Eagrán sealadach

BREITHIÚNAS NA CÚIRTE GINEARÁLTA (an Dara Dlísheomra ina bhfuil cúigear Breithiúna ina suí)

3 Meitheamh 2026 (*)

(Tarchur chun réamhrialú – Cánachas – Comhchóras CBL – Treoir 2006/112/CE – Coigeartú CBL a sonrascadh go míchuí – Idirbhearta laistigh de thréimhse a dúnadh le hiniúchadh cánach – Reachtaíocht náisiúnta lena gcuirtear tionscnamh iniúchta nua faoi réir fíoras nua arna thabhairt cothrom le dáta ag an gcáiníocóir – Prionsabal na héifeachtachta – Prionsabal na neodrachta cánach – Comhréireacht)

I gCás T-198/25,

IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE ón Fővárosi Törvényszék (Cúirt Réigiúnach Phríomhchathair Bhúdaipeist, an Ungáir), trí bhreith an 19 Feabhra 2025, a fuarthas ag an gCúirt an 4 Márta 2025, sna himeachtaí

G Kft.

v

Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebbviteli Igazgatósága,

tugann AN CHÚIRT GHINEARÁLTA (an Dara Dlísheomra ina bhfuil cúigear Breithiúna ina suí),

agus í comhdhéanta mar seo a leanas: N. Półtorak, Uachtarán, G. Hesse, G. Steinfatt, D. Petrlík (Rapóirtéir) agus I. Dimitrakopoulos, Breithiúna,

Abhcóide Ginearálta: M. Brkan,

Cláraitheoir: A. Juhász-Tóth, Riarthóir,

ag féachaint do tharchur na hiarrata ar réamhrialú ag an gCúirt Bhreithiúnais chuig an gCúirt Ghinearálta an 25 Márta 2025, de bhun an tríú mír d’Airteagal 50b de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh,

ag féachaint don ábhar dá dtagraítear i bpointe (a) den chéad mhír d’Airteagal 50b de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus d’easpa ceist neamhspleách maidir leis an léiriú de réir bhrí an dara mír d’Airteagal 50b den Reacht sin,

ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,

tar éis éisteacht an 17 Nollaig 2025,

tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:

–        G, ag A. Németh, ügyvéd,

–        Rialtas na hUngáire, ag M. Fehér agus R. Kissné Berta, i gcáil Gníomhairí,

–        an Coimisiún Eorpach, ag M. Herold agus A. Sipos, i gcáil Gníomhairí,

tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,

an Breithiúnas seo a leanas:

Breithiúnas

1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú Airteagail 167, 168, 179, 180, 183, 250 agus 252 de Threoir 2006/112/CE ón gComhairle an 28 Samhain 2006 maidir leis an gcomhchóras cánach breisluacha (IO 2006 L 347, lch. 1, ‘an Treoir maidir le CBL’), agus prionsabail na neodrachta cánach, na héifeachtachta agus na comhréireachta.

2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir G Kft. agus Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebbviteli Igazgatósága (Stiúrthóireacht Achomhairc an Údaráis Náisiúnta Cánach agus Custaim, an Ungáir) maidir le coigeartú na cánach breisluacha (CBL) arna sonrasc go míchuí ag an gcuideachta sin.

 An dlí lena mbaineann

 Dlí an Aontais Eorpaigh

3        Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 203 den Treoir maidir le CBL:

‘Beidh CBL iníoctha ag aon duine a chuireann CBL isteach ar shonrasc.’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

 Dlí na hUngáire

4        Foráiltear le mír 54(5) den az adózás rendjéről szóló 2017. évi CL. törvény (Dlí Uimh. CL 2017 lena mbunaítear an Cód um Nós Imeachta Cánach) (Magyar Közlöny 2017/192.):

‘Ó thús iniúchta, ní féidir na cánacha agus na fóirdheontais a scrúdaíodh mar chuid den iniúchadh sin a bheith faoi réir ceartúcháin a thuilleadh trí bhíthin féincheartúcháin i leith na tréimhse a ndearnadh iniúchadh uirthi. Ní féidir leis an gcáiníocóir na cánacha agus na fóirdheontais arna socrú ag an údarás cánach ina dhiaidh sin a cheartú. Measfar ceartúchán i leith na cánach, na bhfóirdheontas agus na tréimhse a ndearnadh iniúchadh uirthi a bheith ina fhéincheartúchán arna dhéanamh roimh thús an iniúchta i gcás inar chuir an cáiníocóir an tuairisceán féincheartúcháin isteach (tríd an bpost) chuig an údarás cánach tráth nach déanaí ná an lá roimh réamhfhógra a fháil faoin iniúchadh nó, i gcás nach dtugtar fógra den sórt sin, roimh fhógra a thabhairt faoin sainordú nó, in éagmais fógra den sórt sin, roimh sheachadadh an tsainordaithe.’

5        Luaitear an méid seo a leanas i mír 89(2) den az adóigazgatási rendtartásról szóló 2017. évi CLI. törvény (Dlí Uimh. CLI 2017 lena rialaítear an t-údarás cánach) (Magyar Közlöny 2017/192.):

‘Má chomhlíontar na coinníollacha dá fhoráiltear leis an dlí, féadfar iniúchadh a dhéanamh fiú i leith tréimhse a dúnadh le hiniúchadh (iniúchadh nua).’

