|
Dziennik Urzędowy |
PL Seria C |
|
C/2024/6865 |
28.11.2024 |
Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego
Pakiet dotyczący łączności, w tym sieci cyfrowych i cyfrowej infrastruktury
(opinia z inicjatywy własnej)
(C/2024/6865)
Sprawozdawczyni:
Isabel CAÑO AGUILARWspółsprawozdawca:
Maurizio MENSI|
Doradczynie i doradcy |
Sergio SANTILLÁN (z ramienia sprawozdawczyni) Federico MARINI BALESTRA (z ramienia współsprawozdawcy) |
|
Decyzja Zgromadzenia Planarnego |
15.2.2024 |
|
Podstawa prawna |
Art. 52 ust. 2 regulaminu wewnętrznego |
|
Sekcja odpowiedzialna |
Sekcja Transportu, Energii, Infrastruktury i Społeczeństwa Informacyjnego |
|
Data przyjęcia przez sekcję |
18.7.2024 |
|
Data przyjęcia na sesji plenarnej |
18.9.2024 |
|
Sesja plenarna nr |
590 |
|
Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się) |
169/0/0 |
1. Wnioski i zalecenia
|
1.1. |
EKES podkreśla znaczenie gospodarki cyfrowej dla gospodarki unijnej oraz korzyści, jakie interkonektywność przynosi gospodarstwom domowym, transportowi publicznemu, zdrowiu i relacjom osobistym. |
|
1.2. |
UE przyjęła nowe przepisy dotyczące gospodarki cyfrowej, a także dostosowała swoją politykę przemysłową. Konieczne jest jednak podjęcie nowych decyzji służących promowaniu sektora o kluczowym znaczeniu dla postępu społecznego i gospodarczego. Biała księga „Jak sprostać potrzebom Europy w zakresie infrastruktury cyfrowej?” powinna osiągnąć ten cel. W nowym kontekście technologicznym i rynkowym zasadnicze znaczenie ma wyrównanie warunków działania wszystkich podmiotów w ekosystemie cyfrowym i zapewnienie konsumentom takiej samej ochrony niezależnie od dostawcy. |
|
1.3. |
UE stoi przed wieloma wyzwaniami w następujących dziedzinach:
|
|
1.4. |
Rozdrobnienie wynika nie tylko z faktu, że mamy do czynienia z różnymi organami wdrażającymi, lecz również z różnic w transpozycji dyrektyw w państwach członkowskich, dlatego EKES proponuje:
|
|
1.5. |
EKES opowiada się za tworzeniem silnych podmiotów gospodarki rynkowej, które promują zatrudnienie i dialog społeczny zgodny z wartościami europejskimi. |
|
1.6. |
Dalsze kroki. Propozycje EKES-u
|
2. Wstęp
|
2.1. |
Technologie cyfrowe mają daleko idący wpływ na konkurencyjność gospodarki UE, zwiększając jej efektywność i innowacyjność. |
|
2.2. |
Interkonektywność przynosi korzyści na wiele sposobów, w tym poprzez:
|
|
2.3. |
Aby utrzymać wiodącą pozycję w przemyśle, UE musi stać się liderem w kluczowych „pionach” technologii cyfrowych, od sztucznej inteligencji po informatykę kwantową, mikroelektronikę i rzeczywistość wirtualną, a także wdrożyć infrastrukturę cyfrową, począwszy od zastosowań w zakresie cyberbezpieczeństwa, poprzez 5G, aż po przetwarzanie w chmurze i dane. |
|
2.4. |
W obecnym cyklu legislacyjnym wprowadzono nowe rozporządzenia, takie jak akt o usługach cyfrowych, akt o rynkach cyfrowych, akt w sprawie sztucznej inteligencji, akt w sprawie danych i akt w sprawie zarządzania danymi. Oprócz wprowadzania przepisów, UE zaktualizowała również w 2021 r. swoją politykę przemysłową, z myślą o ustrukturyzowaniu filaru cyfrowego i ekologicznego wokół kilku inicjatyw, w szczególności ważnych projektów stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania (IPCEI). Jak dotąd projekty te nie wywołały oczekiwanych skutków. |
|
2.5. |
Cele programu polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do 2030 r. obejmują:
|
3. Wyzwania dla UE
|
3.1. |
Komisja Europejska i podmioty gospodarki cyfrowej zgadzają się co do wielu wyzwań, którym UE musi sprostać: |
|
3.1.1. |
Wyzwania w dziedzinie technologii – szybki rozwój technologii komunikacyjnych i obliczeniowych prowadzi do powstania nowych modeli biznesowych i zastosowań sieciowych. Wymagają one ciągłego, gwałtownego wzrostu przetwarzania, przechowywania i przekazywania danych, a także potencjału technologicznego. |
|
3.1.2. |
