UC">Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bobek</HT></P><P>ippreżentati fid‑<DATE ISO="20210429">29 ta’ April 2021</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Lingwa oriġinali: l-Ingliż.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Kawża C‑852/19</HT></P><P>Spetsializirana prokuratura</P><P>vs</P><P>Ivan Gavanozov</P><P><HT TYPE="NORMAL">(Talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-iSpetsializiran nakazatelen sad (il-Qorti Kriminali Speċjalizzata, il-Bulgarija))</HT></P></STI>Rinviju għal deċiżjoni preliminariKooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminaliDirettiva 2014/41/UEOrdni ta’ investigazzjoni Ewropea f’materji kriminaliTfittxija fi proprjetà immobbli residenzjali u fi proprjetà immobbli kummerċjali ta’ persuna u qbid ta’ oġġetti partikolariSmigħ ta’ xhud tal-persuna kkonċernataAssenza ta’ rimedji fl-Istat Membru emittentiKooperazzjoni lealiFiduċja reċiproka<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Introduzzjoni</HT></TXT></NP></TI>1.Ivan Gavanozov huwa persuna suġġetta għal proċeduri kriminali fil-Bulgarija għal reati relatati mat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT). Dawk ir-reati jidhru li kienu jinvolvu l-parteċipazzjoni ta’ kumpanniji fittizji, inkluż kumpannija stabbilita fir-Repubblika Ċeka u r-rappreżentant tagħha, li issa huwa xhud fil-proċeduri kriminali.2.L-iSpetsializiran nakazatelen sad (il-Qorti Kriminali Speċjalizzata, il-Bulgarija), il-qorti tar-rinviju fil-proċeduri kriminali nazzjonali, ordnat tfittxija tal-proprjetà immobbli kummerċjali tal-kumpannija Ċeka; tfittxija tal-proprjetà immobbli residenzjali tax-xhud; il-qbid ta’ dokumenti partikolari, jekk misjuba fil-proprjetajiet; u smigħ tax-xhud permezz ta’ vidjokonferenza. Peress li din l-evidenza għandha tinkiseb mir-Repubblika Ċeka, il-qorti tar-rinviju tikkunsidra bħala neċessarju l-ħruġ ta’ ordni ta’ investigazzjoni Ewropea (ikar ’il quddiem OIE).3.Madankollu, id-dritt Bulgaru ma jippermetti l-ebda rimedju, la kontra l-miżura investigattiva nazzjonali, u lanqas kontra OIE, maħruġa abbażi tal-imsemmija miżura. Peress li l-ordinament ġuridiku nazzjonali ma jipprevedix rimedju legali effettiv sabiex tiġi kkontestata l-legalità tat-tfittxijiet u tal-qbid, dan l-Istat Membru instab repetutament li kiser l-istandards minimi skont l-Artikolu 13 tal-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem (iktar ’il quddiem il-KEDB) mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem (iktar ’il quddiem il-Qorti EDB). F’dan il-kuntest, hija kompatibbli l-assenza ta’ kwalunkwe rimedju fl-Istat Membru emittenti, mad-Direttiva 2014/41/UE dwar l-Ordni ta’ Investigazzjoni Ewropew f’materji kriminali

Direttiva 2014/41/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑3 ta’ April 2014 (ĠU 2014, L 130, p. 1, rettifika fil-ĠU 2015, L 143, p. 16).

 u mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-Karta)?<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-qafas ġuridiku</HT></TXT></NP></TI><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt tal-Unjoni</HT></HT></TXT></NP></TI>4.Il-premessa 22 tad-Direttiva 2014/41 tipprovdi li: Ir-rimedji legali disponibbli kontra OIE għandhom ikunu tal-inqas ugwali għal dawk disponibbli fil-każ domestiku kontra l-miżura investigattiva kkonċernata. F’konformità mal-liġi nazzjonali tagħhom l-Istati Membri għandhom jiżguraw l-applikabbiltà ta’ dawk ir-rimedji legali, anke billi jgħarrfu lill kwalunkwe parti interessata fiż-żmien tajjeb bil-possibbiltajiet u l-modi biex tfittixhom. […]5.L-Artikolu 1(4) tad-Direttiva 2014/41 jipprevedi li:

Din id-Direttiva m’għandhiex ikollha l-effett li timmodifika l-obbligu tar-rispett għad-drittijiet fundamentali ul-prinċipji legali kif sanċiti fl-Artikolu 6 tat-TUE, inklużi d-drittijiet ta’ difiża ta’ persuni suġġetti għal proċedimenti kriminali, u kwalunkwe obbligu li jaqa’ fuq l-awtoritajiet ġudizzjarji f’dan ir-rigward ma għandux jiġi affettwat.

6.L-Artikolu 11 jelenka r-raġunijiet sabiex ma jingħatax ir-rikonoxximent jew ma ssirx l-eżekuzzjoni. Il-paragrafu (1)(f) tal-Artikolu 11 jipprevedi li dak ir-rikonoxximent jew l-eżekuzzjoni ta’ OIE jistgħu jiġu rrifjutati fejn ikun hemm raġunijiet sostantivi għalxiex jitwemmen li l-eżekuzzjoni ta’ miżura investigattiva indikata fl-OIE tkun inkompatibbli mal-obbligi tal-Istat ta’ eżekuzzjoni taħt l-Artikolu 6 tat-TUE u l-Karta.7.L-Artikolu 14 tal-istess direttiva, li jaqa’ taħt il-Kapitolu III Proċeduri u salvagwardji għall-istat ta’ eżekuzzjoni, huwa intitolat Rimedji legali. L-artikolu huwa fformulat kif ġej:

1.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li rimedji legali ekwivalenti għal dawk disponibbli f’każ domestiku simili jkunu applikabbli għall-miżuri investigattivi indikati fl-OIE.2.Ir-raġunijiet sostantivi għall-ħruġ tal-OIE jistgħu jiġu kkontestati biss f’rikors fl-Istat emittenti, mingħajr preġudizzju għall-garanziji tad-drittijiet fundamentali fl-Istat ta’ eżekuzzjoni.3.Fejn dan ma jimminax il-ħtieġa li tiġi żgurata l-kunfidenzjalità ta’ investigazzjoni, taħt l-Artikolu 19(1), l-awtorità emittenti u l-awtorità ta’ eżekuzzjoni għandhom jieħdu l-miżuri adatti biex jiżguraw li tkun ipprovduta informazzjoni dwar il-possibbiltajiet disponibbli taħt il-liġi nazzjonali għal tfittxija tar-rimedji legali meta dawn isiru applikabbli u fiż-żmien tajjeb biex jippermetti l-eżerċizzju effettiv tagħhom.4.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-iskadenzi għat-tfittxija ta’ rimedju legali jkunu l-istess bħal dawk previsti f’kawżi domestiċi simili u li jiġu applikati b’mod li jiggarantixxi l-possibbiltà tal-eżerċizzju effettiv ta’ dawn ir-rimedji legali għal-partijiet konċernati.5.L-awtorità emittenti u l-awtorità ta’ eżekuzzjoni għandhom jinfurmaw lil xulxin dwar ir-rimedji legali mitluba kontra l-ħruġ, ir-rikonoxximent jew l-eżekuzzjoni ta’ OIE.6.Kontestazzjoni legali ma għandhiex tissospendi l-eżekuzzjoni tal-miżura investigattiva, ħlief jekk ikollha dak l-effett f’kawżi domestiċi simili.7.L-Istat emittenti għandu jieħu kont ta’ kontestazzjoni li jkollha suċċess kontra r-rikonoxximent jew l-eżekuzzjoni ta’ OIE skont il-liġi nazzjonali. Mingħajr preġudizzju għar-regoli proċedurali nazzjonali, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li fi proċedimenti kriminali fl-Istat emittenti jkunu rispettati d-drittijiet tad-difiża u d-dritt għal proċedimenti ġusti meta ssir il-valutazzjoni tal-provi miksuba permezz tal-OIE.

<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt Bulgaru</HT></HT></TXT></NP></TI>8.L-Artikolu 6(1) taż-Zakon za Evropeyskata zapoved za razsledvane (il-Liġi dwar l-Ordni ta’ Investigazzjoni Ewropea, iż-ZEZR) (DV Nru 16, tal‑20 ta’ Frar 2018) jistipula kundizzjonijiet għall-ħrug ta’ Ordni ta’ Investigazzjoni Ewropea:

L-awtorità kompetenti skont l-Artikolu 5(1) għandha toħroġ Ordni ta’ Investigazzjoni Ewropea wara evalwazzjoni individwali, bil-kundizzjoni li:

1. Ordni ta’ Investigazzjoni Ewropea tkun neċessarja u adegwata fid-dawl tal-iskop tal-proċeduri kriminali, b’teħid inkunsiderazzjoni tad-drittijiet tal-akkużat jew tal-konvenut.

2. Il-miżuri investigattivi u proċedurali oħrajn li għalihom tinħareġ l-Ordni ta’ Investigazzjoni Ewropea, ikunu jistgħu jitwettqu f’każ simili taħt l-istess kundizzjonijiet skont id-dritt Bulgaru.

9.L-ebda dispożizzjoni taż-ZEZR ma tkun tipprovdi għal possibbiltà li jiġi kkontestat il-ħruġ ta’ OIE.10.L-Artikolu 161(3) tan-Nakazatelno-protsesualen Kodeks (il-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali, in-NPK) (DV Nru 86/05, fil-verżjoni tiegħu applikabbli fid-data tad-deċiżjoni tar-rinviju DV Nru 83/19) jindika li miżuri ta’ tfittxija u qbid f’proċedimenti tal-qorti għandhom jitwettqu abbażi ta’ ordnijiet tal-qorti li quddiemha l-proċedimenti huma pendenti.11.L-Artikolu 341(3) tan-NPK jeskludi l-possibbiltà ta’ appell minn atti minbarra dawk espressament elenkati. Għalhekk, in-NPK ma tippermettix li ordnijiet għal smigħ ta’ xhieda jew għal tfittxija u qbid ta’ proprjetajiet immobbli residenzjali u kummerċjali jiġu kkontestati.12.Il-qorti tar-rinviju tkompli tispjega li l-persuna kkonċernata mit-tfittxija u l-qbid jew mis-smigħ tax-xhud ma tistax tikkontesta d-deċiżjoni peress li ma hijiex parti fil-kawża. Hija tirreferi għall-Artikolu 318(1) tan-NPK li tipprovdi proċeduri fil-qorti tal-appell għandhom jiġu mibdija abbażi ta’ oġġezzjoni tal-prosekutur pubbliku jew ilment tal-partijiet. L-Artikolu 253 tan-NPK jelenka bħala partijiet fil-kawża l-prosekutur pubbliku, il-parti akkużata u l-avukat difensur; ir-rikorrent privat u l-prosekutur privat; ir-rikorrent ċivili u l-konvenut ċivili.<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-fatti, il-proċeduri nazzjonali u d-domandi preliminari</HT></TXT></NP></TI>13.I. Gavanozov huwa akkużat bi tmexxija ta’ grupp kriminali organizzat, li l-għan tiegħu kien li jevita l-istima u l-pagament ta’ VAT fuq skala partikolarment wiesgħa. F’dan il-kuntest, huwa allegat li kumpannija Ċeka ħarġet erba’ fatturi foloz li ma kinux ibbażati fuq kunsinni reali.14.Fil-fażi preliminari tal-proċeduri, l-ebda miżuri investigattivi ma twettqu sabiex tinkiseb evidenza kontra l-kumpannija Ċeka jew ix-xhud, li huwa r-rappreżentant ta’ din il-kumpannija. Madankollu, ġie stabbilit li I. Gavanozov u x-xhud kienu kkomunikaw ma’ xulxin jew permezz ta’ interpretu jew bl-Ingliż peress li l-ebda waħda minn dawn il-persuni ma kienet taf titkellem bil-lingwa materna tal-persuna l-oħra.15.Għalkemm ix-xhud intalab sabiex jidher quddiem il-qorti darbtejn, huwa naqas milli jidher minħabba li stqarr li kellu impenji preċedenti. Minflok, huwa pprovda dikjarazzjoni biċ-Ċek fejn saħaq li, minħabba l-barriera lingwistika, huwa għamel użu minn interpretu fir-relazzjonijiet kummerċjali tiegħu ma’ I. Gavanozov. Ix-xhud ma attendiex għas-seduta li seħħet wara u naqas milli jindika meta jkun jista’ jattendi.16.Il-proċess quddiem il-qorti tar-rinviju jinkludi kuntratt ta’ rappreżentazzjoni esklużiva, redatt biss bil-Bulgaru, bejn I. Gavanozov u l-kumpannija Ċeka (irrappreżentata mix-xhud). Dan il-kuntratt huwa ffirmat mix-xhud u jġorr it-timbru tal-kumpannija Ċeka.17.Il-qorti tar-rinviju ddeċidiet li kien neċessarju li tinkiseb evidenza ġdida dwar ir-relazzjoni reali bejn I. Gavanozov u x-xhud. Għal din ir-raġuni, il-qorti tar-rinviju ordnat il-miżuri investigattivi li ġejjin:

