<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-261/18</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62018CJ0261</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:955">EU:C:2019:955</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>21</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>21</PAGE.TOTAL><AUTHOR>CJ</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Wyrok z dnia <DATE ISO="20191112">12.11.2019 r.</DATE> – Sprawa C-261/18</HT></P><P><HT TYPE="SC">Komisja/Irlandia (Parc éolien de Derrybrien)</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Wyrok Trybunału</HT> (wielka izba)</P><P>z dnia <DATE ISO="20191112">12 listopada 2019 r.</DATE><NOTE NUMBERING="STAR" TYPE="FOOTNOTE" NOTE.ID="E0001"><P>Język postępowania: angielski.</P></NOTE></P></TI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego</KEYWORD><KEYWORD>Wyrok Trybunału stwierdzający uchybienie</KEYWORD><KEYWORD>Niewykonanie</KEYWORD><KEYWORD>Dyrektywa 85/337/EWG</KEYWORD><KEYWORD>Zezwolenie na budowę i budowa parku wiatrowego</KEYWORD><KEYWORD>Przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko naturalne</KEYWORD><KEYWORD>Brak uprzedniej oceny oddziaływania na środowisko</KEYWORD><KEYWORD>Obowiązek legalizacji</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 260 ust. 2 TFUE</KEYWORD><KEYWORD>Żądanie nałożenia okresowej kary pieniężnej i ryczałtu</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><JUDGMENT.INIT><P>W sprawie C‑261/18</P><P>mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie, na podstawie art. 260 ust. 2 TFUE, uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniesioną w dniu <DATE ISO="20180413">13 kwietnia 2018 r.</DATE>,</P></JUDGMENT.INIT><PARTIES><PLAINTIFS><P><HT TYPE="BOLD">Komisja Europejska</HT>, reprezentowana przez M. Nolla-Ehlersa i J. Tomkina, działających w charakterze pełnomocników,</P><PARTY.STATUS>strona skarżąca,</PARTY.STATUS></PLAINTIFS><AGAINST>przeciwko</AGAINST><DEFENDANTS><P><HT TYPE="BOLD">Irlandii</HT>, reprezentowanej przez M. Browne, G. Hodge oraz A. Joyce’a, działających w charakterze pełnomocników, wspieranych przez G. Gilmore, BL, oraz J. Connolly’ego i G. Simonsa, SC,</P><PARTY.STATUS>strona pozwana,</PARTY.STATUS></DEFENDANTS></PARTIES><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>TRYBUNAŁ (wielka izba),</P><P>w składzie: K. Lenaerts, prezes, R. Silva de Lapuerta, wiceprezes, J.C. Bonichot (sprawozdawca), A. Arabadjiev, A. Prechal, M. Safjan i S. Rodin, prezesi izb, L. Bay Larsen, T. von Danwitz, C. Toader, F. Biltgen, K. Jürimäe i C. Lycourgos, sędziowie,</P><P>rzecznik generalny: G. Pitruzzella,</P><P>sekretarz: R. Şereş, administrator,</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu <DATE ISO="20190401">1 kwietnia 2019 r.</DATE>,</VISA><VISA>po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu <DATE ISO="20190613">13 czerwca 2019 r.</DATE>,</VISA></GR.VISA><PREAMBLE.FINAL>wydaje następujący</PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><?PAGE NO="2"?><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Wyrok</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1</NO.P><TXT>W swej skardze Komisja Europejska wnosi do Trybunału o:</TXT><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>stwierdzenie, że nie podejmując środków niezbędnych do wykonania pkt 1 tiret drugie sentencji wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), Irlandia uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie art. 260 TFUE;</P></ITEM><ITEM><P>zasądzenie od Irlandii zapłaty na rzecz Komisji ryczałtu w wysokości 1343,20 EUR pomnożonego przez liczbę dni, jakie upłyną od ogłoszenia wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), do dnia wykonania przez Irlandię tego wyroku albo do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie, jeżeli to ostatnie zdarzenie nastąpi wcześniej niż wykonanie wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), przy czym minimalny ryczałt powinien wynosić <FT TYPE="NUMBER">1685000</FT> EUR;</P></ITEM><ITEM><P>zasądzenie od Irlandii zapłaty na rzecz Komisji okresowej kary pieniężnej w wysokości <FT TYPE="NUMBER">12264</FT> EUR dziennie od dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie do dnia wykonania przez Irlandię wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); oraz</P></ITEM><ITEM><P>obciążenie Irlandii kosztami postępowania.</P></ITEM></LIST></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Dyrektywa 85/337/EWG przed jej zmianą przez dyrektywę 97/11</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2</NO.P><TXT>Dyrektywa Rady 85/337/EWG z dnia <DATE ISO="19850627">27 czerwca 1985 r.</DATE> w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="175" PAGE.FIRST="40" DATE.PUB="1985">Dz.U. 1985, L 175, s. 40</REF.DOC.OJ> – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 15, t. 1, s. 248) przewidywała w art. 2 ust. 1, 2 i art. 2 ust. 3 akapit pierwszy:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="002.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Państwa członkowskie przyjmują wszystkie niezbędne środki, aby zapewnić, że [by] przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko naturalne między innymi z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji podlegają [podlegały] ocenie w odniesieniu do ich skutków przed udzieleniem zezwolenia.</ALINEA><ALINEA>Przedsięwzięcia te określa art. 4.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="002.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Ocena wpływu na środowisko może być zintegrowana z istniejącymi procedurami udzielania zezwolenia na przedsięwzięcia w państwach członkowskich lub, jeżeli takie nie istnieją, z innymi procedurami albo z procedurami, które będą ustanowione do realizacji celów niniejszej dyrektywy.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="002.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA>Państwa członkowskie mogą w wyjątkowych przypadkach wyłączyć szczególne przedsięwzięcie w całości lub w części z przepisów ustanowionych w niniejszej dyrektywie<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3</NO.P><TXT>Artykuł 3 tej dyrektywy stanowił:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>Ocena wpływu na środowisko określa, opisuje i ocenia we właściwy sposób dla każdego indywidualnego przypadku i zgodnie z art. 4–11, bezpośrednie i pośrednie skutki przedsięwzięcia dla następujących elementów:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>istot ludzkich, fauny i flory,</P></ITEM><?PAGE NO="3"?><ITEM><P>gleby, wody, powietrza, klimatu i krajobrazu,</P></ITEM><ITEM><P>oddziaływania między elementami wymienionymi w tiret pierwszym i drugim,</P></ITEM><ITEM><P>dóbr materialnych i dziedzictwa kultury<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>.</P></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4</NO.P><TXT>Artykuł 4 wspomnianej dyrektywy miał brzmienie następujące:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="004.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Z zastrzeżeniem art. 2 ust. 3 przedsięwzięcia zaliczone do kategorii wymienionych w załączniku I podlegają ocenie zgodnie z art. 5–10.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="004.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Przedsięwzięcia zaliczone do kategorii wymienionych w załączniku II podlegają ocenie zgodnie z art. 5–10, jeżeli państwa członkowskie uznają, że wymóg taki wynika z cech tych przedsięwzięć.</ALINEA><ALINEA>Do tego celu państwa członkowskie mogą między innymi wyszczególnić niektóre rodzaje przedsięwzięć, które mają być poddane ocenie, albo mogą ustanowić kryteria lub progi konieczne do ustalenia, które z kategorii przedsięwzięć wymienionych w załączniku II mają podlegać ocenie zgodnie z art. 5–10<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 5 dyrektywy 85/337:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="005.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>1.</NO.PARAG><ALINEA><P>W przypadku przedsięwzięć, które, stosownie do art. 4, muszą podlegać ocenie wpływu na środowisko, zgodnie z art. 5–10, państwa członkowskie przyjmują środki niezbędne do zapewnienia, że [by] wykonawca dostarczy [dostarczył] we właściwej formie informacje wyszczególnione w załączniku III, w zakresie, w jakim:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>państwa członkowskie uznają, że te informacje są odpowiednie dla danego etapu procedury [uzyskania] zezwolenia i dla szczególnych cech określonego przedsięwzięcia lub typu przedsięwzięcia oraz dla cech środowiskowych, które mogą być naruszone;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>państwa członkowskie uznają, że można w sposób uzasadniony żądać od wykonawcy zebrania takich informacji, uwzględniając między innymi obecny stan wiedzy i metody oceny.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="005.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA><P>Informacje, które mają być dostarczone przez wykonawcę zgodnie z ust. 1, zawierają co najmniej:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>opis przedsięwzięcia zawierający informacje o miejscu, projekcie i wielkości przedsięwzięcia,</P></ITEM><ITEM><P>opis środków przewidzianych w celu uniknięcia, zmniejszenia i jeżeli to możliwe – naprawieni[a] poważnych niekorzystnych skutków,</P></ITEM><ITEM><P>dane wymagane do rozpoznania i oszacowania głównych skutków, które [jakie] mogą być spowodowane w środowisku przez to przedsięwzięcie,</P></ITEM><ITEM><P>podsumowanie w języku nietechnicznym informacji wymienionych w tiret 1–3 [od pierwszego do trzeciego].</P></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="005.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA>Państwa członkowskie zapewniają, jeżeli uznają to za konieczne, że [by] władze posiadające stosowne informacje udostępniają [udostępniały] te informacje wykonawcy<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6</NO.P><TXT>Artykuł 6 dyrektywy 85/337 miał następujące brzmienie:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="006.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki, aby zapewnić władzom, których może dotyczyć to przedsięwzięcie z powodu ich szczególnej odpowiedzialności w odniesieniu do środowiska, możliwość wyrażenia ich opinii do wniosku o zezwolenie na inwestycję. Państwa członkowskie<?PAGE NO="4"?> wyznaczają władze, które udzielają w tym celu konsultacji w sposób ogólny lub w każdym przypadku, gdy wymagany jest wniosek o zezwolenie. Informacje zebrane zgodnie art. 5 są przekazywane tym władzom. Państwa członkowskie ustanawiają szczegółowe regulacje dotyczące tych konsultacji.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="006.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA><P>Państwa członkowskie zapewniają:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>udostępnienie opinii publicznej każdego wniosku o zezwolenie na inwestycję i każdej informacji zebranej zgodnie z art. 5,</P></ITEM><ITEM><P>społeczności, której to dotyczy, możliwość wyrażenia opinii, zanim to przedsięwzięcie zostanie przeprowadzone</P></ITEM></LIST><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>.</P></ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7</NO.P><TXT>Artykuł 7 tej dyrektywy stanowił:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>Jeżeli państwo członkowskie ma świadomość, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko w innym państwie członkowskim lub gdy [lub] na wniosek państwa członkowskiego, które może być znacząco tym dotknięte, państwo członkowskie, na którego terytorium zamierza się przeprowadzić to przedsięwzięcie, przesyła informacje zebrane zgodnie z art. 5 drugiemu państwu członkowskiemu w tym samym czasie, w jakim udostępnia je swoim obywatelom. Informacje te stanowią podstawę dla wszelkich konsultacji niezbędnych w ramach dwustronnych stosunków między dwoma państwami członkowskimi na bazie wzajemności i równoważności<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 8 wspomnianej dyrektywy:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>Informacje zebrane zgodnie z art. 5, 6 i 7 muszą być uwzględnione w procedurze zezwolenia na inwestycję<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9</NO.P><TXT>Artykuł 9 tej samej dyrektywy miał następujące brzmienie:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>Po podjęciu decyzji właściwa władza lub władze informują ogół zainteresowanych o:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>treści decyzji i związanych z nią warunkach,</P></ITEM><ITEM><P>przyczynach i uwarunkowaniach, na których decyzja jest oparta, jeżeli tak stanowi ustawodawstwo państw członkowskich.