European flag

Publicatieblad
van de Europese Unie

NL

C-serie


C/2024/7270

5.12.2024

Samenvatting van het besluit van de Commissie

van 17 mei 2023

waarbij een concentratie verenigbaar wordt verklaard met de interne markt en de werking van de EER-Overeenkomst

(Zaak M.10438 – MOL / OMV SLOVENIJA)

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2023)3183)

(Slechts de tekst in de Engelse taal is authentiek)

(C/2024/7270)

Op 17 mei 2023 heeft de Commissie een besluit vastgesteld met betrekking tot een concentratiezaak op grond van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad van 20 januari 2004 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen  (1) , en met name artikel 8, lid 2, van die verordening. Een niet-vertrouwelijke versie van de volledige tekst van het besluit is in de authentieke taal van de zaak te vinden op de website van directoraat-generaal Concurrentie op het volgende adres: https://competition-cases.ec.europa.eu/search

1.   DE PARTIJEN

(1)

MOL Hungarian Oil and Gas Plc. (“MOL” of de “aanmeldende partij”), met hoofdzetel in Hongarije, is de moedermaatschappij van MOL Group, een verticaal geïntegreerd olie- en gasconglomeraat met als voornaamste activiteiten: i) de exploratie, productie of raffinage van aardolie; ii) de distributie van geraffineerde olieproducten op zowel groothandels- als retailniveau; iii) de productie en verkoop van petrochemische producten; iv) de exploratie en productie van aardgas; en v) de transmissie van aardgas in Hongarije. In Slovenië exploiteert de MOL-groep een netwerk van 53 tankstations onder de merken MOL en INA, en is zij ook actief in de groothandel in motorbrandstoffen, bitumen, huisbrandolie, vloeibaar petroleumgas (“LPG”) en smeermiddelen. MOL is via haar dochteronderneming INA ook aanwezig op een aantal retail- en groothandelsmarkten in Kroatië, onder andere voor de levering van motorbrandstoffen (diesel en benzine), AdBlue, huisbrandolie of bitumen.

(2)

OMV SLOVENIJA, trgovina z nafto in naftnimi derivati, d.o.o. (“OMV Slovenija” of de “Doelonderneming”), met hoofdzetel in Slovenië, exploiteert 119 tankstations in Slovenië onder de merken OMV, OMV Viva, Diskont, Avanti en EuroTruck brands en is tevens actief in de groothandel in motorbrandstoffen, huisbrandolie en bitumen. OMV Slovenija verricht ook bepaalde verkopen af raffinaderij van benzine, die buiten de reikwijdte van de transactie vallen en onder de OMV-groep blijven behoren. In Kroatië heeft OMV Slovenija zeer beperkte activiteiten op het gebied van de groothandel in motorbrandstoffen, huisbrandolie en zware stookolie.

2.   DE TRANSACTIE

(3)

Op 13 mei 2022 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 3, lid 1, punt b), van Verordening (EG) nr. 139/2004 (“de concentratieverordening”) ontvangen waarbij MOL voornemens is van OMV Group de uitsluitende zeggenschap over OMV Slovenija te verwerven door de verwerving van aandelen (de “transactie”). MOL en OMV Slovenija worden hierna gezamenlijk de “partijen” genoemd.

(4)

Op basis van het initiële marktonderzoek heeft de Commissie op 22 juni 2022 ernstige twijfels geuit over de verenigbaarheid van de transactie met de interne markt en met de werking van de EER-Overeenkomst en heeft zij een besluit vastgesteld tot inleiding van de procedure overeenkomstig artikel 6, lid 1, punt c), van de concentratieverordening. Meer bepaald heeft de Commissie haar bezorgdheid geuit over de markt voor de retaillevering van motorbrandstoffen in Slovenië aan consumenten (b2c-klanten) via niet op autosnelwegen gelegen stations (of, gezien de specifieke kenmerken van de Sloveense markt, via “niet-DARS-stations”) (2). Bovendien kon de Commissie geen ernstige twijfel uitsluiten met betrekking tot de markten voor de retaillevering van motorbrandstof aan zakelijke klanten (b2b-klanten) in Slovenië en voor de groothandelslevering (af raffinaderij en niet-retailhandel) van benzine en diesel in Slovenië.