6        Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 92 den Dlí lena rialaítear an t-údarás cánach:

‘I leith tréimhse a dúnadh le hiniúchadh cánach, d’fhéadfadh na cánacha nó na fóirdheontais a bheith faoi réir iniúchadh nua

[...]

(b)      arna iarraidh sin don cháiníocóir i gcás ina n-eascraíonn athrú ar thorthaí an iniúchta níos luaithe as soiléiriú ar fhíoras nua nó ar imthoisc nua a thug an cáiníocóir chun solais, ar choinníoll nach raibh an fíoras nó an imthoisc nua sin ar fáil don cáiníocóir roimhe sin, ná nach bhféadfadh an fíoras nó an imthoisc nua sin a bheith ar fáil don cháiníocóir ag gníomhú de mheon macánta agus nach raibh an cáiníocóir ar an eolas roimhe sin ná nach bhféadfadh an cáiníocóir ag gníomhú de mheon macánta a bheith ar an eolas,

[...]’

 An díospóid sna príomhimeachtaí agus an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú

7        Is cuideachta faoi rialú dhlí na hUngáire é G arb í a príomhghníomhaíocht tráidirí agus pailléid in-aischurtha agus in-athúsáidte (‘na hearraí lena mbaineann’) a ligean ar cíos do shaothraithe torthaí, do mhiondíoltóirí, do mhórdhíoltóirí agus do phróiseálaithe bia.

8        I gcomhthéacs na gníomhaíochta dá dtagraítear i mír 7 thuas, d’oibrigh G córas taisce faoinar ghearr sé, ar sholáthar na n-earraí lena mbaineann, táillí taisce ar a chustaiméirí ionas go dtabharfaidís ar ais na hearraí a soláthraíodh dó laistigh den tréimhse shonraithe. I gcás nár thug an custaiméir ach cuid de na hearraí sin ar ais, ceartaíodh na sonraisc a bhaineann leis na táillí taisce. I gcás inar thug an custaiméir na hearraí sin go léir ar ais, cuireadh na sonraisc sin ar ceal. Áiríodh CBL sna sonraisc le haghaidh táillí taisce arna n-eisiúint ag G.

9        Le réamhrialuithe cánach an 1 Meitheamh 2015 (‘na réamhrialuithe cánach’), mheas an Nemzetgazdasági Minisztérium (an Aireacht Geilleagair, an Ungáir) nár tháinig na hidirbhearta taisce atá i gceist faoi raon feidhme CBL agus, maidir leis na hidirbhearta taisce ar sonrascadh CBL go míchuí ina leith, go raibh G i dteideal sonraisc cheartaithe a eisiúint nach raibh CBL san áireamh iontu agus a thuairisceáin CBL a cheartú trí bhíthin ‘féincheartúcháin’. Scoir G de CBL a áireamh ar a shonraisc maidir le táillí taisce tar éis an 9 Samhain 2015.

10      An 12 Nollaig 2017, chuir Nemzeti Adó- és Vámhivatal Heves Megyei Adó- és Vámigazgatósága (Stiúrthóireacht Cánach agus Custaim Chontae Heves de chuid an Údaráis Náisiúnta Cánach agus Custaim, an Ungáir; ‘an t-údarás cánach céadleibhéil’) tús, maidir le G, le hiniúchadh cánach maidir le CBL, a bhaineann leis an tréimhse ó mhí Eanáir 2015 go mí Iúil 2017 (‘an tréimhse atá faoi scrúdú’). Faoin reachtaíocht náisiúnta is infheidhme, ní fhéadfadh G, ó thús an iniúchta sin, a thuairisceáin CBL i leith na tréimhse sin a cheartú a thuilleadh trí bhíthin ‘féincheartúcháin’.

11      Le cinneadh an 19 Iúil 2018, dhún an t-údarás cánach céadleibhéil an t-iniúchadh cánach gan aon chinneadh a dhéanamh maidir le CBL. Ós rud é nár thaisc G gearán i gcoinne an chinnidh sin, tháinig sé chun bheith críochnaitheach an 22 Lúnasa 2018. Dá bhrí sin, bhí an tréimhse atá faoi scrúdú le meas, faoin reachtaíocht náisiúnta is infheidhme, mar ‘thréimhse a dúnadh le hiniúchadh’.

12      An 13 Samhain 2020, d’iarr G ar an údarás cánach céadleibhéil iniúchadh nua CBL a dhéanamh i leith na tréimhse atá faoi scrúdú. Mar thaca lena iarraidh, thagair G, inter alia, do na réamhrialuithe cánach agus luaigh sé gur chinn sé, tar éis dhúnadh an iniúchta cánach níos luaithe, nár áiríodh cuid de na sonraisc cheartaithe le haghaidh táillí taisce a d’eisigh sé sna tuairisceáin CBL i ndáil leis an tréimhse atá faoi scrúdú agus nár eisíodh cinn eile ach amháin tar éis thús an iniúchta sin. D’áitigh G gur cheart go bhfágfadh an fhaisnéis nuashonraithe go mbeadh sé i dteideal, i gcomhthéacs iniúchadh breise, aisíocaíocht CBL a fháil i leith na tréimhse sin.

