Partijen
Overwegingen van het arrest
Dictum
In zaak C‑333/11,
betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door het Hof van Cassatie (België) bij beslissing van 20 mei 2011, ingekomen bij het Hof op 30 juni 2011, in de procedure
Koninklijke Federatie van Belgische Transporteurs en Logistiek Dienstverleners (Febetra)
tegen
Belgische Staat,
geeft
HET HOF (Zesde kamer),
samengesteld als volgt: U. Lõhmus, kamerpresident, A. Rosas en C. G. Fernlund (rapporteur), rechters,
advocaat-generaal: N. Jääskinen,
griffier: A. Calot Escobar,
gelet op het besluit van het Hof om uitspraak te doen bij met redenen omklede beschikking, overeenkomstig artikel 104, lid 3, eerste alinea, van zijn Reglement voor de procesvoering,
de advocaat-generaal gehoord,
de navolgende
Beschikking
1. Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van de Douaneovereenkomst inzake het internationale vervoer van goederen onder dekking van carnets TIR, gedateerd te Genève op 14 november 1975 (hierna: „TIR-overeenkomst”), goedgekeurd namens de Europese Economische Gemeenschap bij verordening (EEG) nr. 2112/78 van de Raad van 25 juli 1978 (PB L 252, blz. 1), alsmede van verordening (EEG) nr. 2454/93 van de Commissie van 2 juli 1993 houdende vaststelling van enkele bepalingen ter uitvoering van verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad tot vaststelling van het communautair douanewetboek (PB L 253, blz. 1), zoals gewijzigd bij verordening (EG) nr. 1662/1999 van de Commissie van 28 juli 1999 (PB L 197, blz. 25; hierna: „uitvoeringsverordening”), en van richtlijn 92/12/EEG van de Raad van 25 februari 1992 betreffende de algemene regeling voor accijnsproducten, het voorhanden hebben en het verkeer daarvan en de controles daarop (PB L 76, blz. 1), zoals gewijzigd bij richtlijn 96/99/EG van de Raad van 30 december 1996 (PB 1997, L 8, blz. 12; hierna: „accijnsrichtlijn”).
2. Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen de Koninklijke Federatie van Belgische Transporteurs en Logistiek Dienstverleners (hierna: „Febetra”) en de Belgische Staat over de betaling van douanerechten en accijns.
Toepasselijke bepalingen
TIR-overeenkomst
3. Voor de Gemeenschap is de TIR-overeenkomst op 20 juni 1983 van kracht geworden (PB L 31, blz. 13). Artikel 4 van deze overeenkomst bepaalt dat goederen die onder de bij deze overeenkomst ingevoerde TIR-regeling worden vervoerd, op de douanekantoren van doorgang niet worden onderworpen aan betaling of consignatie van rechten en heffingen ter zake van de in‑ of uitvoer.
4. Artikel 5 van deze overeenkomst luidt:
„1. Goederen die onder de TIR-regeling worden vervoerd in verzegelde wegvoertuigen, vervoerscombinaties of containers, worden op de douanekantoren van doorgang in de regel niet gevisiteerd.
2. Teneinde misbruiken te voorkomen, kunnen de douaneautoriteiten echter, bij wijze van uitzondering, en in het bijzonder indien onregelmatigheden worden vermoed, de goederen op deze kantoren toch visiteren.”
5. Artikel 6, lid 1, van deze overeenkomst bepaalt dat „[i]edere overeenkomstsluitende partij [...], onder de door haar vast te stellen voorwaarden en waarborgen, aan organisaties de bevoegdheid [kan] verlenen om, hetzij rechtstreeks, hetzij door tussenkomst van soortgelijke organisaties, carnets TIR af te geven, alsmede om zich garant te stellen”.
6. Artikel 37 van deze overeenkomst bepaalt het volgende:
„Wanneer het niet mogelijk is vast te stellen op welk grondgebied een onregelmatigheid is begaan, dan wordt deze geacht te zijn begaan op het grondgebied van de overeenkomstsluitende partij waar zij is vastgesteld.”
