KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 28.8.2020
COM(2020) 434 final
2020/0205(NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
zatwierdzająca zmiany Umowy o współpracy w zakresie przeciwdziałania zanieczyszczeniu Morza Północnego olejami i innymi substancjami szkodliwymi („umowy z Bonn”) w odniesieniu do rozszerzenia jej przedmiotowego i geograficznego zakresu stosowania
UZASADNIENIE
1.KONTEKST WNIOSKU
•Przyczyny i cele wniosku
Niniejszy wniosek dotyczy decyzji upoważniającej negocjatora Unii (w tym przypadku: Komisję) do zawarcia, w imieniu Unii, zmian Umowy o współpracy w zakresie przeciwdziałania zanieczyszczeniu Morza Północnego olejami i innymi substancjami szkodliwymi („umowa z Bonn”) 1 w odniesieniu do rozszerzenia jej przedmiotowego i geograficznego zakresu stosowania, aby poprawić współpracę w zakresie nadzoru w odniesieniu do wymogów załącznika VI do konwencji MARPOL („zmiana MARPOL”) oraz w związku z przystąpieniem Królestwa Hiszpanii („zmiana dotycząca Hiszpanii”) do tej umowy.
1.1Umowa o współpracy w zakresie przeciwdziałania zanieczyszczeniu Morza Północnego olejami i innymi substancjami szkodliwymi („umowa z Bonn”)
Umowa z Bonn ma na celu zwalczanie zanieczyszczeń w strefie Morza Północnego i ochronę obszarów przybrzeżnych przed katastrofami na morzu i chronicznym zanieczyszczeniem pochodzącym ze statków i instalacji przybrzeżnych. Unia Europejska (wówczas „Europejska Wspólnota Gospodarcza”) jest umawiającą się stroną umowy. Umawiającymi się stronami umowy są również państwa Unii Europejskiej położone nad Morzem Północnym wraz z Norwegią.
Celem umowy jest promowanie czynnej współpracy i wzajemnej pomocy między państwami nadbrzeżnymi i Unią Europejską w zwalczaniu zanieczyszczenia Morza Północnego olejami i innymi substancjami szkodliwymi w celu ochrony środowiska morskiego i interesów państw nadbrzeżnych. W tym celu umowa przewiduje, że umawiające się strony prowadzą nadzór w charakterze pomocy w wykrywaniu i zwalczaniu zanieczyszczeń oraz w zapobieganiu naruszeniom przepisów dotyczących zwalczania zanieczyszczeń. Morze Północne dzieli się na różne strefy, w których odpowiedzialność za nadzór i ocenę zdarzeń spoczywa na umawiających się stronach. Umawiające się strony mają obowiązek poinformować każdą inną zainteresowaną umawiającą się stronę, że dowiedziały się o obecności olejów lub innych substancji szkodliwych, które mogą stwarzać poważne zagrożenie dla wybrzeża lub związanych z nim interesów którejkolwiek z umawiających się stron. Umawiające się strony mogą wymagać pomocy w radzeniu sobie z zanieczyszczeniami na morzu lub na swoich wybrzeżach, w którym to przypadku umawiające się strony wezwane do pomocy są zobowiązane do dołożenia wszelkich starań, aby zapewnić pomoc w ramach swoich kompetencji.
Umowa z Bonn została zawarta przez Europejską Wspólnotę Gospodarczą decyzją Rady 84/358/EWG 2 . Umowę tą zmieniono w 1989 r. Zmiany te weszły w życie z dniem 1 kwietnia 1994 r. Europejska Wspólnota Gospodarcza zatwierdziła te zmiany decyzją Rady 93/540/EWG 3 .
Zgodnie z art. 16 umowy z Bonn propozycję umawiającej się strony w zakresie zmiany umowy lub załącznika do niej należy rozpatrywać w trakcie posiedzenia umawiających się stron. Po jednomyślnym przyjęciu propozycji zmiana jest przekazywana umawiającym się stronom przez rząd będący depozytariuszem przedmiotowej umowy. Takie zmiany wchodzą w życie pierwszego dnia drugiego miesiąca następującego po dniu, w którym rząd będący depozytariuszem otrzymał notyfikacje o zatwierdzeniu od wszystkich umawiających się stron.
