<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-109/20</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62020CJ0109</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:875">EU:C:2021:875</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>15</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>15</PAGE.TOTAL><AUTHOR>CJ</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Wyrok z dnia <DATE ISO="20211026">26.10.2021 r.</DATE> – Sprawa C‑109/20</HT></P><P><HT TYPE="SC">PL Holdings</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Wyrok Trybunału</HT> (wielka izba)</P><P>z dnia <DATE ISO="20211026">26 października 2021 r.</DATE><NOTE NUMBERING="STAR" TYPE="FOOTNOTE" NOTE.ID="E0001"><P>Język postępowania: szwedzki.</P></NOTE></P></TI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Odesłanie prejudycjalne</KEYWORD><KEYWORD>Umowa między Rządem Królestwa Belgii i Rządem Wielkiego Księstwa Luksemburga, z jednej strony, a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, z drugiej strony, w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji, podpisana w dniu <DATE ISO="19870519">19 maja 1987 r.</DATE></KEYWORD><KEYWORD>Postępowanie arbitrażowe</KEYWORD><KEYWORD>Spór między inwestorem z jednego państwa członkowskiego a innym państwem członkowskim</KEYWORD><KEYWORD>Sprzeczna z prawem Unii klauzula arbitrażowa zawarta w tej umowie</KEYWORD><KEYWORD>Nieważność</KEYWORD><KEYWORD>Zapis na sąd polubowny ad hoc między stronami tego sporu</KEYWORD><KEYWORD>Udział w postępowaniu arbitrażowym</KEYWORD><KEYWORD>Milczące wyrażenie przez owo inne państwo członkowskie woli zawarcia tego zapisu na sąd polubowny</KEYWORD><KEYWORD>Niezgodność z prawem</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><JUDGMENT.INIT><P>W sprawie C‑109/20</P><P>mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Högsta domstolen (sąd najwyższy, Szwecja) postanowieniem z dnia <DATE ISO="20200204">4 lutego 2020 r.</DATE>, które wpłynęło do Trybunału w dniu <DATE ISO="20200227">27 lutego 2020 r.</DATE>, w postępowaniu:</P></JUDGMENT.INIT><PARTIES><PLAINTIFS><P><HT TYPE="BOLD">Republiken Polen</HT></P></PLAINTIFS><AGAINST>przeciwko</AGAINST><DEFENDANTS><P><HT TYPE="BOLD">PL Holdings Sàrl,</HT></P></DEFENDANTS></PARTIES><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>TRYBUNAŁ (wielka izba),</P><P>w składzie: K. Lenaerts, prezes, A. Arabadjiev, A. Prechal, K. Jürimäe, S. Rodin i I. Jarukaitis, prezesi izb, J.-C. Bonichot, M. Safjan, F. Biltgen, P.G. Xuereb, N. Piçarra, L.S. Rossi (sprawozdawczyni) i A. Kumin, sędziowie,</P><P>rzecznik generalny: J. Kokott,</P><P>sekretarz: C. Strömholm, administratorka,</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu <DATE ISO="20210315">15 marca 2021 r.</DATE>,</VISA></GR.VISA><GR.CONSID><CONSID><P>rozważywszy uwagi, które przedstawili:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>w imieniu Republiken Polen – F. Hoseinian, A.-M. Tamminen, J. Tavaststjerna i M. Wallin, advokater, których wspierała L. Guterstam,</P></ITEM><?PAGE NO="2"?><ITEM><P>w imieniu PL Holdings Sàrl – R. Oldenstam, D. Sandberg, J. Rosell Svensson, advokater, L. Rees-Evans, counsel, P. Paschalidis, advocate, a także S. Fietta, QC,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu czeskiego – M. Smolek, J. Vláčil, T. Müller, I. Gavrilova, T. Machovičová i L. Březinová, w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu niemieckiego – J. Möller i D. Klebs, w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu hiszpańskiego – S. Centeno Huerta i M.J. Ruiz Sánchez, w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu francuskiego – E. de Moustier i A. Daniel, w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu włoskiego – G. Palmieri i S. Fiorentino, w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu luksemburskiego – C. Schiltz, A. Germeaux i T. Uri, w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu węgierskiego – M.Z. Fehér i R. Kissné Berta, w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu niderlandzkiego – M.K. Bulterman, C.S. Schillemans i J.M. Hoogveld, w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu polskiego – B. Majczyna, M. Rzotkiewicz, M. Martyński, B. Soloch, J. Jackowska-Majeranowska, w charakterze pełnomocników, których wspierał J. Zasada, radca prawny,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu słowackiego – B. Ricziová, w charakterze pełnomocnika,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu fińskiego – H. Leppo, w charakterze pełnomocnika,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu szwedzkiego – H. Shev, M. Salborn Hodgson, C. Meyer-Seitz, A.M. Runeskjöld, H. Eklinder, R. Shahsvan Eriksson i J. Lundberg, w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu Komisji Europejskiej – F. Erlbacher, K. Simonsson, L. Malferrari, T. Maxian Rusche i E. Ljung Rasmussen, w charakterze pełnomocników,</P></ITEM></LIST></CONSID></GR.CONSID><GR.VISA><VISA>po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu <DATE ISO="20210422">22 kwietnia 2021 r.</DATE>,</VISA></GR.VISA><PREAMBLE.FINAL>wydaje następujący</PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Wyrok</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1</NO.P><TXT>Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 267 i 344 TFUE.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2</NO.P><TXT>Wniosek ten złożono w ramach sporu pomiędzy Republiken Polen (Rzecząpospolitą Polską) a PL Holdings Sàrl w przedmiocie właściwości organu arbitrażowego, który wydał dwa orzeczenia arbitrażowe w powstałym między nimi sporze.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="3"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo międzynarodowe</HT></HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">BIT</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3</NO.P><TXT>Artykuł 9 Umowy między Rządem Królestwa Belgii i Rządem Wielkiego Księstwa Luksemburga, z jednej strony, a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, z drugiej strony, w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji, podpisanej w dniu <DATE ISO="19870519">19 maja 1987 r.</DATE> (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>BIT<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>), przewiduje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="009.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>1.</NO.PARAG><ALINEA><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>Spory między jedną z Umawiających się Stron a inwestorem drugiej Umawiającej się Strony będą przedmiotem pisemnej notyfikacji dołączonej do szczegółowego aide-mémoire, adresowanego przez tego inwestora do odnośnej Umawiającej się Strony.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>Dla celów niniejszego artykułu określenie <QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>spory<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="00AB" ID="QE0003"/> oznacza spory dotyczące wywłaszczenia, nacjonalizacji lub wszelkich innych środków o podobnym znaczeniu dotyczących inwestycji, włączając w to przekazywanie inwestycji na własność publiczną, poddanie jej nadzorowi publicznemu, jak również wszelkie inne pozbawienie lub ograniczenie praw rzeczowych przez środki władcze, które wywoływałyby skutki podobne do wywłaszczenia.