Ειδικότερα το άρθρο 63, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, ΕΚ, το οποίο περιλαμβάνεται μεταξύ των διατάξεων επί τη βάσει των οποίων εκδόθηκε η οδηγία.

Βλ., ανωτέρω, σημείο 13 των προτάσεων.

Βλ., ανωτέρω, σημείο 14 των προτάσεων.

Προπαρατεθείσα στην υποσημείωση 17 απόφαση Aydin Salahadin Abdulla κ.λπ., σκέψη 53.

Βλ., ανωτέρω, σημείο 14 των προτάσεων. Ο θεσμός των διαβουλεύσεων με την UNHCR προβλεπόταν ήδη από τη δήλωση 17 που παρετίθετο σε παράρτημα της Συνθήκης του Άμστερνταμ. Η σημασία του ρόλου της UNHCR επιβεβαιώθηκε εκ νέου προσφάτως με το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο του 2008 και με την πρόταση κανονισμού για την ίδρυση Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο, η οποία υιοθετήθηκε από την Επιτροπή την 18η Φεβρουαρίου 2009 [COM(2009) 66 τελικό].

Η Εκτελεστική Επιτροπή, η οποία επί του παρόντος αποτελείται από 78 μέλη, εκπροσώπους των κρατών μελών των Ηνωμένων Εθνών ή μέλη των ειδικών υπηρεσιών, συνεστήθη το 1959 από το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο των Ηνωμένων Εθνών κατόπιν αιτήματος της Γενικής Συνελεύσεως. Τα πορίσματα της Εκτελεστικής Επιτροπής εγκρίνονται με διαδικασία συναινέσεως. Θεματική συλλογή των πορισμάτων της Εκτελεστικής Επιτροπής, ενημερωθείσα τον Αύγουστο του 2009, είναι διαθέσιμη στο ιστότοπο της UNHCR. Μολονότι τα πορίσματα της Εκτελεστικής Επιτροπής δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα, η τήρησή τους εντάσσεται στο πλαίσιο της υποχρεώσεως συνεργασίας με την UNHCR, την οποία ανέλαβαν τα συμβαλλόμενα κράτη με το άρθρο 35, παράγραφος 1, της Συμβάσεως.

UNHCR, Εγχειρίδιο για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων σύμφωνα με τη Σύμβαση του 1951 και το Πρωτόκολλο του 1967 για το καθεστώς των Προσφύγων, 1 Ιανουαρίου 1992, διαθέσιμο στην ιστοσελίδα http://www.unhcr.org/refworld/docid/3ae6b3314.html. Το Εγχειρίδιο συνετάχθη κατόπιν συστάσεως της Εκτελεστικής Επιτροπής του 1977. Πρόκειται, και στην περίπτωση αυτή, για κείμενο μη δεσμευτικό για τα συμβαλλόμενα κράτη, του οποίου αναγνωρίζεται, εντούτοις, έως ένα βαθμό, ο παραινετικός χαρακτήρας· βλ. Hathaway, The Rights of Refugees under International Law, Cambridge University Press, 2005, σ, 114.

Hathaway, όπ.π., σ. 115-116.

Το Πόρισμα για τη διεθνή προστασία αριθ. 81 του 1997 της Εκτελεστικής Επιτροπής της UNHCR παραινεί, με το στοιχείο e, τα κράτη to take all necessary measures to ensure that refugees are effectively protected, including through national legislation, and in compliance with their obligations under international human rights and humanitarian law instruments bearing directly on refugee protection, as well as through full cooperation with UNHCR in the exercise of its international protection function and its role in supervising the application of international conventions for the protection of refugees· με το στοιχείο c του Πορίσματος 50 του 1988, η Εκτελεστική Επιτροπή επισημαίνει: States must continue to be guided, in their treatment of refugees, by existing international law and humanitarian principles and practice bearing in mind the moral dimension of providing refugee protection.

Η οποία παρατίθεται στην υποσημείωση 17.

Υπό την επιφύλαξη εξαιρέσεων, η εξέταση των προϋποθέσεων αναγνωρίσεως του καθεστώτος του πρόσφυγα προηγείται της εξετάσεως περί της συνδρομής λόγων αποκλεισμού από αυτό (inclusion before exclusion).

Global consultations on International Protection, 3-4 Μαΐου 2001, σημείο 4 των πορισμάτων, διαθέσιμο στον ιστότοπο της UNHCR.

Special Rapporteur on the promotion and the protection of human rights and fundamental freedoms while countering terrorism, έκθεση της 15ης Αυγούστου 2007, παράγραφος 71, διαθέσιμη στην ιστοσελίδα http://www.uchr.org/refworld/docid/472850e92.html.