Douaneregeling
7. Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad van 12 oktober 1992 tot vaststelling van het communautair douanewetboek (PB L 302, blz. 1), zoals gewijzigd bij verordening (EG) nr. 955/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 13 april 1999 (PB L 119, blz. 1; hierna: „douanewetboek”), bepaalt in artikel 202, lid 1, sub a, dat een douaneschuld bij invoer ontstaat „indien aan rechten bij invoer onderworpen goederen op onregelmatige wijze in het douanegebied van de Gemeenschap worden binnengebracht”. In lid 2 van dit artikel wordt gepreciseerd dat „[d]e douaneschuld ontstaat op het tijdstip waarop de goederen op onregelmatige wijze worden binnengebracht”.
8. Artikel 215 van het douanewetboek bepaalt:
„1. De douaneschuld ontstaat:
– op de plaats waar de feiten zich voordoen die tot het ontstaan van deze schuld leiden, of
– indien deze plaats niet kan worden vastgesteld, op de plaats waar de douaneautoriteiten constateren dat de goederen zich in een situatie bevinden die tot het ontstaan van een douaneschuld heeft geleid, of
– indien de goederen zich onder een niet-gezuiverde douaneregeling bevinden en indien de plaats niet overeenkomstig het bepaalde in het eerste en tweede streepje kan worden vastgesteld binnen een in voorkomend geval volgens de procedure van het comité bepaalde termijn, op de plaats waar de goederen onder de betrokken regeling zijn geplaatst of het douanegebied van de Gemeenschap onder deze regeling zijn binnengekomen.
2. Indien evenwel uit de gegevens waarover de douaneautoriteiten beschikken, blijkt dat de douaneschuld reeds op een eerder tijdstip was ontstaan, toen de goederen zich op een andere plaats bevonden, wordt de douaneschuld geacht te zijn ontstaan op de plaats waarvan kan worden vastgesteld dat zij zich daar bevonden op het vroegste tijdstip waarop het bestaan van de douaneschuld kan worden vastgesteld.
3. De in artikel 217, lid 1, bedoelde douaneautoriteiten zijn die van de lidstaat waar overeenkomstig de bepalingen van dit artikel de douaneschuld is ontstaan of wordt geacht te zijn ontstaan.
4. Indien een douaneautoriteit vaststelt dat krachtens artikel 202 in een andere lidstaat een douaneschuld is ontstaan, wordt deze geacht te zijn ontstaan in de lidstaat waarin het ontstaan van die schuld is vastgesteld indien het bedrag ervan geringer is dan 5 000 EUR.”
9. Artikel 217, lid 1, van het douanewetboek bepaalt dat „[e]lk bedrag aan rechten bij invoer of aan rechten bij uitvoer dat voortvloeit uit een douaneschuld, hierna ‚bedrag aan rechten’ genoemd, [...] door de douaneautoriteiten [dient] te worden berekend zodra deze over de nodige gegevens beschikken en [...] door deze autoriteiten in de boekhouding of op iedere andere drager die als zodanig dienstdoet, [dient] te worden geregistreerd (boeking)”.
10. Ingevolge artikel 451 van de uitvoeringsverordening wordt voor de toepassing van de regeling voor het internationaal goederenvervoer onder geleide van een carnet TIR het douanegebied van de Gemeenschap, wat het gebruik van het carnet TIR voor dit vervoer betreft, als één gebied aangemerkt.
11. In artikel 454 van de uitvoeringsverordening is bepaald:
„1. Dit artikel is van toepassing onverminderd de specifieke bepalingen van de [TIR-overeenkomst] betreffende de aansprakelijkheid van de organisaties die zich garant hebben gesteld bij het gebruik van een carnet TIR [...].
2. Wanneer wordt vastgesteld dat in de loop van of in verband met vervoer onder geleide van een carnet TIR, [...] in een bepaalde lidstaat een overtreding of onregelmatigheid is begaan, wordt de actie tot invordering van de eventueel verschuldigde rechten en andere heffingen door deze lidstaat volgens de nationale of communautaire bepalingen ingesteld, onverminderd eventuele strafrechtelijke maatregelen.
3. Wanneer het niet mogelijk is te bepalen op welk grondgebied de overtreding of onregelmatigheid is begaan, wordt deze geacht te zijn begaan in de lidstaat waar zij is vastgesteld, tenzij binnen de in artikel 455, lid 1, bedoelde termijn ten genoegen van de douaneautoriteiten het bewijs wordt geleverd van de regelmatigheid van het vervoer of van de plaats waar de overtreding of onregelmatigheid daadwerkelijk is begaan.