(5)

Op 15 juli 2022 heeft de Commissie overeenkomstig artikel 11, lid 3, van de concentratieverordening twee besluiten vastgesteld waarin zij de partijen verzocht de volledige inlichtingen te verstrekken die het voorwerp waren geweest van verschillende verzoeken om inlichtingen van de Commissie aan de partijen. Bij deze besluiten werd de in artikel 10, lid 3, van de concentratieverordening bedoelde termijn overeenkomstig artikel 9, lid 1, van Verordening (EG) nr. 802/2004 van de Commissie (3) geschorst.

(6)

Op 17 maart 2023 heeft de aanmeldende partij formeel verbintenissen en de resterende vereiste informatie ingediend, waardoor de opschorting van de termijn is beëindigd en de klok op 20 maart 2023 opnieuw begon te lopen. Vervolgens heeft de Commissie de ingediende verbintenissen aan een markttest onderworpen. Afgaande op de resultaten van de markttest en de beoordeling van de verbintenissen heeft de Commissie geconcludeerd dat de door de Commissie geconstateerde concurrentiebezwaren die uit de voorgestelde transactie voortvloeien door de herziene verbintenissen worden weggenomen.

3.   SAMENVATTING

(7)

De Commissie heeft mededingingsbezwaren geuit met betrekking tot de verenigbaarheid met de interne markt in verband met de retaillevering van motorbrandstoffen in Slovenië aan b2c-klanten van niet-DARS-stations.

(8)

Afgaande op de resultaten van de markttest en de beoordeling van de verbintenissen worden de door de Commissie geconstateerde concurrentiebezwaren die uit de voorgestelde transactie voortvloeien door de verbintenissen weggenomen.

(9)

Daarom wordt nu een goedkeuringsbesluit krachtens artikel 8, lid 2, van de concentratieverordening ter vaststelling voorgesteld.

4.   RELEVANTE PRODUCTMARKTEN

(10)

De Commissie heeft in het besluit vastgesteld dat de volgende markten horizontaal bij de transactie betrokken zijn:

(a)

levering van diesel en benzine buiten de retailhandel in Slovenië;

(b)

levering van huisbrandolie buiten de retailhandel in Slovenië;

(c)

groothandelslevering van bitumen in Slovenië;

(d)

retaillevering van motorbrandstoffen in Slovenië;

(e)

retaillevering van AdBlue in Slovenië;

(f)

levering van diesel en benzine buiten de retailhandel in Kroatië;

(g)

levering van huisbrandolie buiten de detailhandel in Kroatië; alsmede

(h)

levering van zware stookolie buiten de detailhandel in Kroatië.

(11)

Bovendien zijn er verticaal getroffen markten, waarvan de belangrijkste verband houden met de banden tussen de volgende markten:

(a)

de levering van diesel en benzine (upstreammarkten) af raffinaderij en de levering van diesel en benzine buiten de retailhandel (downstreammarkten) in Slovenië; alsmede

(b)

de groothandelslevering (af raffinaderij en buiten de retailhandel) van diesel en benzine (upstreammarkten) en de retaillevering van diesel en benzine buiten de retailhandel (downstreammarkten) in Slovenië.

5.   BEOORDELING UIT MEDEDINGINGSOOGPUNT

(12)

In dit gedeelte wordt ingegaan op de markt waarover de Commissie van mening is dat de transactie de daadwerkelijke mededinging op significante wijze zou belemmeren , d.w.z. de markt voor de retaillevering van motorbrandstoffen in de markt voor de retaillevering van motorbrandstoffen aan b2c-klanten via niet-DARS-stations in Slovenië.

5.1.1.   Horizontale niet-gecoördineerde effecten op de markt voor de retaillevering van motorbrandstoffen aan b2c-klanten via niet-DARS-stations in Slovenië.

