<!DOCTYPE html PUBLIC "yes" "xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<!--GENDOC2XHTML # converter_version: 1.2.7-->
  <head>
    <title>2021-04-202104C129201903830-00-TRA-DOC-NL-CONCL-C-0383-19-202009827-07_00</title>
    <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedDate"/>
    <meta content="nl-NL" name="Gendoc_Lang"/>
    <meta content="26/11/2020" name="CustomProvisoryEditionDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_GenerationDate"/>
    <meta content="" name="IsFlattened"/>
    <meta content="1" name="NumProc"/>
    <meta content="Final" name="Gendoc_EditionType"/>
    <meta content="0001" name="Gendoc_CaseNumberSuite"/>
    <meta content="30/09/2021 11:02:27" name="Gendoc_LastVerificationDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_ProcedureNumber"/>
    <meta content="nl" name="Gendoc_LangCode"/>
    <meta content="CNC" name="TypeDoc"/>
    <meta content="cT/iZRVFbSDR0cs2nzxQ1E+foc5vz3jEyIRWZjudnQHW1lovov6+gYm+Uv3DNnWTZNgIfZ4ipJHmxT64hOH3q6oosQTKGCgENndlh7nURsVkkGnOYL9wpS8QO7D3UIPYd0Hp7hh2N+miSZH0+ePbYLXE8pkQx3OEs8/HEU1ymgU=" name="GenDocUID"/>
    <meta content="P" name="TypeProc"/>
    <meta content="" name="CreateCustomParts"/>
    <meta content="OK" name="ReadyToPublish"/>
    <meta content="vekemjo" name="Gendoc_User"/>
    <meta content="" name="EP_Mode"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGenerated"/>
    <meta content="" name="Gendoc_Vademecum"/>
    <meta content="0383" name="NumeroOrdre"/>
    <meta content="2019" name="Annee"/>
    <meta content="P" name="Gendoc_ProcedureType"/>
    <meta content="" name="EP_Version"/>
    <meta content="NL" name="Langue"/>
    <meta content="vekemjo" name="Gendoc_DGTGeneratedUser"/>
    <meta content="FAST_document_go_ok" name="Gendoc_LastVerificationStatus"/>
    <meta content="CNC_C" name="Gendoc_GendocTemplateType"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlockFlatP"/>
    <meta content="GenDoc 26/11/2020 16:20:00" name="Created"/>
    <meta content="" name="Canevas3_Vademecum"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlock"/>
    <meta content="" name="Gendoc_CaseYear"/>
    <meta content="false" name="Generation_In_Progress"/>
    <meta content="C" name="Juridiction"/>
    <meta content="96bab24ffffc430abc376ad4665f6b35" name="DocumentIdentifier"/>
    <meta content="0383" name="Gendoc_CaseNumber"/>
    <meta content="ImportedWithoutSource" name="SdlIdentifier"/>
    <meta content="RP" name="NatureAff"/>
    <meta content="RP" name="Gendoc_CaseNature"/>
    <meta content="0001" name="NumSuite"/>
    <meta content="C" name="Gendoc_Juridiction"/>
  </head>
  <body>
    <div style="header">
      <div id="rId25" style="first"/>
      <div id="rId21" style="even">Conclusie van adv.-gen. Bobek – Zaak C‑383/19</div>
      <div id="rId22" style="default">Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny</div>
    </div>
    <p class="C36Centre" id="para-1" title="page-1">
      CONCLUSIE VAN ADVOCAAT-GENERAAL
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-2" title="page-1">
      M. BOBEK
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-3" title="page-1">
      van 8 december 2020  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-1" href="#t-1">1</a>
</span>)
      
    </p>
    <p class="C38Centregrasgrandespacement" id="para-4" title="page-1">
      Zaak C‑383/19
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-5" title="page-1">
      Powiat Ostrowski
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-6" title="page-1">
      tegen
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-7" title="page-1">
      Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny
    </p>
    <p class="C39Centreespacement" id="para-8" title="page-1">
      [verzoek van de Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim (rechter in eerste aanleg Ostrów Wielkopolski, Polen) om een prejudiciële beslissing]
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-9" title="page-1">
      „Prejudiciële verwijzing – Harmonisatie van de wetgevingen – Richtlijn 2009/103/EG – Wettelijke aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen – Artikel 3, eerste alinea – Verplichting tot het afsluiten van een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven – Voertuig dat ongeschikt is voor de weg als gevolg van de technische staat ervan – Taakverdeling krachtens artikel 267 VWEU – Uitlegging en toepassing van het Unierecht”
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-10" title="page-1">
      
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">I.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Inleiding</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wanneer begint en wanneer eindigt de verplichting tot het afsluiten van een verzekering tegen wettelijke aansprakelijkheid ingevolge artikel 3 van richtlijn 2009/103/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de controle op de verzekering tegen deze aansprakelijkheid? (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-2" href="#t-2">2</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In het arrest Juliana heeft het Hof verklaard dat „een voertuig dat is ingeschreven en dus niet volgens de regels uit het verkeer is gehaald en dat geschikt is voor de weg, onder het begrip ‚voertuig’ in de zin van artikel 1, punt 1, van [richtlijn 72/166] valt, en bijgevolg niet wordt onttrokken aan de verzekeringsplicht in artikel 3, lid 1, van deze richtlijn”. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-3" href="#t-3">3</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Geconfronteerd met een feitelijk scenario waarin een motorrijtuig niet officieel uit het verkeer was genomen, maar tegelijkertijd kennelijk ongeschikt was voor de weg als gevolg van de slechte technische staat ervan, vraagt de Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim (rechter in eerste aanleg Ostrów Wielkopolski, Polen) zich in wezen af of het Hof in het arrest Juliana inderdaad twee cumulatieve voorwaarden wilde stellen voor de verplichting om een motorrijtuig te verzekeren uit hoofde van de richtlijn.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">II.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Toepasselijke bepalingen</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">A.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Unierecht</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Richtlijn 2009/103</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 1 van richtlijn 2009/103 bepaalt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-19" title="page-3">
      „Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-20" title="page-3">
      1. ‚voertuigen’: alle rij- of voertuigen die bestemd zijn om zich anders dan langs spoorstaven over de grond te bewegen en die door een mechanische kracht kunnen worden gedreven, alsmede al dan niet aan de rij- of voertuigen gekoppelde aanhangwagens en opleggers;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-21" title="page-3">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-22" title="page-3">
      4. ‚grondgebied waar het voertuig gewoonlijk is gestald’:
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-23" title="page-3">
      a) het grondgebied van de staat waarvan het voertuig een kentekenplaat draagt, ongeacht of het een permanente of een tijdelijke kentekenplaat betreft, of
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-24" title="page-3">
      b) indien voor een bepaald soort voertuigen geen registratie bestaat, maar dit voertuig een verzekeringsplaat of een met een kentekenplaat overeenkomend kenteken draagt, het grondgebied van de staat waar deze plaat of dit kenteken zijn afgegeven, of
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-25" title="page-3">
      c) indien voor bepaalde typen voertuigen geen registratie, verzekeringsplaat of onderscheidingsteken bestaat, het grondgebied van de staat waar de houder zijn woonplaats heeft,
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-26" title="page-3">
      d) in gevallen waarin voertuigen die geen kentekenplaat dragen of een kentekenplaat dragen die niet overeenkomt of niet langer overeenkomt met het voertuig, bij een ongeval betrokken zijn geweest, het grondgebied van de staat waar het ongeval heeft plaatsgevonden […];
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-27" title="page-3">
      […]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In artikel 3, eerste alinea, van deze richtlijn, met als opschrift „Verplichte motorrijtuigenverzekering”, wordt bepaald:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-29" title="page-3">
      „Iedere lidstaat treft, onverminderd de toepassing van artikel 5, de nodige maatregelen opdat de wettelijke aansprakelijkheid met betrekking tot de deelneming aan het verkeer van voertuigen die gewoonlijk op zijn grondgebied zijn gestald, door een verzekering is gedekt.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">6.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ingevolge artikel 5 van de genoemde richtlijn, met als opschrift „Afwijking van de verplichting tot het afsluiten van een verzekering voor voertuigen”, geldt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-31" title="page-3">
      „1. Iedere lidstaat kan afwijken van de bepalingen van artikel 3 ten aanzien van publiekrechtelijke of privaatrechtelijke natuurlijke of rechtspersonen, van wie door deze staat een lijst wordt opgemaakt, die aan de andere lidstaten en aan de [Europese] Commissie wordt toegezonden.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-32" title="page-3">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-33" title="page-3">