</P></ITEM></LIST><P>Szczegółowe ustalenia dla takich informacji są określane przez państwa członkowskie.</P><P>W przypadku gdy inne państwo członkowskie zostało poinformowane zgodnie z art. 7, to będzie ono również poinformowane o odnośnej decyzji<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>.</P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10</NO.P><TXT>Artykuł 10 dyrektywy 85/337 przewidywał:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>Przepisy niniejszej dyrektywy nie mają wpływu na zobowiązanie właściwych władz do przestrzegania ograniczeń nałożonych przez krajowe przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne oraz przez obowiązujące praktyki prawne w odniesieniu do tajemnicy przemysłowej i handlowej oraz ochrony interesu publicznego.</ALINEA><ALINEA>Jeżeli stosuje się art. 7, przekazywanie informacji innemu państwu członkowskiemu oraz przyjęcie informacji przez inne państwo członkowskie podlega ograniczeniom obowiązującym w państwie członkowskim, w którym jest wnioskowane [na którego terytorium zamierza się przeprowadzić to] przedsięwzięcie<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11</NO.P><TXT>Załącznik II do dyrektywy 85/337 wymieniał przedsięwzięcia, o których mowa w art. 4 ust. 2 tej dyrektywy, to znaczy przedsięwzięcia, w odniesieniu do których ocena oddziaływania na środowisko była konieczna jedynie wtedy, gdy państwa członkowskie uznały, że wymóg oceny wynikał z cech tych przedsięwzięć. I tak w pkt 2 lit. a) tego załącznika wymieniono przedsięwzięcia polegające na wydobywaniu torfu, a w lit. c) tego samego punktu przedsięwzięcia polegające na wydobywaniu minerałów innych niż zawierające metal i przeznaczone do wytwarzania energii, takich jak marmur, piasek, żwir, łupki, sól, fosforany i potaż.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Dyrektywa 85/337 po zmianie przez dyrektywę 97/11</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12</NO.P><TXT>Dyrektywa 85/337, zmieniona dyrektywą Rady 97/11/WE z dnia <DATE ISO="19970303">3 marca 1997 r.</DATE> (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="073" PAGE.FIRST="5" DATE.PUB="1997">Dz.U. 1997, L 73, s. 5</REF.DOC.OJ> – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 15, t. 3, s. 151), przewiduje w art. 2 ust. 1, 2 i art. 2 ust. 3 akapit pierwszy:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="002.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Państwa członkowskie przyjmują wszystkie niezbędne środki, aby zapewnić, że [by] przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko naturalne, między innymi z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji podlegają [podlegały] wymaganiom w celu uzyskania zezwolenia na inwestycję i ocenie w odniesieniu do ich skutków, przed udzieleniem zezwolenia. Przedsięwzięcia te określa art. 4.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="002.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Ocena wpływu na środowisko może być zintegrowana z istniejącymi procedurami udzielania zezwolenia na przedsięwzięcia w państwach członkowskich lub, jeżeli takie nie istnieją, z innymi procedurami albo z procedurami, które będą ustanowione do realizacji celów niniejszej dyrektywy.</ALINEA><ALINEA>[…]</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="002.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA>Bez uszczerbku dla art. 7 państwa członkowskie mogą w wyjątkowych przypadkach wyłączyć określone przedsięwzięcie w całości lub w części spod przepisów ustanowionych w niniejszej dyrektywie<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13</NO.P><TXT>Artykuł 3 tej dyrektywy stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>Ocena wpływu na środowisko określa opisuje i ocenia we właściwy sposób dla każdego indywidualnego przypadku i zgodnie z art. 4–11, bezpośrednie i pośrednie skutki przedsięwzięcia dla następujących elementów:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>istot ludzkich, fauny i flory;</P></ITEM><ITEM><P>gleby, wód, powietrza, klimatu i krajobrazu;</P></ITEM><ITEM><P>dóbr materialnych i dziedzictwa kultury;</P></ITEM><ITEM><P>oddziaływania między elementami wymienionymi w tiret pierwszym, drugim i trzecim<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>.</P></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14</NO.P><TXT>Artykuł 4 wspomnianej dyrektywy przewiduje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="004.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Z zastrzeżeniem art. 2 ust. 3 przedsięwzięcia wymienione w załączniku I podlegają ocenie zgodnie z art. 5–10.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="004.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA><P>Z zastrzeżeniem art. 2 ust. 3 [w przypadku] przedsięwzię[ć] wymienion[ych] w załączniku II państwa członkowskie określają za pomocą:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>badania indywidualnego,</TXT><?PAGE NO="6"?><P>lub</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>progów lub kryteriów ustalonych przez państwo członkowskie,</TXT></NP></ITEM></LIST><P>czy przedsięwzięcie podlega ocenie zgodnie z art. 5–10.</P><P>Państwa członkowskie mogą postanowić o stosowaniu obydwu procedur określonych w lit. a) i b).</P></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="004.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA>Podczas przeprowadzania badania indywidualnego lub ustalania progów bądź kryteriów do celów ust. 2 należy uwzględnić odpowiednie kryteria selekcji wymienione w załączniku III.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="004.004"><NO.PARAG>4.</NO.PARAG><ALINEA>Państwa członkowskie zapewniają, że [by] ustaleni[a] dokonane przez właściwe władze zgodnie z ust. 2 udostępniane jest [były] opinii publicznej<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15</NO.P><TXT>W pkt 3 lit. i) załącznika II do tej samej dyrektywy są wymienione urządzenia wykorzystujące siłę wiatru do produkcji energii elektrycznej (gospodarstwa wiatrowe).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16</NO.P><TXT>Zgodnie z pkt 13 tego samego załącznika wszelkie zmiany bądź rozbudowę przedsięwzięć wymienionych w załączniku I lub II, już zatwierdzonych, zrealizowanych lub będących w trakcie realizacji, które mogą mieć znaczące niekorzystne oddziaływanie na środowisko naturalne, należy traktować jako przedsięwzięcia objęte zakresem stosowania art. 4 ust. 2 dyrektywy 85/337.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17</NO.P><TXT>W załączniku III do dyrektywy 85/337, dotyczącym kryteriów selekcji określonych w art. 4 ust. 3 tej dyrektywy, uściślono, że cechy przedsięwzięć muszą być rozpatrzone z uwzględnieniem w szczególności zanieczyszczeń i zagrożeń oraz ryzyka wypadku, uwzględniając między innymi użyte technologie. W tym samym załączniku wskazano, że wrażliwość środowiskowa obszarów geograficznych, które mogą być dotknięte skutkami spowodowanymi przez przedsięwzięcia, musi być rozpatrywana z uwzględnieniem w szczególności zdolności absorpcji środowiska naturalnego, ze zwróceniem szczególnej uwagi na pewne obszary, w tym góry i obszary leśne.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>)</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18</NO.P><TXT>W wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), Trybunał orzekł, że nie przyjmując wszystkich przepisów niezbędnych do zapewnienia:</TXT><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>aby przedsięwzięcia objęte zakresem stosowania dyrektywy 85/337, w brzmieniu przed zmianą lub po zmianie przez dyrektywę 97/11 (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>dyrektywą 85/337<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>), zanim zostaną w całości lub w części wykonane, zostały poddane badaniu mającemu na celu ustalenie, czy istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny skutków wywieranych na środowisko, a następnie – jeżeli mogą znacząco oddziaływać na środowisko z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji – poddane ocenie w odniesieniu do ich skutków zgodnie z art. 5–10 tej dyrektywy oraz</P></ITEM><ITEM><P>aby przed udzieleniem zezwoleń na budowę parku wiatrowego i związane z nią prace w Derrybrien, hrabstwo Galway (Irlandia) oraz przed wykonaniem robót została zgodnie z art. 5–10 wspomnianej dyrektywy przeprowadzona ocena skutków przedsięwzięcia wywieranych na środowisko,</P></ITEM></LIST></P><P>Irlandia uchybiła zobowiązaniom, które ciążą na niej na mocy art. 2, 4 i 5–10 dyrektywy 85/337.</P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19</NO.P><TXT>Jeśli chodzi o zastrzeżenie drugie, dotyczące braku oceny skutków wywieranych na środowisko przez park wiatrowy i związane z nim prace w Derrybrien (zwane dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>parkiem wiatrowym<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>), Trybunał stwierdził istnienie uchybienia na podstawie uzasadnienia zawartego w pkt 94–111 wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20</NO.P><TXT>W szczególności, w odniesieniu do dwóch pierwszych etapów budowy parku wiatrowego, Trybunał wskazał w pkt 98 tego wyroku, że Irlandia była zobowiązana poddać przedsięwzięcia związane z tą budową ocenie ich oddziaływania na środowisko, jeżeli przedsięwzięcia te mogły na nie znacząco oddziaływać, w szczególności ze względu na ich charakter, rozmiar lub lokalizację.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21</NO.P><TXT>W tym względzie Trybunał stwierdził w pkt 103 tego samego wyroku, że lokalizacja i rozmiar przedsięwzięć wydobycia torfu i minerałów oraz budowy dróg, jak również bliskie położenie terenu przy rzece są konkretnymi elementami wskazującymi na to, że przedsięwzięcia te, związane nierozerwalnie z ustawieniem 46 turbin wiatrowych, mogły znacząco oddziaływać na środowisko i powinny były w konsekwencji zostać poddane ocenie pod kątem skutków wywieranych przez nie na środowisko.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22</NO.P><TXT>Ponadto w odniesieniu do wniosku o wydanie zezwolenia na trzeci etap budowy parku wiatrowego oraz zmiany dwóch pierwszych etapów budowy, pierwotnie zatwierdzonych, Trybunał stwierdził w pkt 110 wskazanego wyroku, że ustawienie 25 nowych turbin, budowa nowych dróg technicznych oraz mająca na celu zwiększenie produkcji energii elektrycznej zmiana typu pierwotnie zatwierdzonych turbin wiatrowych, jako przedsięwzięcia, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko, powinny były z tego powodu – i przed ich zatwierdzeniem – zostać poddane procedurze ubiegania się o zezwolenie i ocenie ich skutków wywieranych na środowisko zgodnie z warunkami określonymi w art. 5–10 dyrektywy 85/337.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi i przebieg postępowania przed Trybunałem</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23</NO.P><TXT>Po ogłoszeniu wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), pismem z dnia <DATE ISO="20080715">15 lipca 2008 r.</DATE> Komisja zwróciła się do Irlandii o dostarczenie jej, w terminie dwóch miesięcy od dnia ogłoszenia tego wyroku, informacji na temat środków podjętych w celu jego wykonania. Pismem z dnia <DATE ISO="20080903">3 września 2008 r.</DATE> Irlandia potwierdziła między innymi, że akceptuje w pełni wyrok oraz że zaktualizowana ocena oddziaływania na środowisko, zgodna z dyrektywą 85/337, jest przewidziana przed końcem 2008 r.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24</NO.P><TXT>Pismami z dnia <DATE ISO="20090310">10 marca</DATE> i <DATE ISO="20090417">17 kwietnia 2009 r.</DATE> Irlandia, po spotkaniu ze służbami Komisji, poinformowała tę instytucję, że przygotowuje projekt ustawodawczy w celu wprowadzenia procedury legalizacji pozwalającej, w wyjątkowych przypadkach, na legalizację zezwoleń udzielonych z naruszeniem dyrektywy 85/337 poprzez wydanie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>zezwolenia zastępczego<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/> oraz że, zgodnie z tą procedurą, operator parku wiatrowego zwróci się o takie zezwolenie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20090626">26 czerwca 2009 r.</DATE> Komisja wystosowała do tego państwa członkowskiego wezwanie do usunięcia uchybienia, w którym z jednej strony stwierdziła, że otrzymała jedynie wstępny projekt ustawodawczy, który ma zostać przyjęty przez Irlandię w celu zapewnienia wykonania wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), a z drugiej strony – że nadal oczekuje na informacje dotyczące planowanej oceny oddziaływania parku wiatrowego na środowisko. W dniu <DATE ISO="20090909">9 września 2009 r.