13      Le cinneadh an 26 Samhain 2020, dhiúltaigh an t-údarás cánach céadleibhéil don iarraidh ar iniúchadh nua, gan scrúdú a dhéanamh ar na tuillteanais, agus chinn sé nár comhlíonadh na coinníollacha a leagtar síos in Airteagal 92(b) den Dlí lena rialaítear an t-údarás cánach. Mheas sé nach fíorais ná imthosca nua iad na réamhrialuithe cánach, de réir bhrí na forála sin, lena dtugtar údar le hiniúchadh cánach nua, ar an bhforas go raibh an deis ag G ‘féincheartúchán’ a dhéanamh ar CBL roimh an iniúchadh cánach níos luaithe, tar éis eisiúint na rialuithe sin. Ar an gcaoi chéanna, chinn sé nach fíorais ná imthosca nua den sórt sin iad na sonraisc nach n-áirítear sna tuairisceáin CBL i ndáil leis an tréimhse atá faoi scrúdú, ós rud é go raibh na doiciméid tacaíochta a bhaineann leis na sonraisc sin ar fáil cheana féin do G tráth an iniúchta cánach níos luaithe.

14      Le cinneadh an 18 Eanáir 2021, sheas Stiúrthóireacht Achomhairc an Údaráis Náisiúnta Cánach agus Custaim, gan scrúdú a dhéanamh ar na tuillteanais, le cinneadh an údaráis cánach céadleibhéil. Thug sí faoi deara, inter alia, idir glacadh na réamhrialuithe cánach, an 1 Meitheamh 2015, agus tús an iniúchta cánach níos luaithe, an 12 Nollaig 2017, go raibh an deis ag G CBL a sonrascadh go míchuí a cheartú trí bhíthin ‘fhéincheartúcháin’.

15      Thug G caingean i gcoinne chinneadh an 18 Eanáir 2021 os comhair an Fővárosi Törvényszék (Cúirt Réigiúnach Phríomhchathair Bhúdaipeist, an Ungáir), an chúirt a rinne an tarchur, ag áitiú gur sáraíodh, leis an gcinneadh sin, prionsabail na neodrachta cánach, na héifeachtachta agus na comhréireachta. D’áitigh sé, inter alia, gur bhain na ceartúcháin a bhí beartaithe aige a dhéanamh le tréimhse nach raibh an tréimhse theorann imithe in éag ina leith fós agus nach raibh sé in ann agóid a dhéanamh i gcoinne a dhliteanais i leith CBL laistigh den teorainn ama dhlíthiúil, ós rud é nach raibh na doiciméid tacaíochta aige, ag an am sin, le haghaidh na gceartúchán a rinneadh.

16      Tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur maidir le comhréireacht na gcoinníollacha, a leagtar síos in Airteagal 92(b) den Dlí lena rialaítear an t-údarás cánach, le dlí an Aontais Eorpaigh, nach mór a chomhlíonadh le hiarraidh ar iniúchadh cánach nua i ndáil le tréimhse a dúnadh le hiniúchadh.

17      Tugann an chúirt sin faoi deara, faoi Airteagal 92(b) den Dlí sin, nach féidir iniúchadh nua a dhéanamh ach amháin má thugann an cáiníocóir fíoras nó imthoisc nua chun solais, as a n-eascraíonn athrú ar chinntí an iniúchta níos luaithe, nach raibh ar fáil dó roimhe sin agus nach bhféadfadh sé a bheith ar fáil do cháiníocóir ag gníomhú de mheon macánta, nó nach raibh sé ar an eolas faoi roimhe sin ná nach bhféadfadh cáiníocóir ag gníomhú de mheon macánta a bheith ar an eolas faoi. Cuireann sí in iúl freisin, de réir léiriú Stiúrthóireacht Achomhairc an Údaráis Náisiúnta Cánach agus Custaim, nach féidir brath go réasúnta ar fhíoras nó imthoisc nua den sórt sin ach amháin i gcás nach raibh an cáiníocóir, mar gheall ar imthoisc sheachtrach agus gan locht air féin, in ann na ceartúcháin is gá a dhéanamh go dtí ina dhiaidh sin.

18      Sna himthosca sin, chinn an Fővárosi Törvényszék (Cúirt Réigiúnach Phríomhchathair Bhúdaipeist) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:

‘An bhfuil Airteagail 167, 168, 179, 180, 183, 250 agus 252 [den Treoir maidir le CBL], mar aon le prionsabail na neodrachta cánach, na héifeachtachta agus na comhréireachta, a léiriú sa chaoi go gceadaítear reachtaíocht náisiúnta – sa chás seo Airteagal 92(b) den [Dlí lena rialaítear an tÚdarás Cánach] – agus léiriú agus cur i bhfeidhm na reachtaíochta sin, sa chaoi nach féidir, i ndáil le tréimhse a dúnadh trí iniúchadh, [CBL] a cheartú agus a aisíoc go míchuí ach amháin má tá fíorais nua ann nach raibh ag an duine inchánach roimhe sin, ná nach bhféadfadh sé, de mheon macánta, a bheith ar fáil dó, fiú mura raibh aon riosca ann go gcaillfí ioncam cánach, toisc gur íocadh an cháin a luadh ar an sonrasc go hearráideach leis na húdaráis chánach agus a bhfuil an duine inchánach ag iarraidh é a cheartú?’

