(1)

Op 30 april 2024 is een hervormd EU-kader voor economische governance in werking getreden. Verordening (EU) 2024/1263 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de doeltreffende coördinatie van het economisch beleid en betreffende het multilaterale begrotingstoezicht (1), de gewijzigde Verordening (EG) nr. 1467/97 betreffende de tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten (2), en de gewijzigde Richtlijn 2011/85/EU van de Raad betreffende de begrotingskaders van de lidstaten (3) vormen samen de kernelementen van het hervormde EU-kader voor economische governance. Het kader beoogt gezonde en houdbare overheidsfinanciën te bevorderen, duurzame en inclusieve groei en veerkracht door middel van hervormingen en investeringen te stimuleren, en buitensporige overheidstekorten te voorkomen. Het bevordert tevens de nationale verantwoordelijkheid, legt de focus meer op de middellange termijn en combineert dit met een doeltreffendere en coherentere handhaving van de regels.

(2)

De nationale budgettair-structurele plannen voor de middellange termijn die de lidstaten bij de Raad en de Commissie indienen, staan centraal in het nieuwe kader voor economische governance. De plannen zijn gericht op twee doelstellingen: i) ervoor zorgen dat de overheidsschuld, onder meer aan het einde van de aanpassingsperiode, een plausibel neerwaarts pad volgt of op een prudent niveau blijft, en dat het overheidstekort op de middellange termijn onder de referentiewaarde van 3 % van het bbp wordt gebracht en gehouden, en ii) zorgen voor hervormingen en investeringen die aansluiten bij de belangrijkste uitdagingen die in de context van het Europees Semester zijn vastgesteld en bij de gemeenschappelijke prioriteiten van de EU. Daartoe moet in elk plan een middellangetermijntoezegging voor een netto-uitgavenpad (4) worden opgenomen, waarbij voor de duur van het plan effectief een budgettaire beperking van vier of vijf jaar wordt opgelegd (afhankelijk van de normale parlementaire zittingsperiode in een lidstaat). Daarnaast moet in het plan worden toegelicht hoe de lidstaat hervormingen en investeringen zal inzetten als antwoord op de belangrijkste uitdagingen die in de context van het Europees Semester zijn vastgesteld, met name in de landspecifieke aanbevelingen (inclusief de aanbevelingen die relevant zijn voor de procedure voor macro-economische onevenwichtigheden, indien van toepassing), en hoe de lidstaat werk gaat maken van de gemeenschappelijke prioriteiten van de Unie. De periode voor begrotingsaanpassing bestrijkt vier jaar en kan met maximaal drie jaar worden verlengd indien de lidstaat zich verbindt tot een relevante reeks hervormingen en investeringen die aan de criteria van Verordening (EU) 2024/1263 voldoen.

(3)

Na de indiening van het plan moet de Commissie beoordelen of het aan de voorwaarden van Verordening (EU) 2024/1263 voldoet.

(4)

Op aanbeveling van de Commissie moet de Raad vervolgens een aanbeveling vaststellen waarin het netto-uitgavenpad van de betrokken lidstaat wordt vastgesteld, en, in voorkomend geval, de hervormings- en investeringstoezeggingen die ten grondslag liggen aan een verlenging van de aanpassingsperiode worden goedgekeurd.

(5)

Op 10 oktober 2024 heeft Finland zijn nationale budgettair-structurele plan voor de middellange termijn bij de Raad en de Commissie ingediend. De indiening vond plaats na een verlenging van de in artikel 36 van Verordening (EU) 2024/1263 vastgestelde termijn, zoals overeengekomen met de Commissie.

(6)

Ter structurering van de dialoog die moet leiden tot de indiening van nationale budgettair-structurele plannen voor de middellange termijn, heeft de Commissie op 21 juni 2024 overeenkomstig artikel 9 van Verordening (EU) 2024/1263 het referentiepad (5) aan Finland toegezonden. De Commissie heeft het referentiepad op 10 oktober 2024 bekendgemaakt (6). Het referentiepad is risicogebaseerd en zorgt ervoor dat de overheidsschuld tegen het einde van de begrotingsaanpassingsperiode en zonder verdere begrotingsmaatregelen na de aanpassingsperiode een plausibel neerwaarts pad volgt of op middellange termijn op een prudent niveau blijft, en dat het overheidstekort tijdens de aanpassingsperiode tot onder 3 % van het bbp wordt teruggebracht en op middellange termijn onder die referentiewaarde blijft. De middellange termijn wordt gedefinieerd als de periode van tien jaar na het einde van de aanpassingsperiode. Overeenkomstig de artikelen 7 en 8 van Verordening (EU) 2024/1263 is het referentiepad ook consistent met de schuldhoudbaarheidswaarborg en de waarborg voor de weerbaarheid van het tekort. Het referentiepad van Finland bepaalt dat op basis van de aannamen van de Commissie waarop de in juni 2024 verstrekte voorafgaande richtsnoeren gebaseerd zijn en uitgaande van een aanpassingsperiode van zeven jaar, de netto-uitgaven niet sneller mogen groeien dan de waarden in tabel 1. Dit komt overeen met een gemiddelde groei van de netto-uitgaven met 1,5 % gedurende de aanpassingsperiode (2025-2031) en met 1,5 % gedurende de door het plan bestreken periode (2025-2028).