      2. Iedere lidstaat kan afwijken van de bepalingen van artikel 3 ten aanzien van bepaalde typen voertuigen of bepaalde voertuigen met een speciale kentekenplaat, waarvan door deze staat een lijst wordt opgemaakt, die aan de andere lidstaten en aan de Commissie wordt toegezonden.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-34" title="page-3">
      […]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">7.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In hoofdstuk 4 van richtlijn 2009/103, betreffende „vergoeding voor schade veroorzaakt door een niet-geïdentificeerd voertuig of een voertuig waarvoor niet aan de in artikel 3 bedoelde verzekeringsplicht is voldaan”, wordt in lid 1 van artikel 10, met als opschrift „Schadevergoedingsorgaan”, bepaald:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-36" title="page-3">
      „Elke lidstaat stelt een orgaan in of erkent een orgaan dat tot taak heeft materiële schade en lichamelijk letsel die zijn veroorzaakt door een niet-geïdentificeerd voertuig of een voertuig waarvoor niet aan de in artikel 3 bedoelde verzekeringsplicht is voldaan, ten minste binnen de grenzen van de verplichte verzekering te vergoeden.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-37" title="page-3">
      De eerste alinea doet geen afbreuk aan het recht van de lidstaten om aan de vergoeding door dit orgaan al dan niet een subsidiair karakter te geven, noch aan het recht van de lidstaten om het verhaal te regelen tussen dit orgaan en degene of degenen die aansprakelijk is of zijn voor het ongeval en andere verzekeraars of socialezekerheidsorganen die gehouden zijn het slachtoffer ter zake van hetzelfde ongeval te vergoeden. De lidstaten mogen het orgaan evenwel niet toestaan aan de uitkering van de schadevergoeding de voorwaarde te verbinden dat het slachtoffer op enigerlei wijze aantoont dat de aansprakelijke persoon niet kan of niet wil betalen.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">B.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Pools recht</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">8.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 10, lid 2, van de Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych [wet op de verplichte verzekering, het verzekeringsgarantiefonds en het Poolse bureau voor motorrijtuigenverzekeraars van 22 mei 2003; hierna: „wet op de verplichte verzekering” (Dz. U. van 2018, volgnr. 473)] bepaalt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-40" title="page-3">
      „Bij de gewone rechter kan een verklaring voor recht worden gevorderd dat aan de verzekeringsplicht is voldaan of dat er geen verzekeringsplicht is.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">9.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Op grond van de formulering van artikel 23, lid 1, van de wet op de verplichte verzekering is een houder van een motorrijtuig verplicht tot het afsluiten van een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering voor houders van motorrijtuigen voor schade die wordt veroorzaakt door de deelneming aan het verkeer van het door hem gehouden motorrijtuig.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">10.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ingevolge artikel 31, lid 3, van de wet op de verplichte verzekering geldt het volgende:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-43" title="page-3">
      „In geval van overgang of overdracht van de eigendom van een ingeschreven motorrijtuig waarvoor de houder, in strijd met zijn verplichting, geen wettelijke aansprakelijkheidsverzekering voor houders van motorrijtuigen heeft afgesloten, is degene op wie de eigendom is overgegaan of overgedragen verplicht een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering voor houders van motorrijtuigen af te sluiten op de datum van overgang of overdracht van de eigendom van het motorrijtuig, en uiterlijk wanneer het motorrijtuig in gebruik wordt genomen. Ingeval het houderschap van een ingeschreven motorrijtuig is overgedragen zonder dat overgang of overdracht van de eigendom van dat voertuig heeft plaatsgevonden, en de voormalige houder van dat voertuig, in strijd met zijn verplichting, geen wettelijke aansprakelijkheidsverzekering voor houders van motorrijtuigen had afgesloten, is de nieuwe houder van het voertuig verplicht een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering voor houders van motorrijtuigen af te sluiten op de datum waarop hij dat voertuig overneemt, en uiterlijk wanneer het motorrijtuig in gebruik wordt genomen.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">11.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ingevolge artikel 84, lid 1, van de wet op de verplichte verzekering is het verzekeringsgarantiefonds het orgaan dat bevoegd is om toe te zien op de naleving van de verplichting tot het afsluiten van een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering door houders van motorrijtuigen. Voorts moet eenieder die nalaat een dergelijke verzekering af te sluiten op grond van artikel 88, lid 7, van die wet een vergoeding aan het verzekeringsgarantiefonds voldoen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">12.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 130a, lid 10, van de Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym [wet op het wegverkeer van 20 juni 1997 (Dz. U. van 2018, volgnr. 1990)], in de op het hoofdgeding toepasselijke versie, bepaalt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-46" title="page-3">
      „Ten aanzien van een voertuig dat van de weg is gehaald, verzoekt de starosta (districtshoofd), in de in lid 1 of 2 genoemde gevallen [(in het bijzonder als de technische staat van het voertuig de verkeersveiligheid in gevaar brengt of als de parkeervoorschriften zijn overtreden)], de rechter om het voertuig verbeurd te verklaren ten gunste van de powiat (district), in het geval dat de eigenaar of een bevoegd persoon, na behoorlijke kennisgeving daartoe, het voertuig niet binnen drie maanden nadat het van de weg is gehaald, heeft opgehaald. De kennisgeving bevat informatie over de gevolgen van het niet ophalen van een voertuig.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">III.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Feiten, nationale procedure en prejudiciële vragen</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">13.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij beslissing van 16 januari 2018 heeft de Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim een Renault Clio 1.5 DCI, die ingeschreven was in Polen en die, na van de openbare weg te zijn gehaald, zich op een bewaakt parkeerterrein bevond, verbeurdverklaard ten gunste van de lokale overheid, de Powiat Ostrowski (district Ostrów; hierna: „verzoeker”). Deze beslissing tot verbeurdverklaring is op 7 februari 2018 definitief geworden, zodat verzoeker de eigenaar van het voertuig is geworden.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">14.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Op 6 februari 2018 heeft verzoeker om betekening van de beslissing, vaststelling van de geldigheid ervan en toevoeging van de tenuitvoerleggingsclausule verzocht. Aan deze verzoeken is op 20 april 2018 voldaan. Naar aanleiding daarvan heeft verzoeker met ingang van 23 april 2018 een verzekeringsovereenkomst voor het voertuig gesloten.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">15.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Blijkens de dossierstukken is het betrokken voertuig op 2 mei 2018 door een deskundige gekeurd. Daaruit is voortgekomen dat het onmogelijk was om het voertuig te starten, dat het in slechte technische staat verkeerde, dat het zich in schrootrijpe toestand bevond en dat het een marktwaarde van 400 Poolse zloty (PLN) had. Gezien de technische staat van het voertuig heeft verzoeker de verschroting ervan bevolen. Het voertuig is ontmanteld en vervolgens uitgeschreven op 22 juni 2018.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">16.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Op 25 september 2018 is verzoeker bij de Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim opgekomen tegen de beslissing van de Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (het verzekeringsgarantiefonds; hierna: „verweerder”) tot oplegging van een boete wegens het niet afsluiten van een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering in de periode van 7 februari 2018 tot en met 22 april 2018.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">17.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In het licht van het arrest Juliana vraagt de verwijzende rechter zich af of het mogelijk is om de verplichting tot het afsluiten van een verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven, uit te sluiten in een situatie waarin het betrokken voertuig op een privéterrein is gestald, is verworven door de lokale overheid, niet geschikt is voor de weg en als gevolg van de beslissing van de eigenaar ervan bestemd is voor vernietiging.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">18.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Tegen deze achtergrond heeft de Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim besloten de behandeling van de zaak te schorsen en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-54" title="page-3">
      „1) Moet artikel 3 van [richtlijn 2009/103] aldus worden uitgelegd dat de verplichting tot het afsluiten van een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering in verband met de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen ook geldt in situaties waarin een lokale overheid – de powiat (district) – op grond van een rechterlijke beslissing het eigendomsrecht heeft verworven van een voertuig dat niet geschikt is voor de weg, dat zich bevindt op een privéterrein dat is ingericht als bewaakt parkeerterrein buiten de openbare weg en dat als gevolg van een beslissing van de eigenaar ervan bestemd is voor vernietiging?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-55" title="page-3">