 An cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú

19      Mar réamhphointe, ar an gcéad dul síos, ba cheart a thabhairt faoi deara, ós rud é go ndearna cúirt náisiúnta, go foirmiúil, a hiarraidh ar réamhrialú trí thagairt a dhéanamh d’fhorálacha áirithe de dhlí an Aontais, ní chuirtear bac ar chúirteanna an Aontais na gnéithe léirithe uile a d’fhéadfadh a bheith ina gcúnamh le linn breithniú a dhéanamh ar an gcás atá os a comhair a sholáthar don chúirt sin, cibé acu a thagair nó nár thagair an chúirt sin chucu i bhfoclaíocht a ceisteanna. Is faoi chúirteanna an Aontais atá sé, i bhfianaise ábhar na díospóide, na gnéithe de dhlí an Aontais is gá a léiriú a bhaint as an bhfaisnéis go léir a chuir an chúirt náisiúnta ar fáil, go háirithe as forais an ordaithe tarchuir (breithiúnas an 14 Feabhra 2019, Nestrade, C‑562/17, EU:C:2019:115, mír 28).

20      Sa chás seo, de réir na faisnéise san ordú tarchuir, ní bhaineann an díospóid sna príomhimeachtaí ach le hiarraidh ar CBL a sonrascadh go míchuí a choigeartú. Ina ceist, tagraíonn an chúirt a rinne an tarchur d’Airteagail 167, 168, 179, 180 agus 183 den Treoir maidir le CBL, a bhaineann leis an gceart CBL a asbhaint, agus d’Airteagail 250 agus 252 den Treoir sin, lena leagtar síos an oibleagáid atá ar an duine inchánach tuairisceáin CBL a chur isteach agus lena gcuirtear teorainn le dlí na mBallstát maidir leis na teorainneacha ama chun an oibleagáid sin a chomhlíonadh. Ós rud é nach mbaineann an díospóid sna príomhimeachtaí leis na gnéithe sin agus nach sonraítear san ordú tarchuir na cúiseanna a bhfuil léiriú na bhforálacha sin á lorg, ní gá don Chúirt Ghinearálta rialú a thabhairt ar na forálacha sin.

21      Ar an dara dul síos, de réir chásdlí na Cúirte Breithiúnais, i gcás amhail an cás atá i gceist sna príomhimeachtaí, inar íoc duine inchánach suim a chomhfhreagraíonn do CBL a sonrascadh go míchuí, ar tháinig fiach cánach chun cinn ina leith faoi Airteagal 203 den Treoir maidir le CBL, is faoi eisitheoir an tsonraisc atá sé, i bprionsabal, an sonrasc sin a choigeartú, ar an tuiscint, in éagmais aon fhoráil sa Treoir maidir le CBL maidir le heisitheoir an tsonraisc CBL a sonrascadh go míchuí a choigeartú, is faoi na Ballstáit atá sé, i bprionsabal, na coinníollacha a leagan síos faoinar féidir an CBL sin a choigeartú (féach breithiúnas an 13 Márta 2025, Greentech, C-640/23, EU:C:2025:175, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear).

22      Go sonrach, chun neodracht CBL a áirithiú, is faoi na Ballstáit atá sé foráil a dhéanamh, ina gcórais dlí náisiúnta, don fhéidearthacht aon cháin a sonrascadh go míchuí a choigeartú i gcás ina léiríonn eisitheoir an tsonraisc gur ghníomhaigh sé de mheon macánta (féach breithiúnas an 13 Márta 2025, Greentech, C-640/23, EU:C:2025:175, mír 36 agus an cásdlí dá dtagraítear) nó i gcás inar chuir sé deireadh iomlán, in am trátha, leis an riosca go gcaillfí ioncam cánach (féach, chuige sin, breithiúnas an 8 Bealtaine 2019, EN.SA., C-712/17, EU:C:2019:374, mír 33 agus an cásdlí dá dtagraítear).

23      Maidir leis an ngaol idir an dá choinníoll dá dtagraítear i mír 22 thuas, chinn an Chúirt Bhreithiúnais, i gcás inar chuir eisitheoir an tsonraisc deireadh iomlán, in am trátha, leis an riosca go gcaillfí ioncam cánach, nach bhféadfadh na Ballstáit coigeartú CBL a chur de choinníoll ar mheon macánta eisitheoir an tsonraisc sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 2 Iúil 2020, Terracult, C-835/18, EU:C:2020:520, mír 28).

24      Sa chás seo, mar is léir ó fhoclaíocht na ceiste a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú, leag an chúirt a rinne an tarchur amach an cheist maidir leis an toimhde gur cuireadh deireadh leis an riosca go gcaillfí ioncam cánach sa díospóid sna príomhimeachtaí.

25      A mhéid is faoin gCúirt Ghinearálta atá sé comhthéacs fíorasach agus reachtach na ceiste a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú a chur san áireamh, mar a thuairiscigh an chúirt a rinne an tarchur (féach, chuige sin, breithiúnas an 17 Márta 2022, Daimler, C-232/20, EU:C:2022:196, mír 92 agus an cásdlí dá dtagraítear), ní faoin gCúirt Ghinearálta atá sé cruinneas mheasúnú na cúirte a rinne an tarchur dá dtagraítear i mír 24 thuas a fhíorú.

