(1)

Στις 30 Απριλίου 2024 τέθηκε σε ισχύ μεταρρυθμισμένο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/1263 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον αποτελεσματικό συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και την πολυμερή δημοσιονομική εποπτεία (1), μαζί με τον τροποποιημένο κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 σχετικά με την εφαρμογή της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (2) και την τροποποιημένη οδηγία 2011/85/ΕΕ του Συμβουλίου σχετικά με τα δημοσιονομικά πλαίσια των κρατών μελών (3), αποτελούν τα βασικά στοιχεία του μεταρρυθμισμένου πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ. Το πλαίσιο αποσκοπεί στην προώθηση υγιών και βιώσιμων δημόσιων οικονομικών, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης και ανθεκτικότητας μέσω μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, καθώς και στην πρόληψη των υπερβολικών δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Προωθεί επίσης την ανάληψη ιδίας ευθύνης σε εθνικό επίπεδο και επικεντρώνεται περισσότερο στον μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, σε συνδυασμό με πιο αποτελεσματική και συνεκτική επιβολή των κανόνων.

(2)

Τα εθνικά μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά-διαρθρωτικά σχέδια που υποβάλλουν τα κράτη μέλη στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή βρίσκονται στο επίκεντρο του νέου πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης. Τα εν λόγω σχέδια πρέπει να επιτυγχάνουν δύο στόχους: i) να διασφαλίζουν ότι, μεταξύ άλλων έως το πέρας της περιόδου προσαρμογής, το δημόσιο χρέος βρίσκεται σε αξιόπιστα καθοδική πορεία ή παραμένει σε συνετά επίπεδα, και ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα οδηγείται και διατηρείται κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, και ii) να διασφαλίζουν την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που να ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και να λαμβάνουν υπόψη τις κοινές προτεραιότητες της ΕΕ. Για τον σκοπό αυτόν, κάθε σχέδιο πρέπει να παρουσιάζει μεσοπρόθεσμη δέσμευση για μια πορεία των καθαρών δαπανών (4), η οποία να θέτει ουσιαστικά δημοσιονομικό περιορισμό για τη διάρκεια του σχεδίου, που καλύπτει τέσσερα ή πέντε έτη (ανάλογα με την κανονική διάρκεια της κοινοβουλευτικής περιόδου στο εκάστοτε κράτος μέλος). Επιπλέον, το σχέδιο πρέπει να εξηγεί με ποιον τρόπο το κράτος μέλος θα διασφαλίσει την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που να ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, ιδίως στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις [συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τη διαδικασία μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΔΜΑ), κατά περίπτωση], καθώς και με ποιον τρόπο το κράτος μέλος θα λάβει υπόψη τις κοινές προτεραιότητες της Ένωσης. Η περίοδος δημοσιονομικής προσαρμογής καλύπτει χρονικό διάστημα τεσσάρων ετών, το οποίο μπορεί να παραταθεί κατά έως και τρία έτη, αν το κράτος μέλος δεσμευτεί να υλοποιήσει ένα σύνολο σχετικών μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων το οποίο πληροί τα κριτήρια του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.

(3)

Μετά την υποβολή του σχεδίου, η Επιτροπή πρέπει να αξιολογήσει κατά πόσον αυτό συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.

(4)

Βάσει σύστασης της Επιτροπής, το Συμβούλιο πρέπει στη συνέχεια να εκδώσει σύσταση με την οποία να καθορίζει την πορεία των καθαρών δαπανών του οικείου κράτους μέλους και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, να εγκρίνει το σύνολο των μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών δεσμεύσεων στις οποίες στηρίζεται παράταση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής.

(5)

Στις 10 Οκτωβρίου 2024 η Φινλανδία υπέβαλε το οικείο εθνικό μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή. Η υποβολή πραγματοποιήθηκε έπειτα από παράταση της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 36 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, όπως συμφωνήθηκε με την Επιτροπή.

(6)

Για να πλαισιωθεί ο διάλογος που οδηγεί στην υποβολή εθνικών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών-διαρθρωτικών σχεδίων, στις 21 Ιουνίου 2024 η Επιτροπή απέστειλε, σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, την πορεία αναφοράς (5) στη Φινλανδία. Η Επιτροπή δημοσίευσε την πορεία αναφοράς στις 10 Οκτωβρίου 2024 (6). Η πορεία αναφοράς βασίζεται σε ανάλυση επικινδυνότητας και διασφαλίζει ότι, έως το τέλος της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής και ελλείψει περαιτέρω δημοσιονομικών μέτρων πέραν της περιόδου προσαρμογής, το δημόσιο χρέος βρίσκεται σε αξιόπιστα καθοδική πορεία ή διατηρείται σε συνετά επίπεδα σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, και ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα μειώνεται κάτω από το 3 % του ΑΕΠ κατά την περίοδο προσαρμογής και διατηρείται κάτω από την εν λόγω τιμή αναφοράς σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Ως μεσοπρόθεσμος ορίζοντας ορίζεται η δεκαετής περίοδος μετά το πέρας της περιόδου προσαρμογής. Σύμφωνα με τα άρθρα 7 και 8 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, η πορεία αναφοράς συνάδει επίσης με τη συνθήκη διασφάλισης της βιωσιμότητας του χρέους και τη συνθήκη διασφάλισης της ανθεκτικότητας του ελλείμματος. Η πορεία αναφοράς της Φινλανδίας ορίζει ότι, με βάση τις παραδοχές της Επιτροπής στις οποίες στηριζόταν η προηγούμενη καθοδήγηση του Ιουνίου του 2024 και την παραδοχή επταετούς περιόδου προσαρμογής, οι καθαρές δαπάνες δεν θα πρέπει να αυξηθούν περισσότερο από τις τιμές που παρέχονται στον πίνακα 1. Οι τιμές αυτές αντιστοιχούν σε μέση αύξηση των καθαρών δαπανών κατά 1,5 % κατά την περίοδο προσαρμογής (2025-2031) και κατά 1,5 % κατά την περίοδο που καλύπτεται από το σχέδιο (2025-2028).

