Rakkomandazzjoni għal RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL dwar il-programm nazzjonali ta' riforma tal-Portugall għall-2012u li twassal l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' stabbiltà tal-Portugall għall-perjodu 2012-2016 /* COM/2012/0324 final - 2012/ () */
Rakkomandazzjoni għal RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL dwar il-programm nazzjonali ta' riforma
tal-Portugall għall-2012
u li twassal l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' stabbiltà
tal-Portugall għall-perjodu 2012-2016
IL-KUNSILL TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ, Wara li kkunsidra t-Trattat dwar
il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u
148(4) tiegħu, Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill
(KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar
it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' baġit u
s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika[1],
u partikolarment l-Artikolu 5(2) tiegħu, Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni
tal-Kummissjoni Ewropea[2], Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet
tal-Parlament Ewropew[3], Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet
tal-Kunsill Ewropew, Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat
tal-Impjiegi, Wara li kkonsulta mal-Kumitat Ekonomiku u
Finanzjarju, Billi: (1) Fis-26 ta’ Marzu 2010,
il-Kunsill Ewropew qabel mal-proposta tal-Kummissjoni Ewropea li tiġi
mnedija strateġija ġdida għall-impjiegi u t-tkabbir, bl-isem ta'
Ewropa 2020, li tkun imsejsa fuq koordinazzjoni msaħħa tal-politiki
ekonomiċi u li tiffoka fuq l-oqsma ewlenin fejn tenħtieġ azzjoni
li tagħti spinta lill-potenzjal tal-Ewropa għat-tkabbir u
l-kompetittività sostenibbli. (2) Fit-13 ta’ Lulju 2010,
il-Kunsill adotta rakkomandazzjoni dwar il-linji gwida ġenerali
għall-politiki ekonomiċi tal-Istati Membri u l-Unjoni (mill-2010
sal-2014) u fil-21 ta’ Ottubru 2010, huwa adotta deċiżjoni
dwar il-linji gwida għall-politika tal-Istati Membri dwar l-impjiegi [4],
li flimkien jagħmlu l-‘linji gwida integrati’. L-Istati Membri ġew
mistiedna jqisu l-linji gwida integrati fil-politiki nazzjonali tagħhom
dwar l-ekonomija u l-impjiegi. (3) Fit-12 ta’ Lulju 2011,
il-Kunsill adotta rakkomandazzjoni dwar il-programm nazzjonali ta' riforma
tal-Portugall għall-2011. (4) Fit-23 ta' Novembru 2011,
il-Kummissjoni adottat it-tieni Stħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, li
kien il-bidu tat-tieni Semestru Ewropew ta’ koordinazzjoni integrata u ex
ante ta’ politika, imsejjes fuq l-istrateġija Ewropa 2020. (5) Fit-2 ta’ Marzu 2012,
il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet biex tkun żgurata l-istabbiltà
finanzjarja, il-konsolidazzjoni fiskali u l-azzjoni li trawwem it-tkabbir. Huwa
enfasizza l-ħtieġa li titkompla konsolidazzjoni fiskali differenzjata
u li tiffavorixxi t-tkabbir, biex l-ekonomija jerġa' jkollha
kundizzjonijiet normali għas-self, biex jiġu promossi t-tkabbir u
l-kompetittività, biex jiġu indirizzati l-qgħad u l-konsegwenzi
soċjali tal-kriżi, u biex tiġi mmodernizzata l-amministrazzjoni
pubblika. (6) Fit-2 ta’ Marzu 2012,
il-Kunsill Ewropew stieden ukoll lill-Istati Membri parteċipi fil-Patt
Euro Plus biex jippreżentaw l-impenji tagħhom fil-ħin
għall-inklużjoni fil-programmi ta’ stabbiltà jew ta’ konverġenza
tagħhom u fil-programmi nazzjonali ta’ riforma tagħhom. (7) Fit-2 ta’ Mejju 2012,
il-Portugall ressaq il-programm ta’ stabbiltà tiegħu li jkopri l-perjodu
2012-2016 u fis-7 ta’ Mejju 2012, il-Portugall ressaq il-programm
nazzjonali ta’ riforma tiegħu. (8) Fis-17 ta' Mejju 2011,
il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2011/344/UE
sabiex l-assistenza finanzjarja għal terminu medju tkun disponibbli
għall-Portugall għall-perjodu ta' tliet snin mill-2011 sal-2014,
skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 407/2010
tal-11 ta’ Mejju 2010 li jistabbilixxi mekkaniżmu Ewropew
ta' stabbilizzazzjoni finanzjarja. Il-Memorandum ta' Qbil li jakkumpanjaha,
iffirmat fl-istess ġurnata, u s-supplimenti suċċessivi
tiegħu, jistabbilixxu l-kundizzjonijiet ta' politika ekonomika li
abbażi tagħhom tiġi mogħtija l-assistenza finanzjarja. (9) Il-Portugall għamel
progress tajjeb fuq għadd ta’ kwistjonijiet, iżda għad hemm
sfidi sinifikanti. Il-kisba tal-miri fiskali għandha tibqa’essenzjali jekk
il-gvern irid jerġa’ jikseb l-aċċess sħiħ tas-suq waqt
it-tul tal-programm. Sabiex ikunu limitati r-riskji tal-miri fiskali tal-2012,
l-implimentazzjoni rapida u determinata ta’ miżuri fiskali strutturali
tal-programm hija tal-akbar importanza. Fl-istess ħin, jeħtieġ
li l-Gvern jiffoka fuq riformi li jindirizzaw l-isfidi tal-kompetittività
tal-Portugall. Il-baġit tal-2012 ma jsegwix il-pjanijiet preċedenti
ta’ ‘żvalutazzjoni fiskali’. Dan jagħmel l-adozzjoni rapida ta’
riformi strutturali oħra dejjem iktar importanti fis-swieq tax-xogħol
u tal-prodotti, bil-ħsieb li jitnaqqsu l-ispejjeż tax-xogħol,
tiżdied il-flessibilità u jitnaqqsu l-ostakli għad-dħul.