26      Ar an tríú dul síos, mar is léir ón ordú tarchuir agus ó na soiléirithe a tugadh ag an éisteacht os comhair na Cúirte Ginearálta, leagtar síos leis an bhforáil náisiúnta dá dtagraítear sa cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú, eadhon Airteagal 92(b) den Dlí lena rialaítear an t-údarás cánach, na coinníollacha nós imeachta faoina bhféadfaidh duine inchánach a cheart a fheidhmiú chun CBL a choigeartú i leith tréimhse a bhí faoi réir iniúchadh cánach cheana féin.

27      De réir Airteagal 92(b) den Dlí lena rialaítear an t-údarás cánach, ar feadh tréimhse a bhí faoi réir iniúchadh cánach cheana féin, is féidir CBL a choigeartú i gcomhthéacs iniúchadh cánach nua, a bhfuil a thionscnamh, áfach, faoi réir an choinníll nach mór don duine inchánach brath ar fhíoras nó imthoisc nua as a n-eascraíonn athrú ar thorthaí an iniúchta cánach níos luaithe, nach raibh an duine inchánach ar an eolas faoi nó nach raibh sé ar fáil dó roimhe sin agus nach bhféadfadh sé a bheith ar an eolas faoi nó nach bhféadfadh sé a bheith ar fáil don duine inchánach ag gníomhú de mheon macánta.

28      Go sonrach, maidir leis an gcoincheap ‘meon macánta’ a leagtar síos leis an bhforáil sin, agus mar a dheimhnigh na páirtithe leasmhara uile a ghlac páirt san éisteacht os comhair na Cúirte Ginearálta, ní bhaineann an coincheap sin leis an gceist ar ghníomhaigh an duine inchánach de mheon macánta nuair a d’eisigh sé sonrasc lena n-áirítear CBL go mícheart, ach leis an gceist an bhféadfadh an duine inchánach a bhraitheann ar fhíoras nua chun iniúchadh cánach nua a thionscnamh, roimhe sin, a bheith ar an eolas faoin bhfíoras sin nó an bhféadfadh sé a bheith ar fáil dó. Dá bhrí sin, ní fhreagraíonn an coinníoll maidir le meon macánta a leagtar síos leis an bhforáil náisiúnta dá dtagraítear sa cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú don choincheap ‘meon macánta’ de réir bhrí an chásdlí dá dtagraítear i mír 23 thuas.

29      I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, ní mór a mheas, lena ceist, go bhfiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá an Treoir maidir le CBL agus prionsabail na héifeachtachta, na neodrachta cánach agus na comhréireachta a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta lena gcuirtear feidhmiú an chirt chun CBL a sonrascadh go míchuí a choigeartú i leith tréimhse a bhí faoi réir iniúchadh cánach cheana féin faoi réir coinníollacha a bhaineann le fíoras nua a chur isteach a d’fhéadfadh athrú a dhéanamh ar thorthaí an iniúchta sin, fiú in éagmais aon riosca go gcaillfí ioncam cánach.

30      Chun an cheist sin a fhreagairt, ní mór a mheabhrú, in éagmais rialacha an Aontais maidir le hiarratais ar aisíocaíocht cánacha, gur faoi dhlíchóras intíre gach Ballstáit atá na rialacha nós imeachta atá ceaptha chun cosaint na gceart a fhaigheann daoine aonair faoi dhlí an Aontais a áirithiú, faoi phrionsabal neamhspleáchas nós imeachta na mBallstát, ní mór do na coinníollacha faoina bhféadfar iarratais den sórt sin a dhéanamh prionsabail na coibhéise agus na héifeachtachta a urramú, is é sin le rá, ní fhéadfaidh siad a bheith níos mífhabhraí ná na coinníollacha a bhaineann le héilimh chomhchosúla atá bunaithe ar fhorálacha an dlí náisiúnta nó atá ceaptha chun feidhmiú na gceart a thugtar le dlíchóras an Aontais a dhéanamh beagnach dodhéanta nó ródheacair (féach breithiúnas an 11 Aibreán 2019, PORR Építési Kft., C-691/17, EU:C:2019:327, mír 39 agus an cásdlí dá dtagraítear).

31      Maidir le prionsabal na héifeachtachta, lena mbaineann ceisteanna na cúirte a rinne an tarchur, chinn an Chúirt Bhreithiúnais cheana féin go raibh an fhéidearthacht an ceart chun aisíocaíochta CBL a fheidhmiú, gan aon teorainn ama, contrártha do phrionsabal na deimhneachta dlíthiúla lena gceanglaítear nach mbeadh staid chánach an duine inchánaigh, ag féachaint dá chearta agus dá oibleagáidí i leith na n-údarás cánach, a bheith faoi réir agóid a dhéanamh ar feadh tréimhse éiginnte. I ndáil leis sin, leanann sé go háirithe ón gcásdlí nach sáraítear prionsabal na héifeachtachta i gcás ina bhfuil tréimhse réasúnta ag an duine inchánach, faoi na rialacha nós imeachta a leagtar síos leis an dlí náisiúnta, chun a chearta a fheidhmiú, ar tréimhse í nach féidir an feidhmiú sin a dhéanamh ag a deireadh, ar mhaithe le deimhneacht dhlíthiúil, lena gcosnaítear an cáiníocóir agus an t-údarás lena mbaineann araon. Ní dócha go bhfágfaidh teorainneacha ama den sórt sin go mbeidh sé beagnach dodhéanta nó ródheacair na cearta a thugtar le dlíchóras an Aontais a fheidhmiú, cé go bhféadfaí an chaingean a tionscnaíodh a dhíbhe, go hiomlán nó go páirteach, mar thoradh ar a gcur i bhfeidhm (féach, chuige sin, breithiúnas an 2 Iúil 2020, Terracult, C-835/18, EU:C:2020:520, mír 32 agus an cásdlí dá dtagraítear).