(13)

De transactie, zoals oorspronkelijk aangemeld, zou kunnen leiden tot een significante belemmering van de daadwerkelijke mededinging op de markt voor de retailbrandstoflevering via niet-DARS-stations aan b2c-klanten om de volgende redenen:

(a)

De partijen zullen samen op nationaal niveau grote marktaandelen hebben ([40-50 %] in volume) en op lokaal niveau zijn er 85 problematische regio’s waar i) het gezamenlijke marktaandeel van de partijen hoger zou zijn dan [40-50 %] en ii) het gezamenlijke marktaandeel van de partijen na de transactie met meer dan 5 procentpunten zou toenemen;

(b)

de partijen zijn in Slovenië nauwe concurrenten en Petrol is de enige speler die even nauw concurreert. Meer bepaald overlappen de netwerken van de partijen elkaar in zeer aanzienlijke mate, bieden zij soortgelijke diensten aan en werken zij onder merken die op de markt algemeen bekend zijn;

(c)

de transactie zou een belangrijke concurrentiefactor van de markt wegnemen. Mol is een dynamische speler die nieuwe producten en diensten aanbiedt; de afgelopen jaren al zijn stations heeft gerenoveerd; door organische en anorganische groei zijn netwerk aanzienlijk heeft uitgebreid; en zijn merkbewustzijn aanzienlijk heeft vergroot;

(d)

Petrol, dat de belangrijkste speler zal blijven, zal waarschijnlijk profiteren van eventuele prijsverhogingen door de nieuwe entiteit en zou derhalve een verminderde prikkel hebben om te concurreren in vergelijking met de situatie zonder de transactie. De resterende kleinere spelers vertegenwoordigen geen geloofwaardige concurrentiedruk;

(e)

er zijn aanzienlijke belemmeringen voor toetreding en uitbreiding, en b2c-klanten zijn prijsnemers zonder tegenwicht.

5.1.2.   Horizontale gecoördineerde effecten op de markt voor de retaillevering van motorbrandstoffen aan b2c-klanten via niet-DARS-stations in Slovenië

(14)

De Commissie is van mening dat de transactie kan leiden tot horizontale gecoördineerde effecten op de markt voor de retaillevering van motorbrandstoffen aan b2c-klanten via niet-DARS-stations in Slovenië.

(15)

Met betrekking tot het vermogen om tot coördinatievoorwaarden te komen, blijkt uit een aantal eerdere en lopende onderzoeken in de EER dat de markt voor de retaillevering van motorbrandstoffen gevoelig is voor coördinatie, voornamelijk vanwege het homogene karakter van brandstofproducten en de transparantie van de markt. Deze marktkenmerken zijn ook typisch voor de Sloveense markt, die bovendien ook bijzonder geconcentreerd is. In Slovenië zijn de vraag- en aanbodniveaus in de loop der tijd relatief stabiel gebleven en is de markt zeer transparant, d.w.z. de prijzen worden gepubliceerd op speciale overheidswebsite met de naam “goriva” en zijn bijna in realtime bekend bij alle marktdeelnemers.

(16)

Wat de duurzaamheid van de coördinatie betreft, bevordert de hoge transparantie van de markt het toezicht op prijsafwijkingen ten opzichte van de kunstmatig hoge prijzen die het gevolg zijn van coördinatie. Om dezelfde redenen kan een afwijking van het prijsniveau als gevolg van mogelijke coördinatie gemakkelijk worden opgespoord en kunnen er onmiddellijk vergeldingsmaatregelen worden genomen.

(17)

Wat de reactie van buitenstaanders betreft, zouden coördinatiestrategieën niet in gevaar kunnen komen door daadwerkelijke en potentiële concurrenten omdat zijn te weinig betekenisvolle aanwezigheid op de markt hebben en de toetredingsdrempels hoog zijn.