      2) Of moet het aldus worden uitgelegd dat de lokale overheid die de eigenaar van het voertuig is, in dergelijke omstandigheden niet verplicht is om een verzekering af te sluiten, onverminderd de aansprakelijkheid jegens derden van de Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny?”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">19.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Verweerder, de Duitse en de Poolse regering en de Commissie hebben schriftelijke opmerkingen ingediend.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">IV.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Analyse</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">A.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ontvankelijkheid</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">20.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Verweerder heeft twee argumenten naar voren gebracht. Ten eerste stelt hij zich op het standpunt dat de prejudiciële vragen niet-ontvankelijk zijn omdat zij hoofdzakelijk betrekking hebben op de uitlegging van nationaal recht. Ten tweede stelt hij zich op het standpunt dat een antwoord – in reactie op de door de verwijzende rechter geuite twijfels – goeddeels uit de rechtspraak van het Hof kan worden afgeleid.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">21.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ik ben het feitelijk met verweerders eerste argument eens. Met verweerders tweede argument kan ik het echter niet eens zijn.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">22.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Door de uitlegging van onbepaalde juridische begrippen in de bepalingen van richtlijn 2009/103 en de daaraan voorafgaande richtlijnen wordt het Hof in toenemende mate verzocht om feitelijk individuele aansprakelijkheidsclaims af te wikkelen. In een aantal van dergelijke gevallen is het niet onmiddellijk duidelijk, althans niet voor mij, hoezeer feitelijke verschillen die schijnbaar met de uitlegging van onbepaalde juridische begrippen in de richtlijn van doen hebben, in het bijzonder het begrip „voertuig” of de „deelneming aan het verkeer van voertuigen” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-4" href="#t-4">4</a>
</span>), noodzakelijk zijn voor het waarborgen van de uniforme uitlegging en consistentie van het Unierecht.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">23.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De onderhavige zaak is niettemin anders. Verborgen onder een laag van feitelijke details zit een vraagstuk verscholen dat zonder meer van breder, structureel belang is: wanneer eindigt de verplichting tot het afsluiten van een verzekering tegen wettelijke aansprakelijkheid uit hoofde van artikel 3 van richtlijn 2009/103? De onderhavige zaak gaat in wezen over de uitlegging van het twee jaar geleden door de Grote kamer gewezen arrest van het Hof inzake hetzelfde vraagstuk. In die context zijn de vragen van de verwijzende rechter niet alleen ontvankelijk, maar in feite uiterst relevant.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">B.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Inhoud</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">24.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met zijn eerste en tweede vraag, die het best tezamen behandeld kunnen worden, wenst de verwijzende rechter te vernemen of artikel 3 van richtlijn 2009/103 aldus moet worden uitgelegd dat het afsluiten van een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering in verband met de deelneming aan het verkeer van voertuigen zelfs verplicht blijft als het betrokken voertuig in een technische staat verkeert waarin het niet meer geschikt is voor de weg.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">25.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Alhoewel de feitelijke omstandigheden van het hoofdgeding natuurlijk anders zijn, wordt het Hof dus geconfronteerd met dezelfde juridische kwestie die de essentie van de zaak Juliana vormde: wanneer eindigt de verplichting om motorrijtuigen te verzekeren uit hoofde van artikel 3 van richtlijn 2009/103?</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">26.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het is formeel gezien juist dat het Hof in de zaak Juliana artikel 3, lid 1, van richtlijn 72/166/EEG (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-5" href="#t-5">5</a>
</span>) heeft uitgelegd. De voornaamste bepalingen van de eerdere motorrijtuigenrichtlijnen (richtlijnen 72/166 en 84/5/EEG (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-6" href="#t-6">6</a>
</span>)) waarnaar in het arrest Juliana wordt verwezen, betreffende de definitie van „voertuig”, de verzekeringsplicht, uitzonderingen op die plicht en vergoeding voor schade die is veroorzaakt door een voertuig waarvoor niet aan die plicht was voldaan, zijn thans evenwel opgenomen in respectievelijk de artikelen 1, 3, 5 en 10 van richtlijn 2009/103. De inhoud van die bepalingen blijft dus in wezen hetzelfde. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-7" href="#t-7">7</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Juliana</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">27.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het hoofdgeding in de zaak Juliana ging over de volgende (betreurenswaardige) reeks gebeurtenissen. Verweerster was de eigenares van een in Portugal ingeschreven motorrijtuig. Zij reed om gezondheidsredenen niet meer met dit voertuig en had het bij haar thuis in de tuin gestald, zonder evenwel stappen te nemen om het officieel uit het verkeer te nemen. Het voertuig was dus ingeschreven en technisch rijvaardig. Op een dag heeft haar zoon buiten haar medeweten de autosleutels gepakt, is met het voertuig weggereden en heeft een ongeval op de openbare weg veroorzaakt. Hijzelf en twee inzittenden zijn om het leven gekomen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">28.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het nationale schadevergoedingsfonds (Fundo de Garantia Automóvel, het Portugese waarborgfonds motorverkeer), verzoeker in het hoofdgeding, heeft aan de families van beide overleden inzittenden een schadevergoeding in verband met het ongeval betaald. Het fonds heeft vervolgens tegen verweerster, de eigenares van het voertuig, een vordering tot verhaal ingesteld, stellende dat zij ingevolge artikel 3, lid 1, van richtlijn 72/166 (thans in wezen artikel 3 van richtlijn 2009/103) verplicht was om het voertuig te verzekeren. Tegen deze achtergrond wenste de verwijzende rechter te vernemen of die bepaling aldus moest worden uitgelegd dat de verplichting om een motorrijtuigenverzekering af te sluiten ook geldt ingeval het voertuig, op eigen beslissing van de eigenaar, aan het verkeer is onttrokken en in een particuliere tuin buiten de openbare weg is gestald.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">29.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In zijn antwoord op die eerste vraag bracht het Hof in herinnering dat het begrip „voertuig”, dat reeds in artikel 1, punt 1, van richtlijn 72/166 werd genoemd, in „zeer algemene bewoordingen” is omschreven en alle rij- of voertuigen omvat die bestemd zijn om zich over de grond te bewegen en die door een mechanische kracht kunnen worden gedreven. Verder heeft het Hof opgemerkt dat het begrip „voertuig” objectief dient te zijn en los dient te staan van de bedoeling van de eigenaar (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-8" href="#t-8">8</a>
</span>), waarmee het bevestigde dat de subjectieve bedoeling van de eigenaar om niet meer met het voertuig te rijden niet relevant is voor de vraag of er sprake is van een voertuig in de zin van de richtlijn.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">30.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De reikwijdte van de verzekeringsplicht dient met het oog op de rechtszekerheid dan ook vooraf te worden bepaald, vóór een voertuig mogelijk betrokken raakt bij een ongeval. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-9" href="#t-9">9</a>