tfittxija u qbid ta’ propjetà immobbli kummerċjali tal-kumpannija Ċeka sabiex jiġi stabbilit jekk il-kuntratt ta’ rappreżentazzjoni esklużiva huwiex inkluż fost id-dokumenti tal-kumpannija Ċeka u jekk inħarġux dokumenti b’konnessjoni mal-eżekuzzjoni tal-kuntratt;

tfittxija u qbid fid-dar tax-xhud sabiex jiġi stabbilit jekk ix-xhud huwiex iżomm fid-dar tiegħu dokumenti ta’ rilevanza għall-attività kriminali;

li x-xhud jiġi mistoqsi permezz ta’ telefonata bil-vidjokonferenza, peress li l-argument tiegħu li għandu impenji preċedenti huwa ekwivalenti għal rifjut li jidher fil-Bulgarija għal interrogazzjoni.

18.Skont id-dritt nazzjonali, l-ordni ta’ din il-qorti hija definittiva u ma tistax tiġi kkontestata mill-partijiet fil-kawża jew mill-persuni kkonċernati, jiġifieri jew mill-kumpannija Ċeka jew mix-xhud.19.B’teħid inkunsiderazzjoni tal-fatt li l-miżuri investigattivi għandhom jitwettqu mill-awtoritajiet Ċeki, skont il-ġurisdizzjoni territorjali tagħhom, il-qorti tar-rinviju tikkunsidra bħala neċessarju li toħroġ OIE, intiża għat-twettiq ta’ operazzjoni ta’ tfittxija u qbid fl-uffiċini tal-kumpannija Ċeka u fid-dar tax-xhud, u anki sabiex jiġi intervistat ix-xhud. Madankollu, il-qorti tar-rinviju għandha d-dubji tagħha dwar il-kompatibbiltà tal-leġiżlazzjoni nazzjonali mad-dritt tal-UE peress li dan id-dritt ma jipprevedi l-ebda rimedji kontra l-ħruġ ta’ OIE.20.Huwa f’dan il-kuntest fattwali u legali li l-iSpetsializiran nakazatelen sad (il-Qorti Kriminali Speċjalizzata, il-Bulgarija) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:

Leġiżlazzjoni nazzjonali li ma tipprevedix rimedji legali kontra l-ħruġ ta’ ordni ta’ investigazzjoni Ewropea f’materji kriminali intiż sabiex titwettaq tfittxija fi proprjetà immobbli residenzjali u fi proprjetà immobbli kummerċjali, sabiex jitwettaq sekwestru ta’ oġġetti partikolari kif ukoll sabiex jinżamm smigħ ta’ xhieda, hija konformi mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 14(1) sa (4), tal-Artikolu 1(4) kif ukoll mal-premessi 18 u 22 tad-Direttiva [2014/41] tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta’ April 2014 dwar l-Ordni ta’ Investigazzjoni Ewropew f’materji kriminali, kif ukoll mad-dispożizzjonijiet ikkunsidrati flimkien tal-Artikoli 47 u 7 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, moqrija flimkien mad-dispożizzjonijiet ikkunsidrati flimkien tal-Artikoli 13 u 8 [KEDB]?

Huwa possibbli li jinħareġ ordni ta’ investigazzjoni Ewropea f’materji kriminali f’dawn iċ-ċirkustanzi?

21.Osservazzjonijiet bil-miktub ġew sottomessi mill-Gvern Ċek, Franċiż, Taljan u dak Awstrijak, kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea.<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Evalwazzjoni</HT></TXT></NP></TI>22.Dawn il-konklużjonijiet huma strutturati kif ġej. Ser nibda billi nippreċiża l-portata tal-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2014/41: din id-dispożizzjoni hija verament applikabbli kemm għall-Istat ta’ eżekuzzjoni kif ukoll għall-Istat Membru emittenti? (A). Konsegwentement, ser nikkunsidra n-natura tar-rimedju legali meħtieġ skont din id-dispożizzjoni u l-Artikolu 47 tal-Karta, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-istandards minimi stabbiliti fil-KEDB u fil-ġurisprudenza tal-Qorti EDB (B). Huwa biss ladarba jkunu saru dawn il-kjarifiki li mbagħad inkun nista’ nikkunsidra l-kwistjoni prinċipali mqajma mill-qorti tar-rinviju f’din il-kawża: liema konsegwenzi għandha tislet l-awtorità emittenti mill-fatt li d-dritt nazzjonali tagħha ma huwiex konformi mal-istandards minimi tal-KEDB, kif ġie stabbilit preċedentement f’numru ta’ okkażjonijiet fil-ġurisprudenza tal-Qorti EDB (Ċ)?23.Jista’ jiġi miżjud li l-Artikolu 14 tad-Direttiva 2014/41 kien diġà s-suġġett tat-talba għal deċiżjoni preliminari magħmula mill-istess qorti tar-rinviju fis-sentenza Gavanozov

Sentenza tal‑24 ta’ Ottubru 2019 (C‑324/17, EU:C:2019:892).

. Madankollu, fir-risposta tagħha f’din il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li tiffoka fuq il-mod kif l-awtorità emittenti għandha timla l-formola tal-OIE. B’differenza għall-Avukat Ġenerali

Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bot fis-sentenza Gavanozov (C‑324/17, EU:C:2019:312).

, il-Qorti ma evalwatx l-implikazzjonijiet preċiżi tal-Artikolu 14 tad-Direttiva 2014/41.<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">L-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2014/41 japplika għall-Istat emittenti?</HT></HT></TXT></NP></TI>24.Ninnota li l-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2014/41 huwa sieket dwar jekk l-obbligu inkluż fih huwiex indirizzat lill-Istat emittenti jew dak ta’ eżekuzzjoni. Huwa jirreferi għall-obbligu fuq l-Istati Membri li jiżguraw li rimedji legali ekwivalenti għal dawk disponibbli f’każ domestiku simili jkunu applikabbli għall-miżuri investigattivi indikati fl-OIE. Il-premessa 22 tad-Direttiva 2014/41 dwar rimedji legali hija, b’mod simili, ifformulata f’termini ġenerali meta tiddikjara li ir-rimedji legali disponibbli kontra OIE għandhom ikunu tal-inqas ugwali għal dawk disponibbli fil-każ domestiku kontra l-miżura investigattiva kkonċernata. […].25.L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 14 tad-Direttiva 2014/41, huwa simili għar-raba’ paragrafu ta’ dan l-artikolu, huwa indirizzat ukoll lill-Istati Membri, u jistabbilixxi wkoll l-obbligu li jipprovdu termini ekwivalenti u effettivi, applikabbli għar-rimedji legali. Fl-istess waqt, il-paragrafu 6 ma jirreferi għal ebda Stat Membru speċifiku u jidher ukoll li huwa ta’ applikazzjoni ġenerali. Għaldaqstant, dawn il-paragrafi huma differenti mill-paragrafi l-oħrajn tal-Artikolu 14, jiġifieri l-paragrafi 2,3,5 u 7 li jikkonċernaw b’mod espress jew l-Istat ta’ eżekuzzjoni u dak emittenti f’daqqa (paragrafi 2,3 u 5) jew l-Istat emittenti biss (paragrafu 7).26.B’teħid inkunsiderazzjoni tan-natura ġenerali tal-lingwaġġ tal-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2014/41, u l-użu ta’ termini oħrajn iktar preċiżi fl-istess Artikolu 14(1), jistgħu jinqalgħu dubji dwar liema Stat, dak ta’ eżekuzzjoni u/jew emittenti, din id-dispożizzjoni tapplika. Dawk id-dubji jistgħu wkoll jiġu amplifikati mill-istruttura u l-loġika tad-Direttiva 2014/41.27.L-ewwel nett, l-Artikolu 14 tad-Direttiva 2014/41 jinsab taħt il-Kapitolu III, intitolat Proċeduri u salvagwardji għall-Istat ta’ eżekuzzjoni. Madankollu, id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2014/41 li jirrigwardaw primarjament l-Istat emittenti jinsabu fil-Kapitolu II tagħha, intitolat Proċeduri u salvagwardji għall-Istat emittenti. X’loġika jkun hemm li l-obbligi li jikkonċernaw ir-rimedji legali għall-Istat Membru emittenti jitqiegħdu fit-taqsima tad-direttiva li tikkonċerna l-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni?28.It-tieni nett, huwa pjuttost diffiċli li wieħed jifhem x’jinvolvi speċifikament l-obbligu ta’ rimedji legali ekwivalenti disponibbli għall-Istat Membru emittenti. Il-miżuri investigattivi ordnati minn dan l-Istat Membru x’aktarx ikunu awtomatikament ekwivalenti, peress li normalment x’aktarx l-ewwel jiġu ordnati fil-forma ta’ att leġiżlattiv nazzjonali. Jew, hemm preżunzjoni impliċita li jista’ jkun hemm Stati Membri li jidderogaw b’mod espress mill-ordinament standard nazzjonali tagħhom ta’ rimedji f’ċirkustanzi biss fejn huma joħorġu OIE, sabiex effettivament jiddiskriminaw kontra (u sabiex inaqqsu l-livell ta’ protezzjoni tagħhom fir-rigward ta’) miżuri investigattivi li għandhom jitwettqu fi Stati Membri oħrajn?29.Huwa pjuttost diffiċli li wieħed jimmaġina tali xenarju. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 6(1)(b) tad-Direttiva 2014/41, l-Istat emittenti jista’ joħroġ OIE biss fejn il-miżura jew miżuri investigattivi indikati fl-OIE setgħu ġew ordnati taħt l-istess kondizzjonijiet f’każ domestiku simili. Għalhekk, dawn il-miżuri huma, fil-prinċipju, diġà suġġetti għal sistema nazzjonali ta’ rimedji legali, fejn tali rimedji jeżistu.30.Għaldaqstant, f’termini loġiċi u strutturali, l-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2014/41 ikun jagħmel iktar sens li kieku kien applikabbli għall-Istati Membri ta’ eżekuzzjoni. Fis-sistema ta’ rikonoxximent reċiproku, garanziji ta’ ekwivalenza normalment għandhom tendenza li jkunu applikabbli għall-Istati Membru ta’ eżekuzzjoni, minflok għall-Istati Membri emittenti. Fir-rigward ta’ dawn ta’ l-aħħar, ir-rekwiżit ta’ ekwivalenza jidher kemxejn ċirkolari.31.Madankollu, il-partijiet interessati kollha f’din il-kawża jidhru li b’mod impliċitu jħaddnu l-preżunzjoni inizjali li l-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2014/41 huwa applikabbli għall-Istati Membri li qegħdin jaġixxu miż-żewġ naħat: bħala l-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni jew bħala l-Istat Membru emittenti. Għal raġunijiet li ser isegwu, jien nista’ naċċetta wkoll dik il-premessa bħala l-punt tat-tluq.32.L-ewwel kwistjoni li forsi hija l-iktar waħda ċara hija dik tal-lingwaġġ u s-sintassi: mad-daqqa t’għajn, Stati Membri mingħajr ebda kwalifikazzjoni oħra, għandha b’mod l-iktar naturali, tiġi interpretata bħala li tinkludi kemm l-Istati Membri ta’ eżekuzzjoni u dawk emittenti.33.Barra minn hekk, kif ġie stabbilit qabel fil-punt 25 ta’ dawn il-konklużjonijiet, l-Artikolu 14 tad-Direttiva 2014/41 jirreferi speċifikament għall-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni jew emittenti jew awtoritajiet ta’ eżekuzzjoni u emittenti fid-diversi paragrafi tiegħu. B’mod simili, bħala punt ta’ analoġija sistematika, id-Deċiżjoni Kwadru dwar Mandati ta’ Ffriżar