Με ανάγνωση, ειδικότερα, της εν λόγω διατάξεως σε συνδυασμό με τους δύο άλλους λόγους αποκλεισμού, οι οποίοι προβλέπονται από τα στοιχεία αʹ και γʹ του ιδίου άρθρου της Συμβάσεως.

Βλ., επί παραδείγματι, Grahl-Madsen, Status of Refugees, τόμος 1, σ. 294· Goodwin-Gill και MacAdam, The Refugee in International Law, Oxford University Press, 3η έκδοση, σ. 117.

Βλ., συναφώς, την παράγραφο 4.1.1.1. του εγγράφου που επιμελήθηκε η UNHCR για τις ανάγκες της υπό κρίση υποθέσεως και το οποίο προσκομίζεται σε παράρτημα των γραπτών παρατηρήσεων του Β.

Επί παραδείγματι, η ηλικία κατά τον χρόνο τελέσεως της πράξεως ή η οικονομική, κοινωνική και πνευματική κατάσταση του αιτούντος άσυλο, ειδικότερα όταν πρόκειται για άτομα που ανήκουν σε συγκεκριμένες ομάδες (όπως εθνοτικές ή θρησκευτικές μειονότητες).

Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει, κατά την άποψή μου, να συνεκτιμάται, επί παραδείγματι, η πολιτική, κοινωνική και οικονομική κατάσταση του κράτους εντός του οποίου διεπράχθη η παράβαση καθώς και το επίπεδο προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Όπως προκύπτει από τις παραγράφους 151 έως 161 του Εγχειριδίου, παράγων που συνηγορεί υπέρ της μη εφαρμογής του λόγου αποκλεισμού αποτελεί και η εν μέρει ή εν όλω έκτιση της ποινής εκ μέρους του αιτούντος ή χορήγηση αμνηστίας ή η απονομή σε αυτόν χάριτος.

UNHCR, Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Διεθνή Προστασία των Προσφύγων: Η Εφαρμογή των Ρητρών Αποκλεισμού: Άρθρο 1ΣΤ της Συμβάσεως του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων, 4 Σεπτεμβρίου 2003, παράγραφος 14.

Όπ.π.

Κατά το Εγχειρίδιο, πρέπει να πρόκειται για έγκλημα που τιμωρείται τουλάχιστον με θανατική ποινή ή άλλη σοβαρή ποινή, ενώ με τα πορίσματα των Global Consultations on International Protection της 3ης και 4ης Μαΐου 2001, χαρακτηρίζεται ως σοβαρό το έγκλημα που επισύρει ποινή στερητική της ελευθερίας μακράς διαρκείας (παράγραφος 11). Συναφώς, βλ. και G. Gilbert, Current Issues in the Application of the Exclusion Clauses, 2001, διαθέσιμο στην ιστοσελίδα http://www.unhcr.org/3b389354b.html, σ. 17.

Βλ. Goodwin-Gill και McAdam, όπ.π., σ. 177 και τη βιβλιογραφία που παρατίθεται στην υποσημείωση 216 του εν λόγω έργου.

Ορισμένα εγκλήματα, όπως, επί παραδείγματι, η ληστεία ή η διακίνηση ναρκωτικών, καίτοι διαπραχθέντα με σκοπό τη χρηματοδότηση πολιτικών σκοπών, θα μπορούσαν, λόγω της φύσεώς τους, να χαρακτηρισθούν ως μη πολιτικά.

Η ανθρωποκτονία ή η απόπειρα ανθρωποκτονίας δύναται, εντός ορισμένων ορίων, να αξιολογηθεί διαφορετικά αν τελέσθηκε στο πλαίσιο εμφυλίου πολέμου ή εξεγέρσεως.

Ενδιαφέρει, επί παραδείγματι, αν η πράξη στρέφεται κατά πολιτών ή έχει στρατιωτικό ή ακόμη και πολιτικό στόχο, αν συνεπάγεται τη χρήση τυφλής βίας ή αν τελέσθηκε με ωμότητα.

Πέραν των προσωπικών κινήτρων, πρέπει να εξετάζεται η ύπαρξη πρόδηλης και άμεσης αιτιώδους συνάφειας με τον πολιτικό σκοπό· βλ., συναφώς, Εγχειρίδιο, παράγραφος 152, και Κατευθυντήριες Οδηγίες του 2003, παράγραφος 15.

Βλ. Εγχειρίδιο, παράγραφος 152· Κατευθυντήριες Οδηγίες του 2003, παράγραφος 15.

Βλ. Εγχειρίδιο, παράγραφος 152· Κατευθυντήριες Οδηγίες του 2003, παράγραφος 15.