</DATE> Irlandia odpowiedziała na to wezwanie do usunięcia uchybienia, potwierdzając z jednej strony, że zmiana legislacyjna wprowadzająca procedurę zastępczą zostanie wkrótce przyjęta, a z drugiej strony, że operator parku wiatrowego zasadniczo zgodził się złożyć wniosek o zezwolenie zastępcze.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20100322">22 marca 2010 r.</DATE> Komisja wystosowała do Irlandii kolejne wezwanie do usunięcia uchybienia, wzywając to państwo do przedstawienia uwag w terminie dwóch miesięcy od otrzymania tego pisma. Wspomniane państwo członkowskie ustosunkowało się do tego pisma pismami z dnia <DATE ISO="20100518">18 maja</DATE>, <DATE ISO="20100722">22 lipca</DATE> i <DATE ISO="20100913">13 września 2010 r.</DATE> W ostatnim piśmie władze irlandzkie poinformowały Komisję o przyjęciu w lipcu 2010 r. Planning and Development (Amendment) Act 2010 [ustawy (nowelizacji)<?PAGE NO="8"?> o zagospodarowaniu terenu i rozwoju przestrzennym z 2010 r. (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>PDAA<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>). Część XA PDAA, w szczególności art. 177B i 177C, przewiduje procedurę legalizacji obejmującą zezwolenia udzielone z naruszeniem obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27</NO.P><TXT>W następstwie ponownej wymiany korespondencji między władzami irlandzkimi a Komisją oraz notyfikowania przez Irlandię dodatkowych środków ustawodawczych przyjętych w latach 2010–2012 pismem z dnia <DATE ISO="20120919">19 września 2012 r.</DATE> Komisja zwróciła się do tego państwa członkowskiego, aby powiadomiło ją w szczególności, czy wykonawca parku wiatrowego zostanie poddany wspomnianej procedurze legalizacji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28</NO.P><TXT>Pismem z dnia <DATE ISO="20121013">13 października 2012 r.</DATE> Irlandia wskazała, że operator parku wiatrowego, który w 100% należy do przedsiębiorstwa semipaństwowego, odmówił zastosowania procedury legalizacji określonej w części XA PDAA oraz że ani prawo krajowe, ani prawo Unii nie pozwalają na nałożenie wymogu zastosowania tej procedury. W szczególności prawo Unii nie wymaga podważenia zezwoleń na budowę parku wiatrowego, które stały się ostateczne, a zasady pewności prawa i niedziałania prawa wstecz oraz orzecznictwo Trybunału dotyczące autonomii proceduralnej państw członkowskich stoją na przeszkodzie uchyleniu takich zezwoleń.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29</NO.P><TXT>Pismem z dnia <DATE ISO="20131216">16 grudnia 2013 r.</DATE> władze irlandzkie zasygnalizowały Komisji, że operator parku wiatrowego poinformował, iż jest skłonny przeprowadzić <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>nieoficjalną<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/> ocenę oddziaływania tego parku na środowisko, która byłaby jednak zgodna z wymogami dyrektywy 85/337.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30</NO.P><TXT>W 2014 r. Irlandia przesłała Komisji <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>dokument koncepcyjny<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/> określający <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>plan działania<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/> dla <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>nieoficjalnej<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/> procedury oceny oddziaływania parku wiatrowego na środowisko. Państwo to zobowiązało się również, podczas spotkania ze służbami Komisji w dniu <DATE ISO="20140513">13 maja 2014 r.</DATE>, do przekazania Komisji projektu <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>protokołu ustaleń<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>, który ma zostać zawarty między operatorem parku wiatrowego a irlandzkim ministrem środowiska, przewidującego porozumienie w sprawie przeprowadzenia nieoficjalnej analizy środowiskowej. Taki projekt został przekazany Komisji w dniu <DATE ISO="20150311">11 marca 2015 r.</DATE>, a w dniu <DATE ISO="20160307">7 marca 2016 r.</DATE> władze irlandzkie przekazały jego nową wersję.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31</NO.P><TXT>Komisja wielokrotnie wskazywała, że dokumenty te nie pozwalają Irlandii wywiązać się ze zobowiązań. W wiadomości elektronicznej z dnia <DATE ISO="20161215">15 grudnia 2016 r.</DATE>, w nawiązaniu do spotkania w dniu <DATE ISO="20161129">29 listopada 2016 r.</DATE>, służby Komisji poinformowały władze irlandzkie, że ostateczny tekst podpisanego protokołu ustaleń powinien dotrzeć do Komisji do końca 2016 r. oraz że w przeciwnym razie Komisja może ponownie skierować sprawę do Trybunału na początku 2017 r.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20161222">22 grudnia 2016 r.</DATE> Irlandia przesłała Komisji nową wersję <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>dokumentu koncepcyjnego<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/> oraz <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>dokument ramowy<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/> z dnia <DATE ISO="20151202">2 grudnia 2015 r.</DATE> W piśmie przewodnim władze irlandzkie wskazały, że podpisanie obu dokumentów zostało przewidziane na koniec stycznia 2017 r.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33</NO.P><TXT>W następstwie dalszej wymiany korespondencji z władzami irlandzkimi pismem z dnia <DATE ISO="20180126">26 stycznia 2018 r.</DATE> Komisja poinformowała Irlandię, że pomimo dokonania podpisania <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>dokumentu koncepcyjnego<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/> uważa, iż uchybienie ciążącemu na tym państwie obowiązkowi pełnego wykonania wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), nadal trwa. Dziewięć lat po ogłoszeniu wspomnianego wyroku nie poczyniono żadnych znaczących postępów dotyczących oceny oddziaływania parku wiatrowego na środowisko.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34</NO.P><TXT>Pismem z dnia <DATE ISO="20180201">1 lutego 2018 r.</DATE> Irlandia przyznała, że dyskusje w celu rozwiązania tej sprawy trwają już od wielu lat. W tym samym piśmie państwo to podniosło jednak, że przed podjęciem działań koniecznych do wykonania wyroku czekało na uwagi Komisji w przedmiocie dokumentów, które zostały przekazane Komisji pismem z dnia <DATE ISO="20161222">22 grudnia 2016 r.</DATE></TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35</NO.P><TXT>Komisja, uznając, że w dalszym ciągu nie zastosowano się do pkt 1 tiret drugie sentencji wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), wniosła skargę będącą przedmiotem niniejszego postępowania.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36</NO.P><TXT>Po zamknięciu pisemnego etapu postępowania w niniejszej sprawie pismem złożonym w sekretariacie Trybunału w dniu <DATE ISO="20190401">1 kwietnia 2019 r.</DATE> Komisja poinformowała Trybunał o piśmie od władz irlandzkich, które otrzymała w dniu <DATE ISO="20190329">29 marca 2019 r.</DATE> (zwanym dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>pismem z dnia <DATE ISO="20190329">29 marca 2019 r.</DATE><QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>) i z którego wynika, że operator parku wiatrowego wyraził zgodę na współpracę przy wprowadzeniu w życie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>procedury zastępczej<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/> przewidzianej w PDAA <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>możliwie najszybciej, aby zapewnić przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko ex post<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/>. W dniu <DATE ISO="20190401">1 kwietnia 2019 r.</DATE> pismo to przekazały również do sekretariatu Trybunału władze irlandzkie.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie uchybienia</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Argumentacja stron</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37</NO.P><TXT>Komisja przypomina, że w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), Trybunał orzekł między innymi, że Irlandia uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy dyrektywy 85/337 poprzez brak przyjęcia wszystkich przepisów niezbędnych do zapewnienia, aby przed udzieleniem zezwoleń na budowę parku wiatrowego i związane z nią prace oraz przed wykonaniem robót została przeprowadzona ocena skutków przedsięwzięcia dla środowiska. Zdaniem Komisji Irlandia nie zaprzecza, że w celu usunięcia tego uchybienia jest zobowiązana do podjęcia konkretnych środków.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38</NO.P><TXT>Komisja uważa, że to nie do Trybunału należało określenie w tym wyroku szczególnych środków pozwalających usunąć stwierdzone uchybienie. Z orzecznictwa Trybunału (wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040107">7 stycznia 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>Wells</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑201/02</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:12">EU:C:2004:12</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0064">64</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0065">65</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; a także z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120228">28 lutego 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Inter-Environnement Wallonie i Terre wallonne</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑41/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:103">EU:C:2012:103</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) wynika natomiast, że Irlandia ma obowiązek usunięcia sprzecznych z prawem skutków wynikających z zaniechania przeprowadzenia oceny oddziaływania parku wiatrowego na środowisko i podjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu konwalidacji tego zaniechania. W każdym wypadku zwykłe środki przygotowawcze, takie jak te podjęte w niniejszej sprawie, nie są wystarczające.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39</NO.P><TXT>Na poparcie swojej argumentacji Komisja powołuje się również na wyroki z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170726">26 lipca 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Comune di Corridonia i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑196/16 i C‑197/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:589">EU:C:2017:589</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0035">35</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) oraz z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180228">28 lutego 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Comune di Castelbellino</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑117/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:129">EU:C:2018:129</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), które potwierdzają, że na właściwych organach krajowych spoczywa obowiązek podjęcia w ramach ich właściwości wszelkich środków, które są niezbędne, by konwalidować zaniechanie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, na przykład poprzez uchylenie lub zawieszenie wydanego już zezwolenia w celu przeprowadzenia takiej oceny. Prawo Unii nie stoi na przeszkodzie temu, by ocena tego oddziaływania została przeprowadzona tytułem legalizacji, z zastrzeżeniem, że zostaną spełnione pewne warunki.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40</NO.P><TXT>W trakcie postępowania poprzedzającego wniesienie skargi Irlandia przedstawiła dwie różne propozycje, przywołane w pkt 24 i 29 niniejszego wyroku, mające na celu konwalidację zaniechania przeprowadzenia oceny oddziaływania parku wiatrowego, nie podejmując jednak żadnych konkretnych działań w odniesieniu do tych propozycji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41</NO.P><TXT>Z jednej strony państwo to wspomniało o możliwości przeprowadzenia nieoficjalnej oceny. Nie przyjęto jednak żadnych konkretnych środków służących jej wprowadzeniu w życie.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42</NO.P><TXT>Z drugiej strony, jak podnosi Komisja, Irlandia zmieniła swoje ustawodawstwo, by ustanowić procedurę umożliwiającą legalizację zezwoleń wydanych z naruszeniem obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wynikającego z prawa Unii. Tymczasem wspomniane państwo członkowskie obecnie utrzymuje, że procedura ta, która znajduje się w części XA PDAA, będzie mogła być stosowana jedynie w przyszłości oraz że, pomimo faktu, iż operator parku wiatrowego jest spółką zależną należącą w 100% do przedsiębiorstwa semipaństwowego, nie można go zobowiązać do zastosowania tej procedury.