Πίνακας 1: Πορεία αναφοράς την οποία παρείχε η Επιτροπή στη Φινλανδία στις 21 Ιουνίου 2024

(7)

Σύμφωνα με το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, η Φινλανδία και η Επιτροπή διεξήγαγαν τεχνικό διάλογο από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο του 2024. Ο διάλογος επικεντρώθηκε στην πορεία των καθαρών δαπανών που προβλέπει η Φινλανδία και στις υποκείμενες παραδοχές της, στο προβλεπόμενο σύνολο των μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών δεσμεύσεων στις οποίες μπορεί να στηριχθεί η παράταση της περιόδου προσαρμογής, συμπεριλαμβανομένων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων (όπως η συνολική μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης, περιλαμβανομένου ενός γενικού μοντέλου κοινωνικής ασφάλισης, και η συνολική μεταρρύθμιση της κοινωνικής πρόνοιας), καθώς και στην προβλεπόμενη υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που να ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και στις κοινές προτεραιότητες της Ένωσης για δίκαιη πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, κοινωνική και οικονομική ανθεκτικότητα, ενεργειακή ασφάλεια και ανάπτυξη αμυντικών ικανοτήτων.

(8)

Τον Οκτώβριο του 2024, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 3 και το άρθρο 36 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, βάσει των πληροφοριών που παρείχε η Φινλανδία στο σχέδιό της, η Φινλανδία συμμετείχε σε διαδικασία διαβούλευσης με την κοινωνία των πολιτών (περιλαμβανομένων π.χ. των κοινωνικών εταίρων και της περιφερειακής διοίκησης) και το Οικονομικό Συμβούλιο της Φινλανδίας (7). Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρείχε η Φινλανδία στο σχέδιό της, το σχέδιο συζητήθηκε από το Οικονομικό Συμβούλιο στις 2 Οκτωβρίου 2024. Η κοινωνία των πολιτών προσκλήθηκε σε ανοικτή ακρόαση στις 3 Οκτωβρίου 2024.

(9)

Το σχέδιο συζητήθηκε στο εθνικό κοινοβούλιο στις 2 Οκτωβρίου 2024.

(10)

Στις 10 Οκτωβρίου 2024 η Φινλανδία υπέβαλε το οικείο σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος για το 2025. Η Επιτροπή εξέδωσε γνώμη σχετικά με το εν λόγω σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος στις 26 Νοεμβρίου 2024 (8).

(11)

Στις 21 Οκτωβρίου 2024 το Συμβούλιο απηύθυνε στη Φινλανδία σειρά ειδικών ανά χώρα συστάσεων στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου (9).

(12)

Σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, η Επιτροπή αξιολόγησε το σχέδιο ως εξής:

(13)

Η οικονομική δραστηριότητα στη Φινλανδία μειώθηκε κατά 1,2 % το 2023, καθώς οι αυξήσεις των τιμών καταναλωτή και των επιτοκίων επηρέασαν αρνητικά την κατανάλωση και τις επενδύσεις, ιδίως στον κατασκευαστικό τομέα. Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις 2024 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οικονομία αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 0,3 % το 2024, λόγω της στασιμότητας της κατανάλωσης και της μείωσης των επενδύσεων το πρώτο εξάμηνο του έτους. Το 2025 το πραγματικό ΑΕΠ πρόκειται να αυξηθεί κατά 1,5 %, καθώς η ιδιωτική κατανάλωση και οι επενδύσεις πρόκειται να ανακάμψουν χάρη στις αυξήσεις των πραγματικών μισθών και το χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης, ενώ η αύξηση των εξαγωγών προβλέπεται να ανακάμψει ακολουθώντας την αυξανόμενη εξωτερική ζήτηση. Το 2026 το πραγματικό ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,6 %, καθώς η γενική ανάκαμψη προβλέπεται να συνεχιστεί. Κατά τη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα των προβλέψεων (δηλ. 2024-2026), το δυνητικό ΑΕΠ στη Φινλανδία αναμένεται να αυξάνεται κατά 0,6 % κατά μέσο όρο κάθε έτος από το 2024 έως το 2026, λόγω της συσσώρευσης κεφαλαίου και της αύξησης της συνολικής παραγωγικότητας των συντελεστών παραγωγής. Το ποσοστό ανεργίας βρισκόταν στο 7,2 % το 2023 και, σύμφωνα με τις προβολές της Επιτροπής, θα ανέλθει σε 8,2 % το 2024, σε 7,9 % το 2025 και σε 7,5 % το 2026. Ο πληθωρισμός (αποπληθωριστής του ΑΕΠ) προβλέπεται να μειωθεί από 3,9 % το 2023 σε 1,4 % το 2024, και να φτάσει στο 2,1 % το 2025 και στο 1,9 % το 2026.

(14)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές εξελίξεις, το 2023 το δημοσιονομικό έλλειμμα της Φινλανδίας ανήλθε σε 3,0 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις 2024 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το έλλειμμα πρόκειται να ανέλθει στο 3,7 % του ΑΕΠ το 2024, να μειωθεί στο 3,0 % του ΑΕΠ το 2025 και, με την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει αλλαγή πολιτικής, στο 2,5 % το 2026. Οι φθινοπωρινές προβλέψεις 2024 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλαμβάνουν το σχέδιο προϋπολογισμού της Φινλανδίας για το 2025 που πρότεινε η κυβέρνηση στο εθνικό κοινοβούλιο τον Σεπτέμβριο. Το δημόσιο χρέος ανήλθε στο 77,1 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2023. Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις 2024 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο λόγος του χρέους αναμένεται να αυξηθεί στο 82,6 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2024. Προβλέπεται να αυξηθεί περαιτέρω σε 84,7 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2025 και σε 85,3 % στο τέλος του 2026. Οι δημοσιονομικές προβλέψεις της Επιτροπής δεν λαμβάνουν υπόψη τις δεσμεύσεις πολιτικής στα μεσοπρόθεσμα σχέδια αυτές καθαυτές έως ότου να υποστηρίζονται από εύλογα και επαρκώς καθορισμένα απτά μέτρα πολιτικής.

(15)

Το εθνικό μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο της Φινλανδίας καλύπτει την περίοδο 2025-2028 και παρουσιάζει δημοσιονομική προσαρμογή σε διάστημα επτά ετών.

(16)

Το σχέδιο περιέχει τις πληροφορίες που απαιτούνται από το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.