Tabel 1: Referentiepad dat de Commissie op 21 juni 2024 aan Finland heeft verstrekt

(7)

Overeenkomstig artikel 12 van Verordening (EU) 2024/1263 hebben Finland en de Commissie tussen juni en september 2024 een technische dialoog gevoerd. De dialoog was toegespitst op het door Finland beoogde netto-uitgavenpad en de onderliggende aannamen, de beoogde hervormings- en investeringstoezeggingen die aan een verlenging van de aanpassingsperiode ten grondslag liggen, met inbegrip van hervormingen en investeringen (zoals de alomvattende hervorming van de sociale zekerheid waaronder een algemene socialezekerheidsuitkering en de alomvattende hervorming van de sociale bijstand), en de beoogde uitvoering van hervormingen en investeringen als antwoord op de belangrijkste uitdagingen die zijn vastgesteld in het kader van het Europees Semester en de gemeenschappelijke prioriteiten van de Unie op het gebied van een rechtvaardige groene en digitale transitie, sociale en economische veerkracht, energiezekerheid en de opbouw van defensievermogens.

(8)

In oktober 2024 heeft Finland overeenkomstig artikel 11, lid 3, en artikel 36, lid 1, punt c), van Verordening (EU) 2024/1263 volgens de door de lidstaat in zijn plan verstrekte informatie het maatschappelijk middenveld (met inbegrip van bijvoorbeeld de sociale partners en het regionaal bestuur) en de economische raad van Finland geraadpleegd (7). Volgens de informatie die Finland in zijn plan heeft verstrekt, werd het plan op 2 oktober 2024 door de economische raad besproken. Maatschappelijke organisaties werden uitgenodigd voor een openbare hoorzitting op 3 oktober 2024.

(9)

Op 2 oktober 2024 vond in het nationale parlement een debat over het plan plaats.

(10)

Finland heeft op 10 oktober 2024 zijn ontwerpbegrotingsplan voor 2025 ingediend. De Commissie heeft op 26 november 2024 een advies over dit ontwerpbegrotingsplan aangenomen (8).

(11)

De Raad heeft op 21 oktober 2024 in het kader van het Europees Semester landspecifieke aanbevelingen (LSA’s) tot Finland gericht (9).

(12)

Overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) 2024/1263 heeft de Commissie het plan op onderstaande wijze beoordeeld.

(13)

De economische activiteit in Finland daalde in 2023 met 1,2 %, doordat stijgingen van de consumentenprijzen en rentevoeten een wissel trokken op de consumptie en de investeringen, met name in de bouwsector. Volgens de najaarsprognose 2024 van de Europese Commissie krimpt de economie in 2024 naar verwachting met 0,3 % ten gevolge van een stagnerende consumptie en afnemende investeringen in de eerste helft van het jaar. In 2025 zal het reële bbp naar verwachting met 1,5 % stijgen, omdat de particuliere consumptie en de investeringen zich zullen herstellen dankzij stijgende reële lonen en lagere financieringskosten, terwijl de groei van de uitvoer naar verwachting weer zal aantrekken in lijn met de toenemende buitenlandse vraag. In 2026 zal het reële bbp naar verwachting met 1,6 % stijgen, omdat het breed gedragen herstel zich naar verwachting zal voortzetten. Gedurende de prognosehorizon (d.w.z. 2024-2026) zal de potentiële bbp-groei in Finland elk jaar van 2024 tot en met 2026 naar verwachting gemiddeld met 0,6 % stijgen ten gevolge van kapitaalverdieping en een toename van de totale factorproductiviteit. Het werkloosheidspercentage bedroeg in 2023 7,2 % en ontwikkelt zich volgens de Commissie tot 8,2 % in 2024, 7,9 % in 2025 en 7,5 % in 2026. De inflatie (bbp-deflator) zal naar verwachting dalen van 3,9 % in 2023 tot 1,4 % in 2024 en zal uitkomen op 2,1 % in 2025 en 1,9 % in 2026.

(14)

Wat de begrotingsontwikkelingen betreft, bedroeg het overheidstekort van Finland in 2023 3,0 % van het bbp. Volgens de najaarsprognose 2024 van de Europese Commissie zal het tekort in 2024 naar verwachting 3,7 % van het bbp bereiken, dalen tot 3,0 % van het bbp in 2025 en, bij ongewijzigd beleid, uitkomen op 2,5 % in 2026. De najaarsprognose 2024 van de Europese Commissie omvat de ontwerpbegroting van Finland voor 2025 die de regering in september aan het nationale parlement heeft voorgelegd. De overheidsschuld bedroeg eind 2023 77,1 % van het bbp. Volgens de najaarsprognose 2024 van de Europese Commissie zal de schuldquote eind 2024 naar verwachting stijgen tot 82,6 % van het bbp. Naar verwachting zal de schuldquote eind 2025 nog verder stijgen tot 84,7 % van het bbp en eind 2026 tot 85,3 %. In de begrotingsprognose van de Commissie worden de beleidstoezeggingen in de plannen voor de middellange termijn pas in aanmerking genomen als zij worden geschraagd door concrete beleidsmaatregelen die op geloofwaardige wijze zijn aangekondigd en voldoende zijn gespecificeerd.