</span>) Tevens sloot het Hof in dit verband terugredeneren uit, oordelende dat op basis van het gebruik van het voertuig op een bepaald moment, hetzij als vervoermiddel, hetzij anderszins, in feite niet de plicht kan worden vastgesteld om een verzekering tegen wettelijke aansprakelijkheid af te sluiten. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-10" href="#t-10">10</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">31.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Op grond van deze argumenten heeft het Hof in punt 42 van het arrest Juliana geoordeeld dat „[g]elet op het voorgaande moet worden geoordeeld dat een voertuig dat is ingeschreven en dus niet volgens de regels uit het verkeer is gehaald en dat geschikt is voor de weg, onder het begrip ‚voertuig’ in de zin van artikel 1, punt 1, van richtlijn 72/166 valt, en bijgevolg niet wordt onttrokken aan de verzekeringsplicht in artikel 3, lid 1, van deze richtlijn louter op grond van het feit dat de eigenaar niet voornemens is er nog mee te rijden en het op een privéterrein heeft gestald”. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-11" href="#t-11">11</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">32.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dezelfde formulering komt vervolgens terug in punt 52 en in het dictum van het arrest, waarin in algemene bewoordingen wordt verklaard dat „het sluiten van een verzekeringsovereenkomst tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van een motorrijtuig aanleiding kan geven, verplicht is wanneer het voertuig in kwestie nog steeds in een lidstaat is ingeschreven en geschikt is voor de weg”. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-12" href="#t-12">12</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">33.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de onderhavige zaak zijn bij de verwijzende rechter twijfels gerezen over de vraag of de bruikbaarheid van een voertuig als vervoermiddel een noodzakelijk bestanddeel is van het begrip „voertuig” in de zin van artikel 1, lid 1, van de richtlijn. Met andere woorden: is de technische staat van een voertuig (schrootrijp en bestemd voor vernietiging), hoewel datzelfde voertuig nog steeds juridisch als voertuig is ingeschreven (er zijn nog geen formele stappen genomen om het voertuig uit het verkeer te nemen; het voertuig draagt kentekenplaten), beslissend voor de vaststelling of er sprake is van een voertuig dat verzekerd moet worden?</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">34.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De verwijzende rechter merkt op dat hij, zou hij het oordeel van het Hof in het arrest Juliana volgen, gehouden zou zijn om vast te stellen dat er in de omstandigheden van de onderhavige zaak geen sprake was van een verplichting om een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering af te sluiten, omdat het voertuig objectief niet geschikt was om als voertuig te worden gebruikt als gevolg van de slechte technische staat ervan. Vervolgens uit de verwijzende rechter eveneens twijfels over de verenigbaarheid met het Unierecht van de nationale regels, in het bijzonder artikel 23, lid 1, van de wet op de verplichte verzekering, welke bepaling de plicht tot het afsluiten van een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering voor houders van motorrijtuigen oplegt voor door hen gehouden motorrijtuigen, ongeacht of het voertuig geschikt is voor de weg.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">35.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Kortom, de twijfels van de verwijzende rechter spitsen zich toe op het gebruik, in het arrest Juliana, van het voegwoord „en” tussen de juridische status (geldige inschrijving) en de technische staat (technische rijvaardigheid) van een voertuig. Zijn deze voorwaarden cumulatief, in de zin dat aan beide tegelijkertijd moet worden voldaan voordat er sprake kan zijn van een „voertuig” dat vervolgens verzekeringsplichtig is ingevolge artikel 3 van richtlijn 2009/103?</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">36.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Alle interveniënten die schriftelijke opmerkingen hebben ingediend (behalve de Duitse regering) zijn het erover eens dat er in een zaak als de onderhavige een verzekeringsplicht bestaat, in wezen omdat het betrokken voertuig niet officieel uit het verkeer is genomen. De Duitse regering oppert dat artikel 3 van richtlijn 2009/103 een dergelijke plicht weliswaar niet oplegt, maar dat deze bepaling een lidstaat ook niet belet om strengere maatregelen te nemen, zoals de in de onderhavige zaak door de Republiek Polen genomen maatregelen. Naar de mening van de Duitse regering verzet artikel 3 van de richtlijn zich dus in ieder geval niet tegen de nationale wetgeving die in de onderhavige zaak aan de orde is.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">37.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Om de redenen die ik in mijn conclusie in de zaak Juliana in detail heb uiteengezet (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-13" href="#t-13">13</a>
</span>), ben ik het in wezen met verweerder, de Poolse regering en de Commissie eens: een verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van een motorrijtuig aanleiding kan geven, is verplicht, als en zolang (i) het voertuig volgens de regels is ingeschreven (juridische status), óf (ii) er objectief mee kan worden gereden en het als zodanig wordt gebruikt (feitelijke staat). Gelet op de opzet, doelstelling en strekking van richtlijn 2009/103 is er sprake van een disjunctief „of” tussen beide voorwaarden: voor het intreden van het gevolg (een verzekeringsplicht) is het voldoende dat een van de twee voorwaarden is vervuld.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">38.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In mijn hiernavolgende uitleg waarom ik meen dat dit zo is, zal ik om te beginnen de beginselen in herinnering brengen die leidend zijn voor de uitlegging van de verplichting om een verzekering tegen wettelijke aansprakelijkheid af te sluiten uit hoofde van artikel 3 van de richtlijn (2), alvorens in te gaan op de afzonderlijke scenario’s die zich kunnen voordoen (3). Gelet op het voorgestelde antwoord kunnen de bijzonderheden van de onderhavige zaak relatief vlot worden afgehandeld (4).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Leidende beginselen</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">39.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten eerste dient, zoals de Duitse regering terecht heeft opgemerkt, te worden benadrukt dat noch artikel 3, noch feitelijk enige andere bepaling van richtlijn 2009/103 bedoeld is om de aansprakelijkheid in individuele zaken te regelen. De richtlijn voorziet in een algemene verzekeringsplicht. Het is niet de bedoeling van de richtlijn om indirect, via het begrip „voertuig” of „deelneming aan het verkeer van voertuigen”, duidelijkheid te verschaffen over de aansprakelijkheid voor een ongeval in een individuele zaak.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">40.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten tweede moeten de reikwijdte van de verzekeringsplicht en de onbepaalde juridische begrippen in relatie tot die plicht worden ingebed in de tweeledige doelstelling die richtlijn 2009/103 poogt te verwezenlijken: een hoog niveau van bescherming van de slachtoffers van door motorrijtuigen veroorzaakte ongevallen en (daarmee) de bevordering van het vrije verkeer binnen de Europese Unie.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">41.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij iedere uitlegging van de richtlijnen heeft het Hof herinnerd aan de doelstelling van het bieden van een hoog niveau van bescherming aan slachtoffers van ongevallen met motorrijtuigen. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-14" href="#t-14">14</a>
</span>) Deze primaire doelstelling, op grond waarvan een naadloze bescherming wordt vereist van slachtoffers van ongevallen met motorrijtuigen, is niet slechts een doel op zich, maar is tevens van wezenlijk belang voor de waarborging van het vrije verkeer (van personen en goederen): alleen als een robuuste bescherming van potentiële slachtoffers van ongevallen met motorrijtuigen wordt gewaarborgd op grond van een verplichte verzekering, kan ingevolge artikel 4 van richtlijn 2009/103 aan de lidstaten worden gevraagd om af te zien van systematische controles op de verzekering tegen wettelijke aansprakelijkheid van voertuigen die vanuit andere lidstaten hun grondgebied binnenkomen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">42.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Een dergelijk doel vraagt om een ruime uitlegging van de reikwijdte van de plicht om een verzekering tegen wettelijke aansprakelijkheid af te sluiten uit hoofde van artikel 3 van de richtlijn. Dit wordt verder geschraagd door de twee volgende intrasystemische argumenten.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">43.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten derde bestaat er een belangrijk verband, of beter gezegd een directe correlatie, tussen de reikwijdte van de plicht om voertuigen te verzekeren uit hoofde van artikel 3 van richtlijn 2009/103 en de omvang van de verplichting tot schadevergoeding door nationale schadevergoedingsorganen uit hoofde van artikel 10, lid 1, van die richtlijn. De potentiële reikwijdte van de tussenkomst van het schadevergoedingsorgaan uit hoofde van de richtlijn is complementair aan de verzekeringsplicht. Tenzij een lidstaat uit eigen beweging de reikwijdte van de tussenkomst door het nationale vergoedingsfonds verruimt, is dat fonds uit hoofde van de richtlijn uitsluitend gehouden de schade te vergoeden die is veroorzaakt door een niet-geïdentificeerd voertuig of een voertuig waarvoor niet aan de verzekeringsplicht uit hoofde van artikel 3 van de richtlijn is voldaan.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">44.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dit verband is cruciaal voor de gehele structuur en strekking van de richtlijn: zou er geen verzekeringsplicht uit hoofde van artikel 3 van richtlijn 2009/103 bestaan, dan zou alleen de (onverzekerde) veroorzaker persoonlijk kunnen worden aangesproken. Het vergoedingsfonds is dan evenmin verplicht om tussenbeide te komen, omdat feitelijk aan de verzekeringsplicht uit hoofde van artikel 3 van die richtlijn is voldaan (die was er namelijk niet). Voor zover er helemaal geen verzekeringsplicht bestaat, worden de risico’s dus volledig door het slachtoffer van het ongeval gedragen. Een dergelijke situatie zou bepaald niet neerkomen op een hoog niveau van bescherming voor slachtoffers van ongevallen met motorrijtuigen. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-15" href="#t-15">15</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">45.