<TI><P>Ως προς την παρουσία πηκτίνης</P></TI>28.Η πηκτίνη είναι μια πηκτική ουσία κατά την έννοια των διατάξεων της οδηγίας 95/2/EK, για τα πρόσθετα τροφίμων πλην των χρωστικών και των γλυκαντικώνΟδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ης Φεβρουαρίου 1995 (ΕΕ L 61, σ. 1), όπως έχει τροποποιηθεί με την οδηγία 96/85/ΕΚ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Δεχεμβρίου 1996 (ΕΕ 1997, L 86, σ. 4), και με την οδηγία 98/72/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Οκτωβρίου 1998, (ΕΕ L 295, σ. 18, στο εξής: οδηγία 95/2).
. Πρόκειται για ουσία η οποία, προστιθέμενη σε τρόφιμο, του προσδίδει υφή μέσω του σχηματισμού πηκτώματοςΆρθρο 1, παράγραφος 3, στοιχείο ιδ', της οδηγίας 95/2.
.29.Η χρησιμοποίηση της πηκτίνης στις εξαιρετικές μαρμελάδες διέπεται κυρίως από δύο κείμενα κοινοτικού δικαίου: την προπαρατεθείσα οδηγία 95/2 και την οδηγία 79/693/ΕΟΚ, περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τις μαρμελάδες, τους ζελέδες και τις μαρμελάδες εσπεριδοειδών καθώς και την κρέμα κάστανουΟδηγία του Συμβουλίου, της 24ης Ιουλίου 1979 (ΕΕ ειδ. έκδ. 13/008, σ. 5), όπως έχει τροποποιηθεί με την οδηγία 80/1276/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1980, περί τροποποιήσεως, συνεπεία της προσχωρήσεως της Ελλάδος, των οδηγιών 767893/ΕΟΚ, 79/693/ΕΟΚ και 80/777/EOK όσον αφορά την επίτευξη πλειοψηφίας στο πλαίσιο της διαδικασίας της μόνψης επιτροπής τροφίμων (ΕΕ ειδ. έκδ. 13/010, σ. 143), και με την οδηγία 88/593/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 18ης Νοεμβρίου 1988 (ΕΕ L 318, σ. 44, στο εξής: 79/693).
.Στην οδηγία 95/2, η πηκτίνη περιλαμβάνεται μεταξύ των ουσιών που μπορούν να προστίθενται στις μαρμελάδες εξαιρετικής ποιότηταςΗ οδηγία 79/693 ορίζει τη μαρμελάδα εξαιρετικής ποιότητος ως το μείγμα ζάχαρης και σαρκώματος φρούτου, υπό τη μορφή πηκτώματος (...) (παραρτημα Ι, μέρος Α, σημείο 1).
βάσει της αρχής quantum satisΠαραρτήματα 1 και II της οδηγίας 95/2.
. Η έκφραση quantum satis σημαίνει ότι δεν ορίζεται ανώτατο επίπεδο, πλην όμως η οικεία ουσία πρέπει να χρησιμοποιείται σύμφωνα με την ορθή πρακτική παρασκευήςΆρθρο 2, παράγραφος 8, της οδηγίας 95/2.
.
Εξάλλου, η οδηγία 79/693 επιτρέπει επίσης τη χρησιμοποίηση της πηκτίνης στην παρασκευή μαρμελάδας εξαιρετικής ποιότηταςΆρθρο 5, σε συνδυασμό μετά παραρτήματα Ι, μέρος Α, σημείο 1· III, μέρος Α, σημείο 1, τελευταία περίπτωση και III, μέρος Β, της οδηγίας 79/693.
.
30.Η πηκτίνη μπορεί να εμφανίζεται υπό υγρή ή στερεά μορφή. Από τις διατάξεις των οδηγιών 95/2 και 79/693 προκύπτει ότι η στερεά πηκτίνη συνιστά πρόσθετο (Ε 440)Παράρτημα III, μέρος Β, της οδηγίας 79/693 και παραρτήματα Ι και II της οδηγίας 95/2.
, ενώ η υγρή πηκτίνη θεωρείται ως συστατικό του τροφίμουPaqaqsgla III, μέρος Α, σημείο 1, τελευταία περίπτωση, της οδηγίας 79/693 και άρθρο 1, παράγραφος 5, στοιχείο β', της οδηγίας 95/2.
.31.Εν προκειμένω, η διάταξη περί παραπομπής δεν διευκρινίζει αν η πηκτίνη που χρησιμοποιείται από την Darbo εμφανίζεται υπό υγρή ή στερεά μορφή. Πάντως, όπως ορθώς υπογράμμισε η Επιτροπή, το ζήτημα αυτό δεν είναι καθοριστικό προκειμένου να εκτιμηθεί το συμβατό της επίδικης επισημάνσεως με τις διατάξεις της οδηγίας 79/112.32.Πράγματι, κατά το άρθρο 6, παράγραφος 4, στοιχείο α', της οδηγίας αυτής, με τον όρο συστατικό νοείται κάθε ουσία, περιλαμβανομένων των προσθέτων, η οποία χρησιμοποιείται στην παρασκευή ή στην ετοιμασία ενός τροφίμου και η οποία εξακολουθεί να υπάρχει στο τελικό προϊόν ενδεχομένως σε τροποποιημένη μορφήΟι υπογραμμίσεις δικές μου.
.33.Κατά συνέπεια, η πηκτίνη που χρησιμοποιεί η Darbo, είτε εμφανίζεται υπό υγρή μορφή (συστατικό) ή υπό στερεά μορφή (πρόσθετο), πρέπει υποχρεωτικά να περιέχεται στον κατάλογο των συστατικών που συνθέτουν το προϊόν.34.Όμως, η επισήμανση της επίδικης μαρμελάδας ανταποκρίνεται στην προϋπόθεση αυτή. Δεδομένης της ενδείξεως Συστατικά, καθιστά σαφές ότι υπάρχουν φράουλες, ζάχαρη, συμπυκνωμένος χυμός λεμονιού και πηκτίνη.35.Επομένως, η επισήμανση αυτή είναι σύμφωνη με το άρθρο 3, παράγραφος 1, σημείο 2, καθώς και με το άρθρο 6, παράγραφος 4, στοιχείο α', και παράγραφος 5, στοιχείο α', της οδηγίας 79/112.36.Πρέπει να προστεθεί ότι, επιπλέον των υποχρεωτικών ενδείξεων που προβλέπει η οδηγία 79/112, η οδηγία 79/693 έθεσε ειδικούς κανόνες όσον αφορά την επισήμανση των μαρμελάδωνΠράγματι, η οδηγία 79/112 προβλέπει τα εξής: Οι κοινοτικές διατάξεις που εφαρμόζονται σε μερικά καθορισμένα τρόφιμα (...) μπορούν να προβλέπουν και άλλες υποχρεωτικές ενδείξεις επί πλέον από αυτές που αναγράφονται στο άρθρο 3 (άρθρο 4, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο).