(18)

Ten slotte zou de transactie voor de nieuwe entiteit gevolgen hebben voor de prikkels om te coördineren, aangezien de markt nog geconcentreerder zal worden. Door van drie naar twee grote spelers te gaan, wordt het gemakkelijker om toezicht te houden op de concurrentie. Ook zouden na de transactie de prikkels voor MOL om de concurrentie te versterken waarschijnlijk minder zijn, omdat MOL veel groter zal zijn geworden. De nieuwe entiteit en de marktaandelen van Petrol op nationaal niveau zouden ook veel symmetrischer worden, wat de coördinatie aannemelijker en succesvoller zou maken.

6.   VERBINTENISSEN

(19)

Om de transactie met de interne markt verenigbaar te maken heeft MOL zich ertoe verbonden om aan Shell Adria d. o. o. (de “koper”) een landelijk retailnetwerk van 39 tankstations in Slovenië af te stoten die momenteel functioneren als deel van het netwerk van tankstations van de partijen (20 MOL-stations en 19 OMV-stations) (de “afgestoten bedrijfsonderdelen”, de “verbintenissen”).

(20)

De Commissie concludeert dat, gelet op de door de partijen ingediende verbintenissen, de aangemelde concentratie niet zal leiden tot een significante belemmering van de daadwerkelijke mededinging op de markt voor de retaillevering van brandstof via niet-DARS-stations aan b2c-klanten als gevolg van unilaterale niet-gecoördineerde of gecoördineerde effecten.

(21)

Met betrekking tot niet-gecoördineerde effecten zorgen de ondernemingen ervoor dat er in geen enkel van de 85 door de Commissie geïdentificeerde probleemgebieden cumulatief aan de volgende twee voorwaarden is voldaan: i) het aandeel van de partijen bedraagt meer dan 40 %, en ii) het gezamenlijke aandeel van de partijen zal na de transactie met meer dan 5 procentpunten toenemen. Voorts zullen de ondernemingen op de nationale markt in Slovenië een belangrijke derde speler creëren die zal fungeren als een sterke concurrentiefactor die op de nieuwe entiteit concurrentiedruk kan uitoefenen: de koper zal de rol van MOL als derde concurrentiefactor op de markt vervangen.

(22)

Ook met betrekking tot gecoördineerde effecten zal na de transactie het risico van coördinatie niet toenemen: net als de rol van MOL vóór de transactie zal de koper optreden als een externe concurrentiefactor die mogelijke coördinatie tussen Petrol en MOL kan aanvechten.

(23)

De resultaten van de markttoets waren positief voor de door MOL ingediende toezeggingen, en bevestigden dat i) de voorgestelde corrigerende maatregel geschikt is om de door de Commissie vastgestelde mededingingsbezwaren weg te nemen, ii) dat de koper met het afgestoten bedrijfsonderdeel een geloofwaardige speler zou zijn, iii) het afgestoten bedrijfsonderdeel levensvatbaar is en iv) de activa in het corrigerende pakket geschikt zijn.

7.   CONCLUSIE

(24)

Om bovengenoemde redenen, en mits de door de partijen ingediende verbintenissen worden nagekomen, zal de voorgestelde concentratie niet leiden tot een significante belemmering van de daadwerkelijke concurrentie op de interne markt of op een wezenlijk deel daarvan.

(25)

Bijgevolg moet de concentratie overeenkomstig artikel 2, lid 2, en artikel 8, lid 2, van de concentratieverordening en artikel 57 van de EER-Overeenkomst verenigbaar worden verklaard met de interne markt en de werking van de EER-Overeenkomst.

(1)   PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1.

(2)  Družba za avtoceste v Republiki Sloveniji (DARS) is een staatsbedrijf dat alle autowegen en autosnelwegen in Slovenië onderhoudt en concessies verleent aan exploitanten van tankstations.

(3)  Verordening (EG) nr. 802/2004 van de Commissie van 7 april 2004 tot uitvoering van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (PB L 133, 30.4.2004, blz. 1).


ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/7270/oj

ISSN 1977-0995 (electronic edition)