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten vierde is de angst voor een gevaarlijke overschrijding van de werkingssfeer van de verzekeringsplicht misplaatst, zelfs als deze tot een tamelijk ruime uitlegging van „voertuig” of het gebruik daarvan zou leiden.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">46.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Enerzijds is daar artikel 5 van richtlijn 2009/103. Op grond van die bepaling beschikken de lidstaten over de mogelijkheid om de reikwijdte van de verplichte verzekering te beperken, door óf voertuigen van natuurlijke of publiekrechtelijke of privaatrechtelijke rechtspersonen, óf bepaalde soorten voertuigen, óf bepaalde voertuigen met speciale kentekenplaten van die plicht uit te sluiten. Artikel 5 van richtlijn 2009/103 bepaalt daarbij ook dat de lidstaat, in geval van een dergelijke afwijking, de bevoegde instantie of het bevoegde orgaan, of zelfs het bevoegde garantiefonds, moet aanwijzen die, of dat, belast is met de schadeloosstelling van de slachtoffers van ongevallen die zijn veroorzaakt door vrijgestelde voertuigen. Op deze wijze wordt wederom gewaarborgd dat er geen voertuigen rondrijden die niet zijn gedekt door een verzekering of een vergoedingsregeling. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-16" href="#t-16">16</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">47.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Anderzijds staat de richtlijn, hoewel daarin categorisch wordt benadrukt dat in het algemeen aan de verzekeringsplicht moet worden voldaan, niet in de weg aan een redelijke mate van flexibiliteit in de regelingen met betrekking tot openbare inschrijving (tijdelijke of seizoensgebonden uitschrijving, of schorsing van de registratie voor voertuigen die alleen tijdens bepaalde perioden worden bestuurd) of ook in de verzekeringsbranche (gedifferentieerde verzekeringspremies voor voertuigen die zelden worden bestuurd). Uiteindelijk blijft het op hetzelfde neerkomen: gedifferentieerde risico’s kunnen tot een ander soort verzekering leiden, maar zeker niet tot een algehele uitsluiting van de verzekeringsplicht. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-17" href="#t-17">17</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">48.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten vijfde en ten slotte ondersteunen al deze overwegingen een ruime uitlegging van het begrip „deelneming aan het verkeer van voertuigen” en daarmee tot een brede reikwijdte van de verzekeringsplicht voor voertuigen uit hoofde van artikel 3 van richtlijn 2009/103. Het begrip „voertuig” staat zelfs los van het daadwerkelijke gebruik van het betrokken voertuig op enig moment. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-18" href="#t-18">18</a>
</span>) De verplichting tot het afsluiten van een verzekering uit hoofde van artikel 3 van richtlijn 2009/103 is objectief en staat los van de bedoeling van de eigenaar (op dat moment). (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-19" href="#t-19">19</a>
</span>) Hoe een voertuig precies werd gebruikt op het moment dat zich een ongeval voordeed, is in elk individueel geval een kwestie voor het (ex post) afwikkelen van de individuele aansprakelijkheid, maar niet voor het (ex ante) bepalen of er überhaupt sprake was van een verplichting tot het afsluiten van een verzekering. Dat zijn twee verschillende kwesties. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-20" href="#t-20">20</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">49.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dus of een voertuig op een bepaald moment feitelijk bruikbaar of technisch rijvaardig is, is irrelevant bij de vaststelling of het objectief overeenstemt met het begrip „voertuig”. Ook als een voertuig omvangrijke reparaties behoeft en dus ongeschikt is voor de weg, verliest dat voertuig niet zijn objectieve status als voertuig in de zin van artikel 1, lid 1, van richtlijn 2009/103.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Reikwijdte van het arrest Juliana: „en” of „of”?</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">50.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Om al deze redenen heb ik het Hof in de zaak Juliana in overweging gegeven om uit te gaan van een inderdaad tamelijk ruime reikwijdte van de verzekeringsplicht uit hoofde van de richtlijn(en), die tevens door een redelijke mate van continuïteit, voorzienbaarheid en bestendigheid, en de daaruit resulterende rechtszekerheid, zou worden gekenmerkt.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">51.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Specifiek heb ik het Hof in overweging gegeven dat er om te beginnen, zolang een voertuig in een lidstaat geregistreerd is en blijft, en er geen officiële maatregelen zijn genomen om die registratie te schorsen of te beëindigen, een verzekeringsplicht bestaat. De formele juridische status is dus inderdaad bepalend. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-21" href="#t-21">21</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">52.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten tweede komt de objectieve technische staat van een voertuig uitsluitend in beeld bij voertuigen die geschikt zijn en daadwerkelijk worden gebruikt om zich over de grond te bewegen, maar die niet zijn geregistreerd. Ter zake heb ik opgemerkt dat richtlijn 72/166 – en dit geldt ook voor richtlijn 2009/103 – het begrip „voertuig”, of de „deelneming ervan aan het verkeer”, niet afhankelijk stelt van nationale registratie. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-22" href="#t-22">22</a>
</span>) De algehele opzet van die richtlijnen is namelijk eenvoudiger: wat objectief een voertuig is, en wat als zodanig bestuurd en gebruikt wordt, kan schade veroorzaken en dient dus verzekerd te zijn. De belangrijkste overweging hierbij blijft een hoog niveau van bescherming voor slachtoffers van ongevallen met motorrijtuigen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">53.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het is dus vrij duidelijk dat er op grond van richtlijn 2009/103 zelfs een verzekeringsplicht zou kunnen bestaan voor voertuigen die, hoewel ze niet ingeschreven zijn, objectief voertuigen zijn die als zodanig worden gebruikt en schade kunnen veroorzaken. Gelet op het feitelijke scenario in de zaak Juliana, waarin het betrokken voertuig niet alleen ingeschreven was (juridische status) en geschikt was voor de weg, maar ook feitelijk bestuurd werd (mechanische staat), heb ik de verdere discussie over de potentiële dissonantie tussen de juridische status en de technische staat van een voertuig evenwel laten rusten, aangezien daaraan binnen de context van die zaak geen behoefte bestond. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-23" href="#t-23">23</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">54.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gelet op de beginselen die leidend zijn voor de opzet en systematiek van de eerdere richtlijnen en thans richtlijn 2009/103 valt de reikwijdte van de verzekeringsplicht echter altijd samen met ten minste de formele registratie van het voertuig in een lidstaat, dat wil zeggen: de formele verklaring dat een object inderdaad een voertuig is dat voor gebruik op de openbare weg is goedgekeurd. Daarnaast heb ik welbewust niet de situaties uitgesloten waarin een voertuig, dat om welke reden dan ook niet is ingeschreven, nog steeds een voertuig in de zin van richtlijn 2009/103 kan zijn.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">55.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In lijn met een dergelijke opvatting aangaande de reikwijdte van de verzekeringsplicht is de logische relatie tussen juridische status en mechanische staat disjunctief („of”). Er bestaat een verzekeringsplicht uit hoofde van de richtlijn, ingeval het voertuig (i) ingeschreven is, of (ii) bruikbaar is als voertuig en feitelijk als zodanig wordt gebruikt, of (iii) ingeschreven is en als voertuig wordt gebruikt. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-24" href="#t-24">24</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">56.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het is evenwel juist dat het Hof in het arrest Juliana herhaaldelijk slechts een variant van het derde scenario naar voren heeft gehaald, met „en” (conjunctief) tussen beide voorwaarden, hetgeen een cumulatieve voorwaarde lijkt te stellen, die vervolgens in het dictum van het arrest als algemene regel wordt gebracht.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">57.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Aangezien het Hof het uitdrukkelijk eens was met diverse van mijn hoofdargumenten (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-25" href="#t-25">25</a>