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43</NO.P><TXT>Komisja uważa jednak, że Irlandia jest zobowiązana do cofnięcia lub zawieszenia rozpatrywanych zezwoleń oraz do przeprowadzenia oceny korygującej ex post, nawet jeśli środki te wpływają na prawa nabyte operatora parku wiatrowego. Zgodnie z wyrokiem z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161117">17 listopada 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Stadt Wiener Neustadt</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑348/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:882">EU:C:2016:882</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) możliwość powołania się przez państwo członkowskie w tym względzie na zasadę autonomii proceduralnej ograniczają zasady skuteczności i równoważności.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44</NO.P><TXT>Co więcej, z wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070614">14 czerwca 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Medipac-Kazantzidis</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑6/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:337">EU:C:2007:337</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) wynika, że operator parku wiatrowego podlega zobowiązaniom wypływającym z dyrektyw Unii, ponieważ jest spółką zależną należącą w 100% do podmiotu kontrolowanego przez władze publiczne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45</NO.P><TXT>Ponadto Komisja twierdzi, że opóźnienia w wykonaniu wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), nie można uznać za uzasadnione. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20081209">9 grudnia 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Francja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑121/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:695">EU:C:2008:695</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) mimo że art. 260 TFUE nie określa terminu, w jakim powinno nastąpić wykonanie wyroku, jego wykonanie należy rozpocząć bezzwłocznie i zakończyć w najkrótszym możliwym terminie. W niniejszej sprawie ani złożoność rozpatrywanego problemu, ani podnoszone przerwanie komunikacji między Irlandią a Komisją pod koniec 2016 r. nie mogą uzasadniać przedłużającego się braku działania ze strony tego państwa członkowskiego. Komisja ponadto przypomina, że wskazała, iż grudzień 2016 r. był ostateczną datą wykonania wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46</NO.P><TXT>W replice Komisja podnosi, że Irlandia nadal nie przeprowadziła, tytułem legalizacji, oceny oddziaływania parku wiatrowego na środowisko. Wspomniane państwo członkowskie nie podjęło zatem minimalnych środków wymaganych do wykonania wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47</NO.P><TXT>Irlandia wnosi o oddalenie skargi wniesionej przez Komisję.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48</NO.P><TXT>Owo państwo członkowskie podnosi, że z wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), oraz z pism procesowych w sprawie zakończonej wydaniem wspomnianego wyroku wynika, że dwa tiret punktu 1 sentencji tego wyroku dotyczyły w rzeczywistości tylko jednego i tego samego uchybienia, a mianowicie braku pełnej transpozycji dyrektywy 85/337. W konsekwencji, poza transpozycją tej dyrektywy, przyjęcie szczególnych środków w odniesieniu do parku wiatrowego nie było konieczne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49</NO.P><TXT>Ponadto Komisja nie wskazała w skardze szczególnych środków, jakie Irlandia powinna przyjąć w celu wykonania wspomnianego wyroku w odniesieniu do pkt 1 tiret drugie jego sentencji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50</NO.P><TXT>Co więcej, w wyroku tym ani nie uchylono, ani nie unieważniono zezwoleń przyznanych na budowę parku wiatrowego w latach 1998–2003. Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na podstawie art. 226 WE, obecnie art. 258 TFUE, nie może mieć wpływu na prawa nabyte przez osoby trzecie, w szczególności w przypadku, gdy osoby trzecie nie zostały w tym kontekście wysłuchane.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51</NO.P><TXT>Jeżeli chodzi o zasady pozwalające na stwierdzenie nieważności krajowej decyzji administracyjnej, należy stwierdzić, że wchodzą one w zakres autonomii proceduralnej państw członkowskich. Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0059">59</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) potwierdza, że obowiązek<?PAGE NO="11"?> konwalidacji zaniechania oceny oddziaływania na środowisko ograniczają ramy proceduralne obowiązujące w każdym państwie członkowskim. Tymczasem w Irlandii nieważność zezwolenia na budowę mógł stwierdzić jedynie High Court (wysoki trybunał, Irlandia), do którego przysługuje w tym zakresie skarga bezpośrednia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52</NO.P><TXT>W tym względzie z wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161117">17 listopada 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Stadt Wiener Neustadt</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑348/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:882">EU:C:2016:882</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) wynika, że państwa członkowskie mogą, pod pewnymi warunkami, wyznaczyć terminy wnoszenia skarg na decyzje przyjęte w dziedzinie planowania przestrzennego. Zgodnie z irlandzkim prawem proceduralnym obowiązującym przed przyjęciem PDAA na składanie wniosków o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę przewidziano termin dwóch miesięcy. W PDAA termin ten wynosił osiem tygodni. W konsekwencji zezwolenia udzielone na budowę parku wiatrowego stały się ostateczne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53</NO.P><TXT>Irlandia podnosi, że w związku z tym sytuacja w niniejszej sprawie różni się od sytuacji w sprawach, w których zapadły wyroki z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170726">26 lipca 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Comune di Corridonia i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑196/16 i C‑197/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:589">EU:C:2017:589</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) oraz z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180228">28 lutego 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Comune di Castelbellino</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑117/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:129">EU:C:2018:129</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), na które powołuje się Komisja. Z przedstawionych w tych wyrokach faktów wynika, że sąd krajowy rzeczywiście stwierdził nieważność przedmiotowych zezwoleń. To w kontekście postępowania następującego po stwierdzeniu nieważności, które miało na celu udzielenie nowych zezwoleń na dane przedsięwzięcia, podniesiono kwestie związane z obowiązkiem przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54</NO.P><TXT>Niniejsza sprawa różni się również od sprawy, która doprowadziła do wydania wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040107">7 stycznia 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>Wells</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑201/02</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:12">EU:C:2004:12</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), wydanego w postępowaniu w trybie prejudycjalnym w kontekście sporu dotyczącego zezwolenia krajowego, które zostało zaskarżone w wyznaczonym terminie. Trybunał stwierdził w nim, że do sądu krajowego należy ustalenie, czy prawo krajowe zezwala na cofnięcie lub zawieszenie już udzielonego zezwolenia. Ponadto w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080212">12 lutego 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Kempter</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑2/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:78">EU:C:2008:78</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) Trybunał potwierdził, że prawo Unii nie wymaga, by organ krajowy miał co do zasady obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55</NO.P><TXT>Ponadto w przypadku pozwoleń w zakresie planowania przestrzennego, które nie mogą już być przedmiotem kontroli sądowej, należy przestrzegać zasad ochrony uzasadnionych oczekiwań i pewności prawa oraz prawa własności podmiotów posiadających takie pozwolenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56</NO.P><TXT>Tymczasem w niniejszej sprawie cofnięcie udzielonych zezwoleń, które stały się ostateczne, byłoby sprzeczne z zasadą pewności prawa. Irlandia nie jest zatem zobowiązana do stwierdzenia nieważności tych zezwoleń ani do ich cofnięcia. Państwo to nie jest także tym bardziej zobowiązane do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ex post na podstawie odpowiednich przepisów PDAA.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57</NO.P><TXT>Irlandia podnosi posiłkowo, że obecnie wypełniła obowiązki wynikające z wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), ponieważ podjęła działania, aby w Derrybrien przeprowadzono nieoficjalną ocenę oddziaływania na środowisko poza istniejącymi ramami prawnymi. Historia współpracy między Irlandią a Komisją, opisana w skardze, świadczy o dobrej wierze rządu irlandzkiego w tym względzie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58</NO.P><TXT>Na poparcie tego argumentu Irlandia podnosi między innymi, że rząd irlandzki opracował <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>dokument koncepcyjny<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/> w porozumieniu z wykonawcą parku wiatrowego. Zgodnie z tym dokumentem wykonawca powinien przygotować, przestrzegając przy tym dokumentu ramowego, raport środowiskowy, który ma obejmować ewentualne środki łagodzące. Dokument ten przewiduje również, że wspomniany raport będzie przedmiotem jakiejś formy konsultacji społecznych.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="12"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59</NO.P><TXT>Zainicjowanie takiego procesu stanowi wystarczające wykonanie wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), ponieważ, w odróżnieniu od pełnej transpozycji dyrektywy 85/337, która podlegałaby całkowicie kontroli władz irlandzkich, wprowadzenie w życie oceny skutków przedsięwzięcia na środowisko wymaga faktycznie udziału osób trzecich.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60</NO.P><TXT>W dalszej kolejności Irlandia podnosi posiłkowo, że wywiąże się z ciążących na niej zobowiązań najpóźniej do dnia, w którym zostanie wyznaczona ewentualna rozprawa przed Trybunałem w niniejszej sprawie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61</NO.P><TXT>Ponadto czas trwania postępowania koniecznego do wprowadzenia w życie oceny oddziaływania parku wiatrowego na środowisko był związany z brakiem reakcji ze strony Komisji po przekazaniu jej, w dniu <DATE ISO="20161222">22 grudnia 2016 r.</DATE>, nowej wersji <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>dokumentu koncepcyjnego<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/>, którego celem było przygotowanie przeprowadzenia oceny oddziaływania parku wiatrowego na środowisko. Władze irlandzkie czekały na formalne zatwierdzenie tego dokumentu. W każdym wypadku nie można karać państwa członkowskiego za to, że potrzebowało czasu na zidentyfikowanie, w celu wykonania wyroku Trybunału, odpowiednich środków, lub za to, że nie udało mu się ich zidentyfikować.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62</NO.P><TXT>Podczas rozprawy Irlandia potwierdziła, że nie zamierza już przeprowadzać nieoficjalnej oceny oddziaływania parku wiatrowego na środowisko. Jak wynika z pisma z dnia <DATE ISO="20190329">29 marca 2019 r.</DATE>, Irlandia twierdzi obecnie, że operator parku wiatrowego wyraził zgodę na współpracę w celu wszczęcia postępowania legalizacyjnego zgodnie z częścią XA PDAA. W jego ramach ocena oddziaływania na środowisko zgodna z dyrektywą 85/337 zostanie przeprowadzona możliwie najszybciej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63</NO.P><TXT>W odpowiedzi na pytania zadane przez Trybunał na rozprawie Irlandia wyjaśniła, że nadal brakuje formalnego porozumienia z operatorem parku wiatrowego. Ponadto nie postanowiono, czy operator ten sam wystąpi o zezwolenie zastępcze na podstawie art. 177C PDAA, czy też zgodnie z art. 177B PDAA właściwe organy same rozpoczną z urzędu postępowanie legalizacyjne.