(15)

Het nationaal budgettair-structureel plan voor de middellange termijn van Finland bestrijkt de periode 2025-2028 en omvat een begrotingsaanpassing over een periode van zeven jaar.

(16)

Het plan bevat de overeenkomstig artikel 13 van Verordening (EU) 2024/1263 vereiste informatie.

(17)

Het plan bevat de toezegging dat het in tabel 2 aangegeven netto-uitgavenpad zal worden aangehouden, dat overeenkomt met een gemiddelde groei van de netto-uitgaven van 2,2 % in de jaren 2025-2028. Bovendien verbindt Finland zich tot hervormingen en investeringen om de aanpassingsperiode te verlengen naar zeven jaar (2025-2031), met een geplande gemiddelde groei van de netto-uitgaven gedurende die termijn van 2,4 %. De in het plan opgenomen gemiddelde groei van de netto-uitgaven tijdens de aanpassingsperiode (2025-2031) is hoger dan in het referentiepad dat de Commissie op 21 juni 2024 heeft toegezonden. In het plan wordt uitgegaan van een afgevlakte potentiële bbp-groei van 0,9 % voor elk jaar van de aanpassingsperiode. Daarnaast zal het groeipercentage van de bbp-deflator volgens het plan naar verwachting stijgen van 1,7 % in 2024 tot 2,1 % in 2025, en geleidelijk verder stijgen tot 2,4 % aan het einde van de aanpassingsperiode.

Tabel 2: Netto-uitgavenpad en belangrijkste aannamen in het plan van Finland

(18)

Indien het in het plan vastgelegde netto-uitgavenpad en de onderliggende aannamen werkelijkheid worden, zou de overheidsschuld volgens het plan afnemen van 81,7 % in 2024 tot 78,2 % van het bbp aan het einde van de aanpassingsperiode, volgens de onderstaande tabel. Na de aanpassing zal de schuldquote op middellange termijn (d.w.z. tot 2041) volgens het plan naar verwachting verder dalen tot onder 60 % van het bbp in 2039 en uitkomen op 52,7 % in 2041.

Tabel 3: Ontwikkeling van de overheidsschuld en het saldo in het plan van Finland

De overheidsschuld zou volgens het plan op middellange termijn dus onder de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 60 % van het bbp worden gebracht. Dit is aannemelijk aangezien, op basis van de aannamen van het plan, de schuld volgens alle deterministische stresstests van de schuldhoudbaarheidsanalyse van de Commissie voor 2041 onder de 60 % van het bbp zou uitkomen. Op basis van de beleidstoezeggingen en de macro-economische aannamen van het plan is het in het plan voorgestelde netto-uitgavenpad dan ook in overeenstemming met de schuldvereiste van artikel 6, punt a), en artikel 16, lid 2, van Verordening (EU) 2024/1263.

(19)

Op basis van het netto-uitgavenpad en de aannamen van het plan zou het overheidstekort in het eerste jaar van de aanpassingsperiode (d.w.z. 2025) dalen tot minder dan 3 % van het bbp en daarna blijven dalen om in 2031 om te slaan in een overschot. Volgens het plan zou het overheidssaldo dus aan het einde van de aanpassingsperiode (2031) de referentiewaarde van 3 % van het bbp niet overschrijden. Het overheidstekort zou bovendien in de tien jaar na de aanpassingsperiode (d.w.z. tot en met 2041) de 3 % van het bbp niet overschrijden. Op basis van de beleidstoezeggingen en de macro-economische aannamen van het plan is het in het plan voorgestelde netto-uitgavenpad dan ook in overeenstemming met de tekortvereiste van artikel 6, punt b), en artikel 16, lid 2, van Verordening (EU) 2024/1263.

(20)

Het tijdsprofiel van de begrotingsaanpassing, gemeten als de verandering in het structurele primaire saldo, zoals beschreven in het plan, is versneld uitvoerbaar, in vergelijking met het lineaire pad waarnaar als regel wordt verwezen in artikel 6, punt c), van Verordening (EU) 2024/1263. Dit is het gevolg van de grotere begrotingsconsolidatie in 2025 en de opname in de nationale rekeningen van overheidsopdrachten op defensiegebied in 2025 en 2027, wat leidt tot verdere afwijkingen van het lineaire profiel. Bijgevolg is de begrotingsaanpassing gedurende de eerste vier jaar van het plan meer dan evenredig aan de totale aanpassingsinspanning. Op basis van de beleidstoezeggingen en de macro-economische aannamen van het plan is het in het plan voorgestelde netto-uitgavenpad dan ook in overeenstemming met het in artikel 6, punt c), van Verordening (EU) 2024/1263 bedoelde beginsel om geen uitstel toe te staan.

Tabel 4: Ontwikkeling van het structurele primaire saldo in het plan van Finland

(21)

Als de aannamen en toezeggingen van het plan werkelijkheid worden, zou het structurele tekort gedurende de hele aanpassingsperiode onder de 1,5 % van het bbp blijven. Op basis van de beleidstoezeggingen en de macro-economische aannamen van het plan zal de in artikel 8, lid 1, van Verordening (EU) 2024/1263 bedoelde gemeenschappelijke weerbaarheidsmarge dan ook verder in acht worden genomen, zodat de in artikel 8, lid 2, van Verordening (EU) 2024/1263 bedoelde extra verbetering van het structurele primaire saldo niet vereist is.