</span>), die de grondslag van de gebezigde redenering vormden, zou het verrassend zijn als het, wat betreft de gekozen oplossing, de bedoeling had gehad om de verzekeringsplicht (in het algemeen) op een dergelijke, opvallend beperkte manier te formuleren. In die context beschouwd kunnen de opmerkingen in de punten 42 en 52 en in het dictum van het arrest Juliana wellicht niet aldus worden opgevat dat het Hof daarin een algemene toets voor een verzekeringsplicht presenteerde, maar veeleer dat het daarin een begrensd en beperkt antwoord bood op de specifieke feiten zoals die door de verwijzende rechter waren vermeld.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">58.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wat die feitelijke omstandigheden betreft, wordt er in de punten 25, 27 en 34 van het arrest Juliana aan herinnerd dat de twijfels van de verwijzende rechter voortvloeiden uit het feit dat het voertuig op een privéterrein was gestald, en zonder medeweten en zonder toestemming van de eigenaar ervan in het verkeer was gebracht.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">59.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Aangezien de eerste prejudiciële vraag ertoe diende om de grenzen van de verplichte verzekeringsplicht te bepalen wanneer het voertuig in kwestie, louter vanwege de beslissing van de eigenaar ervan (die niet voornemens is nog met het voertuig te rijden), op een privéterrein is gestald, heeft het Hof toegelicht dat die verzekeringsplicht niet gekoppeld is aan het gebruik van dat voertuig of aan de vraag of het betrokken voertuig al dan niet schade heeft veroorzaakt. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-26" href="#t-26">26</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">60.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In deze specifieke feitelijke context heeft het Hof in punt 42 van het arrest Juliana geoordeeld dat een voertuig dat is ingeschreven en dus niet volgens de regels uit het verkeer is gehaald en dat geschikt is voor de weg, niet wordt onttrokken aan de verzekeringsplicht.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">61.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In die context beschouwd waren de twee stellingen, die respectievelijk betrekking hadden op de juridische status en de mechanische staat van het voertuig, dus wellicht niet bedoeld om twee cumulatieve voorwaarden te stellen, maar veeleer om daarmee simpelweg de feitelijke situatie van het hoofdgeding weer te geven.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">62.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het is uiteindelijk aan het Hof om te verduidelijken of dit juist is. Ik voeg hieronder echter diverse aanvullende argumenten toe waarom het veeleer „of” en niet „en” zou moeten zijn, mocht er ten behoeve van de duur van de verzekeringsplicht uit hoofde van artikel 3 van richtlijn 2009/103 een logisch verband moeten worden gelegd tussen de juridische status en de mechanische staat van een voertuig.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">63.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zoals de verwijzende rechter terecht opmerkt, verschillen de feitelijke omstandigheden van het hoofdgeding van de omstandigheden die tot het arrest Juliana hebben geleid. Aan slechts één van de door het Hof genoemde voorwaarden is voldaan: de eerste, juridische of administratieve voorwaarde van inschrijving van het voertuig.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">64.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De twee in het arrest Juliana genoemde elementen, te weten de juridische status en de mechanische staat van een voertuig, kunnen dus in het algemeen tot vier verschillende scenario’s leiden: (i) een voertuig dat is ingeschreven en geschikt is voor de weg; (ii) een voertuig dat wel is ingeschreven maar ongeschikt is voor de weg; (iii) een voertuig dat niet is ingeschreven maar wel geschikt is voor de weg, en (iv) een voertuig dat noch is ingeschreven, noch geschikt is voor de weg.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">65.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In lijn met het arrest Juliana is het duidelijk dat de verzekeringsplicht voor een voertuig in het eerste scenario bestaat, ongeacht de bedoeling van de eigenaar, de vraag of het betrokken voertuig op een privéterrein is gestald of andere feitelijke varianten. De subjectieve bedoeling van de eigenaar van een volkomen verkeersgeschikt voertuig, totdat en tenzij deze bedoeling zich in officiële stappen verwezenlijkt, is irrelevant.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">66.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In het vierde scenario, waarin aan geen van beide voorwaarden is voldaan, omdat het voertuig noch is ingeschreven, noch geschikt is voor de weg, is het eveneens duidelijk dat de verzekeringsplicht niet bestaat. Als er geen voertuig is, is er niets om te verzekeren.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">67.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zoals de verwijzende rechter echter opmerkt, is het niet duidelijk of de verzekeringsplicht voor een voertuig bestaat als op de eigenaar van dat voertuig het tweede of derde scenario van toepassing is, waarin aan slechts één van beide voorwaarden is voldaan.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">68.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Mijns inziens moet het antwoord in beide scenario’s bevestigend luiden.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">69.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In het derde scenario is het duidelijk dat er sprake kan zijn van een voertuig (een vervoermiddel dat voldoet aan alle voorwaarden die objectief een voertuig vormen) dat niet is ingeschreven. Waarom het niet verzekerd is, wordt dan cruciaal. De gevallen van voertuigen die bestuurd worden terwijl ze in strijd met de nationale regelgeving niet verzekerd zijn, leveren – wellicht enigszins verrassend – minder problemen op waar het de bescherming van slachtoffers betreft. Indien zij in strijd met de nationale regelgeving aangaande autoverzekeringen bestuurd worden, is dat illegaal. Desalniettemin is het vangnet van het vergoedingsfonds nog steeds van toepassing, omdat eventueel veroorzaakte schade dan ingevolge artikel 10, lid 1, van richtlijn 2009/103 is veroorzaakt door „een voertuig waarvoor niet aan de in artikel 3 bedoelde verzekeringsplicht is voldaan”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">70.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Vanuit het perspectief van de richtlijn betreft het echte, structurele probleem voertuigen die potentieel op grond van nationaal recht rechtmatig bestuurd kunnen worden zonder dat zij verzekerd hoeven te worden. Op deze wijze heeft een beperkte definitie van de reikwijdte van de verzekeringsplicht uit hoofde van artikel 3 directe repercussies voor artikel 10, lid 1, van richtlijn 2009/103, omdat wordt toegestaan dat er rechtmatig voertuigen worden bestuurd die niet verzekerd zijn en waarvoor het vergoedingsfonds evenmin verplicht is om tussenbeide te komen en een vangnet te bieden.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">71.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Daarom moet het loutere objectieve bestaan van een voertuig gekoppeld aan het daadwerkelijke gebruik ervan tot de verzekeringsplicht uit hoofde van artikel 3 van richtlijn 2009/103 kunnen leiden, en wel uiterlijk wanneer een dergelijk voertuig voor het eerst als zodanig wordt gebruikt in de zin van artikel 1, lid 1, van richtlijn 2009/103. Als ik dus thuis een „Batmobile” bouw die alle technische kenmerken van een voertuig heeft, en er daarna daadwerkelijk mee ga rijden, in plaats van hem alleen maar in mijn woonkamer te bewonderen, dan vangt de verzekeringsplicht objectief aan vanaf het eerste gebruik ervan als voertuig, ook al heb ik het voertuig niet officieel ingeschreven.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">72.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het is evenwel inderdaad redelijk om te opperen dat het moment van activering van de verzekeringsplicht in een dergelijk specifiek scenario uiterlijk het (eerste) gebruik van het apparaat als voertuig is, en niet noodzakelijkerwijs de loutere bouw ervan (en het feit dat het potentieel bestuurd kan worden). Als de door mij gebouwde Batmobile (of wellicht, voor een realistischer voorbeeld, een oldtimer die ik heb gerestaureerd) dus voor altijd binnen de muren van mijn woonkamer (of in mijn garage) blijft, zonder dat hij ooit wordt bestuurd (dat wil zeggen: wordt gebruikt als voertuig), dan kan die Batmobile als voertuig niemand in gevaar brengen. Vanaf het moment dat hij bestuurd gaat worden en dus als voertuig wordt gebruikt, moet hij echter ingevolge artikel 3 van richtlijn 2009/103 verzekerd zijn. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-27" href="#t-27">27</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">73.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten slotte is daar het tweede scenario, dat van bijzonder belang is in de onderhavige zaak: het voertuig blijft ingeschreven, maar is als gevolg van de slechte technische staat ervan ongeschikt voor de weg. Mijns inziens blijft de verzekeringsplicht zelfs in een dergelijk geval gelden, zolang die inschrijving wordt gehandhaafd. Met andere woorden: alleen als het voertuig volgens de regels wordt uitgeschreven (of de inschrijving ervan wordt geschorst, of welke andere officiële en formele procedure op nationaal niveau voor dat doel bestaat), houdt de verzekeringsplicht op te bestaan.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">74.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dit kan om ten minste de drie volgende aanvullende redenen niet anders zijn.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">75.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten eerste is het vereiste om de passende formele en officiële stappen te nemen voor het uit het verkeer nemen of ten minste schorsen van het gebruik van het voertuig van wezenlijk belang voor de rechtszekerheid. Er kan zich namelijk een aantal situaties voordoen waarin een voertuig tijdelijk, of zelfs voor een langere periode, de weg niet op kan of simpelweg niet wordt gebruikt. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-28" href="#t-28">28</a>