. Δυνάμει αυτής της ρυθμίσεως, η συσκευασία των μαρμελάδων εξαιρετικής ποιότητας πρέπει να περιλαμβάνει:την ένδειξη παρασκευασμένο με: (...) g φρούτων/100 g, του αναγραφομένου αριθμού αντιπροσωπεύοντας τις ποσότητες ανά 100 g του τελικού προϊόντος υπό τις οποίες χρησιμοποιήθηκ[ε] (...) η πούλπα [εσπεριδοειδών] (...)Άρθρο 7, παράγραφος 3, στοιχείο α', της οδηγίας 79/693.
.
καθώς και
η ένδειξη ολική περιεκτικότητα σε ζάχαρη: (...) g/100 g, του αναγραφομένου αριθμού αντιπροσωπεύοντος τη διαθλασιμετρική τιμή του τελικού προϊόντος προσδιορισμένη στους 20o C(..)Άρθρο 7, παράγραφος 3, στοιχείο β', της οδηγίας 79/693.
.
37.Όμως, η επισήμανση του επίδικου προϊόντος ανταποκρίνεται και στις δύο αυτές πρόσθετες προϋποθέσεις. Δείχνει ότι η μαρμελάδα περιέχει τουλάχιστον 50 g καρπού/199 g και ότι παρουσιάζει συνολική περιεκτικότητα σε ζάχαρη 60 g/100 g.38.Υπό τις συνθήκες αυτές, νομίζω ότι η ένδειξη αγνή και φυσική δεν μπορεί να παραπλανήσει τον αγοραστή ως προς τη σύνθεση του επίδικου προϊόντος.39.Πράγματι, με μια απόφαση της 26ης Οκτωβρίου 1995, το Δικαστήριο αναγνώρισε ότι (...) οι καταναλωτές των οποίων η απόφαση αγοράς καθορίζεται από τη σύνθεση των εν λόγω προϊόντων διαβάζουν πρώτα τον κατάλογο των συστατικών των οποίων η μνεία είναι, κατ' εφαρμογή του (...) της οδηγίας [79/112], υποχρεωτικήC-51/94, Επιτροπή κατά Γερμανίας (Συλλογή 1995, σ. Ι-3599, σκέψη 34, η υπογράμμιση δική μου).
.Εν προκειμένω, ο μέσος καταναλωτής, που είναι ευλόγως προσεκτικός και ενημερωμένος, πληροφορείται άμεσα για την ύπαρξη πηκτίνης, στη μαρμελάδα d'arbo. Επομένως, η επίδικη επισήμανση επιτρέπει στον καταναλωτή να αποφασίσει να προβεί στην αγορά με πλήρη επίγνωση της καταστάσεως και, ενδεχομένως, να εκτιμήσει επακριβώς την ένδειξη αγνή και φυσική.
40.Επιπλέον, υπενθυμίζω ότι το Δικαστήριο έκρινε ότι ένα κράτος μέλος δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι ένας κατάλογος συστατικών που συνάδει προς το άρθρο 3 της οδηγίας [79/112] συνιστά εντούτοις απάτη υπό την έννοια του άρθρου 15, παράγραφος 2, της οδηγίας [79/112] C..)Προπαρατεθείσα απόφαση Van der Laan, σκέψη 37.
.41.Καθόσον ο κατάλογος των συστατικών της επίδικης μαρμελάδας συνάδει προς το άρθρο 3 της οδηγίας 79/112 και προς τις διατάξεις της οδηγίας 79/693, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι μπορεί να παραπλανήσει τον αγοραστή.<TI><P>Ως προς την ύπαρξη υπολειμμάτων μολύβδου, καδμίου και ζιζανιοκτόνων</P></TI>42.Οι λοιπές αιτιάσεις που διατύπωσε η Verein αφορούν τα ίχνη υπολειμμάτων μολύβδου, καδμίου και ζιζανιοκτόνων που διαπιστώθηκαν στη μαρμελάδα d'arbo.43.Όπως, ορθώς, υπογράμμισε η Επιτροπή, τα προαναφερθέντα υπολείμματα δεν συνιστούν συστατικά του τροφίμου κατά την έννοια του άρθρου 6, παράγραφος 4, της οδηγίας 79/112. Επιπλέον, δεν περιλαμβάνονται στον κατάλογο των υποχρεωτικών ενδείξεων που απαριθμούνται στο άρθρο 3, παράγραφος 1, αυτού του κειμένου. Επομένως, η μνεία τους στη συσκευασία της επίδικης μαρμελάδας δεν προβλέπεται από την οδηγία 79/112.44.Εντούτοις, πρέπει να εξεταστεί αν, ενόψει της παρουσίας των προαναφερθέντων υπολειμμάτων, η ένδειξη αγνή και φυσική μπορεί να παραπλανήσει τον αγοραστή ως προς τα χαρακτηριστικά του τροφίμου κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 1, στοιχείο α', σημείο i, της οδηγίας 79/112Βλ., με το πνεύμα αυτό. την προπαρατεθείσα απόφαση Van der Laan, σκέψεις 39 και 40.
.45.Συναφώς, η επισήμανση της μαρμελάδας d'arbo παρέχει ορισμένες διευκρινίσεις όσον αφορά τον τρόπο παρασκευής του προϊόντος. Διευκρινίζει ότι το προϊόν παρασκευάζεται σύμφωνα με μια συνταγή του Τυρό-λου που μεταβιβάζεται από μέλος σε μέλος της οικογενείας Darbo από το 1879. Σύμφωνα με τη συνταγή αυτή, οι μαρμελάδες θερμαίνονται και ανακατεύονται με προσοχή, προκειμένου να διατηρούνται οι βιταμίνες μεγάλης αξίας καθώς και το φυσικό άρωμα των φρούτων. Επιπλέον, η συσκευασία δηλώνει ότι οι μαρμελάδες παρασκευάζονται από φράουλες κήπου.46.Ενόψει αυτών των διαφορετικών πληροφοριακών στοιχείων, νομίζω ότι η ένδειξη αγνή και φυσική δεν μπορεί να παραπλανήσει τον αγοραστή ως προς τον τρόπο παραγωγής των φρούτων που συνθέτουν το τρόφιμο. Ειδικότερα, η εν λόγω ένδειξη δεν νομίζω ότι μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι η επίδικη μαρμελάδα συνιστά βιολογικό προϊόν.47.Πράγματι, στο εμπόριο, τα προϊόντα που προέρχονται από βιολογική καλλιέργεια παρουσιάζονται γενικά στους καταναλωτές με την ονομασία βιολογικόΒλ., συναφώς, το άρθρο 2, του κανονισμού (EOK) 2092/91 του Συμβουλίου της 24ης Ιουνίου 1991, περί του βιολογικού τρόπου παραγωγής γεωργικών προϊόντων και των σχετικών ενδείξεων στα γεωργικά προϊόντα και στα είδη διατροφής (ΕΕ L 198, σ. 1).