Potrzeby inwestycyjne: Europa potrzebuje znaczących i skoordynowanych inwestycji o wartości ponad 200 mld euro ze strony sektora prywatnego i publicznego, aby wdrożyć sieci cyfrowe o dużej przepustowości, co pomoże nam osiągnąć cele określone w programie polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do 2030 r. Ponadto pomyślne przekształcenie wiodących operatorów telekomunikacyjnych w dostawców usług sieciowych i usług w chmurze wymagałoby dodatkowych znaczących zdolności inwestycyjnych. Potrzebna jest ostrożna strategia inwestycyjna uwzględniająca lokalizację i gęstość zaludnienia. Powinniśmy również zająć się potrzebą utrzymania i modernizacji infrastruktury. Okres eksploatacji kabli podmorskich wynosi 25 lat, brak jednak strategii w zakresie proaktywnego zarządzania cyklem życia. |
|
3.1.3. |
Ramy regulacyjne UE odegrały kluczową rolę w promowaniu liberalizacji i inwestycji w ciągu ostatnich 25 lat. W związku z tym UE i państwa członkowskie powinny zwiększyć swoją zdolność do wspierania współpracy horyzontalnej i badań w zakresie rozwoju technologicznego oraz przyspieszyć procedury, zarówno poprzez bardziej elastyczne przepisy, jak i uproszczone działania. |
|
3.1.4. |
W porównaniu z innymi podmiotami, w całej UE szeroko rozpowszechnione są tanie i innowacyjne usługi telefonii komórkowej i usług światłowodowych. Należy utrzymać istniejące ramy przepisów, oparte na drabinie inwestycyjnej i regulacyjnej klauzuli wygaśnięcia, a w razie potrzeby uzupełnić je w celu uwzględnienia nowych usług i podmiotów. Biorąc pod uwagę rozwój usług typu maszyna-maszyna (M2M), należy przezwyciężyć potencjalne różnice między krajowymi planami numeracji a systemami zezwoleń, w miarę możliwości poprzez stworzenie ogólnoeuropejskich systemów ad hoc dla tego rodzaju usług, z natury transnarodowych. Kluczowe znaczenie ma szybkie wdrożenie scenariuszy politycznych i regulacyjnych przedstawionych przez Komisję w białej księdze poprzez konkretne działania mające na celu wspieranie inwestycji niezbędnych do osiągnięcia celów cyfrowej dekady Europy oraz nadążanie za innymi głównymi gospodarkami światowymi, tak aby europejscy konsumenci nie pozostawali w tyle pod względem dostępności i jakości usług. |
|
3.1.5. |
Fragmentaryczne podejście do zarządzania widmem radiowym – wcześniejsze próby ustanowienia ściślejszej koordynacji na szczeblu UE w zakresie zarządzania widmem nie zakończyły się w pełni sukcesem, a jednocześnie zaobserwowano rozbieżności i opóźnienia w harmonogramie przydzielania widma oraz we wdrażaniu infrastruktury sieciowej we wszystkich państwach członkowskich. W związku z tym EKES z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji, by lepiej zharmonizować uwalnianie widma radiowego i udzielanie licencji w tej dziedzinie na potrzeby usług łączności ruchomej. |
|
3.1.6. |
Brak równych warunków działania – obecnie, w nowym kontekście technologicznym i rynkowym, zasadnicze znaczenie ma wyrównanie warunków działania wszystkich podmiotów ekosystemu cyfrowego i zapewnienie konsumentom takiej samej ochrony niezależnie od dostawcy. Obowiązujące ramy regulacyjne UE dotyczące sieci i usług łączności elektronicznej nie odzwierciedlają konwergencji między dostawcami usług w chmurze a dostawcami usług telekomunikacyjnych ani nie zapewniają równoważnych praw i obowiązków wszystkim podmiotom i użytkownikom końcowym sieci cyfrowych, zarówno publicznych, jak i prywatnych. W białej księdze prawidłowo opisuje się ekosystem, w którym granice między rolami różnych podmiotów coraz bardziej się zacierają i charakteryzują się różnorodnymi relacjami. W związku z tym asymetryczne traktowanie – z punktu widzenia przepisów – „tradycyjnych” dostawców łączności elektronicznej, z jednej strony, i dostawców usług w chmurze/usług cyfrowych, z drugiej strony, nie jest już uzasadnione. Jest to tym bardziej oczywiste w kontekście, w którym rynki i usługi cyfrowe są bardzo skoncentrowane, a kilka dużych platform automatyzacji komunikacji (VLOP/strażnicy dostępu) ma znaczącą i ugruntowaną siłę rynkową i dostarcza użytkownikom końcowym treści/aplikacje, które „trzeba mieć”.