Indien, bij gebreke van een dergelijk bewijs, de overtreding of onregelmatigheid geacht blijft te zijn begaan in de lidstaat waar zij is vastgesteld, worden de rechten en andere heffingen op de betrokken goederen door deze lidstaat overeenkomstig de communautaire of nationale bepalingen ingevorderd.
Indien later wordt vastgesteld in welke lidstaat de overtreding of onregelmatigheid daadwerkelijk is begaan, worden aan deze lidstaat de rechten en andere heffingen – met uitzondering van het bedrag dat overeenkomstig de tweede alinea als eigen middelen van de Gemeenschap wordt geïnd – die in deze lidstaat op de goederen van toepassing zijn, terugbetaald door de lidstaat die deze aanvankelijk had geïnd. Een eventueel overschot wordt terugbetaald aan degene die de rechten en heffingen aanvankelijk had betaald.
Indien het bedrag van de aanvankelijk geïnde en door de innende lidstaat terugbetaalde rechten en andere heffingen lager is dan het bedrag van de rechten en andere heffingen die verschuldigd zijn in de lidstaat waar de overtreding of onregelmatigheid daadwerkelijk is begaan, gaat deze lidstaat over tot invordering van het verschil overeenkomstig de communautaire of nationale bepalingen.
De douaneadministraties van de lidstaten nemen de nodige maatregelen om overtredingen en onregelmatigheden tegen te gaan en daar doeltreffende sancties op te stellen.”
12. Artikel 455, leden 1 en 2, van de uitvoeringsverordening luidt als volgt:
„1. Wanneer wordt vastgesteld dat in de loop van of in verband met vervoer onder geleide van een carnet TIR [...] een overtreding of onregelmatigheid is begaan, delen de douaneautoriteiten dit mede aan de houder van het carnet TIR [...] en aan de aansprakelijke organisatie binnen de bij artikel 11, lid 1, van de TIR-overeenkomst [...] vastgestelde termijn.
2. Het bewijs van de regelmatigheid van het vervoer onder geleide van een carnet TIR [...] in de zin van artikel 454, lid 3, eerste alinea, wordt geleverd binnen de bij artikel 11, lid 2, van de TIR-overeenkomst [...] vastgestelde termijn.”
Accijnsrichtlijn
13. Artikel 4 van de accijnsrichtlijn definieert het begrip „schorsingsregeling” als de „belastingregeling die geldt voor de productie, de verwerking, het voorhanden hebben en het verkeer van producten onder schorsing van accijns”.
14. Artikel 5, leden 1 en 2, van deze richtlijn luidt als volgt:
„1. De in artikel 3, lid 1, genoemde producten worden aan accijns onderworpen bij de productie ervan op het grondgebied van de Gemeenschap als omschreven in artikel 2 of bij de invoer ervan in dit grondgebied.
Als ‚invoer van een accijnsproduct’ wordt beschouwd, de binnenkomst van dat product in de Gemeenschap [...].
Wanneer dat product bij binnenkomst in de Gemeenschap onder een communautaire douaneregeling wordt geplaatst, wordt de invoer van dat product evenwel geacht plaats te vinden op het tijdstip waarop het aan de communautaire douaneregeling wordt onttrokken.
2. Onverminderd de nationale en communautaire bepalingen inzake douaneregelingen worden accijnsproducten:
– van herkomst uit of met als bestemming derde landen [...], wanneer zij onder een van de douaneschorsingsregelingen worden geplaatst die zijn genoemd in artikel 84, lid 1, sub a, [van het douanewetboek] dan wel in een vrije zone of in een vrij entrepot worden ondergebracht,
[...]
geacht zich onder schorsing van accijns te bevinden.
[...]”
15. In artikel 6 van deze richtlijn wordt bepaald:
„1. De accijns wordt verschuldigd bij de uitslag tot verbruik of bij het constateren van de tekorten die krachtens artikel 14, lid 3, aan accijnzen moeten worden onderworpen.
Als uitslag tot verbruik van accijnsproducten wordt beschouwd:
a) iedere vorm van onttrekking, ook op onregelmatige wijze, aan een schorsingsregeling;
[...]
c) elke invoer, ook op onregelmatige wijze, van deze producten, wanneer deze producten niet onder een schorsingsregeling worden geplaatst.