. Μπορούν επίσης να φέρουν ενδείξεις οι οποίες, κατά οποιονδήποτε τρόπο, αναφέρονται σε βιολογικό τρόπο παραγωγήςΒλ., συναφώς, την τρίτη αιτιολογική σκέψη, καθώς και το άρθρο 1, παράγραφος 1, του κανονισμού 2092/91.
. Όμως, όπως είδαμε, η επισήμανση της μαρμελάδας ďarbo δεν περιέχει καμία ένδειξη αυτής της φύσεως.48.Αντιθέτως, το ζήτημα που τίθεται στο να καθοριστεί αν ο μέσος καταναλωτής, που έχει τη συνήθη πληροφόρηση και είναι ευλόγως προσεκτικός και ενημερωμένος μπορεί να αναμένει ότι υφίστανται ίχνη υπολειμμάτων μολύβδου, καδμίου και ζιζανιοκτόνων σε μια μαρμελάδα αγνή και φυσική.49.Με τις γραπτές της παρατηρήσειςΣ. 9 έως 11 της γαλλικής μεταφράσεως.
, η Επιτροπή προέτεινε στο Δικαστήριο να εφαρμόσει ένα συγκεκριμένο κριτήριο προκειμένου να απαντήσει στο ερώτημα αυτό. Εκθέτει ότι διάφορα κείμενα του κοινοτικού δικαίου καθορίζουν τις μέγιστες περιεκτικότητες για τα υπολείμματα, καδμίου και ζιζανιοκτόνων στα τρόφιμα. Κατά συνέπεια, προτείνει να γίνει σύγκριση μεταξύ των τιμών που αναφέρει το αιτούν δικαστήριο και των μεγίστων περιεκτικοτήτων που καθορίζονται σε κοινοτικό επίπεδο. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η ένδειξη αγνή και φυσική μπορεί να παραπλανήσει τον αγοραστή στην περίπτωση και μόνον κατά την οποία οι διαπιστωθείσες περιεκτικότητες στην επίδικη μαρμελάδα υπερβαίνουν κατά πολύ τα κοινοτικά όρια.50.Αντιθέτως, η Φινλανδική ΚυβέρνησηΒλ., ιδίως, το σημείο 13 των γραπτών της παρατηρήσεων.
αμφισβήτησε τη σημασία ενός τέτοιου κριτηρίου. Υπογραμμίζει ότι όλα τα τρόφιμα που ανταποκρίνονται στους κανόνες αγνότητας που θέτει το κοινοτικό δίκαιο πρέπει κατ' ανάγκην να χαρακτηρίζονται ως αγνά. Κατά συνέπεια, αν προκύψει ότι η επίδικη μαρμελάδα ανταποκρίνεται στους κανόνες αυτούς, η ένδειξη αγνή και φυσική θα πρέπει να θεωρηθεί αντίθετη προς τις διατάξεις του άρθρου 2, παράγραφος 1, στοιχείο α', σημείο ii, της οδηγίας 79/112. Πράγματι, στην περίπτωση αυτή, η ένδειξη θα υποδήλωνε ότι το τρόφιμο έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, ενώ όλα τα παρόμοια τρόφιμα έχουν τα ίδια αυτά χαρακτηριστικά.51.Εν προκειμένω, θεωρώ ότι η ένδειξη αγνή και φυσική θα μπορούσε να παραπλανήσει τον καταναλωτή ως προς τα χαρακτηριστικά του τροφίμου σε δύο περιπτώσεις.Πρώτον, η ένδειξη αγνή και φυσική μπορεί να παραπλανήσει τον αγοραστή αν αποδεικνυόταν ότι δεν συμβιβάζεται με την παρουσία ιχνών υπολειμμάτων μολύβδου, καδμίου και ζιζανιοκτόνων στην επίδικη μαρμελάδα. Πράγματι, στην περίπτωση αυτή, το τρόφιμο θα περιείχε τοξικές ή μολυσματικές ουσίες οι οποίες, προφανέστατα, δεν θα επέτρεπαν τη χρησιμοποίηση της ενδείξεως αγνή και φυσική.
Δεύτερον, ακόμη κι αν υποτεθεί ότι η επίδικη μαρμελάδα μπορεί ευλόγως να περιέχει ίχνη υπολειμμάτων μολύβδου, καδμίου και ζιζανιοκτόνων, η ένδειξη αγνή και φυσική θα εξακολουθούσε να μπορεί να παραπλανήσει τον αγοραστή αν το ποσοστό των υπολειμμάτων αυτών αποδεικνυόταν ιδιαίτερα υψηλό. Πράγματι, στην περίπτωση αυτή, το τρόφιμο θα παρουσίαζε μια τέτοια περιεκτικότητα σε υπολείμματα μολύβδου, καδμίου και ζιζανιοκτόνων, ώστε δεν θα μπορούσε προδήλως να χαρακτηρίζεται πλέον ως φυσικό. Επιπλέον, σε μια τέτοια περίπτωση, το γεγονός ότι η επισήμανση της μαρμελάδας παραλείπει να πληροφορήσει τον αγοραστή για την παρουσία των προαναφερθέντων υπολειμμάτων συνιστά εξαπάτηση του καταναλωτή κατά την έννοια των διατάξεων της οδηγίας 79/112.