(22)

Aangezien de overheidsschuld volgens het plan gedurende de aanpassingsperiode tussen 60 % en 90 % van het bbp zal bedragen, moet de schuldquote, overeenkomstig artikel 7 van Verordening (EU) 2024/1263, met gemiddeld ten minste 0,5 procentpunt per jaar afnemen totdat die onder 60 % daalt. Deze gemiddelde afname wordt berekend over de periode 2024-2031 en bedraagt 0,5 procentpunt in het plan. Op basis van de beleidstoezeggingen en de macro-economische aannamen van het plan is het in het plan voorgestelde netto-uitgavenpad in overeenstemming met de schuldhoudbaarheidswaarborg.

(23)

Het plan is gebaseerd op aannamen die afwijken van de aannamen van de Commissie die op 21 juni 2024 aan Finland zijn toegezonden. In het plan worden met name verschillende aannamen gedaan voor de uitgangspositie in 2024, de potentiële bbp-groei en stock-flow adjustments. Bovendien is de begrotingsaanpassing versneld uitvoerbaar. Een zorgvuldige beoordeling van deze verschillen in aannamen is nodig om zich ervan te vergewissen dat ze door deugdelijke en datagestuurde economische argumenten worden onderbouwd, vooral omdat de gemiddelde groei van de netto-uitgaven in het plan hoger is dan het referentiepad. De verschillen in aannamen met het grootste effect op de gemiddelde groei van de netto-uitgaven worden hieronder opgesomd, samen met een beoordeling van elk verschil in aannamen afzonderlijk.

Het resterende verschil in aanname heeft betrekking op de herziene uitgangspositie in 2024 en komt overeen met een iets kleiner structureel primair tekort dan in het voorjaar werd verwacht. Dit heeft geen significante gevolgen voor de gemiddelde groei van de netto-uitgaven ten opzichte van de aannamen van de Commissie. Over het geheel genomen wordt het verschil tussen het netto-uitgavenpad in het plan en het referentiepad verklaard door verschillen in aannamen die naar behoren zijn gemotiveerd, overeenkomstig artikel 13, punt b), van Verordening (EU) 2024/1263. Over het geheel genomen leiden alle verschillen in aannamen samen tot een gemiddelde groei van de netto-uitgaven in het plan die hoger is dan het referentiepad. De Commissie zal bij toekomstige beoordelingen van de naleving van het netto-uitgavenpad rekening houden met de bovenstaande beoordeling van de aannamen van het plan.

(24)

Volgens de indicatieve begrotingsstrategie in het plan zullen de toezeggingen voor de netto-uitgaven door zowel uitgavenbeheersing als discretionaire verhogingen van de ontvangsten worden nagekomen. De regering voert twee pakketten maatregelen uit die naar schatting een budgettaire opbrengst van 9 miljard EUR (3,8 % van het bbp) zullen opleveren. Zij kunnen grofweg worden opgesplitst in 3,5 miljard (1,5 % van het bbp) aan hogere inkomsten (d.w.z. directe inkomsten uit een verhoogd btw-tarief en indirecte inkomsten uit een verhoging van de inkomstenbelasting en de sociale bijdragen als gevolg van de hogere werkgelegenheid die door andere maatregelen wordt veroorzaakt) en 5,5 miljard (2,3 % van het bbp) uit lagere uitgaven (d.w.z. besparingen afkomstig van de welzijnsregio’s, lagere sociale uitkeringen en lagere andere uitgaven). De meeste beleidsmaatregelen met betrekking tot deze twee consolidatiepakketten zijn al goedgekeurd, andere moeten nog worden bevestigd of aangepast en gekwantificeerd in de jaarlijkse begrotingen. Aan de ontvangsten- en de uitgavenzijde zijn verschillende maatregelen met een aanzienlijk effect in 2025 al goedgekeurd. Tegelijkertijd bestaan er risico’s voor de uitvoering van de indicatieve begrotingsstrategie in het plan, die voortvloeien uit de mogelijkheid dat de besparingen die worden gerealiseerd via maatregelen die zijn gericht op de welzijnsregio’s, lager uitvallen dan verwacht, en uit de mogelijk lager dan verwachte werkgelegenheidseffecten van de hervormingen van de arbeidsmarkt door de regering. Daarnaast bevat het ontwerpbegrotingsplan voor 2025 discretionaire beleidsmaatregelen ter ondersteuning van de verwezenlijking van de netto-uitgaventoezegging voor 2025 (10).

(25)

In het plan verbindt Finland zich tot hervormingen en investeringen, gericht op het verbeteren van de potentiële groei en de houdbaarheid van de begroting, als grondslag voor een verlenging van de begrotingsaanpassingsperiode van vier naar zeven jaar. De reeks hervormingen en investeringen bestaat uit een aantal toezeggingen uit het herstel- en veerkrachtplan; één toezegging uit het herstel- en veerkrachtplan met aanvullende specificaties om overschrijdingen van de begroting binnen de perken te houden; en twee nieuwe hervormingen. Dit omvat de volgende maatregelen:

(26)

De maatregelen die ten grondslag liggen aan een verlenging van de aanpassingsperiode die deel uitmaken van het herstel- en veerkrachtplan (met inbegrip van de aanvullende specificatie om de wettelijke taken en administratieve procedures van de welzijnsregio’s te vernieuwen) zijn in overeenstemming met artikel 14, lid 3, van Verordening (EU) 2024/1263, aangezien zij voldoende gedetailleerd, versneld uitvoerbaar, tijdgebonden en verifieerbaar zijn. Over de twee maatregelen betreffende de alomvattende hervorming van de sociale bijstand en de invoering van een algemene socialezekerheidsuitkering moet nog wetgeving worden aangenomen en daarom zijn deze maatregelen in dit stadium niet gedetailleerd. Het plan bevat een indicatief tijdschema voor de goedkeuring van de maatregelen en kwalitatieve streefcijferindicatoren om de uitvoering ervan te volgen.