</span>) Zou elk van die perioden betekenen dat er geen verzekeringsplicht bestaat? Zou een voertuig het ene moment wel, en het andere moment geen voertuig zijn, louter omdat de eigenaar ervan niet de moeite heeft genomen om het te laten repareren? Kan hij of zij dan wellicht over de perioden dat zijn of haar voertuig daadwerkelijk niet geschikt was voor het verkeer, een korting op of terugstorting(en) van een gedeelte van de verzekeringspremies vorderen?</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">76.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten tweede is daar het facet van bewijs en onderbouwing. Wie zou moeten verklaren dat het voertuig daadwerkelijk in een zodanige mechanische staat verkeert dat het niet bestuurd kan worden? Hoe moet dat? Via een eigen verklaring, of zou een brief van mijn monteur vereist zijn? Of zou een beëdigde verklaring van mijn buren dat het voertuig zonder wielen stilstond in mijn achtertuin voldoende zijn? Alle praktische problemen en complexiteit van dergelijk bewijs en dergelijke onderbouwing buiten beschouwing gelaten, blijft het belangrijkste feit dat een en ander volstrekt overbodig is. Waarom zouden dergelijke overwegingen überhaupt nodig zijn als de eigenaar van het voertuig alleen maar de juridische status van het voertuig in overeenstemming hoeft te brengen met de vermeende mechanische staat daarvan door het voertuig dienovereenkomstig uit te schrijven, of daartoe op grond van nationaal recht hetzij tijdelijk, hetzij permanent andere passende administratieve stappen te nemen?</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">77.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten derde en ten slotte biedt een aldus ingerichte verplichting in een dergelijke context eveneens de juiste prikkels. Deze zet de auto-eigenaar er indirect, via de doorlopende verplichting tot betaling van de verzekering zolang er geen officiële stappen zijn genomen, toe aan om goed voor zijn of haar eigendom te zorgen. Het is uiteraard volledig aan de eigenaar om een defect voertuig te laten repareren, het te verkopen in de staat waarin het zich bevindt, het als schroot te verkopen omdat het niet meer te repareren valt, of om het simpelweg ergens op straat of in de eigen tuin te laten staan. Mocht een van deze beslissingen niettemin tot het einde van het „officiële leven” van een voertuig leiden, dan dient aan de eigenaar de plicht te worden opgelegd om de formele uitschrijvingsprocedures te doorlopen, door bijvoorbeeld, al is het maar tijdelijk, de kentekenplaten in te leveren of door een passende openbare verklaring te verkrijgen waaruit blijkt dat het voertuig uit het verkeer is genomen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">78.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Daarbij gaat de eigenaar van het voertuig vanzelfsprekend over van het tweede scenario naar het hierboven geschetste vierde scenario, waarin de verzekeringsplicht voor het betrokken voertuig ophoudt te bestaan. Anders moet de verzekeringsplicht worden gehandhaafd.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Toepassing op onderhavige zaak</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">79.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het hierboven geschetste tweede scenario leidt tot een duidelijk antwoord op de vraag van de verwijzende rechter. Mijns inziens staat het buiten kijf dat de verzekeringsplicht kan blijven bestaan zolang verzoeker geen maatregelen heeft genomen om de technische staat van het betrokken voertuig formeel te laten bevestigen, om het daarmee ongeschikt voor deelneming aan het verkeer te maken, door het volgens de regels uit te schrijven of door andere passende stappen te nemen voor het uit het verkeer nemen van het voertuig op grond van nationaal recht.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">80.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Behalve met deze algemene opmerking over de reikwijdte van de verzekeringsplicht uit hoofde van artikel 3 van richtlijn 2009/103, en dan specifiek het einde van die plicht, denk ik niet dat het Hof de verwijzende rechter verder nog van dienst kan zijn.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">81.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten eerste zijn alle specifieke feitelijke omstandigheden die de verwijzende rechter in zijn verwijzingsbeslissing en zijn eerste vraag naar voren heeft gebracht (het voertuig was door het district op grond van een rechterlijke beslissing verworven; het bevond zich op een als bewaakt parkeerterrein ingericht privéterrein en niet op de openbare weg; het was bestemd voor vernietiging als gevolg van een beslissing van de eigenaar ervan) nuttig bij het toelichten en illustreren van de situatie van het hoofdgeding. Zij zijn echter irrelevant voor de uitlegging van het betreffende Unierecht.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">82.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Op grond van richtlijn 2009/103 en in het bijzonder artikel 3 daarvan wordt enkel vereist dat de lidstaten een ruim en robuust kader voor de verplichte verzekering van voertuigen in het leven roepen teneinde in een naadloos vangnet te voorzien voor potentiële slachtoffers van ongevallen met motorrijtuigen. Mits dit hoofddoel wordt bereikt, en het structureel niet mogelijk is voor voertuigen om rechtmatig aan het verkeer deel te nemen in een lidstaat waarin zij niet aan een verzekeringsplicht onderhevig zijn (zodat zij noch door artikel 3 noch door artikel 10, lid 1, van richtlijn 2009/103 worden bestreken), ontstaat er ruimte voor gedifferentieerde oplossingen in de lidstaten. Dit impliceert enige toegestane diversiteit in de individuele uitkomsten van feitelijk verschillende, of zelfs van feitelijk vergelijkbare, gevallen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">83.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten tweede kunnen er uiteraard binnen die toegestane mate van diversiteit in benaderingen en oplossingen gevallen zijn die buiten de kaders vallen. Dit lijkt deels het geval te zijn bij de onderhavige zaak, waarin verzoeker de onderhavige Renault Clio 1.5 DCI effectief op grond van nationaal recht niet kon verzekeren totdat hij formeel bewijs had verkregen dat hij de eigenaar ervan was geworden, waarbij dat formele bewijs feitelijk vertraagd was, kennelijk ten gevolge van de passiviteit van iemand anders. In die context en rekening houdend met het feit dat het voertuig zich op een bewaakt parkeerterrein bevond en er überhaupt niet mee gereden kon worden, lijkt het inderdaad merkwaardig om in dit specifieke geval om betaling van de uitstaande verzekeringspremie te verzoeken.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">84.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Hoe dan ook, merkwaardig of niet, het is niet aan het Hof om op nationaal niveau individuele vorderingen ten aanzien van een verzekering af te wikkelen. Krachtens artikel 267 VWEU kan het Hof worden verzocht om het Unierecht uit te leggen. De toepassing van het Unierecht op specifieke gevallen, a fortiori de toepassing van nationale wetten die in het kader van de discretionaire bevoegdheid van de lidstaten bij het omzetten van het Uniekader zijn aangenomen, valt echter onder de aan de nationale rechter opgedragen taken.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">85.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In het kader van die taakverdeling is het inderdaad aan het Hof om het algehele kader van artikel 3 van richtlijn 2009/103 toe te lichten en duidelijkheid te verschaffen over wat de precieze materiële en temporele reikwijdte is van de verplichting tot het afsluiten van een verzekering tegen wettelijke aansprakelijkheid op grond van die bepaling, onderzocht en uitgelegd in de algemene context van die richtlijn. Nadat het Hof die uitleggingstaak heeft volbracht en desnoods ook enkele aanwijzingen heeft verschaft over de manier waarop de (on)verenigbaarheid dient te worden beoordeeld van nationale regelgeving waarbij de verzekeringsplicht is omgezet, vormen de toepassing van die regelgeving op individuele gevallen en de afhandeling van dergelijke gevallen echter een taak van de nationale rechter.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">86.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Nadat artikel 3 van richtlijn 2009/103 is uitgelegd, in het licht waarvan het erop lijkt dat er niets mis is met de in de onderhavige zaak toepasselijke nationale wetgeving, is het dus, bot gesteld, mijns inziens niet de zaak van het Hof wie uiteindelijk precies de verzekering voor de Renault Clio 1.5 DCI betaalt voor de periode van 7 februari 2018 tot en met 22 april 2018, toen de Powiat Ostrowski op grond van een rechterlijke beslissing het eigendomsrecht verwierf van dat voertuig, dat ongeschikt was voor de weg en was weggezet op een als bewaakt parkeerterrein ingericht privéterrein, maar niet op de openbare weg, en bestemd was voor vernietiging als gevolg van een beslissing van de eigenaar ervan.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">V.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Conclusie</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">87.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ik geef het Hof in overweging om de prejudiciële vragen van de Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim te beantwoorden als volgt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-133" title="page-3">
      „Artikel 3 van richtlijn 2009/103/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de controle op de verzekering tegen deze aansprakelijkheid dient aldus te worden uitgelegd dat het afsluiten van een verzekeringsovereenkomst tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van een motorrijtuig aanleiding kan geven, verplicht is in omstandigheden waarin dat motorrijtuig volgens de regels is ingeschreven of als voertuig wordt gebruikt.”