52.Η πρώτη περίπτωση συνεπάγεται ότι τίθεται το ζήτημα της παρουσίας μολύβδου, καδμίου και ζιζανιοκτόνων στο φυσικό περιβάλλον.53.Η δεύτερη περίπτωση συναρτάται με το κριτήριο που προτείνει η Επιτροπή, καθόσον συνεπάγεται σύγκριση των περιεκτικοτήτων που αναφέρει το αιτούν δικαστήριο με τις μέγιστες τιμές που καθορίζονται από το κοινοτικό δίκαιο.54.Πριν εξεταστούν οι δύο αυτές περιπτώσεις, θα υπενθυμίσω — μέσω ορισμένων αποφάσεων — τη φύση του ελέγχου που ασκεί το Δικαστήριο όταν αποφαίνεται επί του ενδεχομένως απατηλού χαρακτήρα μιας ονομασίας, ενός σήματος ή μιας διαφημιστικής ενδείξεως.55.Η προπαρατεθείσα υπόθεση Pall αφορούσε τη χρησιμοποίηση της ενδείξεως (r) — η οποία προέρχεται από την αγγλική λέξη registered — που αναγραφόταν δίπλα σε ένα σήμα για να υποδηλώσει ότι πρόκειται για κατατεθειμένο σήμα. Εν προκειμένω, η γερμανική νομοθεσία επέτρεπε την απαγόρευση εμπορίας ενός προϊόντος που έφερε την ένδειξη (R) όταν το σήμα του προϊόντος δεν είχε καταχωριστεί σ' αυτό το κράτος, είχε όμως κατατεθεί σε άλλο κράτος μέλος. Υποστηρίχθηκε ότι η απαγόρευση αυτή δικαιολογούνταν, διότι η ένδειξη (R) παραπλανούσε τους καταναλωτές όταν το σήμα δεν ήταν κατατεθειμένο στη χώρα στην οποία τα εμπορεύματα διετίθεντο στο εμπόριο.Το Δικαστήριο απέρριψε την επιχειρηματολογία αυτή για τον λόγο ότι: (...) και αν ακόμη υποτεθεί ότι είναι δυνατόν να δημιουργηθεί συναφώς πλάνη στους καταναλωτές ή σε τμήμα αυτών, ο κίνδυνος αυτός δεν μπορεί δεν μπορεί να δικαιολογήσει ένα τέτοιο εμφανές εμπόδιο στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων (...)Προπαρατεθείσα απόφαση Pall, σκέψη 19 (η υπογράμμιση δική μου).
.
56.Ομοίως, στην προπαρατεθείσα υπόθεση Mars τέθηκε υπό αμφισβήτηση ένας γερμανικός νόμος που απαγόρευε την εισαγωγή πλακών σοκολάτας με παγωτό που νομίμως διετίθεντο στο εμπόριο εντός της Γαλλίας, η συσκευασία των οποίων έφερε την ένδειξη + 10 % και των οποίων η ποσότητα είχε αυξηθεί επ' ευκαιρία μιας διαφημιστικής εκστρατείας. Το εθνικό δικαστήριο διερωτάτο ως προς τον ενδεχομένως παραπλανητικό χαρακτήρα της ενδείξεως + 10 %, στην περίπτωση ιδίως κατά την οποία οι έμποροι θα είχαν προβεί σε συνακόλουθη αύξηση της τιμής των πλακών σοκολάτας με παγωτό.Επί του σημείου αυτού, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι (...) στην πραγματικότητα η Mars δεν επωφελήθηκε της διαφημιστικής εκστρατείας για να αυξήσει τις τιμές πωλήσεως και ότι κανένα στοιχείο της δικογραφίας δεν παρέχει ενδείξεις σχετικές με το ότι οι ίδιοι οι έμποροι γενικής πωλήσεως αύξησαν τις τιμές τουςΠροπαρατεθείσα απόφαση Mars, σκέψη 19.
. Εντούτοις, το Δικαστήριο πρόσθεσε ότι: (...) εν πάση περιπτώσει (...) απλώς και μόνον ο κίνδυνος να αυξήσουν οι εισαγωγείς και οι έμποροι λιανικής πωλήσεως την τιμή του εμπορεύματος και, κατά συνέπεια, να παραπλανηθούν οι καταναλωτές δεν αρκεί προς δικαιολόγηση μιας γενικής απαγορεύσεως ικανής να εμποδίσει το ενδοκοινοτικό εμπόριοΠροπαρατεθείσα απόφαση Mars, σκέψη 19 (η υπογράμμιση δική μου). Το Δικαστήριο διευκρίνησε πάντως oru Η διαπίστωση αυτή δεν αποκλείει τη δυνατότητα των κρατών μελών να αντιδράσουν, αν παραστεί ανάγκη, με κατάλληλα μέτρα κατά προσηκόντως αποδεδειγμένων πράξεων που θα μπορούσαν να έχουν ως αποτέλεσμα να περιαγάγουν τους καταναλωτές σε πλάνη (σκέψη 19).
.
57.Τέλος, η προπαρατεθείσα απόφαση του Δικαστηρίου Επιτροπή κατά Γερμανίας αφορούσε —μεταξύ άλλων προϊόντων — τη sauce hollandaise και τη sauce béarnaise. Στη Γερμανία, η δυνατότητα εμπορίας sauce που παρασκευάζεται από φυτικά λίπη εξαρτάται από την προϋπόθεση ότι η επισήμανση του προϊόντος περιέχει, επιπλέον του καταλόγου των συστατικών, ένδειξη που δηλώνει την παρουσία φυτικών λιπών. Κατόπιν ασκήσεως προσφυγής λόγω παραβάσεως των υποχρεώσεων που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης, η Γερμανική Κυβέρνηση διευκρίνισε ότι η επίδικη προϋπόθεση σκοπούσε να επισημάνει στους καταναλωτές της την παρουσία συστατικών τα οποία δεν αναμένουν: πράγματι ο τρόπος παρασκευής των εν λόγω ειδών sauce απέκλινε από τη συνταγή που χρησιμοποιείται παραδοσιακά στη Γερμανία.Εν προκειμένω, το Δικαστήριο έκρινε ότι η πληροφόρηση των καταναλωτών εξασφαλιζόταν από τον κατάλογο των συστατικών των προϊόντων. Πρόσθεσε ότι: Εστω και αν, σε ορισμένες περιπτώσεις, είναι δυνατόν οι καταναλωτές να παραπλανηθούν, ο κίνδυνος αυτός εξακολουθεί να είναι ασήμαντος και δεν μπορεί κατά συνέπεια να δικαιολογήσει το εμπόδιο στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων που δημιουργείται από τις επίδικες απαιτήσειςΠροπαρατεθείσα απόφαση Επιτροπής κατά Γερμανίας, σκέψη 34 (η υπογράμμιση δική μου).
.
58.Από τις διάφορες αυτές αποφάσεις προκύπτει ότι, προκειμένου να καθοριστεί αν μια ονομασία, ένα σήμα ή μια διαφημιστική ένδειξη μπορεί ή όχι να παραπλανήσει τον καταναλωτή, το Δικαστήριο εφαρμόζει ένα είδος συλλογιστικής de minimisΒλ., επίσης, με αυτό το πνεύμα, τις προπαρατεθείσες αποφάσεις Clinique, σκέψεις 20 έως 23, και Van der Laan, σκέψεις 41 και 41
. Δεν καταλήγει ότι υφίσταται παραπλάνηση του καταναλωτή παρά μόνον αν κρίνει ότι ο κίνδυνος παραπλανήσεως είναι επαρκώς σοβαρός ή κατάφωρος.59.Εξάλλου, με την απόφαση της 26ης Νοεμβρίου 1996, Graffione, το Δικαστήριο έκρινε ότι:(...) ο κίνδυνος εξαπατήσεως των καταναλωτών δεν μπορεί να έχει το προβάδισμα έναντι των απαιτήσεων της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων και να δικαιολογεί, επομένως, εμπόδια στις συναλλαγές παρά μόνο στον βαθμό που είναι αρκούντως σοβαρός (...)C-313/94 (Συλλογή 1996, σ. Ι-6039, σκέψη 24, η υπογράμμιση δική μου).