Min-naħa tal-gvern huma meħtieġa perseveranza u determinazzjoni
sabiex jiġu megħluba l-interessi qawwijin involuti li jostakolaw
t-triq tar-riforma. (10) Kollox ma’ kollox, it-Tielet
Analiżi tal-Programm ta' Aġġustament Ekonomiku ikkonkludiet li
l-kundizzjonalità implimentata mill-Portugall stipulata fil-Memorandum ta’ Qbil
hija fit-triq it-tajba. B’mod partikolari, il-mira tad-defiċit fiskali
għall-2011 (5,9% tal-PDG) ġiet maqbuża billi seħħ
it-trasferiment tal-fondi tal-pensjonijiet mill-banek għall-Istat li
jammonta għal 3½ fil-mija tal-PDG. Minkejja din l-operazzjoni ta’ darba,
il-konsolidazzjoni strutturali fl-2011 kienet kbira u ammontat għal 3½
fil-mija tal-PDG. Il-banek jinsabu mexjin kif suppost biex jilħqu
r-rekwiżiti kapitali tal-programm sa tmiem is-sena, iżda
l-pożizzjoni tal-kapital trid titjieb aktar fl-2012, skont
ir-rekwiżiti tal-programm kif ukoll bħala riżultat tar-rekwiżit
tal-Awtorità Bankarja Ewropea biex tipprovdi għall-espożizzjonijiet
sovrani, għall-programm speċjali ta’ spezzjoni fuq il-post, u
għat-trasferiment ippjanat tal-pjanijiet tal-banek dwar il-pensjonjiet
privati. (11) It-tnaqqis tal-PDG fl-2011
kien inqas sostanzjali mit-tbassir, għax l-esportazzjoni u l-konsum kienu
aħjar milli previst. Madankollu, ir-raba’ kwart tas-sena 2011 u l-bidu
tal-2012 urew domanda domestika dgħajfa, żieda qawwija fil-qgħad
u nuqqas ta’ kunfidenza fin-negozju. Skont il-previżjoni
tar-Rebbiegħa tal-Kummisjoni, il-prospetti għall-2012 ddeterjoraw u
l-PDG issa huwa pproġettat li jonqos bi 3,3 fil-mija, jiġifieri tliet
punti perċentwali aktar milli kien previst fil-Ħarifa. It-tkabbir
ekonomiku fl-2013 se jkun ukoll aktar limitat milli kien mistenni
oriġinarjament. Filwaqt li l-aġġustament estern s'issa kien
eċċezzjonalment rapidu, bl-esportazzjonijiet Portugiżi li
jirbħu partijiet mis-suq barra mill-UE, u bl-importazzjonijiet li
jaqgħu konsiderevolment, il-persistenza tiegħu għadha inċerta.
Minħabba d-dejn estern kbir li l-Portugall akkumula, huwa
meħtieġ aġġustament ulterjuri sostanzjali kbir ta’ natura
strutturali. (12) Il-Baġit tal-2012
għandu fil-mira defiċit tal-gvern ta’ 4,5% tal-PDG, li huwa konformi
mal-rekwiżiti tal-Programm t’Aġġiustament Ekonomiku u
mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill mogħtija lill-Portugall skont
il-Proċedura ta’ Defiċit Eċċessiv. Il-pjanijiet ta’
konsolidazzjoni fiskali fuq perjodu medju ppreżenatati fil-programm ta’
stabbiltà huma konsistenti mal-miri ewleni fil-Programm ta’
Aġġustament Ekonomiku, u huwa mistenni li l-proporzjon ta’ bejn
id-defiċit u l-PDG ikun ta’ 3% tal-PDG sal-2013. Il-baġit tal-2012
jinkludi miżuri ta’ konsolidazzjoni li jammontaw għal aktar minn 5%
tal-PDG, li huma magħmulin minn miżuri strutturali permanenti.