(27)

De toezeggingen op grond van het herstel- en veerkrachtplan die aan de verlenging ten grondslag liggen, bevatten aanzienlijke hervormingen en investeringen die gericht zijn op het verbeteren van de budgettaire houdbaarheid en het vergroten van het groeipotentieel van de economie. Daarnaast verbindt Finland zich ertoe de hervormingen voor de middellange termijn van het budgettair-structurele plan voort te zetten en de tijdens het herstel- en veerkrachtplan gerealiseerde nationaal gefinancierde investeringsniveaus te handhaven (zie tabel 5 hieronder). De toezeggingen worden gedurende de gehele uitvoering van het plan gemonitord. Bijgevolg kunnen toezeggingen op grond van het herstel- en veerkrachtplan in aanmerking worden genomen voor de verlenging van de aanpassingsperiode krachtens artikel 36, lid 1, punt d), van Verordening (EU) 2024/1263.

(28)

De hervormingen en investeringen die aan de verlenging ten grondslag liggen, zullen naar verwachting het groei- en weerbaarheidspotentieel van de economie van Finland op duurzame wijze verbeteren, overeenkomstig artikel 14, lid 2, punt a), van Verordening (EU) 2024/1263. Verwacht wordt dat de maatregelen de werking van de arbeidsmarkt zullen verbeteren, innovatie zullen ondersteunen, de toegang tot gezondheidszorg en sociaal welzijn zullen verbeteren en de sociale zekerheid zullen moderniseren, waardoor het groei- en weerbaarheidspotentieel van de Finse economie zal toenemen. Verwacht wordt dat de voorgestelde hervormingen van de arbeidsmarkt werklozen zullen helpen bij het vinden van een baan en de arbeidsparticipatie van oudere werknemers zullen verhogen. In het plan wordt geraamd dat de twee maatregelen in 2025-2029 ongeveer 20 000 banen kunnen opleveren. De investeringen in O&O in het herstel- en veerkrachtplan zullen naar verwachting zowel het groeipotentieel als de weerbaarheid van Finland verbeteren, door de productiviteit te verhogen (in het plan wordt voorzichtig geraamd dat een stijging van de O&O-investeringen met 1 % de productiviteit met 0,02 % verhoogt), particuliere investeringen aan te trekken en de groene transitie en het koolstofvrij maken van het energiesysteem te ondersteunen. Volgens de Finse regering wordt verwacht dat de oprichting van de welzijnsregio’s en de ontwikkeling van diensten op het gebied van e-gezondheidszorg de toegang tot gezondheidszorg zullen verbeteren, wat vooral belangrijk is omdat de onvervulde behoeften aan medische zorg boven het EU-gemiddelde liggen en Finland een snel vergrijzende samenleving is. De hervormingen om een algemene socialezekerheidsuitkering in te voeren en de hervorming van de sociale bijstand zijn bedoeld om het sociaal beleid te optimaliseren, de administratieve kosten te verminderen, de sociale zekerheid rechtvaardiger te maken en de prikkels om te werken te vergroten, en zo de werkgelegenheid te ondersteunen. De effecten op de sociale cohesie zouden moeten worden gemonitord. Bovendien moeten de gevolgen voor de werkgelegenheid van de hervorming van de arbeidsmarkt of de productiviteitsstijging als gevolg van investeringen in O&O nog werkelijkheid worden. Daarnaast hebben de welzijnsregio’s in de eerste jaren van hun bestaan te maken met verschillende problemen en heeft de regering in het plan aanvullende specificaties opgenomen ten aanzien van een van de toezeggingen van het herstel- en veerkrachtplan om de wettelijke taken en administratieve procedures van de welzijnsregio’s te vernieuwen met het oog op een beperking van hun tekorten. Over het geheel genomen lijken de aannamen plausibel met betrekking tot het effect op de groei van de hervormingen en investeringen die aan de verlenging ten grondslag liggen, maar toekomstige ontwikkelingen en het precieze effect moeten zorgvuldig in de gaten worden gehouden. Hiertoe moeten ook op zinvolle wijze de belanghebbenden, waaronder de sociale partners en relevante maatschappelijke organisaties, worden geraadpleegd en moeten de cumulatieve en verdelingseffecten van de maatregelen worden beoordeeld.