Artikolu 11 intitolat Ir-rimedji legali tad-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2003/577/JHA tat‑22 ta’ Lulju 2003 dwar it-twettiq fl-Unjoni Ewropea tal-mandati li jiffriżaw xi proprjetà jew xi evidenza (ĠU, Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 185).

 u d-Deċiżjoni Kwadru dwar il-Mandat Ewropew għall-Provi

Artikolu 18 intitolat Rimedji legali tad-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2008/978/ĠAI tat‑18 ta’ Diċembru 2008 dwar il-Mandat Ewropew għall-Provi sabiex jinkisbu oġġetti, dokumenti u data għall-użu fi proċedimenti f’materji kriminali (ĠU 2008, L 350, p. 72).

 kienu jirreferu, fid-dispożizzjonijiet rispettivi tagħhom rigward rimedji legali, għal Stati Membri qabel ma speċifikaw b’mod espress l-aspetti tar-rimedji legali li kellhom jiġu pprovduti fl-Istati emittenti u dawk ta’ eżekuzzjoni rispettivament. Skema simili ġiet adottata mir-Regolament (UE) 2018/1805 dwar ir-rikonoxximent reċiproku ta’ ordnijiet ta’ ffriżar u ordnijiet ta’ konfiska

Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑14 ta’ Novembru 2018 (ĠU 2018, L 303, p. 1).

. L-Artikolu 33 tiegħu huwa intitolat Rimedji legali fl-Istat ta’ eżekuzzjoni kontra r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ ordni ta’ ffriżar jew ordni ta’ konfiska

Enfasi miżjuda minni.

. Dan l-istess approċċ kien adottat mill-predeċessur legali ta’ dan ir-regolament

Artikolu 9 tad-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2006/783/ĠAI tas‑6 ta’ Ottubru 2006 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku għal ordnijiet ta’ konfiska (ĠU 2010, L 239M, p. 340).

.34.Għalhekk jidher li meta l-leġiżlatur tal-Unjoni xtaq ikun ċar u tabilħaqq jiddistingwi speċifikament bejn l-Istati Membri emittenti u dawk ta’ eżekuzzjoni, kien kapaċi ħafna jagħmel dan. Il-fatt li fl-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2014/41 (kif ukoll fl-Artikolu 14(4)), il-leġiżlatur tal-Unjoni għażel li juża t-terminu iktar ġenerali ta’ Stati Membri, jidher li jindika l-intenzjoni li jinkludi kemm l-Istati emittenti kif ukoll dawk ta’ eżekuzzjoni, minkejja t-titolu tal-Kapitolu III

Jista’ jingħad ukoll li dan fil-fatt huwa intitolat Proċeduri u salvagwardji għall-Istat ta’ eżekuzzjoni, u mhux Proċeduri u salvagwardji fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni. Żgur li huwa veru li element bażi ta’ protezzjoni legali fl-Istat Membru emittenti hija forma ta’ garanzija għall-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni. Enfasi miżjuda minni.

. Barra minn hekk, jekk dak il-kapitolu huwa kapaċi jinkludi dispożizzjonijiet li jirrigwardaw b’mod espress l-Istat emittenti, minkejja l-fatt li t-titolu tiegħu jirreferi biss għal Stat ta’ eżekuzzjoni, allura l-istess kapitolu huwa żgur kapaċi li jinkludi wkoll dispożizzjonijiet li huma rilevanti kemm għall-Istati emittenti kif ukoll għal dawk ta’ eżekuzzjoni, indikati fl-intier tagħhom bil-frażi Stati Membri.35.Fit-tieni lok, il-fatt li l-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2014/41 jista’ japplika wkoll għall-Istat Membru emittenti jista’ jiġi dedott bl-istess b’mod mill-Artikolu 14(2) ta’ din id-direttiva. Dawn iż-żewġ paragrafi jwasslu għal qasma ġurisdizzjonali. Filwaqt li l-Artikolu 14(1) jistabbilixxi obbligu ġenerali ta’ ekwivalenza fir-rimedji legali, l-Artikolu 14(2) jirriżerva l-istħarriġ tar-raġunijiet sostantivi għal ħruġ ta’ OIE għall-Istat emittenti.36.Il-fatt li l-istħarriġ tar-raġunijiet sostantivi jkun limitat biss għall-Istat Membru emittenti huwa assolutament loġiku. Madankollu, jekk l-Artikolu 14(2) tad-Direttiva 2014/41 kellu jinqara bħala klawżola ta’ esklużjoni ta’ ġurisdizzjoni (li tneħħi l-istħarriġ ġudizzjarju tar-raġunijiet sostantivi mill-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni), dan ma jimplikax ukoll preżunzjoni inizjali li hemm ċertu tip ta’ possibbiltà ta’ stħarriġ fl-Istat Membru emittenti? Inkella, l-Artikolu 14(2) ta’ dik id-direttiva ma jkunx ifisser li l-Istat Membru emittenti biss jistà jipprovdi għal stħarriġ tar-raġunijiet sostantivi ta’ OIE, iżda pjuttost, fil-prattika, li ħadd ma jista’ jipprovdi għal tali stħarriġ jekk, fl-Istat emittenti, l-ebda tali stħarriġ ma jkun jeżisti. F’każ bħal dak preżenti, l-Artikolu 14(2) ikun iwassal għal renvoi inutli. Ir-riskju li din l-interpretazzjoni tesponi, jaf allura jwassal għas-suġġeriment li l-portata (iktar stretta) u l-fokus tal-Artikolu 14(2) jista’ verament jimplika li l-Artikolu 14(1) għandu jkun usa’ u applikabbli kemm għall-Istati Membri ta’ eżekuzzjoni kif ukoll dawk emittenti.37.Fit-tielet lok, l-istess konklużjoni hija kkonfermata wkoll mill-għan ġenerali tad-Direttiva 2014/41. Kif innotat il-Qorti tal-Ġustizzja, din id-direttiva tfittex, permezz ta’ sistema ssemplifikata u iktar effikaċi bbażata fuq l-OIE bħala strument uniku, li tiffaċilita u tħaffef il-kooperazzjoni ġudizzjarja bil-għan li tikkontribwixxi sabiex jintlaħaq l-għan mogħti lill-Unjoni li ssir spazju ta’ libertà, ta’ sigurtà u ta’ ġustizzja, billi sserraħ fuq il-grad ta’ fiduċja għoli li għandu jeżisti bejn l-Istati Membri

Sentenza tat‑8 ta’ Diċembru 2020, Staatsanwaltschaft Wien (Ordnijiet ta’ trasferiment iffalsifikati) (C‑584/19, EU:C:2020:1002, punt 39).

. Dan tal-aħħar huwa bbażat fuq il-preżunzjoni konfutabbli li l-Istati Membri l-oħra josservaw id-dritt tal-Unjoni u, b’mod partikolari, id-drittijiet fundamentali

Ibid., punt 40.

. L-attenzjoni simultanja li d-Direttiva 2014/41 tagħti lill-effiċjenza tal-kooperazzjoni ġudizzjarja u r-rispett għad-drittijiet fundamentali hija espressa fl-Artikolu 1(2) u (4). Filwaqt li l-Artikolu 1(2) jimponi l-obbligu li jiġi eżegwit OIE, ir-raba’ paragrafu ta’ dan l-artikolu jfakkar il-bżonn li jiġu rrispettati d-drittijiet fundamentali.38.L-Artikolu 14 tad-Direttiva 2014/41 jikkontribwixxi wkoll għal dan il-bilanċ billi jistrieħ fuq is-soluzzjonijiet li diġà jeżistu fl-Istati Membri rispettivi fir-rigward ta’ rimedji legali. Bl-interpretazzjoni li dan l-obbligu ta’ ekwivalenza japplika kemm għall-Istati ta’ eżekuzzjoni u dawk emittenti, jinżamm allura, fir-rigward taż-żewġ stati, il-bilanċ imsemmi iktar ’il fuq, bejn l-effiċjenza u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali. Is-soluzzjoni kuntrarja li tikkonsisti fl-applikazzjoni tal-Artikolu 14(1) għall-Istat ta’ eżekuzzjoni biss, tippermetti, għall-inqas b’mod impliċitu, lill-Istati Membri jdgħajfu l-protezzjoni legali kontra OIE meta mqabbla ma’ sitwazzjoni domestika simili.39.Huwa veru li, kif diġà ssuġġerejt iktar ’il fuq fil-punti 28 u 29, ma huwiex immedjatament ovvju kif u għaliex Stat Membru emittenti jiddiskrimina intenzjonalment bejn miżuri investigattivi purament nazzjonali u l-istess miżuri jekk maħruġa bħala OIE.40.Madankollu, kwalunkwe tali diskriminazzjoni ma għandhiex neċessarjament tkun ir-riżultat ta’ differenzazzjoni intenzjonata min-naħa tal-Istat Membru. Tista’ sempliċement tinġieb b’riżultat ta’ regoli proċedurali differenti fid-dritt nazzjonali, partikolarment jekk ma hemmx bżonn li l-ewwel ikun hemm att leġiżlattiv nazzjonali proċedurali korrispondenti sabiex tinħareġ OIE. B’dan il-mod, ir-rekwiżit ta’ ekwivalenza jkun jista’ fil-fatt jidher bħala li jipprekludi lil dak l-Istat milli jissuġġetta ordnijiet ta’ investigazzjoni Ewropea inċidentalment għal sistema ta’ rimedji legali inqas favorevoli meta mqabbla mal-istess miżuri investigattivi meta eżegwiti domestikament, sempliċiment għaliex dawn il-miżuri jkunu ġew suġġetti għal regoli proċedurali differenti. B’dan il-mod, l-obbligu ta’ ekwivalenza huwa intiż li jipprekludi l-Istati Membri milli jdgħajfu l-protezzjoni legali ta’ persuni kkonċernati b’miżuri investigattivi f’OIE meta mqabbla ma’ dawk li huma kkonċernati b’ miżuri investigattivi purament domestiċi

B’mod simili għad-Deċiżjoni Kwadru dwar il-Mandat Ewropew għall-Provi li b’mod espress impona l-obbligu ta’ ekwivalenza fuq l-Istat emittenti fl-Artikolu 18(2) tagħha, li jirrigwarda r-rimedji legali. Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 6 iktar ’il fuq.