EKES docenia fakt, że Komisja stwierdza w białej księdze, iż „stabilną podstawą wszelkich przyszłych regulacji powinna być »Europejska deklaracja praw i zasad cyfrowych [...]« ”, potwierdzając tym samym swoje zobowiązanie do „opracowania odpowiednich ram, tak aby wszystkie podmioty rynkowe korzystające z transformacji cyfrowej przyjęły na siebie odpowiedzialność społeczną oraz wnosiły sprawiedliwy i proporcjonalny wkład w koszty dóbr publicznych, usług i infrastruktury, z korzyścią dla wszystkich mieszkańców UE”. |
|
3.1.7. |
Centra chmury obliczeniowej dużych podmiotów są często połączone z sieciami, które zgodnie z obowiązującymi przepisami mogły nie zostać zakwalifikowane jako publiczne lub prywatne, a zatem borykają się z niepewnością regulacyjną. |
|
3.1.8. |
Potrzeba zwiększenia innowacyjności i zdolności przemysłowych w całym łańcuchu wartości sektora telekomunikacji: aby zapewnić bezpieczeństwo gospodarcze swojej infrastruktury sieciowej, UE może sprzyjać multidyscyplinarnemu otoczeniu opartemu na współpracy oraz ulepszyć dostęp do finansowania podmiotom unijnym, zachęcając do bliższych powiązań między publicznymi i prywatnymi strategiami inwestycyjnymi. |
|
3.1.9. |
Zrównoważoność: sektor technologii informacyjno-komunikacyjnych odpowiada za około 7–9 % światowego zużycia energii elektrycznej, za około 3 % światowych emisji gazów cieplarnianych i za rosnącą liczbę e-odpadów. Korzyści płynące z technologii cyfrowej mogą przewyższać jej emisje i przyczynić się do ograniczenia emisji na świecie pod warunkiem, że będą prawidłowo stosowane, wiąże się to jednak z koniecznością dalszych inwestycji ze strony operatorów. |
|
3.1.10. |
Bezpieczeństwo: w coraz bardziej naznaczonym napięciami i konfliktami kontekście geopolitycznym, cyberbezpieczeństwo, bezpieczeństwo i odporność infrastruktury krytycznej powinny opierać się na zaufanych dostawcach i opracowaniu norm w zakresie bezpieczeństwa w odniesieniu do połączenia pomiędzy użytkownikami końcowymi, przy wyższym poziomie odporności i integracji na wszystkich poziomach: naziemnym i nienaziemnym, sieci dostępowej i szkieletowej oraz podmorskiej infrastruktury kablowej. |
4. Potrzeba utworzenia jednolitego rynku cyfrowego
|
4.1. |
EKES nie uważa, by potrzebne były nagłe zmiany przepisów dotyczących operatorów telekomunikacyjnych. Obecny model nadal służy otwarciu rynków i unikaniu koncentracji na tych rynkach, co jest zazwyczaj szkodliwe dla klientów pod względem cen i innowacji. |
|
4.2. |
Oprócz wspierania konkurencji w sektorze sieci ultraszerokopasmowych, ramy regulacyjne powinny koncentrować się na nowych zagadnieniach, takich jak uwzględnienie w przepisach usług łączności maszyna-maszyna (M2M) czy usług związanych z internetem przedmiotów, które mają charakter ponadnarodowy. |
|
4.3. |
W niektórych przypadkach konieczne może być zapewnienie dostępu do połączeń łączących centra danych lub ich wzajemne połączenie w celu zmniejszenia kosztów tworzenia nowych ośrodków przetwarzania danych w chmurze, które mogłyby stać się kolejnym „wąskim gardłem”. Ewentualna regulacja takich sieci powinna przebiegać zgodnie z tradycyjną procedurą trzyetapową, która umożliwia krajowym organom regulacyjnym ustalanie wymogów na nowych rynkach, pod nadzorem Komisji Europejskiej. |