Depozytariuszem umowy z Bonn jest rząd Republiki Federalnej Niemiec (art. 18 ust. 3 umowy z Bonn).
Zgodnie z art. 20 umowy z Bonn umawiające się strony umowy mogą jednomyślnie zaprosić do przestąpienia do umowy każde inne państwo nadbrzeżne północno-wschodniej strefy atlantyckiej. W takim przypadku należy w razie konieczności wprowadzić zmiany w art. 2 umowy i w załączniku do niej, a zmiany te staną się skuteczne z chwilą wejścia w życie tej umowy w odniesieniu do państwa przystępującego.
W dniu 7 października 2019 r. Rada przyjęła decyzję upoważniającą Komisję do prowadzenia, w imieniu Unii, negocjacji w sprawie zmiany na podstawie art. 16 umowy z Bonn mającej w celu rozszerzenia zakresu jej stosowania, aby poprawić współpracę w zakresie nadzoru w odniesieniu do wymogów określonych w załączniku VI do konwencji MARPOL, jak również w celu rozszerzenia zakresu stosowania umowy na Królestwo Hiszpanii na podstawie art. 20 tej umowy.
Podczas trzydziestego pierwszego posiedzenia w dniach 9–11 października 2019 r. umawiające się strony umowy z Bonn uzgodniły przedmiotowe zmiany jednomyślnie. Zmiany te przedkłada się obecnie Unii w celu zawarcia stosownego porozumienia. Ponadto Królestwo Hiszpanii będzie musiało ratyfikować rozszerzenie umowy z Bonn na podstawie jej art. 20 na swoją strefę odpowiedzialności.
1.2Zmiany umowy z Bonn
1.2.1 „Zmiana MARPOL” – zmiana zakresu przedmiotowego umowy
Celem tej zmiany jest poprawa współpracy i koordynacji między umawiającymi się stronami w zakresie zwalczania nielegalnych emisji do powietrza spowodowanych przez żeglugę w celu ograniczenia negatywnych skutków spalania paliw żeglugowych o wysokiej zawartości siarki lub azotu dla zdrowia człowieka, różnorodności biologicznej i całego środowiska morskiego. Umawiające się strony przewidują osiągnięcie powyższego poprzez zmianę różnych postanowień umowy z Bonn (jej art. 1, 5, 6 i 15, jak również tytułu umowy i jej preambuły), tak aby rozszerzyć jej zakres stosowania na zanieczyszczenie powietrza przez statki zgodnie z załącznikiem VI do konwencji MARPOL.
1.2.2 „Zmiana dotycząca Hiszpanii” – zmiana zakresu geograficznego umowy
Umawiające się strony zaprosiły Królestwo Hiszpanii do przystąpienia do umowy w drodze zmiany art. 2 umowy oraz określenia atlantyckiej granicy strefy Morza Północnego, która ma znaczenie dla celów umowy i załącznika do niej, przy jednoczesnej zmianie granic różnych stref nadzoru do celów art. 6 umowy. Konkretniej rzecz ujmując, ustalono nową definicję zmienionego obszaru objętego umową. Francja zgodziła się na wprowadzenie nowej strefy odpowiedzialności Francji, która przylega bezpośrednio do strefy mieszczącej się w zakresie wspólnej odpowiedzialności Francji i Zjednoczonego Królestwa. Obejmuje obszar między strefą mieszczącą się w zakresie wspólnej odpowiedzialności Francji i Zjednoczonego Królestwa a nową strefą odpowiedzialności Hiszpanii w celu zlikwidowania wszelkich luk między starą granicą wynikającą z umowy z Bonn a nową strefą odpowiedzialności Hiszpanii.
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
•Podstawa prawna
Proceduralna podstawa prawna
Zasady
Art. 218 ust. 6 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) stanowi, że „Rada, na wniosek negocjatora, przyjmuje decyzję w sprawie zawarcia umowy”. Artykuł ten stanowi również, że z wyjątkiem przypadków gdy umowy dotyczą wyłącznie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, Rada przyjmuje decyzję w sprawie zawarcia umowy po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego w przypadku umów dotyczących dziedzin, do których stosuje się zwykłą procedurę prawodawczą lub specjalną procedurę prawodawczą, jeżeli wymagana jest zgoda Parlamentu Europejskiego.