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>Spory te będą, o ile to możliwe, rozstrzygane polubownie między odnośnymi stronami.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="009.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA><P>Jeśli spór nie mógł być uregulowany tą drogą w ciągu sześciu miesięcy, licząc od dnia pisemnej notyfikacji, o której mowa w ustępie 1, zostanie on skierowany do arbitrażu przed jednym z niżej wymienionych organów, do wyboru inwestora:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>Instytut[em] Arbitrażu przy Izbie Handlowej w Sztokholmie;</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><P>[…]</P><PARAG IDENTIFIER="009.005"><NO.PARAG>5.</NO.PARAG><ALINEA><P>Organ arbitrażowy rozstrzyga na podstawie:</P><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>prawa wewnętrznego tej Umawiającej się Strony uczestniczącej w sporze, na której terytorium inwestycja jest zlokalizowana, łącznie z zasadami rozstrzygania sporów prawnych;</P></ITEM><ITEM><P>postanowień niniejszej umowy;</P></ITEM><ITEM><P>warunków szczególnych porozumień, które dotyczyłyby podmiotu, który dokonał inwestycji;</P></ITEM><ITEM><P>reguł i zasad powszechnie stosowanego prawa międzynarodowego.</P></ITEM></LIST></P></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="009.006"><NO.PARAG>6.</NO.PARAG><ALINEA>Postanowienia arbitrażu są ostateczne i wiążące dla stron w sporze. Każda Umawiająca się Strona podejmie działania dla wyegzekwowania tych postanowień zgodnie ze swoim prawem wewnętrznym<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="4"?><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Porozumienie o wygaśnięciu Dwustronnych Traktatów Inwestycyjnych między państwami członkowskimi Unii Europejskiej</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4</NO.P><TXT>Artykuł 4 ust. 1 Porozumienia o wygaśnięciu Dwustronnych Traktatów Inwestycyjnych między państwami członkowskimi Unii Europejskiej (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="169" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2020">Dz.U. 2020, L 169, s. 1</REF.DOC.OJ>) stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>Umawiające się Strony potwierdzają niniejszym, że [zawarte w dwustronnych traktatach inwestycyjnych] Klauzule Arbitrażowe [między inwestorem a państwem] są sprzeczne z traktatami UE i w związku z tym nie mają zastosowania. W wyniku tejże niezgodności Klauzul Arbitrażowych z traktatami UE, od dnia, w którym ostatnia ze stron Dwustronnego Traktatu Inwestycyjnego stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, Klauzula Arbitrażowa w takim Dwustronnym Traktacie Inwestycyjnym nie może stanowić podstawy prawnej dla Postępowania Arbitrażowego<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5</NO.P><TXT>Artykuł 7 tego porozumienia stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>Jeżeli Umawiające się Strony są stronami Dwustronnych Traktatów Inwestycyjnych, na podstawie których wszczęto Postępowanie Arbitrażowe w Toku lub Nowe Postępowanie Arbitrażowe, strony te:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>informują, w ramach wzajemnej współpracy i na podstawie oświadczenia w Załączniku C, trybunały arbitrażowe o konsekwencjach prawnych orzeczenia [z dnia <DATE ISO="20180306">6 marca 2018 r.</DATE>] w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Achmea</NAME.CASE> [(<NO.CASE>C‑284/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:158">EU:C:2018:158</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>),] określonych w art. 4; oraz</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>jeżeli są stroną postępowania sądowego dotyczącego wyroku trybunału arbitrażowego wydanego na podstawie Dwustronnego Traktatu Inwestycyjnego, zwracają się do właściwego sądu krajowego, w tym w każdym państwie trzecim, zależnie od przypadku, o uchylenie wyroku trybunału arbitrażowego, stwierdzenie jego nieważności lub powstrzymanie się od jego uznania i wykonania<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo szwedzkie</HT></HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Ustawa o arbitrażu</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6</NO.P><TXT>Paragraf 1 lag om skiljeförfarande (ustawy o postępowaniu arbitrażowym) (SFS 1999, nr 116), w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>ustawą o arbitrażu<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>), ma następującą treść:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>Spory dotyczące spraw, które mogą być przedmiotem ugody między stronami, mogą zostać za porozumieniem stron przekazane do rozstrzygnięcia przez arbitra lub kilku arbitrów. Porozumienie takie może dotyczyć sporów przyszłych, które dotyczą stosunku prawnego wskazanego w porozumieniu. Spór może dotyczyć zaistnienia określonej okoliczności faktycznej.</ALINEA><ALINEA>[…]<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7</NO.P><TXT>Paragraf 2 ustawy o arbitrażu przewiduje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>Arbitrzy mogą zbadać swoją właściwość do rozstrzygnięcia sporu.</ALINEA><?PAGE NO="5"?><ALINEA>Jeżeli arbitrzy w drodze postanowienia stwierdzili, że są właściwi do rozstrzygnięcia sporu, strona niezadowolona z tego postanowienia może zwrócić się o rozpatrzenie tej kwestii przez sąd apelacyjny. Zażalenie to należy wnieść najpóźniej w terminie 30 dni od dnia doręczenia tej stronie wspomnianego postanowienia. Arbitrzy mogą kontynuować postępowanie arbitrażowe do czasu wydania postanowienia w postępowaniu zażaleniowym.</ALINEA><ALINEA>Do skargi na orzeczenie arbitrażowe zawierające rozstrzygnięcie w przedmiocie właściwości stosuje się art. 34 i 36<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8</NO.P><TXT>Paragraf 33 akapit pierwszy tej ustawy stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>Orzeczenie arbitrażowe jest nieważne:</P><P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1)</NO.P><TXT>jeżeli zbadano w nim kwestię, która zgodnie z prawem szwedzkim nie może być rozstrzygana przez arbitrów;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>jeżeli orzeczenie arbitrażowe lub sposób, w jaki je wydano, są w sposób oczywisty niezgodne ze szwedzkim porządkiem publicznym; lub</TXT></NP></ITEM></LIST></P></ALINEA><ALINEA>[…]<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9</NO.P><TXT>Paragraf 34 akapit drugi wspomnianej ustawy stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>Strona nie może powoływać się na okoliczność, co do której uważa się, iż jej nie podniosła, uczestnicząc w postępowaniu i nie zgłaszając w tym względzie zastrzeżeń lub w inny sposób. Wyznaczenie przez stronę arbitra nie jest samo w sobie w sposób konieczny równoznaczne z uznaniem właściwości arbitrów do orzekania w przedmiocie podniesionej kwestii […]<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10</NO.P><TXT>Zgodnie z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym z prac przygotowawczych nad redakcją § 34 owej ustawy wynika, że można domniemywać w sposób ogólny, iż strona postępowania, która nie podniosła od razu zarzutu braku właściwości organu arbitrażowego, uznała jego właściwość do rozpoznania sporu. Niepodniesienie zastrzeżeń względem ważności zapisu na sąd polubowny również może zostać uznane za mogące skutkować związaniem stron co do arbitrażu na podstawie prawa zobowiązań. Sąd odsyłający wyjaśnia w tym względzie, że zgodnie z ogólnymi zasadami tego prawa ważny zapis na sąd polubowny może wynikać na przykład z dorozumianego zachowania stron lub z bezczynności jednej z nich.