(29)

De hervormingen en investeringen die aan de verlenging ten grondslag liggen, zullen naar verwachting de houdbaarheid van de begroting ondersteunen, overeenkomstig artikel 14, lid 2, punt b), van Verordening (EU) 2024/1263. Deze maatregelen vormen een aanvulling op de begrotingsconsolidatiepakketten die al zijn vastgesteld, zoals hierboven vermeld bij de presentatie van de begrotingsstrategie. Het belangrijkste directe effect van deze aanvullende maatregelen wordt verwacht van de uitvoering van maatregelen om het tekort van de welzijnsregio’s, dat in 2023 1,4 miljard EUR bedroeg, te verminderen door de wettelijke taken en administratieve procedures van de welzijnsregio’s te vernieuwen. Meer in het bijzonder neemt de regering maatregelen om de uitgaven van de welzijnsregio’s in 2025-2028 met 685 miljoen EUR te verminderen, terwijl de welzijnsregio’s zelf voornemens zijn maatregelen te nemen om hun uitgaven uiterlijk in 2028 met 874 miljoen EUR te verminderen. Bovendien verwacht de regering jaarlijks 100 miljoen EUR te besparen door de hervorming van de sociale bijstand. Andere directe besparingen kunnen voortkomen uit de lagere administratieve kosten per uitkeringsaanvraag als gevolg van de invoering van het model van één enkele uitkering, en uit de lagere betalingen in verband met de afschaffing van extra dagen werkloosheidsuitkering. De indirecte besparingen op de begroting houden voornamelijk verband met het verwachte positieve effect op de werkgelegenheid van de hervormingen van arbeidsmarkt (d.w.z. de invoering van het Noordse model van diensten voor arbeidsvoorziening en de afschaffing van extra dagen werkloosheidsuitkering), waardoor de potentiële groei zou toenemen en belastinginkomsten zouden worden gegenereerd. De alomvattende hervorming van de sociale zekerheid waaronder een algemene socialezekerheidsuitkering en de alomvattende hervorming van de sociale bijstand kunnen ook effect hebben op de werkgelegenheid aangezien de prikkels om te werken worden versterkt, en dus indirect positieve budgettaire gevolgen hebben. Hoewel de gerealiseerde besparingen als gevolg van de maatregelen lager zouden kunnen uitvallen dan verwacht, zullen de besparingen op de begroting als gevolg van de aanvullende specificatie in het herstel- en veerkrachtplan om de wettelijke taken en administratieve procedures van de welzijnsregio’s te vernieuwen waarschijnlijk niet-verwaarloosbaar zijn, gezien de omvang van de geraamde besparingen (d.w.z. 1,6 miljard EUR). Over het algemeen hangt de verwezenlijking van indirecte besparingen in grote mate af van het effect op de werkgelegenheid van de hervormingen van de arbeidsmarkt.

(30)

Met de hervormingen en investeringen die aan de verlenging ten grondslag liggen, worden de gemeenschappelijke prioriteiten van de EU aangepakt, overeenkomstig artikel 14, lid 2, punt c), van Verordening (EU) 2024/1263. De hervormingen van de sociale zekerheid en de arbeidsmarkt dragen bij tot sociale veerkracht, in het bijzonder door de beginselen van de Europese pijler van sociale rechten in acht te nemen, zoals actieve steun voor werkgelegenheid, sociale bescherming en werkloosheidsuitkeringen. De investeringen in O&O in het kader van het herstel- en veerkrachtplan voor de groene transitie zullen naar verwachting leiden tot meer innovatie in koolstofarme technologie en energie-infrastructuur en zo bijdragen aan een rechtvaardige groene transitie en het waarborgen van energiezekerheid. De invoering van digitale innovaties op het gebied van maatschappelijk welzijn en gezondheidszorg draagt bij aan een rechtvaardige digitale transitie door overheidsdiensten verder te digitaliseren. De andere gemeenschappelijke prioriteit van de EU, namelijk het opbouwen van defensievermogens, wordt niet aangepakt door de hervormingen en investeringen die aan een verlenging ten grondslag liggen.

(31)

De hervormingen en investeringen die aan de verlenging ten grondslag liggen, geven gevolg aan de relevante (11) landspecifieke aanbevelingen die in het kader van het Europees Semester zijn gedaan, overeenkomstig artikel 14, lid 2, punt d), van Verordening (EU) 2024/1263. Met de reeks hervormingen en investeringen die aan de verlenging ten grondslag liggen, worden met name de volgende landspecifieke aanbevelingen aangepakt, die zijn gericht op:

(32)

Het plan zorgt ervoor dat het geplande algemene niveau van de nationaal gefinancierde overheidsinvesteringen dat gemiddeld in de door het herstel- en veerkrachtplan bestreken periode is gerealiseerd, wordt gehandhaafd, overeenkomstig artikel 14, lid 4, van Verordening (EU) 2024/1263.

Tabel 5: Nationaal gefinancierde overheidsinvesteringen volgens het plan (% van het bbp)

(33)

Tot slot kunnen de hervormings- en investeringstoezeggingen die aan een verlenging ten grondslag liggen in overeenstemming worden geacht met de toezeggingen in het herstel- en veerkrachtplan en de in het kader van het meerjarig financieel kader gesloten partnerschapsovereenkomst, overeenkomstig artikel 14, lid 4, van Verordening (EU) 2024/1263. De invoering van het model van één enkele uitkering en de hervorming van de sociale bijstand zijn niet in strijd met de toezeggingen in het herstel- en veerkrachtplan, terwijl de andere maatregelen rechtstreeks voortvloeien uit de toezeggingen die in het kader van het herstel- en veerkrachtplan zijn gedaan.