Zastosowanie w niniejszej sprawie
W związku z faktem, że umawiające się strony uzgodniły, że zmienią zakres geograficzny i przedmiotowy umowy, wskazane jest, aby Unia zawarła przedmiotowe zmiany.
W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 6 TFUE.
Materialna podstawa prawna
Zasady
Materialna podstawa prawna decyzji na podstawie art. 218 ust. 6 TFUE zależy przede wszystkim od celu i treści planowanego aktu, w którego kwestii ma być zajęte stanowisko w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie pomocniczy charakter, decyzja przyjęta na mocy art. 218 ust. 6 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.
Zastosowanie w niniejszej sprawie
Co się tyczy planowanej zmiany materialnej dotyczącej rozszerzenia zakresu przedmiotowego („zmiana MARPOL”) umowy z Bonn, zmiana ta ma jednocześnie przyczynić się do osiągnięcia szeregu celów w dziedzinie ochrony ludności i środowiska, o których mowa, odpowiednio, w art. 196 i 191 TFUE i które to cele są ze sobą związane w sposób nierozłączny, a żaden z nich nie ma charakteru pomocniczego w stosunku do pozostałych. W związku z tym materialna podstawa prawna decyzji na podstawie art. 218 ust. 6 TFUE będzie musiała wyjątkowo obejmować różne, odpowiednie materialne podstawy prawne.
Wniosek
Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być zatem art. 191 TFUE i art. 196 TFUE w związku z art. 218 ust. 6 TFUE.
3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW
•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa
Nie dotyczy
•Konsultacje z zainteresowanymi stronami
Zmiany te nie mają charakteru spornego i wszystkie umawiające się strony, w tym wszystkie poszczególne państwa członkowskie, które są stronami umowy, je popierają.
•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej
Nie dotyczy
•Ocena skutków
W związku z koniecznością podjęcia działań politycznych umożliwiających UE, jako umawiającej się stronie umowy z Bonn, jak najszybsze negocjowanie zmian tej umowy i głosowanie nad nimi na posiedzeniu umawiających się stron w dniach 9–11 października 2019 r. oraz zatwierdzenie ich na posiedzeniu ministerialnym w dniu 11 października 2019 r., zrezygnowano z formalnego procesu oceny skutków. To proporcjonalne podejście jest również uzasadnione, ponieważ oczekuje się, że zmiany umowy z Bonn będą miały jedynie pozytywne skutki gospodarcze, społeczne i środowiskowe.
•Sprawność regulacyjna i uproszczenie
Nie dotyczy
•Prawa podstawowe
Wniosek jest spójny z traktatami UE i z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej.
4.WPŁYW NA BUDŻET
Zmiany umowy z Bonn nie będą miały żadnego negatywnego wpływu na budżet Unii.
5.ELEMENTY FAKULTATYWNE
•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania
Nie dotyczy
•Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)
Nie dotyczy Zob. sekcja poniżej.
•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku
Jedyny artykuł wniosku zawierający przepisy materialne przewiduje upoważnienie Komisji przez Radę do zawarcia w imieniu Unii przewidywanych zmian umowy z Bonn dotyczących rozszerzenia zakresu przedmiotowego umowy w odniesieniu do załącznika VI do konwencji MARPOL oraz przystąpienia do umowy Królestwa Hiszpanii.
Najnowszą wersję przewidywanych zmian przedstawiono w załącznikach do decyzji i można ją podsumować w następujący sposób:
„Zmiana MARPOL”
Umawiające się strony umowy z Bonn starają się wykorzystać procedury i systemy lotniczego monitorowania zanieczyszczenia olejami ustanowione w ramach umowy w celu rozszerzenia ich o nadzór związany z monitorowaniem zgodności emisji ze statków. W ten sposób umawiające się strony będą mogły w pełni wykorzystać zasoby wykorzystywane już do lotniczego monitorowania i nadzoru w przypadku wycieków ropy naftowej i stworzyć podstawę całościowego monitoringu środowiska Morza Północnego i jego pobliskich rejonów.
Przyjęcie decyzji o zawarciu zmiany dotyczącej przedłużenia mandatu umowy z Bonn w odniesieniu do załącznika VI do konwencji MARPOL poprawiłoby wspólny nadzór, monitorowanie i zgłaszanie emisji ze statków w strefie Morza Północnego. Takie skoordynowane działanie w ramach umowy przyczyniłoby się do zmniejszenia ryzyka dla środowiska morskiego oraz interesów państw nadbrzeżnych i Unii.