.
60.Η προϋπόθεση αρκούντως σοβαρού κινδύνου παραπλανήσεως του καταναλωτή αποτελεί επομένως στοιχείο που απαντά σταθερά στη νομολογία του Δικαστηρίου.61.Ενόψει της προϋποθέσεως αυτής, νομίζω ότι το Δικαστήριο θα μπορούσε να εφαρμόσει, εν προκειμένω, ένα διπλό κριτήριο προκειμένου να κρίνει αν η ένδειξη αγνή και φυσική μπορεί να παραπλανήσει τον καταναλωτή. Κατά το διπλό αυτό κριτήριο:- α)η ένδειξη αγνή και φυσική μπορεί να παραπλανήσει τον αγοραστή αν η χρησιμοποίηση της ενδείξεως αυτής είναι προδήλως ασυμβίβαστη με την παρουσία ιχνών υπολειμμάτων μολύβδου, καδμίου και ζιζανιοκτόνων στην επίδικη μαρμελάδα·
- β)σε αρνητική περίπτωση, η ένδειξη αγνή και φυσική εξακολουθεί παρά ταύτα να μπορεί να παραπλανήσει τον αγοραστή αν η χρησιμοποίηση της ενδείξεως αυτής είναι προδήλως ασυμβίβαστη με τα προαναφερθέντα υπολείμματα λόγω του ποσοστού παρουσίας τους που διαπιστώθηκε στην επίδικη μαρμελάδα.
62.Το διπλό αυτό κριτήριο συναρτάται με τις δύο περιπτώσεις παραπλανήσεως του καταναλωτή που διευκρίνισα προηγουμένωςΒλ. σημείο 51 αυτών των προτάσεων.
.Επί του προδήλως ασυμβιβάστου χαρακτήρα της ενδείξεως αγνή και φυσική με την παρουσία ιχνών υπολειμμάτων μολύβδου, καδμίου και ζιζανιοκτόνων στην επίδικη μαρμελάδα
63.Ο μόλυβδος και το κάδμιο μπορούν να περιγραφούν ως προσμίξεις κατά την έννοια των διατάξεων του κανονισμού (ΕΟΚ) 315/93 για τη θέσπιση κοινοτικών διαδικασιών για τις προσμίξεις των τροφίμωνΚανονισμός του Συμβουλίου, της 8ης Φεβρουαρίου 1993 (ΕΕ L 37, σ. 1).
. Πρόκειται για οποιεσδήποτε ουσίε[ς] που προστίθε[ν]ται σκοπίμως στο τρόφιμο αλλά περιέχ[ονται] όμως σ' αυτό ως αποτέλεσμα της παραγωγής (...) ή ως αποτέλεσμα της μόλυνσης από το περιβάλλονΆρθρο 1, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 315/93.
.64.Ο μόλυβδος και το κάδμιο συνιστούν βαρέα μέταλλα που ανευρίσκονται στον αέρα καθώς και στην επιφάνεια της γης συνεπεία της μολύνσεως του περιβάλλοντοςΗ γη περιέχει επίσης μόλυβδο και κάδμιο σε φυσική κατάσταση υπό μορφή αλάτων.
.65.Εξάλλου, διάφορα κείμενα του κοινοτικού δικαίου πιστοποιούν την παρουσία των δύο αυτών ουσιών στο φυσικό μας περιβάλλον.Όσον αφορά τον μόλυβδο, η οδηγία 82/884/ΕΟΚΟδηγία του Συμβουλίου, της 3ης Δεκεμβρίου 1982, για την οριακή τιμή του μολύβδου που περιέχεται οτην ατμόσφαιρα (ΕΕ L 378, σ. 15).
παραδείγματος χάριν εκθέτει ότι η χρησιμοποίηση του μολύβδου οδηγεί σήμερα στη ρύπανση από μόλυβδο πολλών χώρων του περιβάλλοντοςΔεύτερη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 82/884 (η υπογράμμιση δική μου).
. Με την οδηγία αυτή, το Συμβούλιο όρισε οριακή τιμή για τον μόλυβδο που περιέχεται στην ατμόσφαιρα προκειμένου να συμβάλει ειδικά στην προστασία της υγείας του ανθρώπου από τις συνέπειες του μολύβδου στο περιβάλλονΆρθρο 1, παράγραφος 1, της οδηγίας 82/884 (η υπογράμιση δική μου).
.Ένα άλλο παράδειγμα μας παρέχει η οδηγία 1999/30/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Απριλίου 1999Οδηγία σχετικά με τις οριακές τιμές διοξειδίου του θείου, και διοξειδίου του αζώτου και οξειδίων του αζώτου, σωματιδίων και μολύβδου, στον αέρα του περιβάλλοντος (ΕΕ L 163, σ. 41).
. Όπως ακριβώς και της οδηγίας 82/884, σκοπός της ρυθμίσεως αυτής είναι ο καθορισμός οριακών τιμών (...) για τις συγκεντρώσεις (...) μολύβδου του περιβάλλοντος (...)Άρθρο 1, πρώτη περίπτωση της οδηγίας 1999/30 (η υπογράμμιση δική μου).
.
Εξάλλου, κατά την οδηγία 80/778/ΕΟΚΟδηγία του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 1980, περί της ποιότητας του πόσιμου νερού (ΕΕ ειδ. έκδ. 15/001, σ. 255).
το υδάτινο περιβάλλον μπορεί επίσης να περιέχει μια τέτοια ουσία. Πράγματι, οι διατάξεις του νομοθετικού αυτού κειμένου καθιστούν φανερό ότι τα ύδατα που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση, είτε παραδίδονται στην κατανάλωση είτε χρησιμοποιούνται σε επιχειρήσεις τροφίμων, παρουσιάζουν γενικά ορισμένες περιοκτικότητες σε μόλυβδοΒλ., ειδικότερα, ta άρθρα 2 και 3, καθώς και το παράρτημα Ι, Λ, σημείο 51, της οδηγίας 80/778.
.