    </p>
    <div/>
  <hr class="note"/>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-1" href="#c-1">1</a>
</span>) Oorspronkelijke taal: Engels.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-2" href="#c-2">2</a>
</span>) PB 2009, L 263, blz. 11.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-3" href="#c-3">3</a>
</span>) Arrest van 4 september 2018 (C‑80/17, EU:C:2018:661, punt 42, herhaald in vergelijkbare bewoordingen in punt 52 en in het dictum van het arrest). Cursivering van mij.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-4" href="#c-4">4</a>
</span>) Zie met name de recente arresten van 15 november 2018, BTA Baltic Insurance Company (C‑648/17, EU:C:2018:917), en 20 juni 2019, Línea Directa Aseguradora (C‑100/18, EU:C:2019:517). Zie ook beschikking van 11 december 2019, Bueno Ruiz en Zurich Insurance (C‑431/18, niet gepubliceerd, EU:C:2019:1082).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-5" href="#c-5">5</a>
</span>) Richtlijn van de Raad van 24 april 1972 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de controle op de verzekering tegen deze aansprakelijkheid (PB 1972, L 103, blz. 1), zoals gewijzigd door richtlijn 2005/14/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2005 (PB 2005, L 149, blz. 14), gecodificeerd door richtlijn 2009/103.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-6" href="#c-6">6</a>
</span>) Tweede richtlijn van de Raad van 30 december 1983 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven (PB 1984, L 8, blz. 17), zoals gewijzigd bij richtlijn 2005/14.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-7" href="#c-7">7</a>
</span>) Zie ook de concordantietabel in bijlage II bij richtlijn 2009/103.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-8" href="#c-8">8</a>
</span>) Arrest van 4 september 2018, Juliana (C‑80/17, EU:C:2018:661, punt 39).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-9" href="#c-9">9</a>
</span>) Ibidem, punt 40.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-10" href="#c-10">10</a>
</span>) Ibidem, punt 41.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-11" href="#c-11">11</a>
</span>) Cursivering van mij.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-12" href="#c-12">12</a>
</span>) Cursivering van mij.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-13" href="#c-13">13</a>
</span>) C‑80/17, EU:C:2018:290, punten 93‑110.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-14" href="#c-14">14</a>
</span>) Zie met name arrest van 4 september 2018, Juliana (C‑80/17, EU:C:2018:661, punt 47), alsmede onlangs beschikking van 11 december 2019, Bueno Ruiz en Zurich Insurance (C‑431/18, EU:C:2019:1082, niet gepubliceerd, punten 33 en 34).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-15" href="#c-15">15</a>
</span>) Zie daarvoor nader mijn conclusie in de zaak Juliana (C‑80/17, EU:C:2018:290, punten 31‑36).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-16" href="#c-16">16</a>
</span>) Mijn conclusie in de zaak Juliana (C‑80/17, EU:C:2018:290, punt 107).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-17" href="#c-17">17</a>
</span>) Mijn conclusie in de zaak Juliana (C‑80/17, EU:C:2018:290, punten 88, 89 en 100).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-18" href="#c-18">18</a>
</span>) Arrest van 4 september 2018, Juliana (C‑80/17, EU:C:2018:661, punt 38 en aldaar aangehaalde rechtspraak). Zie in deze zelfde zin arresten van 4 september 2014, Vnuk (C‑162/13, EU:C:2014:2146, punt 33), en 28 november 2017, Rodrigues de Andrade (C‑514/16, EU:C:2017:908, punt 11).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-19" href="#c-19">19</a>
</span>) Arrest van 4 september 2018, Juliana (C‑80/17, EU:C:2018:661, punt 39).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-20" href="#c-20">20</a>
</span>) Ter illustratie van dit punt: als de Hulk een in een (Europese) straat geparkeerde auto pakt om een invasie van buitenaardse wezens mee af te slaan, en daarbij niet alleen schade toebrengt aan de buitenaardse wezens maar ook aan de andere zaken in die straat, door die auto als wapen te gebruiken (hij is per slot van rekening de Hulk), kan gevoeglijk worden aangenomen dat die auto, die daar gewoon een paar uurtjes geparkeerd stond terwijl de eigenaar ervan in een gebouw daar vlakbij aan het werk was, een voertuig betrof dat (doorlopend) verplicht verzekerd moest zijn. Dat deze specifieke „deelneming aan het verkeer van een voertuig”, in handen van de Hulk en precies op dat moment, nauwelijks valt onder te brengen bij „elk gebruik van een voertuig dat overeenstemt met de gebruikelijke functie ervan”, dat wil zeggen als „vervoermiddel”, is zeker van belang voor het toekennen van aansprakelijkheid voor de in het individuele geval veroorzaakte schade, waarbij de motorrijtuigenverzekering logischerwijs niet zal worden aangesproken voor de schade, maar niet voor het doorlopende bestaan van de plicht om een verzekering tegen wettelijke aansprakelijkheid af te sluiten uit hoofde van artikel 3 van richtlijn 2009/103.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-21" href="#c-21">21</a>
</span>) Mijn conclusie in de zaak Juliana (C‑80/17, EU:C:2018:290, punt 95).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-22" href="#c-22">22</a>
</span>) Mijn conclusie in de zaak Juliana (C‑80/17, EU:C:2018:290, punt 99).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-23" href="#c-23">23</a>
</span>) Mijn conclusie in de zaak Juliana (C‑80/17, EU:C:2018:290, punten 103‑110).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-24" href="#c-24">24</a>
</span>) Waarbij deze categorieën en de nadere discussie in deze conclusie vanzelfsprekend vooral van belang zijn voor nationale stelsels die de verzekeringsplicht voor een voertuig bij de eigenaar daarvan leggen, hetgeen, naar ik heb begrepen, in Polen het geval is. De beoordeling is (wat betreft de verwoording ervan, maar niet wat betreft het beginsel zelf) anders voor stelsels die de verplichting tot het afsluiten van een verzekering uit hoofde van artikel 3 van richtlijn 2009/103 opleggen aan de gebruiker/bestuurder – zie verder mijn conclusie in de zaak Juliana (C‑80/17, EU:C:2018:290, punten 25‑27).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-25" href="#c-25">25</a>
</span>) Arrest van 4 september 2018, Juliana (C‑80/17, EU:C:2018:661, punten 39 en 46).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-26" href="#c-26">26</a>
</span>) Zie arrest van 4 september 2018, Juliana (C‑80/17, EU:C:2018:661, punten 40 en 41).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-27" href="#c-27">27</a>
</span>) Hoewel het natuurlijk mogelijk blijft om in het nationale recht in gedifferentieerde verzekeringsplichten voor dergelijke specifieke soorten voertuigen te voorzien (zie punt 45 supra).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-28" href="#c-28">28</a>
</span>) Zie voor verdere voorbeelden de situaties waarop de punten 77 en 78 van mijn conclusie in de zaak Juliana (C‑80/17, EU:C:2018:290) betrekking hebben.</p>
</body>
</html>