32      Is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a chinneadh an bhfuil na forálacha nós imeachta náisiúnta ag luí le prionsabal na héifeachtachta, ag féachaint d’imthosca uile an cháis sna príomhimeachtaí. Mar sin féin, féadfaidh an Chúirt Ghinearálta gach eolas a thabhairt don chúirt a rinne an tarchur a d’fhéadfadh cabhrú léi ina leith sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 12 Feabhra 2015, Surgicare, C-662/13, EU:C:2015:89, mír 27 agus an cásdlí dá dtagraítear).

33      I ndáil leis sin, de réir chásdlí na Cúirte Breithiúnais, ní mór anailís a dhéanamh ar an gceist an bhfágann foráil náisiúnta nós imeachta go bhfuil feidhmiú na gceart a thugtar do dhaoine aonair le dlí an Aontais beagnach dodhéanta nó ródheacair trí thagairt a dhéanamh do ról na forála sin sa nós imeachta, arna mheas ina iomláine, agus do sheoladh agus do rialacha an nós imeachta sin os comhair na gcomhlachtaí náisiúnta éagsúla (féach breithiúnas an 14 Feabhra 2019, Nestrade, C-562/17, EU:C:2019:115, mír 40 agus an cásdlí dá dtagraítear).

34      Sa chás seo, is léir ón ordú tarchuir, de réir na reachtaíochta náisiúnta is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí, go bhféadfaidh an duine inchánach CBL a sonrascadh go míchuí a choigeartú trí thuairisceán ‘féincheartúcháin’ a chur isteach chun na críche sin. Is fíor, ó thionscnamh iniúchta cánach a bhaineann le tréimhse ar leith, nach féidir ‘féincheartúchán’ a dhéanamh a thuilleadh i leith na tréimhse sin, fiú mura bhfuil an tréimhse theorann chun aisíocaíocht an CBL sin a iarraidh imithe in éag go fóill.

35      Mar sin féin, mar a luaigh an chúirt a rinne an tarchur ina freagra ar iarraidh na Cúirte Ginearálta ar shoiléiriú, ar an gcéad dul síos, tá an deis ag an duine inchánach, faoin reachtaíocht náisiúnta is infheidhme, CBL a sonrascadh go míchuí a choigeartú i leith na tréimhse is ábhar don iniúchadh cánach trí na sonraisc cheartaithe a chur isteach le linn an iniúchta cánach sin. Ar an dara dul síos, féadfaidh an duine inchánach sin coigeartú den sórt sin a fháil freisin trí na sonraisc sin a chur isteach i gcomhthéacs gearán i gcoinne an chinnidh lena ndúntar an t-iniúchadh cánach.

36      I ndáil leis sin, is léir ón bhfaisnéis a chuir an chúirt a rinne an tarchur ar fáil, i bhfianaise na reachtaíochta náisiúnta is infheidhme, go raibh níos mó ná 2 bhliain go leith ag G, sular tionscnaíodh an t-iniúchadh cánach, chun CBL a sonrascadh go míchuí a choigeartú trí bhíthin ‘féincheartúcháin’. Ina theannta sin, cuireadh síneadh leis an iniúchadh cánach, ar lena linn a d’fhéadfadh an duine inchánach sin coigeartú CBL a fháil freisin trí shonraisc cheartaithe a chur isteach, thar thréimhse níos faide ná 7 mí. Thairis sin, bhí tréimhse bhreise ama ag G chun an coigeartú sin a fháil trí shonraisc den sórt sin a chur isteach i gcomhthéacs gearán a d’fhéadfadh a bheith ann i gcoinne an chinnidh lena ndúntar an t-iniúchadh cánach.

37      Dá bhrí sin, ar an gcéad dul síos, bhí tréimhse ama níos faide ná 3 bliana ag an duine inchánach lena mbaineann ar lena linn a d’fhéadfadh sé coigeartú CBL a sonrascadh go míchuí a iarraidh. Tá tréimhse den sórt sin, i bprionsabal, réasúnta i bhfianaise phrionsabal na héifeachtachta (féach, de réir analaí, breithiúnas an 15 Nollaig 2011, Banca Antoniana Popolare Veneta, C‑427/10, EU:C:2011:844, mír 25).

38      Ar an dara dul síos, ní léiríonn aon ní sa chomhad os comhair na Cúirte Ginearálta gurb ann d’imthosca speisialta lenar cuireadh cosc oibiachtúil ar an duine inchánach lena mbaineann coigeartú a fháil ar an CBL atá i gceist. I ndáil leis sin, níor mhaígh G ach, go bunúsach, go raibh líon na sonrasc a bhí air a cheartú ard. Mar sin féin, ní cosúil gur cuireadh cosc leis an bhfíoras sin amháin ar G coigeartú CBL a iarraidh le linn na tréimhse dá dtagraítear i mír 37 thuas.