.41.Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, jien nikkunsidra li l-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2014/41 jeżiġi li r-rimedji legali kemm fl-Istati Membri emittenti kif ukoll f’dawk ta’ eżekuzzjoni għandhom josservaw l-obbligu ta’ ekwivalenza fejn tali rimedji legali jkunu jeżistu.42.Għalkemm l-ebda waħda mill-partijiet fil-kawża ma qajmet din il-kwistjoni partikolari, jien xorta nikkunsidra din il-konklużjoni preliminari pjuttost sinjifikattiva. Huwa biss jekk l-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2014/41 huwa applikabbli wkoll għall-Istat Membru emittenti li dik il-kwistjoni speċifika dwar ir-rimedji legali f’dak l-Istat taqa’ fil-portata tad-dritt tal-Unjoni għall-finijiet tal-Artikolu 51(1) tal-Karta, u b’hekk jiġu skattati l-garanziji kollha bbażati fuq il-Karta, inkluż l-Artikolu 47 tagħha. Li kieku dan ma kienx il-każ, kien ikun jista’ jiġi kkunsidrat li d-Direttiva 2014/41 ma tirregola bl-ebda mod ir-rimedji legali fl-Istat Membru emittenti, u allura l-Karta wkoll ma tkunx applikabbli għal din il-kwistjoni speċifika.43.Madankollu, il-konklużjoni li l-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2014/41 huwa applikabbli għar-rimedji legali fl-Istat Membru emittenti, ma tagħtix wisq informazzjoni dwar in-natura eżatta tar-rimedji legali meħtieġa. Għalhekk, il-kwistjoni allura tikkonċerna r-rimedju preċiż meħtieġ mill-Istati Membri emittenti skont l-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2014/41, b’konnessjoni mad-dispożizzjonijiet tal-Karta.<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">X’inhu rimedju legali skont l-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2014/41?</HT></HT></TXT></NP></TI>44.Fir-rigward tal-obbligu impost fil-qasam ta’ rimedji legali fuq l-Istati Membri, il-lingwaġġ tal-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2014/41 huwa pjuttost ċar. Hija tillimita dak l-obbligu għar-rekwiżit ta’ ekwivalenza, kif irrimarkat mill-Gvern Ċek, Franċiż u dak Awstrijak, kif ukoll mill-Kummissjoni

Ara wkoll is-sentenza tat‑8 ta’ Diċembru 2020, Staatsanwaltschaft Wien (Ordnijiet ta’ trasferiment iffalsifikati) (C‑584/19, EU:C:2020:1002, punt 60).

.<TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">L-oriġini tal-istandard: Id-diversità u n-natura tal-miżuri investigattivi</HT></TXT></NP></TI>45.Ir-rekwiżit ta’ ekwivalenza jidher li huwa konsegwenza tad-diffikultà rrikonoxxuta fix-xogħol preparatorju, li tiġi stabbilita soluzzjoni iktar iddettaljata li tirrispetta l-varjetà tas-sistemi tar-rimedji legali li jeżistu fil-livell nazzjonali, għal miżuri investigattivi differenti li d-direttiva l-ġdida kellha tkopri. Il-memorandum ta’ spjegazzjoni għal dik id-direttiva jindika li s-settur li ġabar l-evidenza jippreżenta differenzi sinjifikattivi bejn is-sistemi nazzjonali u enfasizza l-bżonn li tittejjeb il-kooperazzjoni f’dan il-qasam, mingħajr ma jiġu affettwati aspetti fundamentali jew differenzi bejn is-sistemi nazzjonali. Għal din ir-raġuni, mhuwiex adatt li […] tipprevedi reġim uniku għal rimedji legali […]

Inizjattiva tar-Renju tal-Belġju, ir-Repubblika tal-Bulgarija, ir-Repubblika tal-Estonja, ir-Renju ta’ Spanja, ir-Repubblika tal-Awstrija, ir-Repubblika tas-Slovenja u r-Renju tal-Isvezja għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-Ordni ta’ Investigazzjoni Ewropew f’materji kriminali - Memorandum ta’ Spjegazzjoni (ĠU 2010, C 165, p. 22) (Dokument tal-Kunsill 9288/10 ADD 1 tat‑3 ta’ Ġunju 2010).

.46.Tabilħaqq, għal kuntrarju tal-predeċessuri legali tagħha, li kellhom kamp ta’ applikazzjoni iktar stretta

Ara l-Artikolu 34 tad-Direttiva 2014/41 li jistipula li d-Direttiva 2014/41 tissostitwixxi d-dispożizzjonijiet korrispondenti tal-Konvenzjoni Ewropea dwar assistenza legali reċiproka f’materji kriminali tal-Kunsill tal-Ewropa tal‑20 ta’ April 1959 kif ukoll iż-żewġ protokolli addizzjonali tagħha, u l-ftehimiet bilaterali konklużi skont l-Artikolu 26 ta’ dik il-konvenzjoni; il-konvenzjoni li timplimenta l-Ftehim ta’ Schengen; il-konvenzjoni rigward assistenza legali reċiproka f’materji kriminali bejn l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea u l-protokoll tagħha; Deċiżjoni Kwadru 2003/577 u Deċiżjoni Kwadru 2008/978. Ara n-noti ta’ qiegħ il-paġna 5 u 6 iktar ’il fuq.

, id-Direttiva 2014/41 tapplika, bħala prinċipju, għal kwalunkwe miżura investigattiva

Bl-eċċezzjoni ta’ skwadri ta’ investigazzjoni konġunti li għadhom jiġu rregolati mid-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2002/465/ĠAI tat‑13 ta’ Ġunju 2002 dwar l-iskwadri ta’ investigazzjoni konġunti (ĠU, Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 15).

. Uħud minn dawk il-miżuri jistgħu jkunu koerċittivi, uħud jistgħu ma jkunux. Uħud jistgħu jitwettqu bil-miftuħ, filwaqt li oħrajn jistgħu jkunu minn natura tagħhom, sigrieti. Id-Direttiva 2014/41 innifisha turi dan il-punt permezz tal-lista tad-diversi miżuri investigattivi, li hija tirregola s-sistemi tagħhom f’iktar dettall

Ara l-Kapitolu IV tad-Direttiva 2014/41 dwar Dispożizzjonijiet speċifiċi għal ċerti miżuri investigattivi, li jikkonċerna, pereżempju, trasferiment temporanju ta’ persuni miżmuma f’kustodja, seduti permezz ta’ vidjokonferenza jew konferenza telefonika, ksib ta’ informazzjoni dwar kontijiet bankarji u finanzjarji oħra jew dwar operazzjonijiet bankarji u finanzjarji oħra, jew investigazzjonijiet sigrieti. Il-Kapitolu V jikkonċerna interċettazzjoni ta’ telekomunikazzjonijiet.

.47.Il-varjetà ta’ miżuri investigattivi u ta’ sistemi nazzjonali tar-rimedji, tispjega għalfejn l-organu leġiżlattiv għażel li jillimita l-obbligu fl-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2014/41 għar-rekwiżit ta’ ekwivalenza u għażel li jitbiegħed, f’dak ir-rigward, mill-obbligu, li huwa spjegat bi kliem ġenerali, li jiġu pprovduti rimedji legali adottati mill-predeċessuri tad-Direttiva 2014/41, li l-kamp ta’ applikazzjoni tagħhom kienet iktar stretta

Ara iktar ’il fuq, in-noti ta’ qiegħ il-paġni 5 u 6.

. Jien naqbel, f’dak ir-rigward, mal-Gvern Ċek.48.Madankollu, il-varjetà ta’ miżuri investigattivi koperti mid-Direttiva 2014/41 ma hijiex l-uniku fattur li għandu jiddetermina n-natura tal-obbligu impost mid-Direttiva 2014/41 fir-rigward ta’ rimedji legali. Element ieħor rilevanti huwa n-natura stess tal-miżuri investigattivi fil-proċeduri kriminali kkunsidrati b’mod komprensiv.49.F’dak ir-rigward, is-sitwazzjoni ta’ persuna suġġetta għal miżura investigattiva hija pjuttost differenti minn dik ta’ persuna suġġetta għal deċiżjoni ġudizzjarja finali. Filwaqt li f’dan l-aħħar kuntest, il-garanziji sħaħ tad-drittijiet proċedurali għandhom japplikaw u jiġu rrispettati matul il-proċeduri kollha, l-applikazzjoni tal-istess standard proċedurali għal miżuri investigattivi kkunsidrati waħedhom, probabbilment tfixkel il-valur prattiku ta’ dawk il-miżuri jew, f’kwalunkwe każ, ta’ ħafna minnhom. Tabilħaqq, li tiġi rikjesta tfittxija u qbid jew monitoraġġ kontinwu ta’ tranżazzjonijiet bankarji (u oħrajn) li għandhom jiġu l-ewwel nett innotifikati b’mod adegwat lill-persuni kkonċernati, filwaqt li dawk il-persuni jingħataw opportunità li jikkontestawhom fil-qorti, din fil-fatt idgħajjef kwalunkwe fini prattiku ta’ tali miżura investigattiva.<TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">L-istandards minimi fid-Direttiva 2014/41</HT></TXT></NP></TI>50.Minkejja dak li ntqal qabel, ma jfissirx li l-ħruġ u l-eżekuzzjoni ta’ OIE ma huma suġġetti għal ebda standards. Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà nnotat f’Staatsanwaltschaft Wien, l-eżistenza, fid-Direttiva 2014/41, ta’ kuntest normattiv li jinkludi sensiela ta’ garanziji kemm fl-istadju tal-ħruġ jew tal-validazzjoni kif ukoll tal-eżekuzzjoni tal-ordni ta’ investigazzjoni Ewropea, sabiex tiġi żgurata l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali tal-persuna kkonċernata

Sentenza tat‑8 ta’ Diċembru 2020, Staatsanwaltschaft Wien (Ordnijiet ta’ trasferiment iffalsifikati) (C‑584/19, EU:C:2020:1002, punt 69).