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Ocena Trybunału</HT></HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Uwagi wstępne</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64</NO.P><TXT>W ramach niniejszej skargi, wniesionej na podstawie art. 260 ust. 2 TFUE, Komisja utrzymuje, że Irlandia nie zastosowała się do wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), jedynie w odniesieniu do zastrzeżenia drugiego, określonego w pkt 1 tiret drugie sentencji tego wyroku. Trybunał orzekł w tym względzie, że nie przyjmując wszystkich przepisów niezbędnych do zapewnienia, aby przed udzieleniem zezwoleń na budowę parku wiatrowego i związane z nią prace oraz przed wykonaniem robót została przeprowadzona zgodnie z art. 5–10 dyrektywy 85/337 ocena skutków przedsięwzięcia wywieranych na środowisko, Irlandia uchybiła zobowiązaniom, które ciążą na niej na mocy art. 2, 4 i 5–10 tej dyrektywy.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie dopuszczalności skargi</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65</NO.P><TXT>W zakresie, w jakim Irlandia twierdzi zasadniczo, że Komisja nie określiła przedmiotu skargi i nie zidentyfikowała środków niezbędnych do wykonania pkt 1 tiret drugie sentencji wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), należy stwierdzić, że w rzeczywistości Irlandia kwestionuje dopuszczalność skargi będącej przedmiotem niniejszego postępowania.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66</NO.P><TXT>W tym względzie Komisja podnosi w skardze, że w celu wykonania pkt 1 tiret drugie sentencji wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), Irlandia powinna usunąć niezgodne z prawem skutki wynikające z naruszenia obowiązku przeprowadzenia uprzedniej oceny oddziaływania<?PAGE NO="13"?> parku wiatrowego na środowisko naturalne i wszcząć w tym celu postępowanie legalizacyjne względem rozpatrywanego przedsięwzięcia. Owo postępowanie powinno obejmować ocenę oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko zgodną z wymogami dyrektywy 85/337.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67</NO.P><TXT>W konsekwencji Irlandia niesłusznie zarzuca Komisji, że nie określiła ona środków, które zapewnią wykonanie wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), i że z tego powodu niewystarczająco sprecyzowała przedmiot skargi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68</NO.P><TXT>Należy zatem stwierdzić, że twierdzenia Irlandii nie mogą mieć wpływu na dopuszczalność rozpatrywanej skargi.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Co do istoty</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69</NO.P><TXT>Irlandia kwestionuje zasadność skargi będącej przedmiotem niniejszego postępowania, utrzymując, że poza transpozycją dyrektywy 85/337 nie jest konieczne przyjęcie szczególnych środków w odniesieniu do parku wiatrowego oraz że w szczególności cofnięcie zezwoleń udzielonych operatorowi tego parku, które stały się ostateczne, nie jest możliwe w świetle prawa krajowego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70</NO.P><TXT>Komisja uważa natomiast, że Irlandia jest zobowiązana, jak przypomniano w pkt 66 niniejszego wyroku, do usunięcia niezgodnych z prawem skutków stwierdzonego uchybienia oraz do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, obejmującego ocenę oddziaływania parku wiatrowego na środowisko zgodnej z wymogami tej dyrektywy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71</NO.P><TXT>W tych okolicznościach należy zbadać obowiązki ciążące na państwie członkowskim, w przypadku gdy na przedsięwzięcie udzielono zezwolenia z naruszeniem obowiązku przeprowadzenia uprzedniej oceny oddziaływania na środowisko na podstawie dyrektywy 85/337, w szczególności w sytuacji gdy zezwolenie nie zostało zakwestionowane w terminie przewidzianym w prawie krajowym i w związku z tym stało się ostateczne w krajowym porządku prawnym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72</NO.P><TXT>W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 2 ust. 1 dyrektywy 85/337 przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 4 tej dyrektywy w związku z załącznikami I lub II do tej dyrektywy należy przed udzieleniem zezwolenia poddać ocenie oddziaływania na środowisko (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040107">7 stycznia 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>Wells</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑201/02</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:12">EU:C:2004:12</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73</NO.P><TXT>Uprzedniość takiej oceny wynika z potrzeby, aby w procesie podejmowania decyzji właściwe władze we wszystkich procesach planowania technicznego i podejmowania decyzji uwzględniły w możliwie najwcześniejszej fazie skutki dla środowiska, w celu raczej zapobiegania powstawaniu zanieczyszczeń i zagrożeń u źródła niż późniejszego przeciwdziałania ich skutkom (wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0058">58</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; a także z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170726">26 lipca 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Comune di Corridonia i in</NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑196/16 i C‑197/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:589">EU:C:2017:589</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0033">33</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74</NO.P><TXT>Natomiast dyrektywa 85/337 nie zawiera przepisów dotyczących konsekwencji, jakie należy wyciągnąć z naruszenia tego obowiązku przeprowadzenia uprzedniej oceny oddziaływania na środowisko (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170726">26 lipca 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Comune di Corridonia i in</NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑196/16 i C‑197/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:589">EU:C:2017:589</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0075"><NO.P>75</NO.P><TXT>Zgodnie z przewidzianą w art. 4 ust. 3 TUE zasadą lojalnej współpracy państwa członkowskie mają jednak obowiązek usunięcia sprzecznych z prawem skutków tego naruszenia prawa Unii. Obowiązek ten odnosi się do każdego organu danego państwa członkowskiego, a w szczególności do organów krajowych, które są zobowiązane do podjęcia w ramach swoich właściwości wszelkich środków, które są niezbędne, by konwalidować zaniechanie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, na<?PAGE NO="14"?> przykład poprzez cofniecie lub zawieszenie wydanego już zezwolenia w celu przeprowadzenia takiej oceny (zob. podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040107">7 stycznia 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>Wells</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑201/02</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:12">EU:C:2004:12</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0064">64</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; a także z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170726">26 lipca 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Comune di Corridonia i in</NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑196/16 i C‑197/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:589">EU:C:2017:589</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0035">35</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0076"><NO.P>76</NO.P><TXT>Jeżeli chodzi o możliwość konwalidacji a posteriori takiego zaniechania dyrektywa 85/337 nie stoi na przeszkodzie krajowym przepisom prawa, które w pewnych wypadkach pozwalają na konwalidację operacji lub działań sprzecznych z prawem Unii, pod warunkiem że taka konwalidacja nie będzie stwarzać zainteresowanym okazji do obejścia norm prawa Unii lub uchylenia się od ich stosowania i że pozostanie ona wyjątkiem (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170726">26 lipca 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Comune di Corridonia i in</NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑196/16 i C‑197/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:589">EU:C:2017:589</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0077"><NO.P>77</NO.P><TXT>Ocena przeprowadzona w ramach takiego postępowania konwalidacyjnego po zbudowaniu i oddaniu do użytku instalacji nie może ograniczać się do oddziaływania tej instalacji na środowisko w przyszłości, ale powinna także uwzględniać skutki dla środowiska, które wystąpiły od czasu wybudowania tej instalacji (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170726">26 lipca 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Comune di Corridonia i in</NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑196/16 i C‑197/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:589">EU:C:2017:589</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0078"><NO.P>78</NO.P><TXT>Natomiast dyrektywa 85/337 stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które pozwalają organom krajowym, nawet jeżeli nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, na wydanie zezwolenia legalizacyjnego mającego takie same skutki, jakie ma uprzednie zezwolenie udzielone po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz z art. 4 ust. 1 i 2 tej dyrektywy (zob. podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0061">61</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161117">17 listopada 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Stadt Wiener Neustadt</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑348/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:882">EU:C:2016:882</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; a także z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170726">26 lipca 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Comune di Corridonia i in</NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑196/16 i C‑197/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:589">EU:C:2017:589</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0039">39</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0079"><NO.P>79</NO.P><TXT>Wspomniana dyrektywa stoi również na przeszkodzie przepisowi ustawowemu, który pozwalałby, i to nawet bez wymogu przeprowadzenia późniejszej oceny i bez zaistnienia jakichkolwiek szczególnych okoliczności nadzwyczajnych, aby w odniesieniu do przedsięwzięcia, które należało poddać ocenie oddziaływania na środowisko w rozumieniu art. 2 ust. 1 dyrektywy 85/337, przyjąć fikcję, że zostało ono poddane takiej ocenie (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161117">17 listopada 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Stadt Wiener Neustadt</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑348/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:882">EU:C:2016:882</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0080"><NO.P>80</NO.P><TXT>Podobnie dyrektywa 85/337 stoi na przeszkodzie temu, aby przedsięwzięcia, w odniesieniu do których zezwolenie nie może już zostać bezpośrednio zaskarżone ze względu na upływ przewidzianego w ustawodawstwie krajowym terminu zaskarżenia, uznać po prostu za dozwolone przez prawo w kontekście obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161117">17 listopada 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Stadt Wiener Neustadt</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑348/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:882">EU:C:2016:882</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0081"><NO.P>81</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie jest bezsporne, że podczas reformy ustawodawczej, która miała miejsce w lipcu 2010 r., Irlandia wprowadziła do swojego ustawodawstwa procedurę legalizacji przedsięwzięć, na które wydano zezwolenie z naruszeniem obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, wynika, że szczegóły tej procedury zostały określone w części XA PDAA, której przepisy przyjęto w celu spełnienia wymogów wynikających z wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0082"><NO.P>82</NO.P><TXT>I tak z jednej strony zgodnie z art. 177B ust. 1 i art. 177B ust. 2 lit. b) części XA PDAA w przypadku gdy zezwolenie na realizację przedsięwzięcia, które wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zostaje uznane za wydane niezgodnie z prawem <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>prawomocnym orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/>, właściwy organ zawiadamia o tym na piśmie operatora przedsięwzięcia, nakazując mu złożenie wniosku w celu uzyskania zezwolenia zastępczego. Artykuł 177B części XA PDAA precyzuje w ust. 2 lit. c), że w tym zawiadomieniu nakazuje się operatorowi przedsięwzięcia złożenie, jednocześnie z wnioskiem, oświadczenia korygującego o oddziaływaniu na środowisko (<QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>remedial environemental impact statement<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/>).