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Regulamin arbitrażowy</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11</NO.P><TXT>Zgodnie z § 2 regulaminu arbitrażowego Instytutu Arbitrażu Izby Handlowej w Sztokholmie z 2010 r. wezwanie na arbitraż powinno zawierać <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>kopię lub opis zapisu na sąd polubowny lub klauzuli arbitrażowej powołanych jako podstawa rozstrzygnięcia sporu<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12</NO.P><TXT>PL Holdings jest spółką prawa luksemburskiego utworzoną w Luksemburgu. W latach 2010–2013 nabyła ona udziały w kapitale dwóch polskich banków. Ze względu na to, że banki te w 2013 r. połączyły się, PL Holdings stała się właścicielem 99% akcji nowego banku powstałego w wyniku tego połączenia.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13</NO.P><TXT>W lipcu 2013 r. Komisja Nadzoru Finansowego (Polska), organ prawa polskiego odpowiedzialny za nadzór nad bankami i instytucjami kredytowymi w Polsce, postanowiła zawiesić wykonywanie przez PL Holdings prawa głosu z udziałów w tym nowym banku i nakazała ich przymusowe zbycie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14</NO.P><TXT>PL Holdings postanowiła wszcząć postępowanie arbitrażowe przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej przed sądem polubownym utworzonym przy Instytucie Arbitrażu Izby Handlowej w Sztokholmie (zwanym dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>sądem polubownym<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15</NO.P><TXT>W wezwaniu z dnia <DATE ISO="20141128">28 listopada 2014 r.</DATE> PL Holdings powołała się na art. 9 BIT celem uzasadnienia właściwości tego sądu do rozpoznania sporu rozpatrywanego w postępowaniu głównym. Zwróciła się ona do tego sądu o stwierdzenie, że Rzeczpospolita Polska naruszyła BIT, i o zasądzenie od tego państwa członkowskiego odszkodowania.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20141130">30 listopada 2014 r.</DATE> Rzeczpospolita Polska odpowiedziała na wspomniane wezwanie, wysyłając do sekretariatu Izby Handlowej w Sztokholmie pismo, w którym wyraziła zamiar zakwestionowania istnienia jej ważnej zgody na postępowanie arbitrażowe wszczęte przez PL Holdings.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20150807">7 sierpnia 2015 r.</DATE> PL Holdings wniosła do sądu polubownego pozew, wyjaśniając w szczególności swoje zarzuty dotyczące środków, o których mowa w pkt 13 niniejszego wyroku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18</NO.P><TXT>W odpowiedzi na pozew z dnia <DATE ISO="20151113">13 listopada 2015 r.</DATE> Rzeczpospolita Polska zakwestionowała właściwość sądu polubownego na tej podstawie, że PL Holdings nie jest <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>inwestorem<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/> w rozumieniu BIT.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19</NO.P><TXT>Pismem z dnia <DATE ISO="20160527">27 maja 2016 r.</DATE> Rzeczpospolita Polska podniosła dodatkowy argument w celu zakwestionowania właściwości sądu polubownego, oparty na tym, że klauzula arbitrażowa zawarta w art. 9 BIT jest sprzeczna z prawem Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20</NO.P><TXT>Częściowym orzeczeniem arbitrażowym z dnia <DATE ISO="20170628">28 czerwca 2017 r.</DATE> sąd polubowny uznał się za właściwy na podstawie art. 9 BIT. Sąd ten stwierdził, że Rzeczpospolita Polska naruszyła BIT, nakazując przymusowe zbycie udziałów PL Holdings w nowym polskim banku, oraz że w związku z tym PL Holdings może domagać się zapłaty odszkodowania.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21</NO.P><TXT>Ostatecznym orzeczeniem arbitrażowym z dnia <DATE ISO="20170928">28 września 2017 r.</DATE> sąd polubowny zasądził od Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz PL Holdings odszkodowanie oraz obciążył ją kosztami poniesionymi przez tę ostatnią w ramach postępowania arbitrażowego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20170928">28 września 2017 r.</DATE> Rzeczpospolita Polska wniosła skargę do Svea hovrätt (sądu apelacyjnego w Sztokholmie, Szwecja), żądając uchylenia orzeczeń arbitrażowych z dni <DATE ISO="20170628">28 czerwca</DATE> i <DATE ISO="20170928">28 września 2017 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23</NO.P><TXT>W uzasadnieniu tej skargi podniosła ona przede wszystkim, że art. 267 i 344 TFUE stoją na przeszkodzie temu, aby spór między inwestorem z jednego państwa członkowskiego a innym państwem członkowskim, którego przedmiotem są inwestycje, został przedłożony do rozstrzygnięcia organowi arbitrażowemu. W związku z tym art. 9 BIT jest sprzeczny z prawem Unii, co oznacza, że orzeczenia arbitrażowe wydane na podstawie tego artykułu są sprzeczne<?PAGE NO="7"?> z porządkiem publicznym Unii, a w konsekwencji – nieważne zgodnie z § 33 akapit pierwszy pkt 1 i 2 ustawy o arbitrażu. Ze względu na to, że nieważność tych orzeczeń arbitrażowych wynika bezpośrednio ze stosowania prawa Unii, sąd powinien móc uwzględnić ją z urzędu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24</NO.P><TXT>Następnie Rzeczpospolita Polska stwierdziła, że w terminie przewidzianym w § 34 akapit drugi ustawy o arbitrażu zakwestionowała właściwość sądu polubownego, powołując się na nieważność art. 9 BIT. W każdym wypadku przy założeniu, że zastosowanie owego § 34 akapit drugi miałoby prowadzić do niedopuszczalności podniesionego przez Rzeczpospolitą Polską zarzutu braku właściwości, należałoby odmówić zastosowania tego przepisu, ponieważ stoi on na przeszkodzie pełnej skuteczności prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25</NO.P><TXT>Wreszcie Rzeczpospolita Polska podniosła, że nie zrezygnowała z powoływania się na zarzut braku właściwości sądu polubownego, w związku z czym z jej zachowania w następstwie wniesienia przez PL Holdings wezwania na arbitraż nie można wnioskować o jej milczącym zamiarze zawarcia z tą ostatnią zapisu na sąd polubowny ad hoc innego niż klauzula arbitrażowa zawarta w art. 9 BIT.