.51.Tabilħaqq, kif ġustament jinnotaw il-partijiet li ssottomettew osservazzjonijiet f’din il-kawża, is-sistema stabbilita mid-Direttiva 2014/41 ma tistax taħdem b’tali mod li tippreġudika l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali li joħorġu mill-Karta u mill-istandards minimi stabbiliti mill-KEDB u espressi mill-Qorti EDB, abbażi tal-Artikolu 52(3) tal-Karta.52.L-osservanza stretta ta’ dawk is-salvagwardji hija forsi iktar importanti għal parti terza fi proċeduri kriminali nazzjonali. Għandha tingħata attenzjoni għall-fatt li b’kuntrast ma’ persuna akkużata jew li qiegħda tiġi mħarrka, ma huwiex probabbli li dawk il-partijiet terzi qatt ikollhom drittijiet proċedurali fi stadju iktar tard jew ikunu jistgħu jikkontestaw il-legalità tal-miżuri investigattivi, għall-inqas b’mod indirett billi, pereżempju, jistaqsu li l-evidenza miksuba tiġi eskluża, jew billi jikkontestaw id-deċiżjoni finali.53.Għaldaqstant, l-istandards li jridu jiġu osservati mal-ħruġ ta’ OIE (u s-salvagwardji li huma inklużi fihom) huma tnejn: l-ewwel nett, dawk ipprovduti mid-Direttiva 2014/41 innifisha, u, it-tieni nett, ir-rispett, b’mod ġenerali, tad-drittijiet fundamentali li għalihom id-dispożizzjonijiet tad-direttiva jirreferu, mingħajr ma d-direttiva tistabbilixxihom fid-detall.54.Taħt l-ewwel kategorija, l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2014/41 jistabbilixxi li OIE tista’ tinħareġ biss meta jkun meħtieġ u proporzjonat għall-finijiet tal-proċeduri u meta l-miżuri investigattivi indikati fiha, setgħu ġew ordnati, taħt l-istess kundizzjonijiet, f’każ domestiku simili. Dan l-approċċ ta’ intrużjoni minima meħtieġa huwa wkoll rifless f’dispożizzjonijiet oħrajn tad-direttiva, li d-denominatur komuni tagħhom huwa t-tnaqqis jew l-imblukkar assolut tal-intrużjoni li miżura investigattiva speċifika tista’ tagħti lok għaliha

Pereżempju, skont l-Artikolu 10(3) tad-Direttiva 2014/41, [L]-awtorità ta’ eżekuzzjoni jista’ jkollha wkoll rikors għal miżura investigattiva għajr dik indikata fl-OIE fejn il-miżura investigattiva magħżula mill-awtorità ta’ eżekuzzjoni jkollha l-istess riżultat permezz ta’ mezzi inqas intrużivi mill-miżura indikata fl-OIE. Barra minn hekk, dispożizzjonijiet rispettivi tal-Kapitolu IV li jiddettaljaw diversi tipi ta’ miżuri investigattivi jistabbilixxu raġunijiet speċifiċi għal nuqqas ta’ rikonoxximent jew eżekuzzjoni, minbarra l-lista ġenerali pprovduta mill-Artikolu 11 tad-Direttiva 2014/41.

.55.Fir-rigward tat-tieni kategorija, l-ordnijiet ta’ investigazzjoni Ewropea huma marbutin mar-rispett għad-drittijiet fundamentali fiż-żewġ naħat: fl-Istati Membri emittenti u dawk ta’ eżekuzzjoni. L-Artikolu 1(4) tad-Direttiva 2014/41 l-ewwel ifakkar l-obbligu ġenerali tal-Istati Membri sabiex jirrispettaw id-drittijiet fundamentali u l-prinċipji legali stabbiliti fl-Artikolu 6 TUE. Dik id-dikjarazzjoni ġenerali ssir iktar speċifika fl-Artikolu 11(1)(f) li jintroduċi raġuni ġenerali u espressa sabiex jiġi rrifjutat ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni tal-OIE meta ikun hemm raġunijiet sostantivi għalxiex jitwemmen li l-eżekuzzjoni ta’ miżura investigattiva indikata fl-OIE tkun inkompatibbli mal-obbligi tal-Istat ta’ eżekuzzjoni taħt l-Artikolu 6 tat-TUE u l-Karta.56.Madankollu, f’dak li jirrigwarda rimedji legali li jippermettu li OIE tiġi kkontestata bħala tali, huwa ġust li jiġi ammess li n-natura tal-miżura investigattiva ħafna drabi ma tkunx kompatibbli ma’ possibbiltà li tiġi kkontestata dik il-miżura b’mod separat u ex ante, fejn l-effett ta’ dik il-kontestazzjoni tkun, il-possibbiltà li tiġi posposta jew li tiġi eskluża għalkollox l-eżekuzzjoni tal-miżura.57.Fi kliem ieħor, li wieħed jisħaq li rimedju legali ex ante, fil-forma ta’ rimedju ġudizzjarju quddiem qorti jew tribunal għall-kontestazzjoni ta’ din il-miżura, għandu jeżisti dejjem, bilkemm iwassal li jintlaħaq il-bilanċ adegwat bejn il-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali tal-persuni kkonċernati mill-investigazzjoni u l-effettività neċessarja tal-miżuri investigattivi.58.Il-varjetà ta’ miżuri msemmija iktar ’il fuq u n-natura ġenerali tagħhom, jispjegaw, fl-opinjoni tiegħi, għalfejn il-leġiżlatur tal-Unjoni llimita l-obbligu fl-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2014/41 għar-rekwiżit ta’ ekwivalenza. Dan ifisser li l-Artikolu 14(1) ta’ dik id-direttiva ma jobbligax lill-Istat Membru jintroduċi rimedju legali fejn dawn ma jkunux jeżistu. Kif jinnotaw il-Gvern Ċek u dak Franċiż, din il-pożizzjoni jidher li diġà ġiet espressa mill-Qorti tal-Ġustizzja f’Gavanozov, minħabba l-użu repetut tal-frażi jekk ikun il-każ meta ssir referenza għad-disponibbiltà tar-rimedji legali fl-Istat Membru emittenti

Sentenza tal‑24 ta’ Ottubru 2019, Gavanozov (C‑324/17, EU:C:2019:892, punti 25, 29, 30, 32, 33, 37, 38 u l-parti operattiva tas-sentenza).

.59.Madankollu, din l-affermazzjoni hija suġġetta għal riżerva pjuttost importanti: l-ekwivalenza hija loġikament aċċettabbli biss jekk is-sitwazzjoni fl-Istat emittenti, li għaliha ir-rekwiżit ta’ ekwivalenza jirreferi, hija nnifisha kompatibbli mal-istandards minimi għall-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali, kif meħtieġ mill-Karta u mill-KEDB. Fil-fatt, f’dan ir-rigward, jien naqbel mal-Gvern Franċiż u dak Awstrijak, kif ukoll mal-Kummissjoni, u li jinnotaw li d-Direttiva 2014/41 hija bbażata fuq il-preżunzjoni li l-Istati Membri jirrispettaw id-drittijiet fundamentali. Fi kliem sempliċi, ekwivalenza hija aċċettabbli biss sakemm ma hijiex invokata sabiex tivvalida ksur ekwivalenti tal-istandards minimi tal-KEDB.<TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">L-istandards minimi tad-drittijiet fundamentali taħt il-KEDB</HT></TXT></NP></TI>60.F’dan il-kuntest, huwa meħtieġ li jiġu msemmija fil-qosor ir-rekwiżiti minimi stabbiliti mill-Qorti EDB. Tabilħaqq, il-qorti tar-rinviju, kif ukoll diversi partijiet interessati, jindikaw sensiela ta’ kawżi tal-Qorti EDB li fihom il-Bulgarija ġiet repetutament ikkundannata għal ksur tal-Artikolu 13 KEDB, minħabba nuqqas ta’ rimedji legali kontra ordnijiet ta’ tfittxija u sekwestri

Sentenza tal-Qorti EDB tad‑19 ta’ Jannar 2017, Posevini vs Il‑Bulgarija, CE:ECHR:2017:0119JUD006363814, punti 83 sa 87. Ara wkoll is-sentenzi tal-Qorti EDB tas‑26 ta’ Lulju 2007, Peev vs Il‑Bulgarija, CE:ECHR:2007:0726JUD006420901, punt 70; tat‑22 ta’ Mejju 2008, Ilva Stefanov vs Il‑Bulgarija, CE:ECHR:2008:0522JUD006575501, punt 59; tal‑15 ta’ Ottubru 2013, Gutsanovi vs Il‑Bulgarija, CE:ECHR:2013:1015JUD003452910, punti 234 u 235; tat‑30 ta’ Settembru 2014, Prezhdarovi vs Il‑Bulgarija, CE:ECHR:2014:0930JUD00084290[5], punti 26 sa 28, 30 u 31 u 49 sa 52; tas‑16 ta’ Frar 2016, Govedarski vs Il‑Bulgarija, CE:ECHR:2016:0216JUD003495712, punti 38 sa 40, u 72 sa 75; tal‑31 ta’ Marzu 2016, Stovanov et vs Il‑Bulgarija CE:ECHR:2016:0331JUD005538810, punt 152 u tad‑9 ta’ Ġunju 2016, Popovi vs Il‑Bulgarija, CE:ECHR:2016:0216JUD003495712 (CE:ECHR:2016: 0609JUD003965111), punt 122.

.61.Fir-rigward tal-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet korrispondenti tal-Karta, l-Artikolu 52(3) tal-Karta jistabbilixxi li l-KEDB hija l-istandard minimu li taħtu l-protezzjoni prevista mill-Karta ma tistax taqa’. L-Artikolu 13 KEDB jikkorrispondi, għall-inqas parti minnu, għall-ewwel paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta. Madankollu, l-Artikolu 47 jirrikjedi rimedju legali quddiem qorti li ma huwiex neċessarjament il-każ tal-Artikolu 13 KEDB

Spjegazzjonijiet dwar il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali (ĠU 2007, C 303, p. 17).

.62.Sabiex itaffi d-dubji dwar ir-rekwiżiti preċiżi tal-Artikolu 47 tal-Karta f’termini ta’ rimedju quddiem qorti jew tribunal f’dak li jirrigwarda miżuri investigattivi, huwa importanti li jiġu indikati preċiżament ir-rekwiżiti minimi stabbiliti fil-ġurisprudenza tal-Qorti EDB.63.Il-Qorti EDB iċċarat b’mod kostanti li l-kunċett ta’ rimedju effettiv taħt l-Artikolu 13 KEDB jirrikjedi l-possibbiltà ta’ kontestazzjoni kemm tal-legalità tal-ordnijiet ta’ tfittxija u qbid, kif ukoll il-mod tal-eżekuzzjoni tagħhom.64.Il-Qorti EDB iddikjarat li l-kunċett ta’ rimedju effettiv taħt l-Artikolu 13 KEDB ma tippreżupponix il-possibbiltà ta’ kontestazzjoni tal-ħruġ ta’ mandat qabel it-tfittxija

Sentenza tal-Qorti EDB tat‑22 ta’ Mejju 2008, Ilya Stefanov vs Il‑Bulgarija, CE:ECHR:2008:0522JUD006575501, punt 59.