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="15"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0083"><NO.P>83</NO.P><TXT>Z drugiej strony art. 177C części XA PDAA zezwala, w tych samych okolicznościach, operatorowi przedsięwzięcia, na które udzielono zezwolenia z naruszeniem obowiązku przeprowadzenia uprzedniej oceny oddziaływania na środowisko, na złożenie wniosku o wszczęcie postępowania legalizacyjnego. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku operator musi przedstawić, zgodnie z art. 177D ust. 7 lit. b) części XA PDAA, oświadczenie korygujące o oddziaływaniu na środowisko.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0084"><NO.P>84</NO.P><TXT>Pozostaje jednak faktem, że w dniu będącym dniem odniesienia dla oceny istnienia uchybienia na podstawie art. 260 ust. 2 TFUE, a mianowicie w dniu upływu terminu wyznaczonego w wezwaniu do usunięcia uchybienia wystosowanym na podstawie tego postanowienia (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20121211">11 grudnia 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Hiszpania</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑610/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:781">EU:C:2012:781</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0067">67</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), tj. zgodnie z wezwaniem do usunięcia uchybienia z dnia <DATE ISO="20100322">22 marca 2010 r.</DATE>, o którym mowa w pkt 26 niniejszego wyroku, do końca maja 2010 r. Irlandia nie przeprowadziła nowej oceny oddziaływania parku wiatrowego na środowisko naturalne w ramach legalizacji rozpatrywanych zezwoleń i w związku z tym naruszyła moc wiążącą wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), w odniesieniu do pkt 1 tiret drugie sentencji tego wyroku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0085"><NO.P>85</NO.P><TXT>Irlandia podniosła jednak podczas rozprawy, że jeśli chodzi o zezwolenia udzielone na budowę parku wiatrowego, ostatecznie nie będzie w stanie zastosować z urzędu procedury legalizacji. Po wszczęciu postępowania legalizacyjnego na podstawie z art. 177B części XA PDAA właściwe w tym względzie organy gminy zakończyły bowiem to postępowanie. Władze te, mimo że są emanacją państwa, są niezależne i nie podlegają zatem kontroli rządu irlandzkiego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0086"><NO.P>86</NO.P><TXT>Irlandia twierdzi również, że nie może zmusić operatora parku wiatrowego do złożenia wniosku o zezwolenie zastępcze zgodnie z art. 177C części XA PDAA. Wprawdzie ów operator jest spółką zależną, należącą w 100% do podmiotu semipublicznego, z czego 90% udziałów posiada Irlandia, jednakże w zakresie bieżącego zarządzania swoją działalnością pozostaje on niezależny.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0087"><NO.P>87</NO.P><TXT>Irlandia podnosi również, że zasady pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań stoją na przeszkodzie cofnięciu decyzji administracyjnej, takiej jak rozpatrywane w niniejszej sprawie zezwolenia, która z powodu upływu terminu zaskarżenia nie może już być przedmiotem skargi bezpośredniej i która w konsekwencji stała się ostateczna.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0088"><NO.P>88</NO.P><TXT>Powyższe argumenty Irlandii należy jednak oddalić.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0089"><NO.P>89</NO.P><TXT>Przede wszystkim należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem państwo członkowskie nie może powoływać się na przepisy, praktyki lub sytuacje w jego wewnętrznym porządku prawnym dla uzasadnienia uchybienia zobowiązaniom wynikającym z prawa Unii (wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141202">2 grudnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Grecja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑378/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2405">EU:C:2014:2405</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180124">24 stycznia 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Włochy</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑433/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:31">EU:C:2018:31</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo). Wynika z tego, że Irlandia, w celu uzasadnienia niewykonania zobowiązań wynikających z wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), nie może powoływać się na przepisy krajowe ograniczające możliwość wszczęcia postępowania legalizacyjnego, takie jak art. 177B oraz art. 177C części XA PDAA, które wprowadziła do swojego ustawodawstwa krajowego właśnie w celu zapewnienia wykonania tego wyroku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0090"><NO.P>90</NO.P><TXT>W każdym wypadku w odniesieniu do domniemanej niemożności zobowiązania przez to państwo członkowskie właściwych organów gminy do wszczęcia postępowania legalizacyjnego przewidzianego w ustawodawstwie irlandzkim należy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 75 niniejszego wyroku każdy organ wspomnianego państwa członkowskiego, a w szczególności owe organy gminne są zobowiązane do podjęcia, w ramach swoich właściwości, wszelkich niezbędnych środków, by konwalidować zaniechanie przeprowadzenia oceny oddziaływania parku wiatrowego na środowisko.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="16"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0091"><NO.P>91</NO.P><TXT>Jeżeli chodzi następnie o bezczynność operatora parku wiatrowego, a nawet jego odmowę wszczęcia postępowania legalizacyjnego zgodnie z art. 177C części XA PDAA, wystarczy odesłać, mutatis mutandis, do rozważań przedstawionych w pkt 89 niniejszego wyroku, ponieważ operator ten jest kontrolowany przez Irlandię. Należy zatem uznać wspomnianego operatora za emanację tego państwa członkowskiego, którą – jak słusznie podnosi Komisja – wiążą zobowiązania wynikające z dyrektyw Unii (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070614">14 czerwca 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Medipac-Kazantzidis</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑6/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:337">EU:C:2007:337</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0092"><NO.P>92</NO.P><TXT>W odniesieniu do argumentu Irlandii, że zasady pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań stoją na przeszkodzie cofnięciu zezwoleń udzielonych niezgodnie z prawem operatorowi parku wiatrowego, należy przypomnieć, po pierwsze, że postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom opiera się na obiektywnym ustaleniu, że dane państwo członkowskie nie przestrzega zobowiązań nałożonych na nie traktatem lub aktem prawa wtórnego, a po drugie, że o ile cofnięcie aktu niezgodnego z prawem Unii powinno nastąpić w rozsądnym terminie oraz z uwzględnieniem stopnia, w jakim zainteresowany mógł ewentualnie mieć przekonanie o legalności tego aktu, o tyle faktem pozostaje, że takie cofnięcie jest z zasady dopuszczalne (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20060504">4 maja 2006 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Zjednoczone Królestwo</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑508/03</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:287">EU:C:2006:287</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0067">67</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0068">68</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0093"><NO.P>93</NO.P><TXT>Irlandia nie może zatem powoływać się na pewność prawa ani na uzasadnione oczekiwania po stronie zainteresowanego operatora w odniesieniu do praw nabytych, aby sprzeciwić się konsekwencjom wynikającym z obiektywnego ustalenia, że państwo to nie przestrzega zobowiązań nałożonych na nie dyrektywą 85/337 w zakresie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia na środowisko naturalne (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20060504">4 maja 2006 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Zjednoczone Królestwo</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑508/03</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:287">EU:C:2006:287</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0069">69</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0094"><NO.P>94</NO.P><TXT>W każdym wypadku Irlandia ogranicza się do twierdzenia, że po upływie terminu dwóch miesięcy lub, odpowiednio, ośmiu tygodni określonych w PDAA rozpatrywane zezwolenia nie mogły być już przedmiotem skargi bezpośredniej i nie mogą zostać podważone przez organy krajowe.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0095"><NO.P>95</NO.P><TXT>Jednakże argumentując w ten sposób, Irlandia nie uwzględnia orzecznictwa Trybunału przytoczonego w pkt 80 niniejszego wyroku, zgodnie z którym przedsięwzięć, w odniesieniu do których zezwolenie nie może już zostać bezpośrednio zaskarżone ze względu na upływ przewidzianego w ustawodawstwie krajowym terminu zaskarżenia, nie można uznać po prostu za dozwolone przez prawo w kontekście obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0096"><NO.P>96</NO.P><TXT>Należy również zauważyć, że o ile nie można wprawdzie wykluczyć, iż ocena przeprowadzona po zbudowaniu i oddaniu do użytku danej instalacji w celu konwalidacji zaniechania przeprowadzenia oceny jej oddziaływania na środowisko przed wydaniem zezwoleń może doprowadzić bądź do ich cofnięcia, bądź do ich zmiany, o tyle stwierdzenie to pozostaje bez uszczerbku dla ewentualnej możliwości wystąpienia przez podmiot gospodarczy działający zgodnie z przepisami państwa członkowskiego, które okazały się sprzeczne z prawem Unii, z roszczeniem do tego państwa, na podstawie przepisów krajowych, o naprawienie szkody poniesionej wskutek działań i zaniechań tego państwa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0097"><NO.P>97</NO.P><TXT>W świetle powyższego należy stwierdzić, że nie podejmując wszelkich środków niezbędnych do zastosowania się do pkt 1 tiret drugie sentencji wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), Irlandia uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie art. 260 ust. 1 TFUE.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="17"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie kar pieniężnych</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Argumentacja stron</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0098"><NO.P>98</NO.P><TXT>Uznając, że Irlandia nadal nie zastosowała się do wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), Komisja wnosi o zasądzenie od tego państwa członkowskiego ryczałtu w wysokości 1343,20 EUR pomnożonego przez liczbę dni, które upłynęły od dnia wydania tego wyroku do dnia jego wykonania przez Irlandię albo do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie, jeżeli to ostatnie zdarzenie nastąpi wcześniej niż wykonanie wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), przy czym minimalny ryczałt powinien wynosić <FT TYPE="NUMBER">1685000</FT> EUR.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0099"><NO.P>99</NO.P><TXT>Komisja wnosi również o zasądzenie od Irlandii zapłaty okresowej kary pieniężnej w wysokości <FT TYPE="NUMBER">12264</FT> EUR dziennie od dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie do dnia wykonania przez Irlandię wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0100"><NO.P>100</NO.P><TXT>Odsyłając do swojego komunikatu SEC(2005) 1658 z dnia <DATE ISO="20051212">12 grudnia 2005 r.</DATE>, zatytułowanego <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>Stosowanie art. [260 TFUE]<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/>, zaktualizowanego komunikatem z dnia <DATE ISO="20171215">15 grudnia 2017 r.