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26</NO.P><TXT>PL Holdings zakwestionowała argumentację Rzeczypospolitej Polskiej. Podniosła ona, że spór rozpatrywany w postępowaniu głównym dotyczy kwestii takich jak naruszenie przez Rzeczpospolitą Polską jej zobowiązań wynikających z BIT, a także prawa PL Holdings do odszkodowania, które to kwestie zgodnie z art. 1 ustawy o arbitrażu można rozstrzygnąć w drodze arbitrażu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27</NO.P><TXT>Zdaniem PL Holdings art. 9 BIT stanowi złożoną przez Rzeczpospolitą Polską ważną <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>ofertę arbitrażu<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>, którą ta pierwsza przyjęła poprzez wniesienie wezwania na arbitraż. Ponadto Rzeczpospolita Polska zakwestionowała ważność klauzuli arbitrażowej po terminie, a kwestii, czy klauzula ta jest sprzeczna z prawem Unii, sąd nie może rozpatrywać z urzędu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28</NO.P><TXT>W każdym wypadku nawet przy założeniu, że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>oferta arbitrażu<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/> Rzeczypospolitej Polskiej wynikająca z art. 9 BIT była nieważna, to – zważywszy na zachowanie stron sporu w postępowaniu głównym – doszło jednak między nimi do zawarcia zapisu na sąd polubowny ad hoc zgodnie z prawem szwedzkim i zasadami arbitrażu handlowego. Wnosząc wezwanie na arbitraż, PL Holdings złożyła bowiem ofertę arbitrażu na takich samych zasadach jak te przewidziane w art. 9 BIT, a Rzeczpospolita Polska milcząco przyjęła tę ofertę, nie kwestionując skutecznie właściwości sądu polubownego na podstawie tego zapisu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29</NO.P><TXT>Svea hovrätt (sąd apelacyjny w Sztokholmie) postanowił oddalić w pierwszej instancji skargę Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd ten uznał przede wszystkim, że chociaż wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180306">6 marca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Achmea</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑284/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:158">EU:C:2018:158</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), mający jego zdaniem zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym, skutkuje nieważnością art. 9 BIT, a w konsekwencji nieważnością stałej oferty złożonej przez Rzeczpospolitą Polską inwestorom z innych państw członkowskich, zgodnie z którą spór dotyczący tego porozumienia powinien zostać rozstrzygnięty przez organ arbitrażowy, taka nieważność nie uniemożliwia państwu członkowskiemu i inwestorowi z innego państwa członkowskiego zawarcia na późniejszym etapie zapisu na sąd polubowny ad hoc w celu rozstrzygnięcia tego sporu. Podstawą takiego zapisu na sąd polubowny ad hoc jest wspólna wola stron wspomnianego sporu, a do jego zawarcia dochodzi w oparciu o te same zasady, jakie obowiązują w handlowym postępowaniu arbitrażowym.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30</NO.P><TXT>Następnie orzeczenia arbitrażowe rozpatrywane w postępowaniu głównym dotyczyły kwestii, które można rozstrzygnąć w drodze arbitrażu, a ich treść nie była sprzeczna z porządkiem publicznym, w związku z czym nie było podstaw do uchylenia ich na podstawie § 33 akapit pierwszy pkt 1 lub 2 ustawy o arbitrażu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31</NO.P><TXT>Wreszcie zakwestionowanie przez Rzeczpospolitą Polską ważności klauzuli arbitrażowej zawartej w art. 9 BIT nastąpiło po terminie, a więc po wygaśnięciu zgodnie z § 34 akapit drugi ustawy o arbitrażu uprawnienia do jej zakwestionowania.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32</NO.P><TXT>Sąd odsyłający – Högsta domstolen (sąd najwyższy, Szwecja), do którego Rzeczpospolita Polska wniosła skargę kasacyjną od orzeczenia Svea hovrätt (sądu apelacyjnego w Sztokholmie) – uważa, że zostało ustalone, iż klauzula arbitrażowa zawarta w art. 9 BIT jest sprzeczna z prawem Unii. Niemniej sąd ten uważa, że wydanie orzeczenia w przedmiocie stanowisk stron, które zostały powtórzone przed Trybunałem, wymaga zwrócenia się do tego ostatniego z pytaniem prejudycjalnym, ponieważ nie jest jasne, w jaki sposób należy w niniejszym wypadku interpretować rozpatrywane przepisy prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33</NO.P><TXT>W tych okolicznościach Högsta domstolen (sąd najwyższy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>Czy w świetle art. 267 i 344 TFUE, zgodnie z ich wykładnią dokonaną w wyroku [z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180306">6 marca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Achmea</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑284/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:158">EU:C:2018:158</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>),] zapis na sąd polubowny – w sytuacji gdy umowa inwestycyjna zawiera klauzulę arbitrażową, która jest nieważna z powodu zawarcia tej umowy między dwoma państwami członkowskimi – jest nieważny, jeżeli został zawarty między państwem członkowskim a inwestorem, skoro państwo członkowskie, po wszczęciu [przez inwestora] postępowania arbitrażowego rezygnuje, w wyniku swej wolnej woli, z podnoszenia zarzutów dotyczących właściwości?<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie pytania prejudycjalnego</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34</NO.P><TXT>Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału w ramach ustanowionej w art. 267 TFUE procedury współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem do tego ostatniego należy udzielenie sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi, która umożliwi mu rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu. Mając to na uwadze, Trybunał powinien w razie potrzeby przeformułować przedłożone mu pytania (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210715">15 lipca 2021 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ministrstvo za obrambo</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑742/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:597">EU:C:2021:597</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35</NO.P><TXT>W sprawie w postępowaniu głównym – zgodnie z ustaleniami sądu odsyłającego – stwierdzono, że klauzula arbitrażowa zawarta w art. 9 BIT jest nieważna, ponieważ narusza autonomię prawa Unii, jego pełną skuteczność i jego jednolite stosowanie oraz że nie można na podstawie tej klauzuli arbitrażowej skutecznie wszcząć żadnego postępowania arbitrażowego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36</NO.P><TXT>Chociaż początkowo PL Holdings wszczęła postępowanie arbitrażowe przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 9 BIT, to następnie stwierdziła, że wniesione przez nią wezwanie na arbitraż należy uznać nie tyle za przyjęcie zawartej w art. 9 tego traktatu oferty arbitrażu złożonej przez Rzeczpospolitą Polską, ile za ofertę arbitrażu o tej samej treści, którą Rzeczpospolita Polska w sposób dorozumiany przyjęła, nie zakwestionowawszy skutecznie właściwości sądu polubownego w terminie przewidzianym w tym celu przez prawo szwedzkie, które znajduje zastosowanie do owego postępowania arbitrażowego. Ów zapis na sąd polubowny<?PAGE NO="9"?