Συγκεκριμένη πράξη δύναται, επί παραδείγματι, να αξιολογηθεί διαφορετικά όταν εντάσσεται στο πλαίσιο εναντιώσεως σε ολοκληρωτικά ή αποικιοκρατικά καθεστώτα, σε καθεστώτα φυλετικών διακρίσεων ή σε καθεστώτα που ευθύνονται για σοβαρές προσβολές ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Επιβάλλεται, εν πάση περιπτώσει, η υπόμνηση ότι, κατά την UNHCR, προκειμένου να μπορεί ένα έγκλημα να θεωρηθεί πολιτικό, οι επιδιωκόμενοι με αυτό σκοποί πρέπει να συνάδουν με τις αρχές προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Βλ. Goodwin-Gill και McAdam, όπ.π., σ. 22, υποσημείωση 143.

Κατά τις οποίες επισημάνθηκε ότι η εν λόγω διάταξη δεν αφορά τον καθημερινό και συνηθισμένο άνθρωπο. Βλ. Ερμηνευτικό Σημείωμα, παράγραφος 47.

Σημείο 163.

Με τις Κατευθυντήριες Οδηγίες του 1996, η UNHCR αναφέρεται στην εφαρμογή του εν λόγω άρθρου, κατά τη δεκαετία του ’50, επί προσώπων που είχαν θεωρηθεί υπεύθυνα για καταγγελίες εις βάρος πολιτών ενώπιον των αρχών κατοχής, καταγγελίες οι οποίες είχαν ακραίες συνέπειες για τους πολίτες αυτούς, μεταξύ των οποίων και ο θάνατος (παράγραφος 61). Βλ. Gilbert, όπ.π., σ. 22, υποσημείωση 144· ο εν λόγω συγγραφέας φαίνεται, εντούτοις, να συντάσσεται με μια στενότερη ερμηνεία της εν λόγω διατάξεως, προτείνοντας την εφαρμογή της αποκλειστικώς επί προσώπων που κατέχουν υψηλόβαθμες θέσεις στην κυβέρνηση κράτους ή στους κόλπους κινήματος εξεγέρσεως που ελέγχει τμήμα της επικράτειας στο εσωτερικό κράτους.

Βλ. ψήφισμα 53/108 της 26ης Ιανουαρίου 1999.

Βλ., ανωτέρω, σημείο 5 των προτάσεων.

Η οποία παρατίθεται σε παράρτημα του ψηφίσματος της Γενικής Συνελεύσεως των Ηνωμένων Εθνών 54/109, της 5ης Φεβρουαρίου 2000.

Συναφώς, βλ., μεταξύ άλλων, Halberstam και Stein, The United Nations, The European Union and the King of Sweden: Economic sanctions and individual rights in a plural world order, στο Common Market Law Review, 2009, σ. 13 επ.

Goodwin-Gill και McAdam, όπ.π., σ. 195.

Βλ.. UN doc. E/CN.4/2004/4, της 5ης Αυγούστου 2003.

Βλ. Κατευθυντήριες Οδηγίες του 2003, σημείο 15.

Το Ερμηνευτικό Σημείωμα και οι Κατευθυντήριες Οδηγίες του 2003 αναφέρονται σε αποτρόπαιες πράξεις της διεθνούς τρομοκρατίας που πλήττουν την παγκόσμια ασφάλεια. Το Ερμηνευτικό Σημείωμα διευκρινίζει περαιτέρω ότι μόνον οι αρχηγοί των ομάδων που αναλαμβάνουν την ευθύνη γι’ αυτές μπορεί να αποκλειστούν από τα ευεργετήματα του καθεστώτος του πρόσφυγα (σημείο 49). Προς την ίδια κατεύθυνση κινείται, όπως προκύπτει, και το έγγραφο που επιμελήθηκε η UNHCR για τις ανάγκες της υπό κρίση υποθέσεως.

Ως γνωστό, κατά το διάστημα μεταξύ των τελών του 2006 και των πρώτων μηνών του 2008, το Πρωτοδικείο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, αποφαινόμενο επί προσφυγών που είχαν ασκήσει ορισμένες εκ των περιλαμβανόμενων στον κατάλογο οργανώσεις, ακύρωσε, ως προς το τμήμα που αφορούσε ειδικώς τις προσφεύγουσες, τις αποφάσεις με τις οποίες το Συμβούλιο είχε προβεί στην εγγραφή τους, λόγω, κυρίως, πλημμελούς αιτιολογίας και προσβολής των δικαιωμάτων άμυνας· βλ., ειδικότερα, όσον αφορά το PKK, απόφαση του Πρωτοδικείου της 3ης Απριλίου 2008, T-229/02, PKK κατά Συμβουλίου (Συλλογή 2008, σ. II-45).