39      Dá bhrí sin, in imthosca amhail imthosca an cháis sna príomhimeachtaí, ina bhfuil tréimhse ama leordhóthanach ag an duine inchánach chun CBL a sonrascadh go míchuí a choigeartú roimh thionscnamh an iniúchta cánach, le linn an iniúchta sin nó i gcomhthéacs an ghearáin i gcoinne an chinnidh lena ndúntar an t-iniúchadh cánach sin, ní cosúil go bhfágann cur i bhfeidhm reachtaíochta náisiúnta amhail an reachtaíocht dá dtagraítear sa cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú, cé go bhféadfadh sé a bheith dodhéanta coigeartú a fháil ar an CBL sin i gcomhthéacs iniúchadh cánach nua, go bhfuil sé beagnach dodhéanta nó ródheacair an ceart chun CBL a choigeartú a fheidhmiú.

40      Níl an cinneadh sin neamhbhailí toisc nach raibh an tréimhse theorann i leith na n-idirbheart atá i gceist sna príomhimeachtaí imithe in éag go fóill tráth a cuireadh isteach an iarraidh ar iniúchadh cánach nua. Níl sé contrártha do phrionsabal na héifeachtachta go leagtar síos leis an reachtaíocht náisiúnta, sa bhreis ar an tréimhse theorann ghinearálta, rialacha nós imeachta eile lena rialaítear feidhmiú an chirt chun CBL a choigeartú, ar choinníoll nach bhfágann cur i bhfeidhm na rialacha sin go bhfuil sé beagnach dodhéanta nó ródheacair an ceart sin a fheidhmiú, mar is léir ón gcásdlí dá dtagraítear i mír 31 den bhreithiúnas seo.

41      I ndáil leis sin, is léir ón bhfaisnéis a chuir an chúirt a rinne an tarchur ar fáil, faoin reachtaíocht náisiúnta is infheidhme, go n-athraíonn tionscnamh iniúchta cánach i leith tréimhse ar leith, gan beann ar an tréimhse theorann, na rialacha faoina bhféadfaidh an duine inchánach coigeartú CBL a fháil i leith na tréimhse sin. Dá bhrí sin, ní féidir coigeartú den sórt sin a dhéanamh a thuilleadh trí ‘fhéincheartúchán’, ach ní mór don duine inchánach a iarraidh ar an údarás cánach na sonraisc cheartaithe a chur san áireamh i gcomhthéacs an iniúchta cánach sin, i gcomhthéacs gearán a d’fhéadfadh a bheith ann i gcoinne an chinnidh lena ndúntar an t-iniúchadh cánach sin nó i gcomhthéacs iniúchadh cánach nua, a bhfuil a thionscnamh, áfach, faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos leis an bhforáil náisiúnta dá dtagraítear sa cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú.

42      Ní féidir le cur i bhfeidhm na rialacha nós imeachta dá dtagraítear i mír 41 thuas, atá ann go neamhspleách ar an tréimhse theorann ghinearálta, in imthosca amhail iad siúd atá i gceist sna príomhimeachtaí, feidhmiú an chirt chun CBL a choigeartú a dhéanamh beagnach dodhéanta nó ródheacair, ós rud é, mar a luaitear i mír 37 thuas, go raibh an tréimhse ama a bhféadfadh an duine inchánach an coigeartú sin a fháil lena linn – roimh thionscnamh an iniúchta cánach, le linn an iniúchta sin nó i gcomhthéacs an ghearáin i gcoinne an chinnidh lenar dúnadh an t-iniúchadh cánach sin – réasúnta, i bprionsabal.

43      Ar an gcaoi chéanna, ní chuirtear na torthaí a leagtar amach i mír 39 thuas ó bhail le breithiúnais an 26 Aibreán 2018, Zabrus Siret (C-81/17, EU:C:2018:283), agus an 2 Iúil 2020, Terracult (C‑835/18, EU:C:2020:520). Bhain na réitigh a sainaithníodh sna breithiúnais sin le cásanna arb é is saintréith dóibh teorainn ama nó tréimhse ama an-ghearr a bheith ag an duine inchánach chun a chearta a fheidhmiú (féach, chuige sin, breithiúnais an 26 Aibreán 2018, ZabrusSiret, C-81/17, EU:C:2018:283, mír 41, agus an 2 Iúil 2020, Terracult, C‑835/18, EU:C:2020:520, mír 34). Mar a luaitear i mír 36 thuas, in imthosca amhail imthosca na díospóide sna príomhimeachtaí, bhí tréimhse ama i bhfad níos faide ag an duine inchánach chun a cheart a fheidhmiú chun CBL a sonrascadh go míchuí a choigeartú, roimh thionscnamh an iniúchta cánach agus le linn an iniúchta sin araon, agus i gcomhthéacs gearán i gcoinne an chinnidh lena ndúntar an t-iniúchadh cánach sin.

44      I ndáil leis an gcuid eile, maidir le prionsabail na neodrachta cánach agus na comhréireachta, dá dtagraítear freisin sa cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú, ní mór a mheabhrú, ar an gcéad dul síos, nach riail den dlí príomha é prionsabal na neodrachta cánach, ach prionsabal léirithe, atá le cur i bhfeidhm i gcomhthráth le prionsabail eile, lena n-áirítear prionsabal na deimhneachta dlíthiúla (féach breithiúnas an 7 Iúil 2022, X, C-194/21, EU:C:2022:535, mír 49 agus an cásdlí dá dtagraítear).