5. Aby konkurować na rynkach światowych pod względem suwerenności cyfrowej i technologicznej, UE potrzebuje wysokiej jakości miejsc pracy
|
5.1. |
Od 2015 r. w sektorze telekomunikacyjnym obserwuje się znaczące zmiany w zakresie rodzajów miejsc pracy. Zmiana charakteru stanowiska pracy powinna zachodzić we współpracy z lokalnymi zainteresowanymi stronami, przy zapewnieniu możliwości przekwalifikowania i wystarczającej liczby pracowników, z myślą o lepszej przyszłości sektora infrastruktury sieci cyfrowej. |
|
5.2. |
Zasadę „ta sama usługa, ta sama zasada” można by wykorzystać do ustanowienia nowych ram dla wszystkich podmiotów cyfrowych, przy uproszczeniu przepisów, rozszerzeniu zakresu obecnych ram i zastosowaniu tych samych przepisów do analogicznych usług, zapewniając tym samym równoważne prawa i obowiązki wszystkim podmiotom i użytkownikom końcowym sieci cyfrowych. |
|
5.3. |
EKES zachęca, by operatorzy inwestujący w nowe sieci mogli korzystać z umowy najmu w ramach przepisów zobowiązujących ich do dzielenia się swoimi sieciami z innymi operatorami. Ważne jest zapewnienie sprawiedliwego podziału kosztów między operatorów. |
|
5.4. |
EKES opowiada się za tworzeniem silnych podmiotów gospodarki rynkowej, które promują zatrudnienie i dialog społeczny zgodny z wartościami europejskimi. |
6. Harmonizacja przepisów, zarządzanie reformami, uproszczenie sprawozdawczości
|
6.1. |
Fragmentacja wynika nie tylko z faktu, że mamy do czynienia z różnymi organami egzekwowania prawa, ale także z różnic w sposobie transpozycji dyrektyw przez państwa członkowskie. Różne kryteria stosowane są nawet w ramach tego samego państwa członkowskiego, w którym kompetencje są podzielone między różne władze regionalne. Tworzy to labirynt regulacyjny wymagający konsultacji z ekspertami w zakresie prawa i opóźnia podejmowanie decyzji. |
|
6.2. |
W związku z tym konieczne jest: |
|
6.2.1. |
Nadanie priorytetu prawodawstwu w drodze rozporządzeń na jak największą skalę. |
|
6.2.2. |
Stosowanie zasady jednego organu przewidzianej w przepisach europejskich. |
|
6.2.3. |
Przyspieszenie procesu certyfikacji, który obecnie może trwać 12, a nawet 24 miesięcy. Harmonizacja, w miarę możliwości, zasad i kosztów dotyczących przydziału widma. Niektóre państwa członkowskie przydzieliły częstotliwości operatorom po bardzo wysokich cenach, co może spowolnić inwestycje w nowe sieci. |
|
6.2.4. |
W odniesieniu do konkretnych, bardziej wirtualnych i zazwyczaj transnarodowych usług (łączność maszyna-maszyna (M2M) i internet przedmiotów) należy stosować zasadę kraju pochodzenia zamiast krajowego systemu zezwoleń ogólnych. |
|
6.2.5. |
Opracowanie wytycznych w sprawie kwalifikacji i przepisów mających zastosowanie w ramach Europejskiego kodeksu łączności elektronicznej stosujących się do prywatnych usług/sieci łączności elektronicznej, a także do usług łączności elektronicznej, które są niezależne od numerów, ale nadal opierają się na numerze w celu identyfikacji użytkownika końcowego. |