Όσον αφορά το κάδμιο, επισήμανα ορισμένα κοινοτικά κείμενα που καθιστούν δυνατή την πιστοποίηση της παρουσίας αυτής της ουσίας στο υδάτινο περιβάλλον.
Συγκεκριμένα, στο προοίμιο της οδηγίας 83/513/ΕΟΚΟδηγία του Συμβουλίου, της 26ης Σεπτεμβρίου 1983, για τις οριακές τιμές και τους ποιοτικούς στόχους για τις απορρίψεις καδμίου (ΕΕ L 291, σ. 1).
εκτίθενται τα εξής:
ότι, επειδή η ρύπανση η οποία οφείλεται στις απορρίψεις καδμίου στα ύδατα προκαλείται από μεγάλο αριθμό βιομηχανιών, είναι αναγκαίο να καθοριστούν οριακές τιμές ειδικές για κάθε κατηγορία βιομηχανιών και να καθοριστούν ποιοτικοί στόχοι για το υδάτινο περιβάλλον στο οποίο απορρίπτεται κάδμιο από αυτές τις βιομηχανίεςΤέταρτη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 83/513 (η υπογράμμιση δική μου).
.
Στην οδηγία αυτή, το Συμβούλιο καθόρισε τις οριακές τιμές των προτύπων εκροών του καδμίου για τις απορρίψεις που προέρχονται από [ορισμένες] βιομηχανικές εγκαταστάσεις (...)Αρθρο 1, παράγραφος 1, πρώτη περίπτωση, της οδηγίας 83/513.
και καθόρισε τους ποιοτικούς στόχους για το υδάτινο περιβάλλον όσον αφορά το κάδμιοΑρθρο 1, παράγραφος 1, δεύτερη περίπτωση, της οδηγίας 83/513 (η υπογράμμιση δική μου).
.
Επιπλέον, οι διατάξεις της οδηγίας 80/778 επιβεβαιώνουν ότι τα ύδατα που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση, είτε παραδίδονται στην κατανάλωση είτε χρησιμοποιούνται σε επιχειρήσεις τροφίμων, μπορούν επίσης να παρουσιάζουν ορισμένες περιεκτικότητες σε κάδμιοΒλ., ειδικότερα, τα άρθρα 2 και 3, καθώς και το παράρτημα 1, Δ, σημείο 46, της οδηγίας 80/778.
.
66.Από το σύνολο αυτών των οδηγιών προκύπτει ότι σημαντικός αριθμός βιομηχανιών απορρίπτουν ή έχουν απορρίψει μόλυβδο και κάδμιο στο περιβάλλον. Όσο λυπηρή κι αν είναι, η παρουσία των δύο αυτών ουσιών στο φυσικό μας περιβάλλον αποτελεί επομένως πραγματικότηταΣυναφώς, η μόλυνση του αέρα του περιβάλλοντος από τον μόλυβδο δεν προκαλεί πράγματι έκπληξη. Δεν λησμονείται, πράγματι, ότι η αυτοκινητοβιομηχανία επί μακρό χρόνο απέρριπτε την ουσία αυτή στην ατμόσφαιρα την επσχή κατά την οποία το χρησιμοποιούμενο από τα οχήματα καύσιμο δεν ήταν ακόμα αμόλυβδο.
.67.Όμως, καθόσον τα εσπεριδοειδή κήπου καλλιεργούνται — εξ ορισμού — σ' ένα τέτοιο περιβάλλον, εκτίθενται αναπόφευκταστους παράγοντες μολύνσεως που τα επιβαρύνουν. Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν αποτελεί εξαίρεση η ανεύρεση ιχνών υπολειμμάτων μολύβδου και καδμίου στις φράουλες κήπου που καλλιεργούνται με φυσικό τρόπο.
68.Επομένως, σημειώνω ότι η ένδειξη αγνή και φυσική δεν είναι a priori ασυμβίβαστη με την παρουσία των προαναφερθέντων υπολειμμάτων στην επίδικη μαρμελάδα.69.Όσον αφορά τα ζιζανιοκτόνα, πρέπει να αναφερθούμε στην οδηγία 90/642/ΕΟΚ, της 27ης Νοεμβρίου 1990Οδηγία του Συμβουλίου, που αφορά τον καθορισμό των ανωτάτων περιεκτικοτήτων για τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων επάνω ή μέσα σε ορισμένα προϊόντα φυτικής προελεύσεως, συμπεριλαμβανομένων των οπωροκηπευτικών (ΕΕ L 350, σ. 71), όπως έχει τελευταία τροποποιηθεί με την οδηγία 1999/71/EOK της Επιτροπής, της 14ης Ιουλίου 1999, για την τροποποίηση των παραρτημάτων των οδηγιών 867362/ΕΟΚ, 86/363/ΕΟΚ και 90/642/ΕΟΚ, του Συμβουλίου (ΕΕ L 194, σ. 36, στο εξής: οδηγία 90/642).
. Πράγματι, το προοίμιο της οδηγίας αυτής παρέχει μια αρκετά επιτυχή σύνοψη των λόγων που έχουν ως αποτέλεσμα τη χρησιμοποίηση ζιζανιοκτόνων. Στο προοίμιο αυτό εκτίθενται τα εξής:εκτιμώντας:
ότι η φυτική παραγωγή διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην κοινότητα·
ότι η απόδοση της παραγωγής αυτής επηρεάζεται συνεχώς από τους επιβλαβείς οργανισμούς και τα ζιζάνια· ότι είναι απαραίτητη η προστασία των φυτών και των φυτικών προϊόντων από τους οργανισμούς αυτούς, όχι μόνο προς αποφυγή της μείωσης της απόδοσης ή των ζημιών των προϊόντων που συγκομίζονται, αλλά και για να αυξηθεί η παραγωγικότητα στη γεωργία·
ότι η χρησιμοποίηση χημικών φυτοφαρμάκων αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέσα προστασίας των φυτών και των φυτικών προϊόντων από τις επιδράσεις των εν λόγω επιβλαβών οργανισμών ότι είναι ωστόσο ευκταίο να καθοριστούν οι ανώτατες υποχρεωτικές περιεκτικότητες στο χαμηλότερο επίπεδο που δικαιολογούν οι ορθές γεωργικές πρακτικέςΠρώτη έως τέταρτη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 90/642 (η υπογράμμιση δική μου).
.