(17)

Στο σχέδιο προβλέπεται δέσμευση στην πορεία των καθαρών δαπανών που αναφέρεται στον πίνακα 2, η οποία αντιστοιχεί σε μέση αύξηση των καθαρών δαπανών κατά 2,2 % κατά τη διάρκεια των ετών 2025-2028. Επιπλέον, η Φινλανδία δεσμεύεται για σύνολο μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με σκοπό την παράταση της περιόδου προσαρμογής σε 7 έτη (2025-2031), κατά τη διάρκεια των οποίων η μέση αύξηση των καθαρών δαπανών σχεδιάζεται να είναι 2,4 %. Η μέση αύξηση των καθαρών δαπανών που αναφέρεται στο σχέδιο κατά την περίοδο προσαρμογής (2025-2031) είναι υψηλότερη από την πορεία αναφοράς που διαβίβασε η Επιτροπή στις 21 Ιουνίου 2024. Το σχέδιο βασίζεται στην παραδοχή ότι η αύξηση του δυνητικού ΑΕΠ κατά 0,9 % θα είναι ίδια για κάθε έτος της περιόδου προσαρμογής. Επιπλέον, το σχέδιο προβλέπει ότι ο ρυθμός αύξησης του αποπληθωριστή του ΑΕΠ θα αυξηθεί από 1,7 % το 2024 σε 2,1 % το 2025 και στη συνέχεια θα αυξηθεί σταδιακά σε 2,4 % έως το τέλος της περιόδου προσαρμογής.

Πίνακας 2: Πορεία των καθαρών δαπανών και κύριες παραδοχές στο σχέδιο της Φινλανδίας

(18)

Εάν η πορεία των καθαρών δαπανών για την οποία αναλήφθηκε δέσμευση στο σχέδιο και οι υποκείμενες παραδοχές υλοποιηθούν, το δημόσιο χρέος, σύμφωνα με το σχέδιο, θα μειωθεί από 81,7 % το 2024 σε 78,2 % του ΑΕΠ στο τέλος της περιόδου προσαρμογής το 2031, σύμφωνα με τον ακόλουθο πίνακα. Μετά την προσαρμογή, μεσοπρόθεσμα (δηλαδή έως το 2041), ο λόγος του χρέους αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω σύμφωνα με το σχέδιο, να υποχωρήσει κάτω από το 60 % του ΑΕΠ το 2039 και να ανέλθει στο 52,7 % του ΑΕΠ το 2041.

Πίνακας 3: Εξελίξεις του δημόσιου χρέους και του ισοζυγίου στο σχέδιο της Φινλανδίας

Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το σχέδιο, το δημόσιο χρέος θα μειωθεί κάτω από την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη μεσοπρόθεσμα. Αυτό είναι εύλογο, δεδομένου ότι με βάση τις παραδοχές του σχεδίου, το χρέος προβλέπεται να διαμορφωθεί σε ποσοστό κάτω από το 60 % του ΑΕΠ έως το 2041, σύμφωνα με όλες τις αιτιοκρατικές προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων της ανάλυσης βιωσιμότητας του χρέους από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Επομένως, με βάση τις δεσμεύσεις πολιτικής και τις μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου, η πορεία των καθαρών δαπανών που προτείνεται στο σχέδιο συνάδει με την απαίτηση για το χρέος, όπως ορίζεται στο άρθρο 6 στοιχείο α) και στο άρθρο 16 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.

(19)

Με βάση την πορεία των καθαρών δαπανών και τις παραδοχές του σχεδίου, το δημοσιονομικό έλλειμμα θα μειωθεί κάτω από το 3 % του ΑΕΠ το πρώτο έτος της περιόδου προσαρμογής (δηλ. το 2025) και στη συνέχεια θα συνεχίσει να μειώνεται και θα μετατραπεί σε πλεόνασμα το 2031. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το σχέδιο, το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης δεν θα υπερβαίνει την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ στο τέλος της περιόδου προσαρμογής (2031). Επιπλέον, κατά τη δεκαετία που έπεται της περιόδου προσαρμογής (δηλαδή έως το 2041), το δημόσιο έλλειμμα δεν θα υπερβαίνει το 3 % του ΑΕΠ. Επομένως, με βάση τις δεσμεύσεις πολιτικής και τις μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου, η πορεία των καθαρών δαπανών που προτείνεται στο σχέδιο συνάδει με την απαίτηση για το έλλειμμα, όπως ορίζεται στο άρθρο 6 στοιχείο β) και στο άρθρο 16 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.

(20)

Το χρονοδιάγραμμα της δημοσιονομικής προσαρμογής, που μετράται ως η μεταβολή του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου, όπως περιγράφεται στο σχέδιο, είναι εμπροσθοβαρές, σε σύγκριση με τη γραμμική πορεία που αναφέρεται ως κανόνας στο άρθρο 6 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Αυτό οφείλεται στη μεγαλύτερη δημοσιονομική εξυγίανση που θα πραγματοποιηθεί το 2025 και στην καταγραφή αμυντικών προμηθειών στους εθνικούς λογαριασμούς το 2025 και το 2027, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα περαιτέρω αποκλίσεις από τη γραμμική πορεία. Ως εκ τούτου, η δημοσιονομική προσαρμογή κατά τα τέσσερα πρώτα έτη του σχεδίου είναι κάτι παραπάνω από αναλογική προς τη συνολική προσπάθεια προσαρμογής. Επομένως, με βάση τις δεσμεύσεις πολιτικής και τις μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου, η πορεία των καθαρών δαπανών που προτείνεται στο σχέδιο συνάδει με την αρχή της μη οπισθοβαρούς προσπάθειας που ορίζεται στο άρθρο 6 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.

Πίνακας 4: Εξελίξεις του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου στο σχέδιο της Φινλανδίας

(21)

Αν πραγματωθούν οι παραδοχές και οι δεσμεύσεις του σχεδίου, το διαρθρωτικό έλλειμμα θα παραμείνει κάτω από το 1,5 % του ΑΕΠ καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου προσαρμογής. Ως εκ τούτου, με βάση τις δεσμεύσεις πολιτικής και τις μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου, το κοινό περιθώριο ανθεκτικότητας που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263 θα εξακολουθήσει να τηρείται και, επομένως, δεν απαιτείται η πρόσθετη βελτίωση του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.