. Madankollu, f’Posevini, il-Qorti EDB żiedet li azzjoni dixxiplinarja kontra l-pulizija għal eżekuzzjoni ta’ tfittxija u qbid ma tistax tiġi kkunsidrata bħala rimedju skont it-tifsira tal-Artikolu 13 KEDB. Dak li huwa rilevanti fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-Artikolu 13 KEDB huwa jekk il-persuna kkonċernata minn tfittxija u qbid, kellhiex aċċess għal proċedura li tippermettilha tikkontesta l-legalità ta’ dik il-miżura, u tikseb rimedju adegwat jekk tkun ġiet ordnata jew eżegwita b’mod illegali

Ara is-sentenza tal-Qorti EDB tad‑19 ta’ Jannar 2017, Posevini vs Il‑Bulgarija, CE:ECHR:2017:0119JUD006363814, punt 84. Ara wkoll is-sentenza tal-Qorti EDB tas‑16 ta’ Frar 2016, Govedarski vs Il‑Bulgarija, CE:ECHR:2016:0216JUD003495712, punt 94 fejn il-Qorti EDB innotat li ‘aucune disposition du droit interne ne permettait [aux demandeurs] de contester la régularité et la nécessité d’une perquisition du domicile…. Fis-sentenza tagħha tat‑30 ta’ Settembru 2014, Prezhdarovi vs Il‑Bulgarija, CE:ECHR:2014:0930JUD00084290[5], punt 50, il-Qorti EDB innotat li l-assenza ta’ regoli ċari dwar il-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju hija problema, kif ukoll l-assenza ta’ kwalunkwe stħarriġ sinjifikattiv tal-legalità u tal-ġustifikazzjoni tat-tfittxija u tal-qbid.

. Il-Qorti EDB saħqet li għandu jkun hemm il-possibbiltà’ ta’ kontestazzjoni ta’ tfittxija bħala tali, jew tal-mod li bih tkun ġiet ordnata jew awtorizzata [traduzzjoni mhux uffiċjali]

Ara s-sentenza tal-Qorti EDB tad 19 ta’ Jannar 2017, Posevini vs Il‑Bulgarija, CE:ECHR:2017:0119JUD00636381 (CE:ECHR:2017:0119JUD006363814), punt 85.

.65.Fi kliem ieħor, minn naħa, mozzjoni għall-iskattar ta’ proċeduri dixxiplinari kontra l-pulizija għal metodi ibsin ta’ eżekuzzjoni ma hijiex biżżejjed sabiex jiġi ssodisfat ir-rekwiżit ta’ rimedju legali taħt l-Artikolu 13 KEDB. Min-naħa l-oħra, dik id-dispożizzjoni ma testendix daqshekk li tirrikjedi appell kontra d-deċiżjoni ġudizzjarja li tordna tfittxija u qbid, li għandu jkun disponibbli qabel it-twettiq tat-tfittxija u l-qbid. Il-Qorti EDB ma tirrikjedix li r-rimedju legali għandu jippermetti lill-persuna kkonċernata tevita t-twettiq tat-tfittxija u tal-qbid, jew li dak ir-rimedju għandu jkun disponibbli f’kwalunkwe mument speċifiku fil-proċedura li tirrelata mat-tfittxija u l-qbid. Lanqas ma huwa meħtieġ li r-rimedju rispettiv ikun disponibbli fil-proċeduri kriminali li magħhom l-ordni tat-tfittxija u qbid hija relatata.66.Niddeduċi s-segwenti punti mill-ġurisprudenza tal-Qorti EDB. L-ewwel nett, għandu jkun hemm possibbiltà ta’ kontestazzjoni tal-legalità tat-tfittxija u tal-qbid f’xi stadju, iżda mhux neċessarjament (pjuttost loġikament) qabel ma dik il-miżura tkun ġiet eżegwita. It-tieni nett, dan l-istħarriġ u l-bidu tagħha għandha tappartjeni b’mod ċar lill-persuna kkonċernata. Ma tistax tkun dipendenti fuq l-inizjattiva jew id-diskrezzjoni ta’ parti terza, bħal stħarriġ fil-korp tal-pulizija. It-tielet nett, iż-żewġ aspetti ta’ tfittxija u qbid għandhom ikunu jistgħu jkunu suġġetti għal stħarriġ: mhux biss l-eċċessi potenzjali fil-mod li bih il-miżura twettqet, iżda wkoll, qabel kollox, il-legalità tal-ordni stess ta’ dik il-miżura.67.Biex nagħti eżempju sempliċi: f’sitwazzjoni fejn, għodwa waħda, il-bibien ta’ proprjetà ta’ persuna ngħataw daqqa ta’ sieq mill-pulizija, il-persuna għandu jkollha l-opportunità li tibda, quddiem organu tal-Istat Membru, stħarriġ sussegwenti li ma jkunx limitat biss sabiex jiġi aċċertat jekk kienx verament neċessarju li jingħata daqqa ta’ sieq lil bieb ta’ barra jew li titkisser id il-persuna li allegatament irreżistiet it-tfittxija fil-proċess (il-mod ta’ eżekuzzjoni tal-miżura), iżda jiddetermina wkoll jekk it-tfittxija kinitx, fil-fatt, ordnata legalment (il-legalità tal-miżura nnifisha).68.Din hija n-natura tad-dritt kif iggarantit mill-KEDB. Huwa fis-salvagwardja potenzjali ta’ dak id-dritt li l-Artikolu 47 tal-Karta jiggarantixxi l-possibbiltà, fiż-żmien dovut, tat-tressiq ta’ azzjoni quddiem qorti.69.Madankollu, il-fatt li għandu jkun possibbli li l-konstatazzjonijiet jiġu kkontestati quddiem qorti indipendenti skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta, ma jbiddilx in-natura tad-dritt sottostanti, u lanqas ma jevita l-introduzzjoni minn qabel ta’ rimedju amministrattiv jew l-obbligu li l-ewwel jiġi ppreżentat ilment amministrattiv qabel ma jitressaq il-każ quddiem il-qorti nazzjonali

Ara l-konklużjonijiet tiegħi f’El Hassani (C‑403/16, EU:C:2017:659, punti 116 u 117 u l-ġurisprudenza ċċitata). Impliċitament, ara wkoll is-sentenzi tat‑13 ta’ Diċembru 2017, El Hassani (C‑403/16, EU:C:2017:960, punti 39 sa 41), u tal‑10 ta’ Marzu 2021, Konsul Rzeczypospolitej Polskiej w N. (C‑949/19, EU:C:2021:186, punti 45 u 46).

.<TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">4.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Sommarju intermedju u l-kwistjoni reali</HT></TXT></NP></TI>70.Ikkunsidrata u mifhuma f’dan il-kuntest, ma hemm xejn fil-ġurisprudenza tal-Qorti EDB li tista’ ttellef l-eżekuzzjoni tal-miżuri investigattivi skont id-Direttiva 2014/41. B’mod simili, ma hemm ebda kwistjoni fir-rigward tal-Artikolu 47 tal-Karta li jista’ jkun potenzjalment applikabbli, jekk adegwat, kemm għall-mod li bih miżura investigattiva tkun twettqet fi Stat Membru ta’ eżekuzzjoni mill-awtoritajiet tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni, kif ukoll għal-legalità tal-ordni li abbażi tagħha tinħareġ OIE mill-awtoritajiet tal-Istat Membru emittenti. Tabilħaqq, il-qasma ġurisdizzjonali miġjuba fl-Artikolu 14(1) u (2) tad-Direttiva 2014/41 jidher li tirrifletti preċiżament dan l-approċċ.71.Dawn il-kjarifiki kollha dwar il-kamp ta’ applikazzjoni reali tad-Direttiva 2014/41, kif ukoll il-ġurisprudenza tal-Qorti EDB u l-istandards minimi meħtieġa, kienu neċessarji sabiex wieħed ikun jista’ jagħti qafas u eventwalment jindirizza l-problema ġenwina fil-każ preżenti. Il-kwistjoni ma hijiex neċessarjament il-kompatibbiltà tal-leġiżlazzjoni nazzjonali ma’ kwalunkwe dispożizzjoni speċifika tad-Direttiva 2014/41. Il-kwistjoni reali tinsab ħafna qabel, metaforikament fl-entrata tas-sistema sħiħa: jista’ Stat Membru joħroġ ordnijiet ta’ investigazzjoni Ewropea minkejja li dan jaf li dawk l-atti jiksru l-istandards minimi tal-KEDB u, għalhekk, il-livell minimu ta’ protezzjoni meħtieġ taħt id-dritt tal-Unjoni?<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">C.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Stat Membru li jikser l-istandards minimi tal-KEDB ma jistax joħroġ ordnijiet ta’ investigazzjoni Ewropea li neċessarjament ikunu vvizzjati mill-istess tip ta’ ksur</HT></HT></TXT></NP></TI>72.Permezz tat-tieni domanda magħmula fil-kawża preżenti, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk hija tistax toħroġ OIE għal tfittxijiet u qbid, kemm fi proprjetà immobbli ta’ kumpannija kif ukoll f’dar privata, u wkoll jekk tistax tisma’ xhud f’sitwazzjoni fejn ma hemmx rimedju disponibbli, skont id-dritt nazzjonali, għall-persuni kkonċernati minn dawk il-miżuri.73.Fl-opinjoni tiegħi, ir-risposta hija le, ma tistax. Sakemm l-Istat Membru emittenti ma jkunx aċċerta ruħu mill-konformità mal-istandards minimi rikjesti mill-KEDB u li ġew indikati fit-taqsima preċedenti ta’ dawn il-konklużjonijiet, l-awtoritajiet ta’ dak l-Istat ma jistgħux jipparteċipaw fis-sistema stabbilita mid-Direttiva 2014/41.74.Kif ġie ġustament irrilevat, partikolarment mill-Gvern Franċiż u dak Awstrijak, kif ukoll mill-Kummissjoni, parteċipazzjoni fis-sistema ta’ assistenza ġudizzjarja, u r-rikonoxximent reċiproku stabbilit mid-Direttiva 2014/41, iwasslu għal preżunzjoni li l-parteċipanti kollha jissodisfaw ir-rekwiżiti minimi tal-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali.75.Għandu jiġi rrikonoxxut li, il-partikolarità tal-każ preżenti tinsab fil-fatt li d-domandi ġew magħmula minn qorti fl-Istat Membru emittenti filwaqt li l-proċedura għadha fil-fażi li tippreċedi r-rikonoxximent. Il-qorti tar-rinviju tikkunsidra l-ħruġ ta’ OIE, iżda l-ebda att għadu ma qasam il-fruntieri.76.Il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tikkunsidra l-kunċett ta’ rikonoxximent reċiproku f’każijiet kriminali sikwit iltaqgħet ma’ domandi minn awtoritajiet ta’ eżekuzzjoni li jkollhom dubji dwar jekk id-dritt tal-Unjoni jippermettilhomx jikkunsidraw talbiet magħmula minn awtoritajiet ta’ Stat Membru differenti. Tabilħaqq, l-istrumenti li jiddependu fuq rikonoxximent reċiproku normalment qiegħdu l-mekkaniżmi li jevitaw att difettuż milli jipproduċi l-effetti legali mixtieqa, fuq in-naħa tal-Istati ta’ eżekuzzjoni. Il-każ preżenti huwa eżempju rari ta’ eżerċizzju ta’ trażżin mill-awtorità emittenti fuqha nnifisha, minħabba dubji dwar jekk hija anki tistax tiskatta strument speċifiku ta’ rikonoxximent reċiproku.77.Madankollu, żgur li ma jistax jiġi dedott minn dak li ntqal hawn fuq li d-dritt tal-Unjoni ma jagħtix kas is-sitwazzjoni fl-Istat Membru emittenti.78.Fil-livell prattiku, id-Direttiva 2014/41 tirregola numri ta’ kwistjonijiet u tistabbilixxi numru ta’ rekwiżiti fuq l-Istat Membru emittenti. Dawn ir-rekwiżiti huma iktar enfasizzati mill-obbligu ġenerali impost fuq l-awtoritajiet ġudizzjarji rilevanti kollha, stabbilit fl-Artikolu 1(4) ta’ dik id-direttiva, li jiġu rrispettati d-drittijiet fundamentali.79.Madankollu, meta kkunsidrata mill-perspettiva ta’ prinċipji, li l-kwistjoni ssir ċara kristall. Jien ma nistax nifhem kif jista’ jkun hemm fiduċja reċiproka f’sistema fejn l-Istati Membri emittenti jistgħu joħorġu atti li, awtomatikament u kif diġà ġie stabbilit, jiksru l-istandards minimi li abbażi tagħhom topera s-sistema sħiħa, iżda madankollu tali atti, indipendentement minn dan il-fatt, konsapevolment jitħallew jidħlu fis-sistema.80.Tabilħaqq, jien ma naħsibx li huwa neċessarju li nirrepeti l-ġurisprudenza abbundanti dwar il-kwistjoni, li tenfasizza l-importanza tal-fiduċja reċiproka għar-rikonoxximent reċiproku u għall-funzjonament ta’ ħafna mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni ġudizzjarja f’kwistjonijiet kriminali fl-Unjoni Ewropea