70.Από το κείμενο αυτό προκύπτει ότι η χρησιμοποίηση ζιζανιοκτόνων συνιστά ένα από τα πλέον συνηθισμένα μέσα για την καταπολέμηση των επιβλαβών οργανισμών για τα κηπευτικά και γεωργικά προϊόνταΤο Δικαστήριο, εξάλλου, έχει κατ' επανάληψη διαπίστωσα ότι τα παρασιτοκτόνα αποτελούν ουσίες (...) απαραίτητες για τη γεωργία (...) (αποφάσεις της 19ης Σεπτεμβρίου 1984, 94/83, Heijn, Συλλογή 1984, σ. 3263, σκέψη 15, και της 13ης Μαρτίου 1986, 54/85, Mirepoix, Συλλογή 1986, σ. 1067, σκέψη 14).
. Εξάλλου, τα ζιζανιοκτόνα δεν χρησιμοποιούνται αποκλειστικά σε βιομηχανικό επύτεδο ή για τις μεγάλου μεγέθους καλλιέργειες. Πράγματι, οι ιδιώτες που κατέχουν φυτά εσωτερικού χώρου ή καλλιεργούν οπωροκηπτευτικά σε κήπους για ατομική κατανάλωση αναγκάζονται επίσης να καταφύγουν σ' αυτό το είδος ουσιών για να προστατεύσουν τα φυτά τους.71.Κατά συνέπεια, το γεγονός ότι η φράουλες κήπου καλλιεργούνται με φυσικό τρόπο δεν φαίνεται να μπορεί να αποκλείσει την παρουσία υπολειμμάτων ζιζανιοκτόνων στα εσπεριδοειδή. Είναι αληθές ότι, για τα βιολογικά προϊόντα, ο κανονισμός 2092/91 θέσπισε διατάξεις οι οποίες συνεπάγ[ονται] σημαντικούς περιορισμούς στη χρησιμοποίηση λιπασμάτων ή φυτοφαρμάκων που (...) έχουν ως αποτέλεσμα την ύπαρξη καταλοίπων (...)Ένατη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 2092/91.
. Πάντως, διαπιστώσαμε ήδη ότι η μαρμελάδα d'arbo δεν συνιστά βιολογικό προϊόν κατά την έννοια του προπαρατεθέντος κανονισμού και ότι δεν φέρει καμία ένδειξη που να δημιουργεί την πεποίθηση ότι η μαρμελάδα παρασκευάζεται με βιολογικό τρόποΒλ. τα σημεία 45 έως 47 αυτών των προτάσεων.
.72.Υπό τις συνθήκες αυτές, η ένδειξη αγνή και φυσική δεν νομίζω ότι μπορεί εκ των προτέρων να θεωρηθεί ασυμβίβαση με την παρουσία ιχνών καταλοίπων ζιζανιοκτόνων στην επίδικη μαρμελάδα.Επί του προδήλως ασυμβίβαστου χαρακτήρα της ενδείξεως αγνή και φυσική προς το ποσοστό καταλοίπων μολύβδου, καδμίου και ζιζανιοκτόνων που διαπιστώθηκαν στην επίδικη μαρμελάδα
73.Απομένουν, εντούτοις, να εξεταστούν οι περιεκτικότητες καταλοίπων μολύβδου, καδμίου και ζιζανιοκτόνων που διαπιστώθηκαν στην επίδικη μαρμελάδα. Πράγματι, η ένδειξη αγνή και φυσική θα μπορούσε παρά ταύτα να παραπλανήσει τον καταναλωτή αν το τρόφιμο παρουσιάζει ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό υπολειμμάτων τοξικών ή μολυσματικών ουσιώνΠολλώ μάλλον, η ένδειξη αγνή και φυσική θα μπορούσε να παραπλανήσει τον αγοραστή αν, λόγω του ιδιαίτερα υψηλού ποσοστού των επίμαχων καταλοίπων, το τρόφιμο παρουσιάζει κίνδυνο για την υγεία του καταναλωτή.
.74.Συναφώς, πρέπει να συγκριθούν οι περιεκτικότητες που εκθέτει το αιτούν δικαστήριο με τις μέγιστες περιεκτικότητες που καθορίζει το κοινοτικό δίκαιο.75.Όσον αφορά τον μόλυβδο και το κάδμιο, δεν βρήκα κανένα ειδικό κείμενο που να διέπει την παρουσία των δύο αυτών ουσιών στα εσπεριδοειδή. Πάντως, η Επιτροπή προσκόμισε στο Δικαστήριο έγγραφα από τα οποία διαπιστώνεται ότι στον τομέα αυτόν πραγματοποιούνται διάφορες διεθνείς και κοινοτικές μελέτες.Συγκεκριμένα, τον Δεκέμβριο του 1998, η επιτροπή του Codex alimentariiis του FAO [Food and Agriculture Organization (των Ηνωμένων Εθνών)] και της Παγκόσμιας Οργανώσεως ΥγείαςΠρέπει να υπογραμμιστεί ότι το Δικαστήριο αναφέρεται σταθερά στις εργασίες της επιτροπής του Codex alimentarius του FAO και της Παγκόσμιας Οργανώσεως Υγείας: βλ, παραδείγματος χάριν, τις αποφάσεις της 12ης Μαρτίου 1987, 178/84, Γερμανία κατά Επιτροπής, την αποκαλούμενη Επιταγή καθαρότητας της μπύρας (Συλλογή 1987, σ. 1227, σκέψη 44)· της 13ης Δεκεμβρίου 1990, C-42/90, Bellon (Συλλογή 1990, σ. Ι-4863. σκέψη 14). και της 4ης Ιουνίου 1992, C-13/91 και C-113/91, Debus (Συλλογή 1992, σ. Ι-3617, σκέψη 17).
ενέκρινε έγγραφα που συνιστούν την υιοθέτηση διεθνών ορίων για τον μόλυβδο και το κάδμιο σε ορισμένα τρόφιμα. Όσον αφορά τα εσπεριδοειδή, πρότεινε να οριστεί το όριο των 0,3 mg/kg για τα κατάλοιπα μολύβδου και όριο 0,01 mg/kg για κατάλοιπα καδμίουΠαράρτημα 1 των παρατηρήσεων της Επιτροπής (σ. 8 και 5).
.
Εξάλλου, η Γενική Διεύθυνση Βιομηχανία (ΓΔ III) της Επιτροπής προέβη σε εξέταση των νομοθεσιών των κρατών μελών που καθορίζουν μέγιστες περιεκτικότητες για τον μόλυβδο και το κάδμιο στα τρόφιμα. Τον Φεβρουάριο του 1995, κατάρτισε ένα έγγραφο που επιγράφεται Συμπίλημα των ανοχών για τις προσμίξεις στα τρόφιμα κατά τη νομοθεσία των κρατών μελώνΠαράρτημα 2 των παρατηρήσεων της Επιτροπής.