> zastąpił zatem wspomnianą klauzulę arbitrażową w kontekście BIT, który to traktat nadal miał zastosowanie do owego postępowania arbitrażowego na tej nowej podstawie prawnej. Od Rzeczypospolitej Polskiej zasądzono bowiem ostatecznie odszkodowanie w związku z naruszeniem BIT.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37</NO.P><TXT>W tych okolicznościach należy stwierdzić, że poprzez swoje pytanie prejudycjalne sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 267 i 344 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym pozwalającym państwu członkowskiemu na zawarcie z inwestorem z innego państwa członkowskiego zapisu na sąd polubowny ad hoc umożliwiającego kontynuowanie postępowania arbitrażowego wszczętego na podstawie klauzuli arbitrażowej o treści identycznej z treścią tego zapisu, która to klauzula znajduje się w umowie międzynarodowej zawartej między tymi dwoma państwami członkowskimi i jest nieważna z powodu sprzeczności ze wspomnianymi artykułami.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38</NO.P><TXT>Na wstępie należy wyjaśnić, że pytanie to opiera się na założeniu, że z uwagi na nieważność klauzuli arbitrażowej zawartej w art. 9 BIT Rzeczpospolita Polska milcząco przyjęła – na podstawie mającego zastosowanie prawa szwedzkiego – ofertę arbitrażu złożoną przez PL Holdings, nie zakwestionowawszy w odpowiednim czasie właściwości sądu polubownego, i tym samym zawarła z PL Holdings odrębny zapis na sąd polubowny ad hoc, którego treść była jednak identyczna z treścią klauzuli arbitrażowej opartej na art. 9 BIT.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39</NO.P><TXT>W tym względzie należy przypomnieć, że w ramach postępowania, o którym mowa w art. 267 TFUE, opartego na wyraźnym rozdziale zadań sądów krajowych i Trybunału, wszelka ocena stanu faktycznego sprawy należy do sądu krajowego (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180306">6 marca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>SEGRO i Horváth</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑52/16 i C‑113/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:157">EU:C:2018:157</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0098">98</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40</NO.P><TXT>W związku z tym wyłącznie do sądu odsyłającego należy dokonanie na wstępie oceny wszystkich okoliczności faktycznych dotyczących sytuacji rozpatrywanej w postępowaniu głównym w celu ustalenia ewentualnego istnienia po stronie Rzeczypospolitej Polskiej kwestionowanej przez to państwo członkowskie woli przyjęcia oferty arbitrażu złożonej przez PL Holdings.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41</NO.P><TXT>Należy jednak zauważyć, że z akt, którymi dysponuje Trybunał, wynika, iż Rzeczpospolita Polska od razu zakwestionowała właściwość sądu polubownego na podstawie BIT. I tak, w skierowanym do sekretariatu Izby Handlowej w Sztokholmie piśmie z dnia <DATE ISO="20141130">30 listopada 2014 r.</DATE> wyraziła ona najpierw zamiar powołania się na brak jakiegokolwiek ważnego zapisu na sąd polubowny. Następnie w odpowiedzi na pozew z dnia <DATE ISO="20151113">13 listopada 2015 r.</DATE> zakwestionowała ona przed sądem polubownym jego właściwość na tej podstawie, że PL Holdings nie jest <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>inwestorem<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/> w rozumieniu BIT. Wreszcie w piśmie z dnia <DATE ISO="20160527">27 maja 2016 r.</DATE> – kilka dni po złożeniu do Trybunału wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w sprawie, w której zapadł wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180306">6 marca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Achmea</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑284/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:158">EU:C:2018:158</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) – Rzeczpospolita Polska podniosła, że sąd polubowny nie jest właściwy do rozpoznania sporu rozpatrywanego w postępowaniu głównym ze względu na nieważność klauzuli arbitrażowej zawartej w art. 9 BIT, na podstawie której PL Holdings uzasadniła swoje wezwanie na arbitraż, ponieważ klauzula ta jest sprzeczna z prawem Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42</NO.P><TXT>W tym kontekście do sądu odsyłającego należy wzięcie pod uwagę zastrzeżeń, jakie Rzeczpospolita Polska podnosiła przez cały czas trwania postępowania arbitrażowego, w celu ustalenia ewentualnego istnienia po stronie tego państwa członkowskiego woli zawarcia – pomimo nieważności klauzuli arbitrażowej zawartej w art. 9 BIT, a tym samym nieważności podstawy prawnej powołanej przez PL Holdings celem wszczęcia postępowania arbitrażowego –<?PAGE NO="10"?> zapisu na sąd polubowny ad hoc o treści identycznej z treścią owej klauzuli. W szczególności sąd ten powinien upewnić się, że wezwanie na arbitraż wniesione przez PL Holdings w dniu <DATE ISO="20141128">28 listopada 2014 r.</DATE>, zgodnie z § 2 regulaminu arbitrażowego Instytutu Arbitrażu Izby Handlowej w Sztokholmie z 2010 r., pozwala – wraz z późniejszym zachowaniem Rzeczypospolitej Polskiej – na jednoznaczne wnioskowanie o istnieniu zapisu na sąd polubowny ad hoc między tym inwestorem a Rzecząpospolitą Polską oraz że państwo to miało w związku z tym możliwość skutecznego zakwestionowania ważności tego zapisu przed sądem polubownym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43</NO.P><TXT>Jedynie zatem na wypadek, gdyby sąd odsyłający doszedł do wniosku, że Rzeczpospolita Polska rzeczywiście zgodziła się w sposób milczący na związanie takim zapisem na sąd polubowny ad hoc, którego treść była identyczna z treścią klauzuli arbitrażowej zawartej w art. 9 BIT, należy sprawdzić, czy zawarcie takiego zapisu w takich okolicznościach byłoby zgodne z prawem Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44</NO.P><TXT>W tym względzie należy przypomnieć, że Trybunał orzekł, iż art. 267 i art. 344 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie postanowieniu umowy międzynarodowej zawartej między dwoma państwami członkowskimi, wedle którego inwestor z jednego z tych państw członkowskich może, w przypadku sporu dotyczącego inwestycji w drugim państwie członkowskim, wszcząć postępowanie przeciwko temu drugiemu państwu członkowskiemu przed sądem polubownym, którego właściwość państwo to zobowiązało się uznać (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180306">6 marca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Achmea</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑284/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:158">EU:C:2018:158</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0060">60</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45</NO.P><TXT>Poprzez zawarcie takiej umowy państwa członkowskie będące jej stronami zgadzają się bowiem na wyłączenie spod właściwości ich własnych sądów, a tym samym z systemu sądowych środków odwoławczych, który na mocy art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE są one zobowiązane ustanowić w dziedzinach