(22)

Σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, δεδομένου ότι το δημόσιο χρέος θα διαμορφωθεί από 60 % έως 90 % του ΑΕΠ κατά την περίοδο προσαρμογής σύμφωνα με το σχέδιο, ο λόγος του χρέους πρέπει να μειωθεί κατά τουλάχιστον 0,5 εκατοστιαίες μονάδες κατά μέσο όρο ετησίως έως ότου υποχωρήσει κάτω από το 60 %. Αυτή η μέση μείωση υπολογίζεται για την περίοδο 2024-2031 και ανέρχεται σε 0,5 εκατοστιαίες μονάδες στο σχέδιο. Επομένως, με βάση τις δεσμεύσεις πολιτικής και τις μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου, η πορεία των καθαρών δαπανών που προτείνεται στο σχέδιο συνάδει με τη συνθήκη διασφάλισης της βιωσιμότητας του χρέους.

(23)

Το σχέδιο βασίζεται σε σειρά παραδοχών που διαφέρουν από τις παραδοχές της Επιτροπής που διαβιβάστηκαν στη Φινλανδία στις 21 Ιουνίου 2024. Ειδικότερα, το σχέδιο χρησιμοποιεί διαφορετικές παραδοχές για την αρχική θέση το 2024, την αύξηση του δυνητικού ΑΕΠ και τις προσαρμογές αποθεμάτων-ροών. Επιπλέον, η δημοσιονομική προσαρμογή είναι εμπροσθοβαρής. Απαιτείται προσεκτική αξιολόγηση αυτών των διαφορών στις παραδοχές ώστε να εξασφαλιστεί ότι στηρίζονται σε τεκμηριωμένα και βασιζόμενα σε δεδομένα οικονομικά επιχειρήματα, ιδίως δεδομένου ότι η μέση αύξηση των καθαρών δαπανών στο σχέδιο είναι υψηλότερη από ό,τι στην πορεία αναφοράς. Οι διαφορές στις παραδοχές με τον σημαντικότερο αντίκτυπο στη μέση αύξηση των καθαρών δαπανών παρατίθενται κατωτέρω, μαζί με εκτίμηση κάθε διαφοράς στις παραδοχές που εξετάζονται μεμονωμένα.

Η εναπομένουσα διαφορά στην παραδοχή αφορά την αναθεωρημένη αρχική θέση το 2024 και αντιστοιχεί σε ελαφρώς μικρότερο διαρθρωτικό πρωτογενές έλλειμμα απ’ ό,τι αναμενόταν την άνοιξη. Αυτό δεν έχει σημαντικό αντίκτυπο στη μέση αύξηση των καθαρών δαπανών σε σύγκριση με τις παραδοχές της Επιτροπής. Συνολικά, η διαφορά μεταξύ της πορείας των καθαρών δαπανών στο σχέδιο και της πορείας αναφοράς εξηγείται από διαφορές στις παραδοχές που είναι δεόντως αιτιολογημένες, σύμφωνα με το άρθρο 13 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Συνολικά, αν συνυπολογιστούν όλες οι διαφορές στις παραδοχές, οδηγούν σε υψηλότερη μέση αύξηση των καθαρών δαπανών στο σχέδιο σε σύγκριση με την πορεία αναφοράς. Η Επιτροπή θα λάβει υπόψη την ανωτέρω αξιολόγηση των παραδοχών του σχεδίου σε μελλοντικές αξιολογήσεις της συμμόρφωσης με την πορεία των καθαρών δαπανών.

(24)

Σύμφωνα με την ενδεικτική δημοσιονομική στρατηγική που περιέχεται στο σχέδιο, οι δεσμεύσεις για τις καθαρές δαπάνες θα υλοποιηθούν μέσω συγκράτησης των δαπανών και αυξήσεων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων. Η κυβέρνηση εφαρμόζει επί του παρόντος δύο δέσμες μέτρων που εκτιμάται ότι έχουν δημοσιονομική απόδοση 9 δισ. EUR (3,8 % του ΑΕΠ). Γενικά, χωρίζονται σε 3,5 δισεκατομμύρια (1,5 % του ΑΕΠ) υψηλότερων εσόδων (δηλ. άμεσα έσοδα από αυξημένο συντελεστή ΦΠΑ και έμμεσα έσοδα από την αύξηση του φόρου εισοδήματος και των κοινωνικών εισφορών λόγω της αύξησης της απασχόλησης που οφείλεται σε άλλα μέτρα) και 5,5 δισεκατομμύρια (2,3 % του ΑΕΠ) από τις χαμηλότερες δαπάνες (δηλ. εξοικονόμηση πόρων που προέρχεται από τις κομητείες παροχής υπηρεσιών ευημερίας, τη μείωση των κοινωνικών παροχών και τη μείωση άλλων δαπανών). Τα περισσότερα μέτρα πολιτικής που αφορούν αυτές τις δύο δέσμες μέτρων εξυγίανσης έχουν ήδη εγκριθεί, ενώ άλλα πρέπει να επιβεβαιωθούν ή να προσαρμοστούν και να προσδιοριστούν ποσοτικά στους ετήσιους προϋπολογισμούς. Έχουν ήδη εγκριθεί αρκετά μέτρα τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών με σημαντικό αντίκτυπο το 2025. Ταυτόχρονα, υπάρχουν κίνδυνοι για την εφαρμογή της ενδεικτικής δημοσιονομικής στρατηγικής στο σχέδιο, οι οποίοι απορρέουν από την πιθανότητα χαμηλότερης από την αναμενόμενη εξοικονόμησης πόρων μέσω μέτρων που στοχεύουν στις κομητείες παροχής υπηρεσιών ευημερίας και από τις χαμηλότερες του αναμενόμενου επιπτώσεις που έχουν στην απασχόληση οι μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης στην αγορά εργασίας. Επιπλέον, στο σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος για το 2025 αποτυπώνονται μέτρα πολιτικής κατά διακριτική ευχέρεια τα οποία υποστηρίζουν την επίτευξη της δέσμευσης για τις καθαρές δαπάνες για το 2025 (10).