</DATE>, zatytułowanym <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>Aktualizacja danych wykorzystywanych do obliczania kar ryczałtowych i okresowych kar pieniężnych wskazywanych [Trybunałowi] przez Komisję w ramach postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/> (<REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="431" PAGE.FIRST="3" DATE.PUB="2017">Dz.U. 2017, C 431, s. 3</REF.DOC.OJ>), Komisja proponuje, aby określić kwotę dziennej kary pieniężnej poprzez pomnożenie standardowej stawki ryczałtowej wynoszącej 700 EUR przez współczynnik wagi uchybienia wynoszący 2 w skali od 1 do 20 oraz przez współczynnik czasu trwania uchybienia wynoszący 3, tj. współczynnik maksymalny. Uzyskany wynik zostanie pomnożony przez współczynnik <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0034" ID="QS0034"/>n<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/>, ustalony dla Irlandii na poziomie 2,92. Jeśli chodzi o obliczenie ryczałtu, stawka ryczałtowa wyniesie 230 EUR dziennie; należy ją pomnożyć przez współczynnik wagi uchybienia wynoszący 2 oraz współczynnik <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0035" ID="QS0035"/>n<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/> wynoszący 2,92. Uzyskany iloczyn zostanie pomnożony przez liczbę dni trwania uchybienia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0101"><NO.P>101</NO.P><TXT>Jeśli chodzi o wagę uchybienia, Komisja uważa, że należy uwzględnić cele oceny oddziaływania na środowisko przewidzianej w dyrektywie 85/337, okoliczności faktyczne ustalone przez Trybunał w pkt 102 i 104 wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), oraz osunięcie terenu związane z budową parku wiatrowego, które spowodowało znaczne szkody dla środowiska.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0102"><NO.P>102</NO.P><TXT>Ponadto Komisja uważa, że sprawy wniesione do Trybunału pokazują, że Irlandia już wielokrotnie naruszała dyrektywę 85/337. Choć owo państwo członkowskie w międzyczasie przystąpiło do transpozycji tej dyrektywy, pozostaje jednak faktem, że zdaniem Komisji nie poczyniło ono żadnych postępów w usunięciu rozpatrywanego uchybienia, które utrzymuje się od szczególnie długiego czasu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0103"><NO.P>103</NO.P><TXT>Odnośnie do czasu trwania naruszenia Komisja podkreśla, że przyjęcie środków legalizacyjnych leży w wyłącznej gestii Irlandii i nie zależy od opinii Komisji. Irlandia powinna była przyjąć takie środki możliwie najszybciej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0104"><NO.P>104</NO.P><TXT>Irlandia uważa, że w niniejszej sprawie zastosowała się już do wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), ponieważ przyjęła środki objęte zakresem jej kontroli, sporządzając <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0036" ID="QS0036"/>dokument koncepcyjny<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/> przewidujący ocenę oddziaływania parku wiatrowego na środowisko naturalne przez operatora tego parku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0105"><NO.P>105</NO.P><TXT>Fakt, że pewien okres był niezbędny do przygotowania tego dokumentu, nie stanowi uchybienia, ponieważ kontakty z Komisją były niezbędne dla ustalenia treści wspomnianego dokumentu.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="18"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0106"><NO.P>106</NO.P><TXT>Ponadto w skardze Komisji nie określono środków, których przyjęcie było wymagane w celu wykonania pkt 1 tiret drugie sentencji wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Tymczasem celem ustalenia okresowej kary pieniężnej jest właśnie wykonanie tego wyroku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0107"><NO.P>107</NO.P><TXT>W każdym wypadku okoliczności niniejszej sprawy różnią się – z powodu przywołanego w pkt 53 niniejszego wyroku – od okoliczności leżących u podstaw wyroków z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170726">26 lipca 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Comune di Corridonia i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑196/16 i C‑197/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:589">EU:C:2017:589</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) i z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180228">28 lutego 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Comune di Castelbellino</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑117/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:129">EU:C:2018:129</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Gdyby jednak Trybunał uznał, że wyroki te potwierdzają argumentację Komisji, wskazywałyby one na zerwanie z orzecznictwem w tej dziedzinie. Dlatego też nie należy stosować żadnych sankcji z powodu ewentualnego naruszenia popełnionego przed lipcem 2017 r.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0108"><NO.P>108</NO.P><TXT>Irlandia przypomina ponadto, że komunikaty Komisji nie wiążą Trybunału oraz że Trybunał jest zobowiązany do ustalenia odpowiedniej i proporcjonalnej sankcji. Niniejsza sprawa ma wyjątkowy i anormalny charakter, co Trybunał powinien wziąć pod uwagę przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0109"><NO.P>109</NO.P><TXT>Jeśli chodzi o wagę naruszenia, Irlandia uważa, że należy zastosować współczynnik minimalny, mianowicie z uwagi na pełną transpozycję dyrektywy 85/337, dobrą wiarę Irlandii oraz trudności faktyczne i prawne niniejszej sprawy. Należy również uwzględnić postęp Irlandii w wypełnianiu jej zobowiązań oraz okoliczność, że nie udowodniono, iż osunięcie terenu w Derrybrien było związane z budową parku wiatrowego. Ponadto Irlandia konstruktywnie współpracowała z Komisją i wykazała się determinacją w rozwiązywaniu zaistniałych problemów. Okres, który upłynął między grudniem 2016 r. a październikiem 2017 r., wynikał ze zwykłego nieporozumienia między Irlandią a Komisją i nie świadczy o braku współpracy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0110"><NO.P>110</NO.P><TXT>W świetle szczególnych okoliczności niniejszej sprawy i trudności w ustanowieniu mechanizmu legalizacyjnego zgodnego z zasadami pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań zastosowanie współczynnika czasu trwania uchybienia również nie jest zdaniem Irlandii właściwe.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Ocena Trybunału</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0111"><NO.P>111</NO.P><TXT>Tytułem wstępu należy przypomnieć, że zadaniem Trybunału jest w każdej zawisłej przed nim sprawie, na podstawie zarówno okoliczności danego przypadku, jak i stopnia perswazji i odstraszania, który uzna on za wymagany, określenie właściwych kar pieniężnych, w szczególności w celu zapobieżenia powtarzaniu się analogicznych naruszeń prawa Unii (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181114">14 listopada 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Grecja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑93/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:903">EU:C:2018:903</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0107">107</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie ryczałtu</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0112"><NO.P>112</NO.P><TXT>Na wstępie należy przypomnieć, że w ramach swobodnej oceny przysługującej Trybunałowi w tej dziedzinie instytucja ta może wymierzyć łącznie okresową karę pieniężną i ryczałt (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181114">14 listopada 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Grecja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑93/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:903">EU:C:2018:903</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0153">153</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0113"><NO.P>113</NO.P><TXT>Zasądzenie zapłaty ryczałtu i ustalenie ewentualnej kwoty tego ryczałtu powinny w każdym przypadku pozostać dostosowane do całokształtu istotnych okoliczności związanych zarówno z naturą stwierdzonego uchybienia, jak i z postawą państwa członkowskiego, którego dotyczy postępowanie wszczęte na podstawie art. 260 TFUE. Postanowienie to przyznaje w tym względzie Trybunałowi szeroką swobodę oceny w odniesieniu do decyzji o nałożeniu bądź braku nałożenia takiej kary na dane państwo członkowskie i określeniu w razie potrzeby jej wysokości (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181114">14 listopada 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Grecja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑93/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:903">EU:C:2018:903</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0154">154</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="19"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0114"><NO.P>114</NO.P><TXT>Ponadto Trybunał w ramach przysługującej mu swobodnej oceny powinien ustalić kwotę tego ryczałtu w taki sposób, aby była ona, po pierwsze, stosowna do okoliczności, a po drugie, proporcjonalna do popełnionego naruszenia. Do istotnych w tym względzie czynników zaliczają się zwłaszcza takie elementy jak waga stwierdzonego naruszenia, okres jego trwania po ogłoszeniu stwierdzającego je wyroku oraz zdolność płatnicza państwa członkowskiego, o którym mowa (zob. podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141202">2 grudnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Włochy</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑196/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2407">EU:C:2014:2407</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0117">117</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0118">118</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; a także z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181114">14 listopada 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Grecja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑93/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:903">EU:C:2018:903</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0156">156</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0157">157</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0158">158</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0115"><NO.P>115</NO.P><TXT>Po pierwsze, jeśli chodzi o wagę naruszenia, należy przypomnieć, że cel ochrony środowiska stanowi jeden z podstawowych celów Unii, który ma przekrojowy i zasadniczy charakter (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120228">28 lutego 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Inter‑Environnement Wallonie i Terre wallonne</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑41/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:103">EU:C:2012:103</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0116"><NO.P>116</NO.P><TXT>Ocena oddziaływania na środowisko, przewidziana w dyrektywie 85/337, jest jednym z podstawowych mechanizmów ochrony środowiska, ponieważ umożliwia, jak przypomniano w pkt 73 niniejszego wyroku, zapobieganie powstawaniu zanieczyszczeń i zagrożeń u źródła zamiast późniejszego przeciwdziałania ich skutkom.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0117"><NO.P>117</NO.P><TXT>Zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 75 niniejszego wyroku w przypadku naruszenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko prawo Unii wymaga od państw członkowskich co najmniej usunięcia sprzecznych z prawem skutków wynikających z tego naruszenia (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170726">26 lipca 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Comune di Corridonia i in</NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑196/16 i C‑197/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:589">EU:C:2017:589</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0035">35</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0118"><NO.P>118</NO.P><TXT>Jak wynika z pkt 23–36 niniejszego wyroku, od czasu stwierdzenia wyrokiem z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), uchybienia polegającego na naruszeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przed wydaniem zezwolenia na budowę parku wiatrowego minęło ponad jedenaście lat, a Irlandia nie przyjęła środków niezbędnych w celu zastosowania się do pkt 1 tiret drugie sentencji tego wyroku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0119"><NO.P>119</NO.P><TXT>Niewątpliwie Irlandia w lipcu 2010 r. przyjęła PDAA, którego część XA przewiduje procedurę legalizacji przedsięwzięć, na które udzielono zezwolenia z naruszeniem obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jednak nieco ponad dwa lata później państwo to poinformowało Komisję, że nie zastosuje procedury legalizacji, mimo że od kwietnia 2009 r. twierdziło coś zupełnie przeciwnego. Irlandia zaproponowała natomiast wprowadzenie w życie nieoficjalnej oceny oddziaływania, która nie znajduje żadnych podstaw prawnych. Pismem z dnia <DATE ISO="20190329">29 marca 2019 r.