|
6.2.6. |
Wyznaczenie realistycznego terminu wygaszenia miedzi, biorąc również pod uwagę fakt, że w poszczególnych państwach członkowskich mamy do czynienia z różnymi sytuacjami pod względem geograficznym i liczby ludności oraz długości lokalnych pętli abonenckich, w związku z czym na niektórych obszarach uzasadnione byłoby zezwolenie na dłuższe stosowanie technologii hybrydowych (światłowód do krawężnika (FTTC), wektorowanie itp.). |
|
6.2.7. |
W celu przyspieszenia rozwoju sieci nowej generacji (NGN) nakłada się szereg horyzontalnych (symetrycznych) obowiązków na wszystkie zainteresowane strony będące właścicielami infrastruktury cywilnej wykorzystywanej do stosowania kabli i anten. |
|
6.2.8. |
Harmonizacja przepisów mających zastosowanie do zasobów numeracyjnych, które w wyniku cyfryzacji oraz wirtualizacji usług i sieci są coraz częściej wykorzystywane przez użytkowników biznesowych w wymiarze transgranicznym. |
7. Dalsze działania
|
7.1. |
Łączność – wzmocnienie harmonizacji widma w Europie:
|
|
7.2. |
Uwolnienie inwestycji kapitału podwyższonego ryzyka: |
|
7.2.1. |
Przyspieszenie tworzenia instrumentów inwestycyjnych na późnym etapie; przejście na jeden zestaw przepisów UE dla wszystkich krajowych rynków kapitałowych dzięki ściślejszej współpracy między władzami lokalnymi i unijnymi. |
|
7.3. |
Zintensyfikowanie badań nad inteligentnymi sieciami i zmniejszenie opóźnień: |
|
7.3.1. |
Wyroby medyczne i diagnostyka zdalna są bardzo narażone na opóźnienia w ramach sieci cyfrowych. Zdolność do ulepszenia diagnostyki w zakresie opieki zdrowotnej na obszarach oddalonych oraz możliwości korzystania ze sztucznej inteligencji w tej dziedzinie zależą w dużym stopniu od szybkiej i niezawodnej infrastruktury sieci cyfrowej. |
|
7.3.2. |
Inteligentne sieci mogą ograniczać emisje i tworzyć bardziej energooszczędne miejsca pracy i zamieszkania, a także stanowić dynamiczny sposób zapewnienia bardziej wydajnego transportu publicznego. |
|
7.3.3. |
Przestrzeganie zasady jednorazowej sprawozdawczości zatwierdzonej przez Komisję i składanie sprawozdań jednemu wyznaczonemu organowi. |
|
7.4. |
Gospodarka oparta na danych:
|
|
7.5. |
Zabezpieczenie infrastruktury krytycznej Europy – cyberbezpieczeństwo podmiotów objętych regulacją:
|
|
7.6. |
Harmonizacja protokołów w zakresie oprogramowania komunikacyjnego. |
|
7.7. |
Określenie pewnych podstawowych wymogów dla całego oprogramowania komunikacyjnego, np. wszystkie transfery danych powinny być szyfrowane. |
|
7.8. |
Zamówienia publiczne na usługi cyfrowe: |
|
7.8.1. |
Przekształcenie dyrektywy w sprawie zamówień publicznych w rozporządzenie i promowanie zharmonizowanych kryteriów udzielania zamówień, przy nadawaniu tego samego znaczenia cyberbezpieczeństwu i zrównoważonemu rozwojowi, co kosztom. W perspektywie krótkoterminowej, opracowanie na mocy dyrektywy wytycznych dotyczących zakupu oprogramowania. |
Bruksela, dnia 18 września 2024 r.
Przewodniczący
Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego
Oliver RÖPKE
ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/6865/oj
ISSN 1977-1002 (electronic edition)