Ara, pereżempju u reċentement, sentenzi tat‑8 ta’ Diċembru 2020, Staatsanwaltschaft Wien (Ordnijiet ta’ trasferiment iffalsifikati) (C‑584/19, EU:C:2020:1002, punt 40), jew tal‑10 ta’ Marzu 2021, PI (C‑648/20 PPU, EU:C:2021:187, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata).

. B’mod speċifiku, ir-rekwiżit ta’ fiduċja reċiproka, jew pjuttost, b’mod realistiku, il-projbizzjoni ta’ nuqqas ta’ fiduċja, ifisser li l-awtoritajiet tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni għandhom jippreżupponu li r-regoli u d-drittijiet fundamentali fl-Istat Membru emittenti ġew osservati, u allura ma għandhomx jiċċekkjaw, apparti f’każijiet eċċezzjonali, il-konformità tal-att adottat fl-Istat Membru emittenti mad-drittijiet fundamentali

Ara, pereżempju, Opinjoni 2/13 (Adeżjoni tal-Unjoni Ewropea għall-KEDB) tat‑18 ta’ Diċembru 2014 (EU:C:2014:2454, punt 192). Ara wkoll sentenza tas‑6 ta’ Marzu 2018, Achmea (C‑284/16, EU:C:2018:158, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).

.81.Il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat ukoll li l-Istati Membri, b’mod partikolari, bis-saħħa tal-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali stabbilit fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(3) TUE, huma responsabbli sabiex jiżguraw, fit-territorji rispettivi tagħhom, l-applikazzjoni u l-osservanza tad-dritt tal-Unjoni u sabiex jieħdu, għal dan l-għan, kull miżura ġenerali jew partikolari xierqa sabiex jiżguraw li jitwettqu l-obbligi li joħorġu mit-Trattati jew li jirriżultaw mill-atti tal-istituzzjonijiet tal-[Unjoni]

Sentenza tas‑6 ta’ Marzu 2018, Achmea (C‑284/16, EU:C:2018:158, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).

.82.F’dan l-isfond, Stat Membru li juża din is-sistema u li jaf li l-atti li huwa joħroġ huma fil-fatt diġà inkompatibbli mal-garanziji minimi meħtieġa tad-drittijiet fundamentali ma huwiex, fl-opinjoni tiegħi, jaġixxi skont l-ispirtu ta’ kooperazzjoni leali. Tali atti ma jistgħux jiġġeneraw l-ebda fiduċja reċiproka. Huma fil-fatt l-antiteżi ta’ dan, peress li jġiegħlu lil kwalunkwe attur ieħor, u b’mod partikolari lill-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni, sabiex iħaddan nuqqas ta’ fiduċja reċiproka bħala l-pożizzjoni awtomatika tiegħu. Kif tista’ tiġi ġġenerata kwalunkwe fiduċja reċiproka f’sistema fejn uħud mill-atturi tagħha huma konxjament permessi li jinjoraw ir-regoli?83.Ċertament, id-Direttiva 2014/41 tinkludi numru ta’ salvagwardji li jiżguraw ir-rispett għad-drittijiet fundamentali, f’dak li jirrigwarda r-rikonoxximent u eżekuzzjoni tal-miżura investigattiva inkwistjoni fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni

Deskritti iktar ’il fuq f’punti 53 u 54 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

. Fil-fatt, dik il-lista tinkludi l-bażi għal rifjut skont l-Artikolu 11(1)(f) tad-Direttiva 2014/41, li possibbilment twassal għal rifjut abbażi ta’ nuqqas ta’ rispett għad-drittijiet fundamentali.84.Madankollu, dak ċertament ma jfissirx li r-responsabbiltà kollha tista’ tiġi ttrasferita għall-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni. Kif diġà ntqal, kooperazzjoni leali (u l-fiduċja reċiproka) huma konnessi. Huma jinkludu, bħala definizzjoni, il-partijiet kollha fit-tranżazzjoni. Il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat din l-idea billi stqarret li r-rispett għad-drittijiet fundamentali huwa obbligu kondiviż, impost kemm fuq l-Istati Membri emittenti kif ukoll fuq dawk ta’ eżekuzzjoni. L-obbligu inizjali li jiġi żgurat ir-rispett għad-drittijiet fundamentali huwa impost b’mod ċar fuq l-Istat Membru emittenti

Ara, pereżempju, sentenza tat‑23 ta’ Jannar 2018, Piotrowski (C‑367/16, EU:C:2018:27, punt 50 u l-ġurisprudenza ċċitata) li tikkonferma, fil-kuntest ta’ mandat ta’ arrest Ewropew ir-responsabbiltà primarja tal-Istat Membru emittenti sabiex jiżgura r-rispett għad-drittijiet fundamentali.

. L-ordnijiet ta’ investigazzjoni Ewropea li, b’mod preliminari jidhru li huma inkompatibbli, jitħallew jidħlu fis-sistema, iwassal għat-trasferiment tar-responsabbiltà sħiħa tal-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali fuq l-awtoritajiet ta’ eżekuzzjoni biss

F’dan ir-rigward, jien naqbel mal-Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bot f’Gavanozov, li tali soluzzjoni tmur kontra mhux biss id-disinn ġenerali tad-Direttiva 2014/41, iżda wkoll il-kunċett ta’ fiduċja reċiproka. (C‑324/17, EU:C:2019:312, punti 84 sa 87).

, li jistgħu f’ċertu każijiet jindunaw b’dan, filwaqt li f’każijiet oħrajn jistgħu lanqas biss jindunaw.85.Fl-opinjoni tiegħi, tali logħba ta’ rulett Russa bid-drittijiet individwali tkun kunċettwalment kompletament inkompatibbli mal-approċċ meħud mis-sistema tar-rikonoxximent reċiproku. L-awtorità emittenti tkun taf bil-fatt li l-OIE maħruġa tikser drittijiet fundamentali, iżda sempliċement tħalliha għall-viġilanza tal-awtorità ta’ eżekuzzjoni sabiex tara jekk din tal-aħħar tindunax, bil-konsegwenza li dan iwassal għal kunsiderazzjoni pjuttost selettiva tad-drittijiet fundamentali tal-individwi involuti fil-proċess

Dan kollu jwasslek sabiex taħseb fuq manifattur ipotetiku ta’ karozzi li jirrilaxxa vetturi fiċ-ċirkulazzjoni, għalkemm ikun konxju mill-fatt li kollha kemm huma għandhom difett tekniku, iżda madankollu jistrieħ fuq it-twemmin li kontrolli tal-pulizija ma humiex daqstant frekwenti u, bit-tama, li ma jkunx hemm daqshekk inċidenti tat-traffiku li fihom iweġġgħu jew ikorru passiġġieri jew membri tal-pubbliku minħabba dan id-difett tekniku.

.86.Barra minn hekk, tali rulett Russa, mhux biss tgħaddi r-responsabbiltà li jiġi identifikat il-ksur fuq l-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni, iżda hija tagħmel ukoll lill-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni potenzjalment kompliċi f’dak il-ksur jekk dan ma jidentifikahx u ma jipprekludihx. B’dak il-mod, l-Istati Membri involuti jkunu f’riskju li ma jissodisfawx ir-rekwiżiti stipulati mill-Qorti EDB f’Avotiņš

Sentenza tal-Qorti EDB tat‑23 ta’ Mejju 2016, Avotiņš vs. Il‑Latvija, CE:ECHR:2016:0523JUD001750207, punt 116.

 u għalhekk tiskatta r-responsabbiltà tagħhom skont id-dritt internazzjonali

Ara, reċentement, il-Qorti EDB, sentenza tal‑25 ta’ Marzu 2021, Bivolaru u Moldovan vs Franza, CE:ECHR:2021:0325JUD004032416.

.87.Fil-fatt, Avotiņš, kif ukoll il-ġurisprudenza ta’ din il-Qorti tal-Ġustizzja li tirrigwarda il-potenzjali nuqqas ta’ rikonoxximent jew nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ att ta’ Stat Membru emittenti fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni

Sentenzi tal‑21 ta’ Diċembru 2011, N.S. et (C‑411/10 u C‑493/10, EU:C:2011:865); tal‑5 ta’ April 2016, Aranyosi u Căldăraru (C‑404/15 u C‑659/15 PPU, EU:C:2016:198); u tal‑25 ta’ Lulju 2018, Minister for Justice and Equality (Nuqqasijiet fis-sistema tal-ġustizzja) (C‑216/18 PPU, EU:C:2018:586).

, jikkonċernaw fallimenti jew nuqqasijiet sistemiċi fl-Istat Membru emittenti, li jaf ikollhom ċertu konsegwenzi fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni.88.Madankollu, jew pjuttost a fortiori, jien ma narax għalfejn, jekk dawk il-konsegwenzi huma previsti għal fallimenti (sistemiċi) kbar, jiġifieri meta s-sistema sħiħa ma tibqax taħdem sewwa

Sentenza tal‑25 ta’ Lulju 2018, Minister for Justice and Equality (Nuqqasijiet fis-sistema tal-ġustizzja) (C‑216/18 PPU, EU:C:2018:586, punti 58 sa 62).

, kif ukoll meta jkun hemm dak li wieħed jista’ jsejjaħlu bħala fallimenti settorjali

Li fihom, dak li jingħad huwa li jkun hemm falliment fir-rigward ta’ ċerti setturi inkwistjoni, bħal pereżempju kundizzjonijiet għal persuni li qegħdin ifittxu protezzjoni internazzjonali – Sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, N.S. et (C‑411/10 u C‑493/10, EU:C:2011:865, punti 89 u 90, 94, 106), jew kundizzjonijiet f’stabbiliment penitenzjarju – sentenza tal‑5 ta’ April 2016, Aranyosi u Căldăraru (C‑404/15 u C‑659/15 PPU, EU:C:2016:198, punti 89 sa 94), mingħajr ma fl-ebda waħda minn dawn ix-xenarji ma jiġi ssuġġerit li s-sistema ġudizzjarja sħiħa ta’ Stat Membru speċifiku tkun ġiet affettwata minn dawk in-nuqqasijiet.