(34)

Concluderend kan worden gesteld dat de hervormingen en investeringen die aan de verlenging van de aanpassingsperiode ten grondslag liggen, aan de voorwaarden van artikel 14 van Verordening (EU) 2024/1263 voldoen. Bijgevolg kan de aanpassingsperiode worden verlengd van vier naar zeven jaar, zoals in het plan is voorgesteld.

(35)

Naast de hervormingen en investeringen die aan een verlenging van de aanpassingsperiode ten grondslag liggen, worden in het plan beleidsvoornemens met betrekking tot andere hervormingen en investeringen beschreven om een antwoord te bieden op de belangrijkste uitdagingen die in het kader van het Europees Semester zijn vastgesteld, met name de landspecifieke aanbevelingen, en om de gemeenschappelijke prioriteiten van de EU aan te pakken. Het plan omvat tien hervormingen en investeringen.

(36)

Ten aanzien van de gemeenschappelijke prioriteit van een rechtvaardige groene en digitale transitie, met inbegrip van de klimaatdoelstellingen van Verordening (EU) 2021/1119, omvat het plan een hervorming om de uitgaven voor O&O te verhogen tot 4 % van het bbp uiterlijk in 2030, waarbij een derde van de financiering uit openbare bronnen moet komen, wat zou neerkomen op een stijging van ongeveer 280 miljoen EUR per jaar tot en met 2030. De aanvullende publieke O&O-financiering zal onder meer worden toegewezen aan de ondersteuning van O&O in bedrijven, aan samenwerking tussen bedrijven en onderzoekers, aan de financiering van onderzoeksprojecten en aan onderzoeksinfrastructuur. Met de maatregel worden de landspecifieke aanbevelingen uit 2019 en 2020 met betrekking tot onderzoek en innovatie aangepakt en de maatregel is in overeenstemming met het digitale kompas van Finland en met het nationale strategische stappenplan voor het digitale decennium.

(37)

Ten aanzien van de gemeenschappelijke prioriteit van sociale en economische veerkracht, met inbegrip van de Europese pijler van sociale rechten, omvat het plan maatregelen ter vermindering van uitkeringen die negatieve prikkels om te werken veroorzaken (bv. wijzigingen van de werkloosheidsuitkeringen die de werkgelegenheid tijdens de regeringstermijn naar verwachting met 40 000 werknemers zullen doen toenemen, en indexverlagingen van de socialezekerheidsuitkeringen die de werkgelegenheid in dezelfde periode naar verwachting met 18 600 werknemers zullen doen toenemen), maatregelen om tekorten aan vaardigheden te verhelpen (bv. verhoging van zowel de financiering als de beschikbare plaatsen in vakgebieden met een tekort aan arbeidskrachten, zoals geneeskunde), en maatregelen om de toegang tot gezondheidszorg te verbeteren en de wachtlijsten terug te dringen (bv. door de financiering voor de terugbetaling van particuliere uitgaven voor gezondheidszorg te verhogen). Met de maatregelen worden de landspecifieke aanbevelingen uit 2019, 2020, 2022 en 2023 inzake actief arbeidsmarktbeleid, prikkels om te werken en arbeidsmarktparticipatie, gezondheidszorg en onderwijs aangepakt.

(38)

Met betrekking tot de gemeenschappelijke prioriteit van energiezekerheid bevat het plan geen andere hervormingen en investeringen.

(39)

Ten aanzien van de gemeenschappelijke prioriteit van defensievermogens bevat het plan substantiële hervormingen en investeringen.

(40)

Het plan bevat informatie over de samenhang en, in voorkomend geval, de complementariteit met de fondsen van het cohesiebeleid en het herstel- en veerkrachtplan van Finland. Het plan bevat een passende verwijzing naar het nationale hervormingsprogramma 2024 van Finland, waarin de synergieën en complementariteit met het cohesiebeleid en het herstel- en veerkrachtplan worden beschreven.

(41)

Het plan biedt een overzicht van de nodige overheidsinvesteringen van Finland in verband met de gemeenschappelijke prioriteiten van de EU. Met betrekking tot de rechtvaardige groene en digitale transitie wordt in het plan gewezen op de noodzaak van investeringen in schone energie om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen, en in disruptieve technologieën zoals artificiële intelligentie om de groene transitie verder te versterken. Met betrekking tot de sociale en economische veerkracht wordt in het plan gewezen op de noodzaak van investeringen om het opleidingsniveau te verhogen en meer mensen een leven lang te laten leren. Met betrekking tot energiezekerheid wordt in het plan gewezen op de noodzaak van investeringen om de afhankelijkheid van de EU van derde landen te verminderen. Met betrekking tot de opbouw van defensievermogens wordt in het plan gewezen op de noodzaak van investeringen om de defensievermogens van Finland te versterken, in overeenstemming met de NAVO-verbintenissen.

(42)

Concluderend is de Commissie van oordeel dat het plan van Finland aan de vereisten van Verordening (EU) 2024/1263 voldoet.

(43)

De Raad is ingenomen met het budgettair-structureel plan voor de middellange termijn van Finland en is van oordeel dat de volledige uitvoering ervan zou helpen gezonde overheidsfinanciën te waarborgen en de houdbaarheid van de overheidsschuld en duurzame en inclusieve groei te ondersteunen.