Με τις Κατευθυντήριες Οδηγίες του 2003, η UNHCR επισημαίνει ότι τεκμήριο προσωπικής ευθύνης δύναται, εντούτοις, να αποτελεί η εκούσια συμμετοχή σε ομάδες των οποίων οι σκοποί, οι δραστηριότητες και οι μέθοδοι [...] χαρακτηρίζονται από [ιδιαίτερη] βιαιότητα. Ένα τέτοιο τεκμήριο είναι, ωστόσο, πάντα μαχητό (παράγραφος 19).

Δεν μπορεί, επί παραδείγματι, να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο υπεύθυνα για τις δραστηριότητες αυτές να είναι μόνον ορισμένα εξτρεμιστικά παρακλάδια της οργανώσεως με τα οποία ο αιτών ουδέποτε ήλθε σε επαφή ή το ενδεχόμενο ο αιτών να μετείχε στην οργάνωση σε περίοδο προγενέστερη ή μεταγενέστερη της εκ μέρους της εφαρμογής τρομοκρατικών μεθόδων ή ακόμη το ενδεχόμενο ο αιτών να μετέσχε στην οργάνωση μόνο επί το διάστημα που ήταν αναγκαίο για να αντιληφθεί τις εφαρμοζόμενες από αυτήν μεθόδους και να αποστασιοποιηθεί. Συναφώς, αξίζει να υπομνησθεί ότι, με την απόφαση Van Duyn, το Δικαστήριο διευκρίνισε, καίτοι στο πλαίσιο διαφοράς σχετικής με περιορισμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων, επιβαλλόμενους για λόγους δημοσίους τάξεως, ότι η συμμετοχή σε ομάδα ή οργάνωση λαμβάνεται υπόψη ως αυτόβουλη πράξη και προσωπική συμπεριφορά του ατόμου όταν αντανακλά συμμετοχή στις δραστηριότητες της ομάδας ή της οργανώσεως και ταύτιση με τους σκοπούς και τα προγράμματά της (απόφαση της 4ης Δεκεμβρίου 1974, 41/74, van Duyn, Συλλογή τόμος 1974, σ. 537, σκέψη 17).

Η επίμαχη ομάδα θα μπορούσε, επί παραδείγματι, να παρουσιάζει ανομοιογενή σύνθεση και να περικλείει στο εσωτερικό της διαφόρους πυρήνες ή ρεύματα, ακόμη και αλληλοσυγκρουόμενους, εκ των οποίων ορισμένοι ενδέχεται να είναι μετριοπαθείς ενώ άλλοι ακραίοι, ή θα μπορούσε, με την πάροδο του χρόνου, να έχει μεταβάλει τους σκοπούς και τις μεθόδους της, μεταβαίνοντας, λόγου χάριν, από την πολιτική αντίπραξη στον ανταρτοπόλεμο ή αντιστρόφως, από την απλή προώθηση στρατιωτικών σκοπών στην ανάπτυξη πραγματικής τρομοκρατικής δράσεως κ.ο.κ. Ομοίως, το πλαίσιο εντός του οποίου δραστηριοποιείται μια τέτοια ομάδα θα μπορούσε να μεταβληθεί, επί παραδείγματι, λόγω μεταβολής της πολιτικής καταστάσεως ή επεκτάσεως των δραστηριοτήτων της ομάδας από τοπικό ή περιφερειακό σε διεθνές επίπεδο.

Βλ. Κατευθυντήριες Οδηγίες του 2003.

Επί παραδείγματι, σύμφωνα με τις Κατευθυντήριες Οδηγίες του 2003, δεν τίθεται ζήτημα εφαρμογής των λόγων αποκλεισμού στην περίπτωση καταργήσεως της ποινικής αξιώσεως της Πολιτείας (λ.χ. σε περίπτωση εκτίσεως της ποινής ή παραγραφής του εγκλήματος). Η UNHCR είναι πιο επιφυλακτική στην περίπτωση απονομής χάριτος ή χορηγήσεως αμνηστίας, ιδίως ως προς εγκλήματα ή πράξεις ιδιαίτερης βιαιότητας (σημείο 23).

Στο πρόγραμμα της Χάγης, το οποίο ορίζει τους στόχους και τα μέσα επιτεύξεώς τους στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων για την περίοδο 2005–2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξέφρασε τη βούλησή του για περαιτέρω ανάπτυξη του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου μέσω της τροποποιήσεως του κανονιστικού πλαισίου και της ενισχύσεως της συνεργασίας στην πράξη, ιδίως με την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο. Εντούτοις, όπως υπενθύμισε προσφάτως το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο του 2008, η παροχή της προστασίας και, ειδικότερα, η αναγνώριση του καθεστώτος του πρόσφυγα εμπίπτει στην αρμοδιότητα εκάστου των κρατών μελών.