Żewġ terzi tal-miżuri għandhom x’jaqsmu mal-infiq u
jinkludu tnaqqis sinifikanti fis-salarji tas-settur pubbliku u l-pensjonijiet,
tnaqqis fin-numru ta’ impjegati tal-gvern bi 2% (ekwivalenti għal full
time) u r-razzjonalizzazzjoni tal-intrapriżi tal-istat. Fuq in-naħa
tad-dħul, il-baġit jaħseb għal tnaqqis
fl-eżenzjonijiet tat-taxxi, żieda fin-numru ta’ prodotti u servizzi
li jiġu intaxxati bir-rata tal-VAT standard, taxxa tad-dħul personali
u korporattiva ogħla, żieda fit-taxxi tas-sisa u sforz akbar sabiex
jiġu miġġielda l-evażjoni tat-taxxa u l-frodi.
Id-defiċit huwa mistenni li jonqos aktar, sa 1,8% tal-PDG fl-2014 u 1%
tal-PDG fl-2015. Ir-riskji prinċipali għall-miri baġitarji huma
prinċipalment relatati mas-settur tal-impriżi tal-istat u
mal-awtoritajiet lokali u reġjonali. F'termini ta’ bilanċ
strutturali, l-aġġustament fiskali strutturali huwa mistenni li jkun
aktar minn 7 punti perċentwali tal-PDG fl-2011-2012. L-OTM ta’ -0.5%
tal-PGD jirrifletti adegwatament ir-rekwiżiti tal-Patt ta’ Stabbiltà u
Tkabbir. Dwar id-dejn pubbliku, huwa mistenni li jilħaq il-punt massimu
ta’ 115.7% tal-PDG fl-2013, u jinżel gradwalment wara. (13) Is-suċċess
tal-Programm ta' Aġġustament Ekonomiku jiddependi kruċjalment
fuq l-implimentazzjoni ta’ firxa wiesgħa ta' riformi strutturali li se
jneħħu r-riġiditajiet u l-ostakli li huma l-bażi
tal-istaġnar ekonomiku ta’ dawn l-aħħar għaxar snin. Sar
pogress evidenti sa issa. L-aġenda ta’ riforma wiesgħa u
ambizzjuża hija fit-triq it-tajba fl-oqsma tas-suq tax-xogħol,
tal-kura tas-saħħa, tal-akkomodazzjoni, tal-ġudikatura u
tal-qafas regolatorju u tal-fallimenti, inkluża l-kompetizzjoni. Ukoll,
il-privatizzazzjonijiet s’issa kellhom suċċess kbir. Fl-industriji
tan-netwerk, il-progress kien aktar imħallat. B'mod partikolari
strateġija komprensiva fis-settur tal-enerġija biex telimina id-dejn
dejjem tiela’ tas-settur billi tittratta l-kirjiet eċċessiv għad
trid tiġi kkonkretizzata. (14) Għaddej programmar
mill-ġdid tal-Fondi Strutturali, b’enfasi fuq l-appoġġ
għall-impjieg taż-żgħażagħ u l-kompetittività
(b'mod partikolari l-SMEs). Il-miżuri l-ġodda jsaħħu
l-azzjonijiet fl-oqsma ta’ ftuħ għall-impjiegi, ta’ taħriġ
u kwalifiki professjonali u ta’ aċċess għall-finanzjament
għall-Intrapriżi Żgħar u Medji. (15) Il-Portugall daħal
għal għadd ta’ impenji fil-Patt Euro Plus. L-impenji, u
l-implimentazzjoni tal-impenji ppreżentati fl-2011, għandhom
l-għan li jtejbu l-kompetittività, ir-rata tal-impjiegi u s-sostenibbiltà
tal-finanzi pubbliċi, filwaqt li jsaħħu s-sostenibbiltà
finanzjarja. B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Portugall
għandu jieħu azzjoni fil-perjodu 2012-2013 biex: Jimplimenta l-miżuri stabbiliti
fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2011/344/UE u li huma
speċifikati aktar fil-Memorandum ta' Qbil tas-17 ta' Mejju 2011
u s-supplimenti sussegwenti tiegħu. Magħmul fi Brussell, Għall-Kunsill Il-President [1] ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1. [2] COM (2012) 324 finali. [3] P7_TA(2012)0048 u P7_TA(2012)0047 [4] Deċiżjoni tal-Kunsill 2012/238/UE
tas-26 ta’ April 2012