</DATE>, a zatem dwa dni przed rozprawą przed Trybunałem w niniejszej sprawie, Irlandia ponownie zmieniła swoje stanowisko i obecnie twierdzi, że operator parku wiatrowego zwróci się o zastosowanie procedury legalizacji przewidzianej w części XA PDAA. Podczas rozprawy Irlandia nie była jednak w stanie wskazać, czy postępowanie legalizacyjne zostanie wszczęte z urzędu przez właściwe organy zgodnie z art. 177B części XA PDAA, czy też na wniosek wspomnianego operatora zgodnie z art. 177C części XA PDAA. Irlandia nie była również w stanie wskazać daty rozpoczęcia tego postępowania. Do chwili obecnej Trybunał nie otrzymał żadnych innych informacji w tym względzie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0120"><NO.P>120</NO.P><TXT>Należy stwierdzić, że w tych okolicznościach zachowanie Irlandii świadczy o tym, iż państwo to nie działało zgodnie z obowiązkiem lojalnej współpracy w celu położenia kresu uchybieniu stwierdzonemu w pkt 1 tiret drugie sentencji wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), co stanowi okoliczność obciążającą.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0121"><NO.P>121</NO.P><TXT>Ponieważ wykonanie ww. wyroku jeszcze nie nastąpiło, Trybunał może zatem jedynie stwierdzić szczególnie długi okres trwania naruszenia, które w świetle celu ochrony środowiska przyświecającego dyrektywie 85/337 ma również określoną wagę (zob. analogicznie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180222">22 lutego 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Grecja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑328/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:98">EU:C:2018:98</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0094">94</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="20"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0122"><NO.P>122</NO.P><TXT>Po drugie, jeśli chodzi o czas trwania naruszenia, należy przypomnieć, że przy jego ocenie należy brać pod uwagę stan w momencie, w którym Trybunał ocenia okoliczności faktyczne, a nie w momencie wniesienia przez Komisję skargi do Trybunału. Otóż w niniejszej sprawie czas trwania naruszenia, a mianowicie ponad jedenaście lat od ogłoszenia wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), jest znaczny (zob. analogicznie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180222">22 lutego 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Grecja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑328/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:98">EU:C:2018:98</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0099">99</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0123"><NO.P>123</NO.P><TXT>Mimo bowiem że art. 260 ust. 1 TFUE nie uściśla terminu, w którym powinno nastąpić wykonanie wyroku, troska o bezzwłoczne i jednolite stosowanie prawa Unii wymaga, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, by wykonanie to rozpoczęło się bezzwłocznie oraz by zostało zakończone w możliwie najkrótszym terminie (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180222">22 lutego 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Grecja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑328/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:98">EU:C:2018:98</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0100">100</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0124"><NO.P>124</NO.P><TXT>Po trzecie, co się tyczy zdolności płatniczej danego państwa członkowskiego, z orzecznictwa Trybunału wynika, że należy wziąć pod uwagę dynamikę zmiany produktu krajowego brutto (PKB) danego państwa członkowskiego w ostatnim czasie według stanu na chwilę przeprowadzania przez Trybunał oceny okoliczności faktycznych (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180222">22 lutego 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Grecja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑328/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:98">EU:C:2018:98</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0101">101</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0125"><NO.P>125</NO.P><TXT>Mając na uwadze wszystkie okoliczności niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że skuteczne zapobieganie powtarzaniu się podobnych naruszeń prawa Unii w przyszłości wymaga zasądzenia ryczałtu, którego wysokość powinna wynosić <FT TYPE="NUMBER">5000000</FT> EUR.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0126"><NO.P>126</NO.P><TXT>Należy zatem zasądzić od Irlandii zapłatę na rzecz Komisji ryczałtu w wysokości <FT TYPE="NUMBER">5000000</FT> EUR.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie okresowej kary pieniężnej</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0127"><NO.P>127</NO.P><TXT>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nałożenie okresowej kary pieniężnej jest co do zasady uzasadnione tylko wówczas, gdy uchybienie wynikające z niewykonania wcześniejszego wyroku ciągle trwa do czasu badania okoliczności faktycznych przez Trybunał (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181114">14 listopada 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Grecja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑93/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:903">EU:C:2018:903</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0108">108</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0128"><NO.P>128</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie jest bezsporne, że – jak wskazano w szczególności w pkt 118 i 119 niniejszego wyroku – Irlandia nadal nie przeprowadziła oceny oddziaływania parku wiatrowego na środowisko w ramach postępowania w przedmiocie legalizacji rozpatrywanych zezwoleń, udzielonych z naruszeniem obowiązku przeprowadzenia uprzedniej oceny oddziaływania na środowisko przewidzianej w dyrektywie 85/337. W chwili badania okoliczności faktycznych przez Trybunał nie dysponuje on żadnymi informacjami, które świadczyłyby o ewentualnej zmianie tej sytuacji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0129"><NO.P>129</NO.P><TXT>W świetle powyższego należy stwierdzić, że zarzucane Irlandii uchybienie nadal trwa w momencie badania przez Trybunał okoliczności faktycznych niniejszego przypadku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0130"><NO.P>130</NO.P><TXT>W tych okolicznościach zasądzenie od Irlandii zapłaty okresowej kary pieniężnej stanowi odpowiedni środek finansowy, aby skłonić to państwo członkowskie do podjęcia środków niezbędnych w celu położenia kresu stwierdzonemu naruszeniu i zapewnienia pełnego wykonania wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0131"><NO.P>131</NO.P><TXT>Jeśli chodzi o obliczenie kwoty okresowej kary pieniężnej, to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem należy ustalić ją z uwzględnieniem stopnia perswazji koniecznego do tego, by państwo członkowskie, które nie wykonało wyroku wydanego w związku z uchybieniem, zmieniło swoje zachowanie i położyło kres zarzucanemu mu naruszeniu. W ramach wykonywania przysługujących mu uprawnień do swobodnej oceny zadaniem Trybunału jest określenie wysokości okresowej kary pieniężnej w taki<?PAGE NO="21"?> sposób, by była ona, po pierwsze, stosowna do okoliczności sprawy, a po drugie, proporcjonalna do stwierdzonego uchybienia oraz do zdolności płatniczej zainteresowanego państwa członkowskiego (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181114">14 listopada 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Grecja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑93/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:903">EU:C:2018:903</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0117">117</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0118">118</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0132"><NO.P>132</NO.P><TXT>Propozycje Komisji dotyczące kwoty okresowej kary pieniężnej nie mogą wiązać Trybunału i stanowią jedynie użyteczny punkt odniesienia. Trybunał musi zachować swobodę ustalenia wymierzonej okresowej kary pieniężnej w wysokości i formie, które uważa za odpowiednie, aby skłonić dane państwo członkowskie do położenia kresu niewykonywaniu przez nie ciążących na nim na mocy prawa Unii zobowiązań (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181114">14 listopada 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Grecja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑93/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:903">EU:C:2018:903</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0119">119</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0133"><NO.P>133</NO.P><TXT>Do podstawowych kryteriów, które należy uwzględnić przy ustalaniu wysokości okresowej kary pieniężnej – w celu zapewnienia, że kara ta wywrze odpowiedni nacisk, to jest wymusi jednolite i skuteczne stosowanie prawa Unii – zalicza się co do zasady wagę naruszenia, czas jego trwania oraz zdolność płatniczą zainteresowanego państwa członkowskiego. Przy stosowaniu tych kryteriów należy wziąć pod uwagę w szczególności skutki, jakie niewykonanie wyroku pociąga za sobą z perspektywy interesów prywatnych i interesu publicznego, a także to, jak pilne jest to, by dane państwo członkowskie wywiązało się z ciążących na nim zobowiązań (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181114">14 listopada 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Grecja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑93/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:903">EU:C:2018:903</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0120">120</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0134"><NO.P>134</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie, mając na uwadze całokształt okoliczności prawnych i faktycznych, które doprowadziły do stwierdzenia uchybienia, oraz rozważania przedstawione w pkt 115–124 niniejszego wyroku, Trybunał uznaje za właściwe zasądzenie okresowej kary pieniężnej w wysokości <FT TYPE="NUMBER">15000</FT> EUR dziennie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0135"><NO.P>135</NO.P><TXT>Należy zatem zasądzić od Irlandii zapłatę na rzecz Komisji okresowej kary pieniężnej w wysokości <FT TYPE="NUMBER">15000</FT> EUR za każdy dzień opóźnienia we wprowadzaniu w życie środków niezbędnych do zastosowania się do wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), licząc od dnia ogłoszenia niniejszego wyroku do dnia pełnego wykonania pierwszego wyroku.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie kosztów</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0136"><NO.P>136</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Komisja wniosła o obciążenie Irlandii kosztami postępowania, a ta ostatnia przegrała sprawę, należy obciążyć ją kosztami postępowania.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO>Z powyższych względów Trybunał (wielka izba) orzeka, co następuje:</INTRO><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">1)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Nie podejmując wszelkich środków niezbędnych do wykonania wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), Irlandia uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie art. 260 ust. 1 TFUE.</HT></TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">2)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Od Irlandii zasądza się zapłatę na rzecz Komisji Europejskiej ryczałtu w wysokości <FT TYPE="NUMBER">5000000</FT> EUR.</HT></TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">3)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Od Irlandii zasądza się zapłatę na rzecz Komisji okresowej kary pieniężnej w wysokości <FT TYPE="NUMBER">15000</FT> EUR dziennie, licząc od dnia ogłoszenia niniejszego wyroku do dnia wykonania wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080703">3 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑215/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:380">EU:C:2008:380</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</HT></TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">4)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Irlandia zostaje obciążona kosztami postępowania.</HT></TXT></NP></ITEM></LIST></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><SIGNATORY><P>Podpisy</P></SIGNATORY></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>