objętych prawem Unii (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180227">27 lutego 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Associação Sindical dos Juízes Portugueses</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑64/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:117">EU:C:2018:117</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), sporów mogących dotyczyć stosowania lub wykładni tego prawa. Umowa taka może w konsekwencji doprowadzić do sytuacji, w której spory te nie będą rozstrzygane w sposób zapewniający pełną skuteczność wspomnianego prawa (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210902">2 września 2021 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komstroy</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑741/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:655">EU:C:2021:655</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0059">59</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0060">60</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46</NO.P><TXT>Bezsporne jest, że klauzula arbitrażowa zawarta w art. 9 BIT – podobnie jak ta rozpatrywana w sprawie, w której zapadł wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180306">6 marca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Achmea</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑284/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:158">EU:C:2018:158</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) – może skutkować orzekaniem przez organ arbitrażowy w sporach mogących dotyczyć stosowania lub wykładni prawa Unii. W związku z tym owa klauzula arbitrażowa może podważyć zasadę wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi oraz zachowanie szczególnego charakteru prawa Unii, zapewnionego poprzez procedurę odesłania prejudycjalnego przewidzianą w art. 267 TFUE. Wspomniana klauzula nie jest zatem zgodna z zasadą lojalnej współpracy ustanowioną w art. 4 ust. 3 akapit pierwszy TUE i narusza autonomię prawa Unii zapisaną w szczególności w art. 344 TFUE (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180306">6 marca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Achmea</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑284/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:158">EU:C:2018:158</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0058">58</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0059">59</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Ponadto, jak potwierdza to art. 4 ust. 1 Porozumienia o wygaśnięciu Dwustronnych Traktatów Inwestycyjnych między państwami członkowskimi Unii Europejskiej, od dnia przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii, to jest od dnia <DATE ISO="20040501">1 maja 2004 r.</DATE>, art. 9 BIT nie mógł dłużej stanowić podstawy postępowania arbitrażowego między inwestorem a tym państwem członkowskim.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47</NO.P><TXT>Otóż pozwolenie państwu członkowskiemu, które jest stroną sporu mogącego dotyczyć stosowania i wykładni prawa Unii, na przedłożenie tego sporu organowi arbitrażowemu posiadającemu takie same cechy co organ przewidziany w nieważnej klauzuli arbitrażowej zawartej w umowie międzynarodowej takiej jak ta, o której mowa w pkt 44 niniejszego wyroku,<?PAGE NO="11"?> poprzez zawarcie zapisu na sąd polubowny ad hoc o takiej samej treści jak treść owej klauzuli, prowadziłoby w rzeczywistości do obejścia zobowiązań wynikających dla tego państwa członkowskiego z traktatów, a w szczególności z art. 4 ust. 3 TUE, a także z art. 267 i 344 TFUE, zgodnie z ich wykładnią przyjętą w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180306">6 marca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Achmea</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑284/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:158">EU:C:2018:158</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48</NO.P><TXT>Przede wszystkim bowiem taki zapis na sąd polubowny ad hoc wywoływałby w odniesieniu do sporu, w ramach którego doszło do jego zawarcia, takie same skutki jak te, które wiążą się z taką klauzulą. Racją bytu tego zapisu byłoby właśnie zastąpienie klauzuli arbitrażowej zawartej w postanowieniu takim jak art. 9 BIT w celu utrzymania w mocy jego skutków pomimo jego nieważności.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49</NO.P><TXT>Następnie, jak słusznie podniosła Komisja Europejska, skutki tego obejścia zobowiązań danego państwa członkowskiego wynikających z postanowień, o których mowa w pkt 47 niniejszego wyroku, nie byłyby mniej poważne ze względu na to, że chodzi o odosobniony przypadek. Podejście prawne PL Holdings mogłoby bowiem zostać przyjęte w wielu sporach mogących dotyczyć stosowania i wykładni prawa Unii, co prowadziłoby do wielokrotnego naruszania autonomii tego prawa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50</NO.P><TXT>Należy również zauważyć, że każde wezwanie na arbitraż skierowane do państwa członkowskiego przez inwestora z innego państwa członkowskiego na podstawie klauzuli arbitrażowej zawartej w dwustronnym traktacie inwestycyjnym między tymi dwoma państwami członkowskimi może, mimo nieważności tej klauzuli, zawierać ofertę arbitrażu względem wezwanego państwa członkowskiego, w odniesieniu do którego można wówczas uznać – z samego tylko względu, że nie podniosło konkretnych argumentów przeciwko istnieniu zapisu na sąd polubowny ad hoc – iż przyjęło ono tę ofertę. Otóż taka sytuacja prowadziłaby do utrzymania w mocy skutków podjętego przez to państwo członkowskie z naruszeniem prawa Unii, a tym samym nieważnego zobowiązania do uznania właściwości organu arbitrażowego, do którego się zwrócono.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51</NO.P><TXT>Ponadto ważność w świetle art. 267 i 344 TFUE tytułu, na którym opiera się właściwość organu arbitrażowego, nie może zależeć od zachowania stron danego sporu, a w szczególności od zachowania państwa członkowskiego, które naruszyło owe artykuły, co doprowadziło do nieważności klauzuli arbitrażowej, na podstawie której zwrócono się do tego organu arbitrażowego. Otóż gdyby z zachowania państwa członkowskiego należało wnioskować, że wyraziło ono jakąkolwiek wolę uznania właściwości wspomnianego organu arbitrażowego, wola ta byłaby siłą rzeczy zbieżna z wolą wyrażoną w chwili przyjmowania owej klauzuli arbitrażowej i z tego względu nie mogłaby stanowić podstawy tej właściwości.