„Zmiana dotycząca Hiszpanii”
Zmiana ta rozszerza zakres geograficzny umowy, tak aby obejmowała obszar między strefą mieszczącą się w zakresie wspólnej odpowiedzialności Francji i Zjednoczonego Królestwa a nową strefą odpowiedzialności Hiszpanii w celu zlikwidowania wszelkich luk między starą granicą wynikającą z umowy z Bonn a nową strefą odpowiedzialności Hiszpanii. Francja wyraziła zgodę na wprowadzenie w stosunku do niej nowej strefy odpowiedzialności. Włączając Zatokę Biskajską do obszaru objętego umową z Bonn, umawiające się strony zapewniają objęcie głównej drogi komunikacyjnej w Europie łączącej Morze Północne z Morzem Śródziemnym wspólnie skoordynowanym systemem zarządzania gotowością i reagowaniem.
2020/0205 (NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
zatwierdzająca zmiany Umowy o współpracy w zakresie przeciwdziałania zanieczyszczeniu Morza Północnego olejami i innymi substancjami szkodliwymi („umowy z Bonn”) w odniesieniu do rozszerzenia jej przedmiotowego i geograficznego zakresu stosowania
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 191 ust. 4 i art. 196 ust. 1 lit. c) w związku z art. 218 ust. 6 lit. a),
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Umowa o współpracy w zakresie przeciwdziałania zanieczyszczeniu Morza Północnego olejami i innymi substancjami szkodliwymi (zwana „umową z Bonn”) 4 została zawarta przez Europejską Wspólnotę Gospodarczą decyzją Rady 84/358/EWG 5 i weszła w życie w dniu 1 września 1989 r. Umowę z Bonn zmieniono w 1989 r. Zmiany te zostały zatwierdzone decyzją Rady 93/540/EWG 6 i weszły w życie w dniu 1 kwietnia 1994 r.
(2) W dniu 7 października 2019 r. Rada upoważniła Komisję do prowadzenia w imieniu Unii negocjacji dotyczących zmian w zakresie przedmiotowym i geograficznym umowy z Bonn.
(3) Zgodnie z art. 16 ust. 1 umowy z Bonn umawiające się strony rozważyły propozycję zmiany umowy w celu rozszerzenia zakresu jej stosowania, aby poprawić współpracę w zakresie nadzoru w odniesieniu do wymogów określonych w załączniku VI do Konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki („konwencja MARPOL”) 7 . Umawiające się strony wzięły również pod uwagę zmiany umowy z Bonn i załącznika do tej umowy w związku z przystąpieniem do niej Hiszpanii zgodnie z art. 20 umowy.
(4) Zgodnie z decyzją Rady Komisja wzięła udział w negocjacjach dotyczących wspominanych zmian umowy z Bonn, które przyjęto jednogłośnie w drodze dwóch decyzji podjętych na trzydziestym pierwszym posiedzeniu umawiających się stron umowy z Bonn mającym miejsce w Bonn w dniach 9–11 października 2019 r.
(5) Należy zatwierdzić w imieniu Unii Europejskiej przedmiotowe zmiany umowy z Bonn,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Niniejszym zatwierdza się w imieniu Unii zmiany Umowy o współpracy w zakresie przeciwdziałania zanieczyszczeniu Morza Północnego olejami i innymi substancjami szkodliwymi (umowa z Bonn) dotyczące rozszerzenia jej zakresu przedmiotowego i geograficznego, które zostały przyjęte przez umawiające się strony podczas trzydziestego pierwszego posiedzenia w dniach 9–11 października 2019 r. w Bonn.
Tekst zmian został przedstawiony w dwóch decyzjach przyjętych przez umawiające się strony, załączonych do niniejszej decyzji.
Artykuł 2
Komisja Europejska została upoważniona do złożenia, w imieniu Unii Europejskiej, instrumentu zatwierdzenia przewidzianego w art. 16 umowy, w celu wyrażenia zgody Unii Europejskiej na związanie się tymi zmianami.
Artykuł 3
Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia 8 .
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Rady
Przewodniczący