(25)

Στο σχέδιο, η Φινλανδία δεσμεύεται για ένα σύνολο μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, με στόχο τη βελτίωση της δυνητικής ανάπτυξης και της δημοσιονομικής βιωσιμότητας, δέσμευση στην οποία στηρίζεται παράταση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής από 4 σε 7 έτη. Το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων αποτελείται από διάφορες δεσμεύσεις από το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (στο εξής: ΣΑΑ)· μία δέσμευση από το ΣΑΑ με πρόσθετες προδιαγραφές για τον περιορισμό των υπερβάσεων του προϋπολογισμού· καθώς και δύο νέες μεταρρυθμίσεις. Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνονται τα ακόλουθα μέτρα:

(26)

Τα μέτρα στα οποία στηρίζεται παράταση της περιόδου προσαρμογής και αποτελούν μέρος του ΣΑΑ (συμπεριλαμβανομένων των πρόσθετων προδιαγραφών για την ανανέωση των κανονιστικών καθηκόντων και των διοικητικών διαδικασιών των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας) συνάδουν με το άρθρο 14 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, καθώς περιγράφονται με επαρκή βαθμό λεπτομέρειας, είναι εμπροσθοβαρή, χρονικά προσδιορισμένα και επαληθεύσιμα. Τα δύο μέτρα για τη συνολική μεταρρύθμιση της κοινωνικής πρόνοιας και τη θέσπιση γενικής κοινωνικής παροχής δεν έχουν ακόμη νομοθετηθεί και, ως εκ τούτου, στο παρόν στάδιο δεν περιγράφονται λεπτομερώς. Το σχέδιο παρέχει ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την έγκρισή τους και ποιοτικούς δείκτες στόχων για την παρακολούθηση της εφαρμογής τους.

(27)

Οι δεσμεύσεις του ΣΑΑ στις οποίες στηρίζεται η παράταση περιλαμβάνουν σημαντικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας και στην ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού της οικονομίας. Επιπλέον, η Φινλανδία δεσμεύεται να συνεχίσει τη μεταρρυθμιστική προσπάθεια κατά την περίοδο που καλύπτεται από το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο και να διατηρήσει τα επίπεδα των εθνικά χρηματοδοτούμενων επενδύσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο η οποία καλύπτεται από το ΣΑΑ (βλ. κατωτέρω πίνακα 5). Οι δεσμεύσεις θα παρακολουθούνται καθ’ όλη τη διάρκεια εφαρμογής του σχεδίου. Επομένως, οι δεσμεύσεις στο πλαίσιο του ΣΑΑ μπορούν να ληφθούν υπόψη για την παράταση της περιόδου προσαρμογής, όπως προβλέπεται στο άρθρο 36 παράγραφος 1 στοιχείο δ) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.

(28)

Το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση αναμένεται να βελτιώσει τη δυνητική μεγέθυνση και ανθεκτικότητα της φινλανδικής οικονομίας με βιώσιμο τρόπο, όπως απαιτεί το άρθρο 14 παράγραφος 2 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Τα μέτρα αναμένεται να βελτιώσουν τη λειτουργία της αγοράς εργασίας, να στηρίξουν την καινοτομία, να βελτιώσουν την πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και την κοινωνική πρόνοια και να εκσυγχρονίσουν την κοινωνική ασφάλιση, βελτιώνοντας έτσι το δυναμικό μεγέθυνσης και ανθεκτικότητας της φινλανδικής οικονομίας. Οι προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις της αγοράς εργασίας αναμένεται να στηρίξουν τους ανέργους στην εξεύρεση εργασίας και να αυξήσουν τα ποσοστά απασχόλησης των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας. Το σχέδιο εκτιμά ότι τα δύο μέτρα θα μπορούσαν να δημιουργήσουν περίπου 20 000 θέσεις εργασίας κατά την περίοδο 2025-2029. Οι επενδύσεις στην έρευνα και ανάπτυξη που περιλαμβάνονται στο ΣΑΑ αναμένεται να βελτιώσουν τόσο το αναπτυξιακό δυναμικό όσο και την ανθεκτικότητα της Φινλανδίας, αυξάνοντας την παραγωγικότητα (η συντηρητική εκτίμηση του σχεδίου είναι ότι η αύξηση κατά 1 % των επενδύσεων στην έρευνα και ανάπτυξη αυξάνει την παραγωγικότητα κατά 0,02 %), προσελκύοντας ιδιωτικές επενδύσεις και στηρίζοντας την πράσινη μετάβαση και την απανθρακοποίηση του ενεργειακού συστήματος. Σύμφωνα με τη φινλανδική κυβέρνηση, η δημιουργία των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας και η ανάπτυξη ηλεκτρονικών υπηρεσιών υγείας αναμένεται να βελτιώσουν την πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, κάτι που είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς οι μη καλυπτόμενες ανάγκες ιατρικής περίθαλψης υπερβαίνουν τον μέσο όρο της ΕΕ και η Φινλανδία είναι μια ταχέως γηράσκουσα κοινωνία. Οι μεταρρυθμίσεις για τη θέσπιση γενικής κοινωνικής παροχής και η μεταρρύθμιση της κοινωνικής πρόνοιας αποσκοπούν στη βελτιστοποίηση της κοινωνικής πολιτικής, στη μείωση του διοικητικού κόστους, στην ενίσχυση του δίκαιου χαρακτήρα της κοινωνικής ασφάλισης και στην αύξηση των κινήτρων για εργασία, με αποτέλεσμα τη στήριξη της απασχόλησης. Οι επιπτώσεις στην κοινωνική συνοχή θα πρέπει να παρακολουθούνται. Επιπλέον, οι επιπτώσεις της μεταρρύθμισης της αγοράς εργασίας στην απασχόληση ή η αύξηση της παραγωγικότητας μετά από επενδύσεις στην Ε&Α δεν έχουν γίνουν ακόμη ορατές. Επιπλέον, οι κομητείες παροχής υπηρεσιών ευημερίας αντιμετωπίζουν αρκετές δυσκολίες κατά τα πρώτα έτη λειτουργίας τους, και η κυβέρνηση πρότεινε στο σχέδιο πρόσθετες προδιαγραφές σε μία δέσμευση του ΣΑΑ για την ανανέωση των κανονιστικών καθηκόντων και των διοικητικών διαδικασιών των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας, προκειμένου να μειωθεί το έλλειμμά τους. Συνολικά, οι παραδοχές σχετικά με τον αναπτυξιακό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση, εξεταζόμενες από κοινού, φαίνονται εύλογες, αλλά απαιτείται προσεκτική παρακολούθηση των μελλοντικών εξελίξεων και του ακριβούς αντικτύπου. Στο πλαίσιο αυτό απαιτούνται επίσης ουσιαστικές διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εταίρων και των σχετικών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και αξιολόγηση των διανεμητικών και σωρευτικών επιπτώσεων των μέτρων.