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52</NO.P><TXT>Wreszcie zarówno z wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180306">6 marca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Achmea</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑284/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:158">EU:C:2018:158</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), jak i z zasad pierwszeństwa prawa Unii i lojalnej współpracy wynika, że państwa członkowskie nie tylko nie mogą zobowiązać się do wyłączenia z systemu sądowniczego Unii sporów mogących dotyczyć stosowania i wykładni prawa Unii, ale również że w przypadku przedłożenia takiego sporu do rozstrzygnięcia organowi arbitrażowemu na mocy zobowiązania sprzecznego ze wspomnianym prawem są one zobowiązane do zakwestionowania przed tym organem arbitrażowym lub właściwym sądem ważności klauzuli arbitrażowej lub zapisu na sąd polubowny ad hoc, na mocy których zwrócono się do rzeczonego organu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53</NO.P><TXT>Potwierdza to ponadto art. 7 lit. b) Porozumienia o wygaśnięciu Dwustronnych Traktatów Inwestycyjnych między państwami członkowskimi Unii Europejskiej, zgodnie z którym jeżeli umawiające się strony są stronami dwustronnych traktatów inwestycyjnych, na podstawie<?PAGE NO="12"?> których wszczęto postępowanie arbitrażowe w toku, muszą one w szczególności – jeżeli są stronami postępowania sądowego dotyczącego orzeczenia arbitrażowego wydanego na podstawie dwustronnego traktatu inwestycyjnego – zwrócić się do właściwego sądu krajowego o uchylenie owego orzeczenia arbitrażowego, stwierdzenie jego nieważności lub powstrzymanie się od jego uznania i wykonania, stosownie do przypadku. Zasada ta ma zastosowanie mutatis mutandis do sytuacji, w której postępowanie arbitrażowe pierwotnie wszczęte na podstawie klauzuli arbitrażowej nieważnej z powodu jej niezgodności z prawem Unii jest kontynuowane w oparciu o zawarty przez strony zgodnie z mającym zastosowanie prawem krajowym zapis na sąd polubowny ad hoc, którego treść jest identyczna z treścią owej klauzuli.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54</NO.P><TXT>Każda próba zaradzenia przez państwo członkowskie nieważności klauzuli arbitrażowej w drodze umowy z inwestorem z innego państwa członkowskiego byłaby zatem niezgodna ze spoczywającym na tym pierwszym państwie członkowskim obowiązkiem zakwestionowania ważności klauzuli arbitrażowej i mogłaby tym samym prowadzić do niezgodności z prawem samej kauzy tej umowy, ponieważ byłaby sprzeczna z podstawowymi przepisami i zasadami regulującymi porządek prawny Unii, o których mowa w pkt 46 niniejszego wyroku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55</NO.P><TXT>W tych okolicznościach do sądu krajowego należy uwzględnienie żądania uchylenia orzeczenia arbitrażowego wydanego na podstawie zapisu na sąd polubowny, który narusza art. 267 i 344 TFUE oraz zasady wzajemnego zaufania, lojalnej współpracy i autonomii prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56</NO.P><TXT>Zważywszy na ogół powyższych rozważań, na zadane pytanie należy odpowiedzieć, iż art. 267 i 344 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym pozwalającym państwu członkowskiemu na zawarcie z inwestorem z innego państwa członkowskiego zapisu na sąd polubowny ad hoc umożliwiającego kontynuowanie postępowania arbitrażowego wszczętego na podstawie klauzuli arbitrażowej o treści identycznej z treścią tego zapisu, która to klauzula znajduje się w umowie międzynarodowej zawartej między tymi dwoma państwami członkowskimi i jest nieważna z powodu sprzeczności ze wspomnianymi artykułami.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie żądania ograniczenia w czasie skutków wyroku mającego zapaść w sprawie</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57</NO.P><TXT>PL Holdings zwróciła się do Trybunału – na wypadek gdyby orzekł on, iż art. 267 i 344 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie zapisowi na sąd polubowny zawartemu między państwem członkowskim a prywatnym inwestorem z innego państwa członkowskiego – o ograniczenie w czasie skutków wyroku mającego zapaść w sprawie w taki sposób, by wyrok ten nie miał wpływu na postępowania arbitrażowe, które wszczęto w dobrej wierze na podstawie zapisu na sąd polubowny ad hoc i zakończono przed ogłoszeniem tego wyroku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58</NO.P><TXT>Aby orzec w przedmiocie tego żądania należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wykładnia przepisu prawa Unii, dokonana przez Trybunał w ramach kompetencji przyznanej mu w art. 267 TFUE, wyjaśnia i precyzuje znaczenie oraz zakres tego przepisu, tak jak powinien lub powinien był być rozumiany i stosowany od dnia jego wejścia w życie. Wynika stąd, że sądy mogą i powinny stosować zinterpretowany w ten sposób przepis do stosunków prawnych powstałych przed ogłoszeniem wyroku w sprawie wniosku o dokonanie wykładni, jeżeli spełnione są ponadto wszystkie pozostałe przesłanki wszczęcia przed właściwym sądem postępowania w sprawie związanej ze stosowaniem tego przepisu (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210317">17 marca 2021 r.</DATE>, <NAME.CASE>Academia de Studii Economice din Bucureşti</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑585/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:210">EU:C:2021:210</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0078">78</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59</NO.P><TXT>Jedynie w wyjątkowych przypadkach Trybunał, stosując zasadę ogólną pewności prawa, leżącą u podstaw porządku prawnego Unii, może uznać, że należy ograniczyć ze skutkiem dla wszystkich zainteresowanych możliwość powoływania się na zinterpretowany przez niego przepis celem podważenia stosunków prawnych nawiązanych w dobrej wierze. Aby można było orzec tego rodzaju ograniczenie, powinny zostać spełnione dwie istotne przesłanki, a mianowicie dobra wiara zainteresowanych i ryzyko wystąpienia poważnych konsekwencji (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210317">17 marca 2021 r.</DATE>, <NAME.CASE>Academia de Studii Economice din Bucureşti</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑585/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:210">EU:C:2021:210</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0079">79</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60</NO.P><TXT>Dokładniej rzecz ujmując, Trybunał stosował to rozwiązanie jedynie w ściśle określonych okolicznościach, zwłaszcza gdy istniało ryzyko poważnych reperkusji gospodarczych ze względu między innymi na znaczną liczbę stosunków prawnych nawiązanych w dobrej wierze na podstawie przepisów uważanych za skuteczne i obowiązujące i gdy okazywało się, że jednostki oraz organy krajowe dopuściły się zachowań niezgodnych z prawem Unii ze względu na istnienie obiektywnej i istotnej niepewności co do zakresu przepisów tego prawa, do której to niepewności przyczyniło się ewentualnie również samo zachowanie innych państw członkowskich bądź Komisji (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210317">17 marca 2021 r.</DATE>, <NAME.CASE>Academia de Studii Economice din Bucureşti</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑585/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:210">EU:C:2021:210</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0080">80</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61</NO.P><TXT>Należy ponadto przypomnieć, że ograniczenie w czasie skutków wykładni przepisu prawa Unii dokonywanej przez Trybunał na podstawie art. 267 TFUE może zostać dopuszczone tylko w wyroku, w którym Trybunał orzeka w przedmiocie wykładni, o którą się zwrócono. Zasada ta gwarantuje równość traktowania państw członkowskich i innych podmiotów prawa wobec prawa Unii oraz spełnia tym samym również wymagania wynikające z zasady pewności prawa (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200423">23 kwietnia 2020 r.