. Από το έγγραφο αυτό προκύπτει ότι, για τα οπωροκηπευτικά, τα κράτη μέλη αποδέχονται περιεκτικότητες σε μόλυβδο που ποικίλλουν από 0,1 mg/kg έως 0,5 mg/kg και περιεκτικότητες σε κάδμιο που κυμαίνονται μεταξύ 0,02 mg/kg και 0,2 mg/kg. Επιπλέον, προκύπτει ότι η γερμανική νομοθεσία ανέχεται, ως προς τα περισσότερα των εσπεριδοειδών, ποσοστό 0,5 mg/kg μολύβδου και ποσοστό 0,2 mg/kg καδμίου.
76.Όμως, στο προδικαστικό του ερώτημα, το Oberlandesgericht Köln εκθέτει ότι η μαρμελάδα d'arbo περιέχει τα ακόλουθα ίχνη: < 0,01 mg/kg μόλυβδου και 0,008 mg/kg κάδμιο.77.Επομένως, τα κατάλοιπα που διαπιστώθηκαν στην επίδικη μαρμελάδα είναι σαφώς κατώτερα από όλες τις εθνικές και διεθνείς τιμές που προπαρατέθηκαν. Πράγματι, το επίδικο προϊόν παρουσιάζει περιεκτικότητα σε μόλυβδο που είναι 30 φορές κατώτερη από την περιεκτικότητα που συνιστά — παραδείγματος χάριν — η επιτροπή του Codex alimentarius του FAO και της Παγκόσμιας Οργανώσεως Υγείας. Επιπλέον, η περιεκτικότητά του σε κάδμιο είναι 25 φορές κατώτερη από τη μέγιστη τιμή που επιτρέπει — για να αναφέρω ένα άλλο παράδειγμα — η γερμανική νομοθεσία.78.Όσον αφορά τα ζιζανιοκτόνα, πρέπει να αναφερθούμε στις διατάξεις της οδηγίας 90/642, της 27ης Νοεμβρίου 1990. Πράγματι, στο κείμενο αυτό, το Συμβούλιο καθόρισε ρητά τις ανώτατες περιεκτικότητες για τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων επάνω ή μέσα σε ορισμένα προϊόντα φυτικής προέλευσης, συμπεριλαμβανομένων των οπωροκηπευτικώνΌπως προκύπτει από τον ίδιο τον τίτλο της οδηγίας 90/642.
.Από το παράρτημα II της οδηγίας 90/642 προκύπτει ότι η μέγιστη περιεκτικότητα καταλοίπων σε φράουλες (εκτός από τις φράουλες των δασών) καθορίζεται σε 5 mg/kg τόσο ως προς την προσυμιδόνη όσο και ως προς την βινκλοζολίνηΌσον αφορά την βινκλοζολίνη, βλ. το παράρτημα ΙΙ, σημείο 1, στοιχείο ν, της οδηγίας 90/642, όπως έχει τροποποιηθεί με το άρθρο 2 της οδηγίας 93/58/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιουνίου 1993, για την τροποποίηση του παραρτήματος II της οδηγίας 76/895/ΕΟΚ καθώς και του παραρτήματος της οδηγίας 90/642/EOK (ΕΕ L 211, σ. 6). Όσον αφορά την προσυμιδόνη, βλ. το παράρτημα II, σημείο 1, στοιχείο ν, β', της οδηγίας 90/642, όπως έχει τροποποιηθεί με το άρθρο 3 της οδηγίας 98/82/ΕΚ της Επιτροπής, της 27ης Οκτωβρίου 1998, για την τροποποίηση των παραρτημάτων των οδηγιών 86/362/ΕΟΚ, 86/363/ΕΟΚ και 90/642/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 290, σ. 25).
.
79.Όμως, στο προδικαστικό του ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο εκθέτει ότι η μαρμελάδα d'arbo περιέχει τα ακόλουθα ίχνη: 0,016 mg/kg προσυμιδόνη και 0,005 mg/kg βινκλοζολίνη.80.Επομένως, οι ποσότητες ζιζανιοκτονίων που εξακριβώθηκαν στην επίδικη μαρμελάδα είναι ιδιαιτέρως χαμηλές σε σχέση με τις τιμές που επιτρέπονται από το κοινοτικό δίκαιοΜέχρι τέτοιου οημείου ώστε η Επιτροπή χαρακτήρισε τις ποσότητες αυτές εκπληκτικά ασθενείς (σ. 11 της γαλλικής μεταφράσεως των παρατηρήσεων της).
. Πράγματι, η περιεκτικότητα σε προσυμιδόνη είναι περισσότερο από 300 φορές κατώτερη της μέγιστης περιεκτικότητας που επιτρέπει η οδηγία 90/642. Επιπλέον, η περιεκτικότητα σε βινκλοζολίνη είναι 1000 φορές κατώτερη της κοινοτικής μέγιστης τιμής.81.Υπό τις συνθήκες αυτές, νομίζω ότι η ένδειξη αγνή και φυσική δεν μπορεί να παραπλανήσει τον καταναλωτή ως προς τα χαρακτηριστικά της επίδικης μαρμελάδας και, ιδίως, ως προς τις ποιότητες της, τη σύνθεση της ή τον τρόπο παρασκευής της. Ειδικότερα, ουδόλως αποδείχθηκε ότι, λόγω των ιχνών καταλοίπων μολύβδου, καδμίου και ζιζανιοκτόνων που εντοπίστηκαν στη μαρμελάδα d'arbo, η μαρμελάδα αυτή δεν μπορεί πλέον να χαρακτηρίζεται ως φυσική ή να φέρει την ένδειξη αγνή και φυσική.Επιπλέον, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, ενόψει του ιδιαίτερα χαμηλού επιπέδου των προαναφερθέντων καταλοίπων σε σχέση με τις τιμές που επιτρέπουν οι αρμόδιες αρχές (εθνικές, κοινοτικές ή διεθνείς), το γεγονός ότι ο αγοραστής δεν πληροφορείται για την παρουσία των εν λόγω καταλοίπων μέσω της επισημάνσεως του προϊόντος δεν μπορεί να συνιστά παραπλάνηση του καταναλωτή κατά την έννοια των διατάξεων της οδηγίας 79/112.
82.Κατά συνέπεια, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στο Oberlandesgericht Köln ότι η χρησιμοποίηση της ενδείξεως αγνή και φυσική για τον χαρακτηρισμό μιας μαρμελάδας από φράουλες που περιέχει πηκτίνη, καθώς και ίχνη καταλοίπων μολύβδου, καδμίου και ζιζανιοκτόνων στις περιεκτικότητες που εκτίθενται στη διάταξη περί παραπομπής δεν μπορεί να παραπλανήσει τον αγοραστή ως προς τα χαρακτηριστικά του τροφίμου κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 1, στοιχείο α', σημείο i, της οδηγίας 79/112.