(29)

Το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση αναμένεται να στηρίξει τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, όπως απαιτείται από το άρθρο 14 παράγραφος 2 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Τα μέτρα αυτά είναι συμπληρωματικά προς τις δέσμες μέτρων δημοσιονομικής εξυγίανσης που έχουν ήδη θεσπιστεί, όπως αναφέρθηκαν ανωτέρω κατά την παρουσίαση της δημοσιονομικής στρατηγικής. Το κύριο άμεσο αποτέλεσμα αυτών των πρόσθετων μέτρων αναμένεται από την εφαρμογή μέτρων για τη μείωση του ελλείμματος των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας, το οποίο ανήλθε σε 1,4 δισ. EUR το 2023, με την ανανέωση των κανονιστικών καθηκόντων και των διοικητικών διαδικασιών των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας. Ειδικότερα, η κυβέρνηση θεσπίζει επί του παρόντος μέτρα για τη μείωση των δαπανών των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας κατά 685 εκατ. EUR την περίοδο 2025-2028, ενώ οι ίδιες οι κομητείες παροχής υπηρεσιών ευημερίας αποσκοπούν στην εφαρμογή μέτρων για τη μείωση των δαπανών τους κατά 874 εκατ. EUR έως το 2028. Επιπλέον, η κυβέρνηση αναμένει να επιτύχει ετήσια εξοικονόμηση 100 εκατ. EUR από τη μεταρρύθμιση της κοινωνικής πρόνοιας. Άλλες άμεσες εξοικονομήσεις πόρων μπορεί να προέλθουν από το χαμηλότερο διοικητικό κόστος ανά αίτηση παροχών που προκύπτει από την υιοθέτηση του ενιαίου μοντέλου παροχών και από τις χαμηλότερες πληρωμές που σχετίζονται με την κατάργηση των πρόσθετων ημερών επιδόματος ανεργίας. Οι έμμεσες εξοικονομήσεις δημοσιονομικών πόρων συνδέονται κυρίως με τον αναμενόμενο θετικό αντίκτυπο που θα έχουν στην απασχόληση οι μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας (δηλ. η καθιέρωση του σκανδιναβικού μοντέλου υπηρεσιών απασχόλησης και η κατάργηση των πρόσθετων ημερών επιδόματος ανεργίας), οι οποίες θα αυξήσουν τη δυνητική ανάπτυξη και θα αποφέρουν φορολογικά έσοδα. Η συνολική μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης, περιλαμβανομένης γενικής κοινωνικής παροχής, καθώς και η συνολική μεταρρύθμιση της κοινωνικής πρόνοιας, ενδέχεται επίσης να επηρεάσουν την απασχόληση, αυξάνοντας τα κίνητρα για εργασία και, ως εκ τούτου, να έχουν έμμεσο θετικό δημοσιονομικό αντίκτυπο. Παρότι οι εξοικονομούμενοι πόροι από τα μέτρα θα μπορούσαν να είναι χαμηλότεροι από το αναμενόμενο, οι εξοικονομούμενοι δημοσιονομικοί πόροι από τις πρόσθετες προδιαγραφές του ΣΑΑ για την ανανέωση των κανονιστικών καθηκόντων και των διοικητικών διαδικασιών των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας είναι πιθανό να μην είναι αμελητέοι, δεδομένου του μεγέθους των εκτιμήσεων για την εξοικονόμηση πόρων (1,6 δισ. EUR). Συνολικά, η υλοποίηση της έμμεσης εξοικονόμησης πόρων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον αντίκτυπο που έχουν στην απασχόληση οι μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας.

(30)

Το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που στηρίζουν την παράταση ανταποκρίνεται στις κοινές προτεραιότητες της ΕΕ, όπως απαιτεί το άρθρο 14 παράγραφος 2 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Οι μεταρρυθμίσεις στην κοινωνική ασφάλιση και την αγορά εργασίας συμβάλλουν στην κοινωνική ανθεκτικότητα, ιδίως μέσω της συμμόρφωσης με τις αρχές του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, όπως η ενεργός στήριξη της απασχόλησης, η κοινωνική προστασία και οι παροχές ανεργίας. Οι επενδύσεις του ΣΑΑ στην Ε&Α για την πράσινη μετάβαση αναμένεται να αυξήσουν την καινοτομία σε τεχνολογίες χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και ενεργειακές υποδομές, συμβάλλοντας έτσι στη δίκαιη πράσινη μετάβαση και στη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας. Η εισαγωγή της ψηφιακής καινοτομίας στον τομέα κοινωνικών υπηρεσιών και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης συμβάλλει στη δίκαιη ψηφιακή μετάβαση αυξάνοντας την ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών. Η άλλη κοινή προτεραιότητα της ΕΕ, δηλαδή η δημιουργία αμυντικών ικανοτήτων, δεν λαμβάνεται υπόψη στο σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται τυχόν παράταση.

(31)

Το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση ανταποκρίνεται στις σχετικές (11) ΣΑΧ που εκδίδονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, όπως απαιτείται από το άρθρο 14 παράγραφος 2 στοιχείο δ) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Ειδικότερα, το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση λαμβάνει υπόψη τις ακόλουθες ειδικές ανά χώρα συστάσεις οι οποίες στοχεύουν στα εξής:

(32)

Το σχέδιο διασφαλίζει τη διατήρηση του προβλεπόμενου συνολικού επιπέδου των εθνικά χρηματοδοτούμενων δημόσιων επενδύσεων που πραγματοποιούνται κατά μέσο όρο κατά την περίοδο που καλύπτεται από το ΣΑΑ, όπως απαιτεί το άρθρο 14 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.