</DATE>, <NAME.CASE>Herst</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑401/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:295">EU:C:2020:295</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62</NO.P><TXT>W niniejszym wypadku co się tyczy, po pierwsze, przesłanki dobrej wiary, PL Holdings podnosi, że niniejsza sprawa jest pierwszą, w której zwrócono się do Trybunału o zajęcie stanowiska w przedmiocie ważności zapisu na sąd polubowny ad hoc, takiego jak ten rozpatrywany w postępowaniu głównym. Przy zawieraniu tego zapisu na sąd polubowny jej zdaniem nic nie wskazywało na to, że jest on sprzeczny z prawem Unii, ponieważ Trybunał ogłosił wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180306">6 marca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Achmea</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑284/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:158">EU:C:2018:158</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), dopiero po wydaniu orzeczeń arbitrażowych z dni <DATE ISO="20170628">28 czerwca</DATE> i <DATE ISO="20170928">28 września 2017 r.</DATE> Ponadto PL Holdings utrzymuje, że oparła się na zachowaniu Rzeczypospolitej Polskiej, w tym jej udziale w postępowaniu arbitrażowym, w ramach którego państwo to nie podniosło w odpowiednim czasie zarzutu braku właściwości sądu polubownego na podstawie prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63</NO.P><TXT>Co się tyczy, po drugie, przesłanki poważnych konsekwencji, PL Holdings utrzymuje, że wyrok mający zapaść w sprawie może mieć wpływ na znaczną liczbę indywidualnych podmiotów, które zawarły zapis na sąd polubowny z państwami członkowskimi w ramach różnego rodzaju umów. Ponadto jej zdaniem nic w orzecznictwie Trybunału nie wskazuje na to, że pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>poważnych konsekwencji<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/> nie może obejmować sytuacji, w której spółkę z siedzibą w Unii, taką jak PL Holdings, działającą w dobrej wierze, poddano najpierw niezgodnemu z prawem wywłaszczeniu z naruszeniem prawa Unii, w szczególności z naruszeniem jej swobody przedsiębiorczości zagwarantowanej w art. 49 i 54 TFUE, a następnie pozbawiono prawa do skutecznej ochrony sądowej przewidzianego w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="14"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64</NO.P><TXT>W tym względzie, jak zauważyła rzecznik generalna w pkt 84 opinii, istotne dla niniejszej sprawy wskazówki dotyczące wykładni art. 267 i 344 TFUE wynikają bezpośrednio z wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180306">6 marca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Achmea</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑284/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:158">EU:C:2018:158</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), którego skutków Trybunał nie ograniczył w czasie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65</NO.P><TXT>Otóż pozwolenie państwu członkowskiemu na zastąpienie klauzuli arbitrażowej znajdującej się w umowie międzynarodowej między państwami członkowskimi zawarciem zapisu na sąd polubowny ad hoc w celu umożliwienia kontynuowania postępowania arbitrażowego wszczętego na podstawie tej klauzuli byłoby równoznaczne, jak orzeczono w pkt 47 niniejszego wyroku, z obejściem zobowiązań tego państwa członkowskiego wynikających z traktatów, a w szczególności z art. 4 ust. 3 TUE oraz z art. 267 i 344 TFUE, zgodnie z ich wykładnią przyjętą w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180306">6 marca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Achmea</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑284/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:158">EU:C:2018:158</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66</NO.P><TXT>Ograniczenie w czasie skutków niniejszego wyroku oznaczałoby zatem w rzeczywistości ograniczenie skutków wykładni tych postanowień dokonanej przez Trybunał w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180306">6 marca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Achmea</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑284/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:158">EU:C:2018:158</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67</NO.P><TXT>Co więcej, jeżeli chodzi o rzekome poważne konsekwencje, należy zauważyć, że – co się tyczy, po pierwsze, wpływu, jaki niniejszy wyrok miałby móc wywierać na zapisy na sąd polubowny zawarte przez państwa członkowskie w ramach różnego rodzaju umów – wykładnia prawa Unii dokonana w niniejszym wyroku odnosi się jedynie do zapisów na sąd polubowny ad hoc zawartych w okolicznościach takich jak te rozpatrywane w postępowaniu głównym, streszczonych w szczególności w pkt 65 niniejszego wyroku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68</NO.P><TXT>Po drugie, ochrona praw podmiotowych, jakie PL Holdings wywodzi z prawa Unii, powinna być zapewniona w ramach systemu sądowniczego państw członkowskich – w niniejszym wypadku polskiego systemu sądowniczego. W związku z tym przy założeniu, że doszłoby do stwierdzenia luki w ochronie owych praw, na której istnienie powołuje się PL Holdings, luka ta powinna zostać wypełniona w ramach tego systemu, w razie potrzeby we współpracy z Trybunałem w ramach jego kompetencji, natomiast nie może ona uzasadniać tolerowania naruszania podstawowych przepisów i zasad, o których mowa w pkt 65 niniejszego wyroku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69</NO.P><TXT>W tych okolicznościach należy oddalić żądanie ograniczenia w czasie skutków wyroku mającego zapaść w sprawie, z którym wystąpiła PL Holdings, bez konieczności badania jej dobrej wiary.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie kosztów</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70</NO.P><TXT>Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO>Z powyższych względów Trybunał (wielka izba) orzeka, co następuje:</INTRO><P><HT TYPE="BOLD">Artykuły 267 i 344 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym pozwalającym państwu członkowskiemu na zawarcie z inwestorem z innego państwa członkowskiego zapisu na sąd polubowny ad hoc umożliwiającego kontynuowanie postępowania arbitrażowego wszczętego na podstawie klauzuli arbitrażowej o treści identycznej z treścią tego zapisu, która to klauzula znajduje się w umowie<?PAGE NO="15"?> międzynarodowej zawartej między tymi dwoma państwami członkowskimi i jest nieważna z powodu sprzeczności ze wspomnianymi artykułami.</HT></P></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><SIGNATORY><P>Podpisy</P></SIGNATORY></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>