, l-istess ma għandux ikun il-każ għal dak li wieħed jista’ jsejħilhom bħala sempliċi fallimenti żgħar, jiġifieri nuqqasijiet identifikati unikament fir-rigward ta’ elementi proċedurali speċifiku.89.Barra minn hekk, jekk l-approċċ huwa li, minn ċertu punt ’il quddiem, l-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni ma jkunx iktar obbligat li jirrikonoxxi jew jinforza atti li jiġu minn ċerti Stati Membri emittenti

Dan ġie iktar reċentement iddikjarat mill-ġdid mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tas‑17 ta’ Diċembru 2020, Openbaar Ministerie (Indipendenza tal-awtorità ġudizzjarja emittenti) (C‑354/20 PPU u C‑412/20 PPU, EU:C:2020:1033) u sussegwentement applikata mir-Rechtbank Amsterdam (il-Qorti Distrettwali ta’ Amsterdam, il-Pajjiżi l-Baxxi) fis-sentenza tal‑10 ta’ Frar 2021, każ numru RK 20/771 13/751021-20, NL:RBAMS:2021:420.

, ma huwiex ukoll inerenti f’dik id-dikjarazzjoni li l-Istat Membru emittenti, meta jaf li huwa fi stat ta’ nuqqas ta’ konformità, għandu jiġi prekluż milli jkollu aċċess għal sistema ta’ kooperazzjoni ġudizzjarja, li tagħha dan ma għadux jissodisfa r-rekwiżiti tad-dħul?90.F’ċertu mod, tali konklużjoni ma hijiex biss inerenti fl-approċċ meħud mis-sistema, iżda hija wkoll iktar proporzjonata. Minflok ma jitpoġġa piż fuq is-sistema ta’ kooperazzjoni ġudizzjarja sħiħa (u l-atturi individwali kollha fl-Istati Membri) bil-kompitu li teżamina, f’kull każ individwali, kull darba, jekk raġunijiet għal rifjut ta’ rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ OIE ngħatawx jew le, ma huwiex iktar raġonevoli li jiġi sospiż temporanjament is-sors problematiku rrikonoxxut, sabiex qabelxejn dan jiżgura l-konformità mal-istandards minimi qabel ma jitħalla jipparteċipa mill-ġdid? Tali soluzzjoni tidher iktar iġġustifikata peress li, għall-kuntrarju ta’ sitwazzjoni fejn il-falliment sistemiku potenzjali għandu jidher li jirriżulta f’theddida għas-sitwazzjoni individwali tal-persuna kkonċernata

Neċessarju fil-kuntest tat-test b’żewġ stadji li jirrekjedi kunsiderazzjonijiet kemm strutturali (sistemiċi u ġġeneralizzati) kif ukoll inidividwali relatati mal-każ individwali – sentenza tal‑25 ta’ Lulju 2018, Minister for Justice and Equality (Nuqqasijiet fis-sistema tal-ġustizzja) (C‑216/18 PPU, EU:C:2018:586, punti 61 u 68) kif ġie kkonfermat fis-sentenza tas‑17 ta’ Diċembru 2020, Openbaar Ministerie (Indipendenza tal-awtorità ġudizzjarja emittenti) (C‑354/20 PPU u C‑412/20 PPU, EU:C:2020:1033, punti 54 u 55).

, fil-każ ta’ nuqqas ta’ regolament settorjali sempliċement fir-rigward ta’ kwistjoni waħda, huwa ċar li l-ħruġ ta’ kwalunkwe att li jkun konformi, ma huwiex possibbli. L-atti kollha li jinħarġu jkunu, awtomatikament ivvizzjati, peress li l-leġiżlazzjoni li abbażi tagħha dawn ikunu nħarġu, kienet hija stess inkompatibbli.91.Fil-qosor, kull min jixtieq juża s-sistema ta’ assistenza ġudizzjarja u rikonoxximent reċiproku skont id-Direttiva 2014/41, jew taħt kwalunkwe strument ieħor ta’ kooperazzjoni ġudizzjarja u rikonoxximent reċiproku, għandu jiġi, metaforikament, b’idejn nodfa, jew pjuttost, ma jistax konxjament jiġi b’idejn maħmuġin. In-nuqqas ta’ osservanza ta’ dik ir-regola bażika ta’ iġjene, li ġiet repetutament irrikonoxxuta u enfasizzata b’mod sistematiku, tista’ fil-fatt twassal sabiex dik il-persuna tintalab titlaq mill-kamra u tiġi lura biss wara li tkun sabet ftit sapun u tkun wettqet il-proċeduri neċessarji.92.Fil-kuntest speċifiku tal-każ preżenti, kif deskritt iktar ’il fuq, f’Posevini

Sentenza tal-Qorti EDB tad‑19 ta’ Jannar 2017, Posevini vs Il‑Bulgarija, CE:ECHR:2017:0119JUD006363814.

 u f’sentenzi oħra preċedenti, il-Qorti EDB sabet li l-Bulgarija kisret l-obbligu li tipprovdi rimedju effettiv fis-sens tal-Artikolu 13 KEDB, minħabba l-assenza ta’ kwalunkwe proċedura li tippermetti li l-legalità ta’ ordni ta’ tfittxija u qbid tiġi kkontestata jew sabiex jinkiseb rimedju adegwat

Ara iktar ’il fuq, in-nota ta’ qiegħ il-paġna 23.

. Kif intqal f’dawk is-sentenzi, il-Gvern Bulgaru fil-fatt irrikonoxxa dak il-falliment u impenja ruħu mal-Kumitat tal-Ministri sabiex jindirizza s-sitwazzjoni

Ara s-sentenza tal-Qorti EDB tad‑19 ta’ Jannar 2017, Posevini vs Il‑Bulgarija, CE:ECHR:2017:0119JUD006363814, punt 47.

, iżda dan għadu ma seħħx sa issa, kif enfasizzat ukoll id-deċiżjoni tar-rinviju fil-każ preżenti.93.Fil-qosor, sakemm dak il-falliment nazzjonali leġiżlattiv ma jiġix indirizzat, l-awtoritajiet tal-Istat Membru speċifiku huma tabilħaqq preklużi milli joħorġu OIE, li awtomatikament u inevitabbilment iġib miegħu l-istess ksur tad-drittijiet fundamentali bħalma (dak li) diġà ġie osservat mill-Qorti EDB.94.Jien ninnota li l-ebda kwistjoni simili ma ġiet identifikata fir-rigward ta’ deċiżjoni li tordna smigħ ta’ xhud. F’dak ir-rigward, jien naqbel mal-Gvern Franċiż u dak Awstrijak li, essenzjalment, smigħ ta’ xhud huwa improbabbli li fih innifsu jirriżulta f’intrużjoni daqshekk serja fuq id-drittijiet fundamentali ta’ individwu, bħal ordni ta’ tfittxija u qbid.95.Barra minn hekk, l-Artikolu 24 tad-Direttiva 2014/41 jinkludi arranġament pjuttost iddettaljat ta’ smigħ ta’ xhud permezz ta’ vidjokonferenza jew metodu ieħor ta’ trażmissjoni awdjoviżiva. B’mod alternattiv, l-Artikolu 25 tagħha jirrigwarda s-smigħ ta’ xhud permezz ta’ konferenza telefonika. Dawk id-dispożizzjonijiet jinkludu garanziji speċifiċi, inkluż bażi ta’ nuqqas ta’ rikonoxximent jew nuqqas ta’ eżekuzzjoni skont l-Artikolu 24(2) ta’ dik id-direttiva, ir-rekwiżit li l-awtorità ta’ eżekuzzjoni tapplika l-prinċipji fundamentali tal-liġi tal-Istat ta’ eżekuzzjoni skont l-Artikolu 24(5)(a) tad-direttiva u l-obbligu li tiġi pprovduta informazzjoni dwar id-drittijiet proċedurali, li tinkludi d-dritt li wieħed ma jixhidx, kif stipulat fl-Artikolu 24(5)(e) tagħha.96.Madankollu, ma nikkunsidrax li l-limitazzjoni tas-soluzzjoni fil-każ preżenti għall-ordnijiet tat-tfittxija u qbid, probabbilment twassal għal soluzzjoni sistemika għal lista potenzjalment miftuħa ta’ ksur possibbli tad-drittijiet fundamentali. Miżuri investigattivi differenti jistgħu jippreżentaw, kif diġà ġie nnotat, gradi u intensitajiet differenti ta’ intrużjonijiet. Minn din il-perspettiva, jidher diffiċli li tinqata’ linja fl-astratt, sabiex wieħed jisħaq li miżura investigattiva speċifika ma tista’ qatt tkun problematika.97.Fir-rigward tas-smigħ speċifiku ta’ xhud, għalkemm tista’ tiġi kkaratterizzata bħala intrużjoni pjuttost ħafifa fl-isfera personali ta’ persuna, ma jistax jiġi eskluż li smigħ ta’ xhud speċifiku f’sitwazzjoni speċifika tista’, madankollu, twassal għal ksur tad-drittijiet individwali protetti, bħad-drittijiet ta’ persuni vulnerabbli li s-sitwazzjoni speċifika tagħhom ma tkunx debitament ġiet ikkunsidrata waqt l-adozzjoni ta’ OIE li tordna tali smigħ. Jekk sitwazzjoni bħal din isseħħ, il-persuna affettwata għandu wkoll ikollha aċċess għal rimedji li jagħtuha l-possibbiltà ta’ stħarriġ tal-legalità ta’ tali miżura, u li jinkiseb ir-rimedju adegwat.98.Fil-qosor, huwa d-dmir tal-awtoritajiet emittenti li jiżguraw li l-atti tagħhom stess ma jkunux ivvizzjati b’nuqqas ta’ legalità minħabba nuqqas ta’ konformità mal-istandards minimi stabbiliti fil-KEDB, meta dawn l-atti jidħlu fis-sistema tad-Direttiva 2014/41.<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">V.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Konklużjoni</HT></TXT></NP></TI>99.Jien nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mill-iSpetsializiran nakazatelen sad (il-Qorti Kriminali Speċjalizzata, il-Bulgarija) kif ġej:

L-Artikoli 14(1) u l-Artikolu 1(4) tad-Direttiva 2014/41/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑3 ta’ April 2014 dwar l-Ordni ta’ Investigazzjoni Ewropew f’materji kriminali, moqrija fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, u tal-Artikolu 4(3) TUE, jipprekludu s-sitwazzjoni li fiha leġiżlazzjoni nazzjonali ma tipprovdi għal ebda rimedju legali kontra l-ħruġ ta’ Ordni ta’ Investigazzjoni Ewropea, jekk il-ħruġ ta’ tali ordni awtomatikament u inevitabbilment jirriżulta fl-istess ksur tal-istandards minimi ggarantiti mill-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem bħal dak diġà osservat mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem. Dawk id-dispożizzjonijiet jipprekludu wkoll il-ħruġ ta’ Ordni ta’ Investigazzjoni Ewropea f’tali ċirkustanzi.