Πίνακας 5: Εθνικά χρηματοδοτούμενες δημόσιες επενδύσεις στο σχέδιο (% του ΑΕΠ)

(33)

Τέλος, το σύνολο των μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών δεσμεύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση μπορεί να θεωρηθεί συνεπές με τις δεσμεύσεις του ΣΑΑ και της συμφωνίας εταιρικής σχέσης που έχει συμφωνηθεί βάσει του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, όπως απαιτείται από το άρθρο 14 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Η καθιέρωση του ενιαίου μοντέλου παροχών και η μεταρρύθμιση της κοινωνικής πρόνοιας δεν έρχονται σε αντίθεση με τις δεσμεύσεις του ΣΑΑ, ενώ τα άλλα μέτρα απορρέουν άμεσα από τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο του ΣΑΑ.

(34)

Εν κατακλείδι, το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται παράταση της περιόδου προσαρμογής εκτιμάται ότι πληροί, συνολικά, τα κριτήρια του άρθρου 14 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Ως εκ τούτου, η περίοδος προσαρμογής μπορεί να παραταθεί από 4 σε 7 έτη, όπως προτείνεται στο σχέδιο.

(35)

Εκτός από το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στο οποίο στηρίζεται παράταση της περιόδου προσαρμογής, το σχέδιο περιγράφει τις προθέσεις πολιτικής σχετικά με την υλοποίηση άλλων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, ιδίως στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις, και λαμβάνουν υπόψη τις κοινές προτεραιότητες της ΕΕ. Το σχέδιο περιλαμβάνει δέκα μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις.

(36)

Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα της δίκαιης πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, συμπεριλαμβανομένων των στόχων για το κλίμα που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1119, το σχέδιο περιλαμβάνει μεταρρύθμιση για την αύξηση των δαπανών για Ε&Α στο 4 % του ΑΕΠ έως το 2030, το δε ένα τρίτο της χρηματοδότησης προέρχεται από δημόσιες πηγές, κάτι που θα οδηγήσει σε αύξηση κατά περίπου 280 εκατ. EUR ετησίως έως το 2030. Οι πρόσθετες δημόσιες χρηματοδοτήσεις Ε&Α θα διατεθούν, μεταξύ άλλων, στη στήριξη της Ε&Α των εταιρειών, στη συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων και ερευνητών, στη χρηματοδότηση ερευνητικών έργων και σε ερευνητικές υποδομές. Το μέτρο ανταποκρίνεται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 που σχετίζονται με την έρευνα και την καινοτομία και συνάδει με την ψηφιακή πυξίδα της Φινλανδίας και τον εθνικό στρατηγικό χάρτη πορείας της χώρας για την ψηφιακή δεκαετία.

(37)

Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα της κοινωνικής και οικονομικής ανθεκτικότητας, συμπεριλαμβανομένου του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, το σχέδιο περιλαμβάνει μέτρα για τη μείωση των παροχών που δημιουργούν αντικίνητρα για εργασία (π.χ. αλλαγές στα επιδόματα ανεργίας οι οποίες αναμένεται να αυξήσουν του αριθμού απασχολούμενων κατά 40 000 εργαζομένους κατά τη διάρκεια της κυβερνητικής θητείας, και μειώσεις δεικτών στις παροχές κοινωνικής ασφάλισης οι οποίες αναμένεται να αυξήσουν τον αριθμό απασχολούμενων κατά 18 600 εργαζομένους την ίδια περίοδο), μέτρα για τον μετριασμό των ελλείψεων δεξιοτήτων (π.χ. αύξηση τόσο της χρηματοδότησης όσο και των διαθέσιμων θέσεων σε τομείς που αντιμετωπίζουν ελλείψεις εργατικού δυναμικού, όπως η ιατρική), και μέτρα για τη βελτίωση της πρόσβασης στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και τη μείωση των λιστών αναμονής (π.χ. με την αύξηση της χρηματοδότησης για την επιστροφή ιδιωτικών δαπανών ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης). Τα μέτρα ανταποκρίνονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019, του 2020, του 2022 και του 2023 που σχετίζονται με τις ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας, τα κίνητρα για εργασία και τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας, την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και την εκπαίδευση.

(38)

Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα της ενεργειακής ασφάλειας, το σχέδιο δεν περιλαμβάνει άλλες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις.

(39)

Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα των αμυντικών ικανοτήτων, το σχέδιο περιλαμβάνει ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις.

(40)

Το σχέδιο παρέχει πληροφορίες σχετικά με τη συνέπεια και, κατά περίπτωση, τη συμπληρωματικότητα με τα ταμεία της πολιτικής συνοχής και το ΣΑΑ της Φινλανδίας. Στο σχέδιο γίνεται κατάλληλη αναφορά στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Φινλανδίας του 2024, το οποίο περιγράφει τις συνέργειες και τη συμπληρωματικότητα με την πολιτική συνοχής και το ΣΑΑ.

(41)

Το σχέδιο παρέχει επισκόπηση των αναγκών της Φινλανδίας για δημόσιες επενδύσεις που σχετίζονται με τις κοινές προτεραιότητες της ΕΕ. Σε σχέση με τη δίκαιη πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, το σχέδιο τονίζει την ανάγκη επενδύσεων στην καθαρή ενέργεια για τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και σε ανατρεπτικές τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, για την περαιτέρω ενίσχυση της πράσινης μετάβασης. Όσον αφορά την κοινωνική και οικονομική ανθεκτικότητα, το σχέδιο τονίζει την ανάγκη για επενδύσεις που σχετίζονται με την αύξηση του μορφωτικού επιπέδου και της συνεχούς μάθησης. Όσον αφορά την ενεργειακή ασφάλεια, το σχέδιο τονίζει την ανάγκη για επενδύσεις με στόχο τη μείωση της εξάρτησης της ΕΕ από τρίτες χώρες. Όσον αφορά τη δημιουργία αμυντικών ικανοτήτων, το σχέδιο τονίζει την ανάγκη για επενδύσεις με σκοπό την ενίσχυση των αμυντικών ικανοτήτων της Φινλανδίας, σε ευθυγράμμιση με τις δεσμεύσεις στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.

(42)

Συνολικά, η Επιτροπή θεωρεί ότι το σχέδιο της Φινλανδίας πληροί τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.

(43)

Το Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο της Φινλανδίας και θεωρεί ότι η πλήρης εφαρμογή του θα συμβάλει στη διασφάλιση υγιών δημόσιων οικονομικών και στη στήριξη της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους, καθώς και της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης.