(44)

De Raad neemt nota van de beoordeling van het plan door de Commissie. De Raad verzoekt de Commissie echter om bij toekomstige plannen haar beoordeling in een afzonderlijk document op te nemen, los van haar aanbevelingen voor aanbevelingen van de Raad.

(45)

De Raad neemt nota van de beoordeling door de Commissie van het netto-uitgavenpad en de belangrijkste macro-economische aannamen in het plan, onder meer met betrekking tot de voorafgaande richtsnoeren van de Commissie, alsook van de gevolgen van het netto-uitgavenpad in het plan voor het overheidstekort en de overheidsschuld. De Raad neemt nota van de beoordeling van de Commissie dat de macro-economische en budgettaire aannamen, hoewel zij in sommige gevallen afwijken van de aannamen van de Commissie, onder meer om rekening te houden met geactualiseerde macro-economische en begrotingsgegevens, over het algemeen naar behoren gerechtvaardigd zijn en door deugdelijke economische argumenten worden onderbouwd. De Raad neemt nota van de brede begrotingsstrategie van het plan en de risico’s voor de vooruitzichten, die invloed kunnen hebben op het al dan niet werkelijkheid worden van het macro-economische scenario en de onderliggende aannamen en de uitvoering van het netto-uitgavenpad van het plan. De Raad is ingenomen met het feit dat het plan vóór de indiening is besproken met relevante belanghebbenden op nationaal niveau. De Raad merkt ook op dat de defensie-uitgaven onder druk kunnen komen te staan door geopolitieke risico’s. De Raad merkt met name op dat het verslechterende veiligheidsklimaat als gevolg van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne zijn weerslag heeft op de economie, met de nodige gevolgen voor de overheidsfinanciën in Finland.

(46)

De Raad verwacht dat Finland klaar staat om zijn begrotingsstrategie waar nodig aan te passen om ervoor te zorgen dat zijn netto-uitgavenpad wordt gevolgd. De Raad besluit de economische en budgettaire ontwikkelingen, met inbegrip van die welke ten grondslag liggen aan het scenario van het plan, nauwlettend te volgen.

(47)

De Raad is van oordeel dat er tijdig voor de volgende ronde van het begrotingstoezicht verdere besprekingen nodig zijn om samen overeenstemming te bereiken over de implicaties van de cumulatieve groeipercentages van de netto-uitgaven voor het jaarlijkse toezicht.

(48)

De Raad hecht zijn goedkeuring aan de door Finland in zijn middellangetermijnplan gepresenteerde hervormings- en investeringstoezeggingen die ten grondslag liggen aan de verlenging van de aanpassingsperiode, en is ingenomen met de inspanningen om het effect op de groei en de houdbaarheid van de begroting te kwantificeren. De Raad is het met de Commissie eens dat de door Finland gepresenteerde hervormings- en investeringstoezeggingen een verlenging van de aanpassingsperiode van vier naar zeven jaar rechtvaardigen. De Raad neemt nota van de beoordeling van de Commissie waarin wordt aangegeven dat de hervormingen en investeringen die aan de verlenging ten grondslag liggen, in hun geheel genomen voldoen aan de criteria van artikel 14, waarbij ook rekening is gehouden met de overgangsbepaling van artikel 36, lid 1 quinquies, van Verordening (EU) 2024/1263. De Raad neemt nota van de beoordeling van de Commissie dat de hervormings- en investeringstoezeggingen naar verwachting het groeipotentieel en de veerkracht van de economie op duurzame wijze zullen verbeteren en de houdbaarheid van de begroting zullen ondersteunen. De Raad beveelt Finland aan de hervormings- en investeringstoezeggingen volledig na te komen om de verlenging van de aanpassingsperiode in stand te houden.

(49)

De Raad neemt, naast de beoordeling van de hervormings- en investeringstoezeggingen die ten grondslag liggen aan een verlenging van de aanpassingsperiode, nota van de beschrijving van de Commissie van de hervormingen en investeringsbehoeften en -toezeggingen, als antwoord op de belangrijkste uitdagingen die in het kader van het Europees Semester zijn vastgesteld, en benadrukt dat het belangrijk is ervoor te zorgen dat dergelijke hervormingen en investeringen worden doorgevoerd. De Raad zal, op basis van de door de Commissie ingediende verslagen, dergelijke hervormingen en investeringen beoordelen en in het kader van het Europees Semester toezien op de uitvoering ervan.

(50)

De Raad ziet uit naar de jaarlijkse voortgangsverslagen van Finland, met daarin met name informatie over de vorderingen bij de uitvoering van het door de Raad vastgestelde netto-uitgavenpad, de uitvoering van bredere hervormingen en investeringen in het kader van het Europees Semester en de uitvoering van de hervormingen en investeringen die ten grondslag liggen aan een verlenging van de aanpassingsperiode.

(51)

Overeenkomstig artikel 17 van Verordening (EU) 2024/1263 moet het in het plan vastgelegde netto-uitgavenpad door de Raad aan Finland worden aanbevolen en moeten de hervormingen en investeringen die aan de verlenging van de aanpassingsperiode naar zeven jaar ten grondslag liggen, worden goedgekeurd,

1.

2.