45      Dá bhrí sin, ní féidir le prionsabal na neodrachta cánach, ann féin, cead a thabhairt do dhuine inchánach CBL a sonrascadh go míchuí a choigeartú i gcás nár fheidhmigh sé a cheart chun coigeartú den sórt sin i gcomhréir leis na rialacha nós imeachta a leagtar síos leis an dlí náisiúnta, i gcás nach dócha go mbeidh feidhmiú an chirt sin beagnach dodhéanta nó ródheacair mar gheall ar na rialacha sin (féach, chuige sin agus de réir analaí, breithiúnas an 7 Iúil 2022, X, C-194/21, EU:C:2022:535, mír 50).

46      Ar an dara dul síos, is fíor gur chinn an Chúirt Bhreithiúnais, fiú i gcás ina raibh an iarraidh ar aisíocaíocht CBL a íocadh go míchuí mar thoradh ar fhaillí an duine inchánaigh féin, go raibh ar an mBallstát lena mbaineann modhanna a úsáid a bhí, cé go bhféadfaí an cuspóir a shaothraítear leis an reachtaíocht náisiúnta a bhaint amach go héifeachtach leo, ar na modhanna is lú dochar do na prionsabail a leagtar síos le reachtaíocht an Aontais, amhail an prionsabal maidir le neodracht CBL, agus, i bhfianaise an róil a bhí ag an bprionsabal sin sa chomhchóras CBL, gur chosúil go raibh pionós arb é atá ann diúltú iomlán don cheart maidir le haisíocaíocht CBL a sonrascadh go mícheart agus a íocadh go míchuí díréireach (féach, chuige sin, breithiúnas an 2 Iúil 2020, Terracult, C-835/18, EU:C:2020:520, míreanna 36 agus 37 agus an cásdlí dá dtagraítear).

47      Mar sin féin, cé go bhféadfadh sé a bheith mar thoradh ar chur i bhfeidhm reachtaíochta náisiúnta amhail an reachtaíocht dá dtagraítear sa cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú, i gcásanna áirithe, go ndiúltaítear don cheart maidir le haisíocaíocht CBL i gcomhthéacs iniúchadh cánach nua, is amhlaidh fós, in imthosca amhail imthosca na díospóide sna príomhimeachtaí, nár baineadh an deis den duine inchánach an ceart sin a fheidhmiú, go héifeachtach, sular tionscnaíodh an t-iniúchadh cánach níos luaithe, le linn an iniúchta sin agus i gcomhthéacs gearán i gcoinne an chinnidh lenar dúnadh an t-iniúchadh sin. Dá bhrí sin, ní féidir a mheas gurb ionann an t-iarratas sin agus diúltú iomlán don cheart maidir le haisíocaíocht CBL a sonrascadh go mícheart, rud a bheadh díréireach leis an gcuspóir maidir le comhlíonadh phrionsabal na deimhneachta dlíthiúla a áirithiú, mar a mheabhraítear i mír 31 thuas.

48      I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an freagra ar an gceist a tharchuirtear nach mór an Treoir maidir le CBL agus prionsabail na héifeachtachta, na neodrachta cánach agus na comhréireachta a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta lena gcuirtear feidhmiú an chirt chun CBL a choigeartú a sonrascadh go míchuí i leith tréimhse a bhí faoi réir iniúchadh cánach cheana féin faoi réir coinníollacha a bhaineann le fíoras nua a chur isteach a d’fhéadfadh athrú ar chinntí an iniúchta sin a bheith mar thoradh air, fiú in éagmais aon riosca go gcaillfí ioncam cánach, ar choinníoll go bhfuil an duine inchánach lena mbaineann in ann a cheart chun coigeartú a fheidhmiú go hiarbhír ar feadh tréimhse réasúnta.

 Costais

49      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte Ginearálta, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.

Ar na forais sin, rialaíonn

AN CHÚIRT GHINEARÁLTA (an Dara Dlísheomra ina bhfuil cúigear Breithiúna ina suí)

mar seo a leanas:

Maidir le Treoir 2006/112/CE ón gComhairle an 28 Samhain 2006 maidir leis an gcomhchóras cánach breisluacha, chomh maith le prionsabail na héifeachtachta, na neodrachta cánach agus na comhréireachta,

ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:

ní chuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta lena gcuirtear feidhmiú an chirt chun cháin bhreisluacha a choigeartú a sonrascadh go míchuí i leith tréimhse a bhí faoi réir iniúchadh cánach cheana féin faoi réir coinníollacha a bhaineann le fíoras nua a chur isteach a d’fhéadfadh athrú ar chinntí an iniúchta sin a bheith mar thoradh air, fiú in éagmais aon riosca go gcaillfí ioncam cánach, ar choinníoll go bhfuil an duine inchánach lena mbaineann in ann a cheart chun coigeartú a fheidhmiú go hiarbhír ar feadh tréimhse réasúnta.

Arna thabhairt i gcúirt oscailte i Lucsamburg an 3 Meitheamh 2026 .

[Sínithe]

*      Teanga an cháis: an Ungáiris.