(44)

Το Συμβούλιο λαμβάνει υπό σημείωση την αξιολόγηση του σχεδίου από την Επιτροπή. Ωστόσο, το Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να υποβάλλει την αξιολόγησή της για τα μελλοντικά σχέδια σε έγγραφο χωριστό από τις συστάσεις της Επιτροπής για συστάσεις του Συμβουλίου.

(45)

Το Συμβούλιο λαμβάνει υπό σημείωση την αξιολόγηση της Επιτροπής για την πορεία των καθαρών δαπανών και τις κύριες μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου, μεταξύ άλλων σε σχέση με την προηγούμενη καθοδήγηση της Επιτροπής, καθώς και τις επιπτώσεις της πορείας των καθαρών δαπανών του σχεδίου στο δημοσιονομικό έλλειμμα και το δημόσιο χρέος. Το Συμβούλιο λαμβάνει υπό σημείωση την αξιολόγηση της Επιτροπής ότι οι μακροοικονομικές και δημοσιονομικές παραδοχές, αν και διαφέρουν σε ορισμένες περιπτώσεις από τις παραδοχές της Επιτροπής, μεταξύ άλλων επειδή λαμβάνουν υπόψη επικαιροποιημένα μακροοικονομικά και δημοσιονομικά δεδομένα, είναι συνολικά δεόντως αιτιολογημένες και στηρίζονται σε τεκμηριωμένα οικονομικά επιχειρήματα. Το Συμβούλιο λαμβάνει υπό σημείωση τη γενική δημοσιονομική στρατηγική του σχεδίου και τους κινδύνους για τις προοπτικές, οι οποίοι θα μπορούσαν να επηρεάσουν την πραγμάτωση του μακροοικονομικού σεναρίου και των υποκείμενων παραδοχών, καθώς και την υλοποίηση της πορείας των καθαρών δαπανών του σχεδίου. Το Συμβούλιο εκφράζει επίσης ικανοποίηση διότι ζητήθηκε η συμβολή των σχετικών συμφεροντούχων σε εθνικό επίπεδο πριν από την υποβολή του σχεδίου. Το Συμβούλιο σημειώνει επίσης ότι οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι ενδέχεται να ασκήσουν πίεση στις αμυντικές δαπάνες. Ειδικότερα, το Συμβούλιο σημειώνει ότι η επιδείνωση του περιβάλλοντος ασφάλειας λόγω του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας επηρεάζει την οικονομία και έχει επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά της Φινλανδίας.

(46)

Το Συμβούλιο αναμένει από τη Φινλανδία να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τη δημοσιονομική στρατηγική της ανάλογα με τις ανάγκες, για να εξασφαλίσει την υλοποίηση της πορείας των καθαρών δαπανών της. Το Συμβούλιο αποφασίζει να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές και δημοσιονομικές εξελίξεις, περιλαμβανομένων εκείνων στις οποίες βασίζεται το σενάριο του σχεδίου.

(47)

Το Συμβούλιο θεωρεί ότι απαιτούνται περαιτέρω συζητήσεις για να εξευρεθεί πριν από τον επόμενο γύρο δημοσιονομικής εποπτείας κοινός τόπος όσον αφορά τις επιπτώσεις των σωρευτικών ρυθμών αύξησης των καθαρών δαπανών για την ετήσια εποπτεία.

(48)

Το Συμβούλιο εγκρίνει το σύνολο των μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών δεσμεύσεων που παρουσίασε η Φινλανδία στο μεσοπρόθεσμο σχέδιό της και στις οποίες στηρίζεται η παράταση της περιόδου προσαρμογής και χαιρετίζει τις προσπάθειες να ποσοτικοποιηθεί ο αντίκτυπος στην ανάπτυξη και τη δημοσιονομική βιωσιμότητα. Το Συμβούλιο συμφωνεί με την Επιτροπή ότι το σύνολο των μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών δεσμεύσεων που παρουσίασε η Φινλανδία δικαιολογεί παράταση της περιόδου προσαρμογής από 4 σε 7 έτη. Το Συμβούλιο λαμβάνει υπό σημείωση την αξιολόγηση της Επιτροπής ότι το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση πληροί συνολικά τα κριτήρια του άρθρου 14, λαμβανομένης επίσης υπόψη της μεταβατικής διάταξης του άρθρου 36 παράγραφος 1δ του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Το Συμβούλιο λαμβάνει υπό σημείωση την αξιολόγηση της Επιτροπής ότι οι μεταρρυθμιστικές και επενδυτικές δεσμεύσεις αναμένεται να βελτιώσουν το αναπτυξιακό δυναμικό και την ανθεκτικότητα της οικονομίας με βιώσιμο τρόπο και να στηρίξουν τη δημοσιονομική βιωσιμότητα. Το Συμβούλιο συνιστά στη Φινλανδία να υλοποιήσει στο ακέραιο το σύνολο των μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών δεσμεύσεων για να διατηρήσει την παράταση της περιόδου προσαρμογής.

(49)

Το Συμβούλιο λαμβάνει υπό σημείωση την περιγραφή της Επιτροπής σχετικά με τις μεταρρυθμιστικές και επενδυτικές ανάγκες και προθέσεις —πέραν της αξιολόγησης του συνόλου των μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών δεσμεύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση της περιόδου προσαρμογής— που ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, και τονίζει ότι είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί η υλοποίηση των εν λόγω μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων. Το Συμβούλιο, με βάση τις εκθέσεις που θα υποβάλλει η Επιτροπή, θα αξιολογεί τις εν λόγω μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις και θα παρακολουθεί την υλοποίησή τους στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

(50)

Το Συμβούλιο προσβλέπει στις ετήσιες εκθέσεις προόδου της Φινλανδίας που θα περιέχουν, ειδικότερα, πληροφορίες για την πρόοδο υλοποίησης της πορείας των καθαρών δαπανών, όπως ορίζεται από το Συμβούλιο, και την πρόοδο υλοποίησης ευρύτερων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, καθώς και την πρόοδο υλοποίησης του συνόλου των μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση της περιόδου προσαρμογής.

(51)

Σύμφωνα με το άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, το Συμβούλιο θα πρέπει να συστήσει στη Φινλανδία την πορεία των καθαρών δαπανών, όπως ορίζεται στο σχέδιο, και θα πρέπει να εγκρίνει το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση της περιόδου προσαρμογής σε 7 έτη,

1.

2.