2. De voorwaarden voor verschuldigdheid en het toe te passen accijnstarief zijn die welke op het tijdstip van verschuldigd worden van kracht zijn in de lidstaat waar de uitslag tot verbruik of het constateren van tekorten plaatsvindt. De accijns wordt geheven en geïnd op de door elke lidstaat vastgestelde wijze, waarbij de lidstaten dezelfde heffings‑ en invorderingsprocedure toepassen op nationale producten en op producten uit andere lidstaten.”
16. Artikel 7, leden 1 tot en met 3, van de accijnsrichtlijn bepaalt:
„1. Indien in een lidstaat reeds tot verbruik uitgeslagen accijnsproducten in een andere lidstaat voor commerciële doeleinden voorhanden worden gehouden, worden de accijnzen geheven in de lidstaat waar deze producten voorhanden worden gehouden.
2. Hiertoe wordt de accijns, onverminderd artikel 6, indien producten die bij toepassing van artikel 6 reeds in het verbruik zijn gebracht in een lidstaat, daarna in een andere lidstaat worden geleverd of bestemd zijn om in een andere lidstaat te worden geleverd, of in een andere lidstaat worden bestemd voor de behoeften van een bedrijf dat op onafhankelijke wijze een economische activiteit uitoefent of van een publiekrechtelijke instelling, verschuldigd in die andere lidstaat.
3. De accijns is, al naargelang het geval, verschuldigd door de persoon die de levering verricht, die de voor levering bestemde producten voorhanden heeft of door de persoon waar de producten worden bestemd in een andere lidstaat dan die waar de producten reeds in het verbruik zijn gebracht, of door het zelfstandige bedrijf of publiekrechtelijke lichaam.”
Hoofdgeding en prejudiciële vragen
17. Op 27 oktober 1999 is een lading papier uit Litouwen het douanegebied van de Europese Unie binnengebracht door middel van een vervoer onder geleide van een carnet TIR (hierna: „TIR-vervoer”). Het carnet TIR werd ingeschreven door het kantoor Frankfurt (Oder) (Duitsland), met als bestemmingskantoor Gent (België).
18. Op 28 oktober 1999 hebben de Belgische douaneautoriteiten in de verzegelde containers die van het TIR-vervoer deel uitmaakten, meer dan 3,6 miljoen niet-aangegeven sigaretten aangetroffen. Na vaststelling van de inbreuk heeft het douanekantoor te Gent bij brief van 9 november 1999 Febetra, de organisatie die zich garant had gesteld, op de hoogte gebracht van de niet-zuivering van het carnet TIR.
19. Op 13 maart 2001 werd Febetra verzocht de douanerechten en de accijns voor het bedrag van de garantstelling te betalen.
20. Op 20 augustus 2001 hebben de Belgische douaneautoriteiten een dwangbevel tegen Febetra uitvoerbaar verklaard. Nadat het tegen dit dwangbevel ingestelde beroep was verworpen en deze uitspraak in hoger beroep was bevestigd, heeft Febetra bij het Hof van Cassatie cassatieberoep ingesteld. Zij betwist dat de Belgische douaneautoriteiten bevoegd zijn om de betrokken douanerechten en accijns te innen.
21. De verwijzende rechter merkt allereerst op dat artikel 37 van de TIR-overeenkomst bepaalt dat, wanneer het niet mogelijk is vast te stellen op welk grondgebied een onregelmatigheid is begaan, deze wordt geacht te zijn begaan op het grondgebied van de staat waar zij is vastgesteld.
22. Vervolgens wijst hij in verband met een TIR-vervoer erop dat artikel 454, lid 3, van de uitvoeringsverordening bepaalt dat, wanneer het niet mogelijk is te bepalen op welk grondgebied een overtreding of onregelmatigheid is begaan, deze wordt geacht te zijn begaan in de lidstaat waar zij is vastgesteld, tenzij binnen de in artikel 455, lid 1, bedoelde termijn het bewijs wordt geleverd van de regelmatigheid van het vervoer of van de plaats waar de overtreding of onregelmatigheid daadwerkelijk is begaan. Bij gebreke van een dergelijk bewijs is de lidstaat waar de overtreding is vastgesteld, bevoegd om de rechten voor de betrokken goederen te innen.
23. Ten slotte benadrukt de verwijzende rechter dat in punt 84 van het arrest van 23 september 2003, BGL (C‑78/01, Jurispr. blz. I‑9543), het Hof heeft geoordeeld dat de artikelen 454 en 455 van de uitvoeringsverordening de lidstaat waarin de onregelmatigheid of overtreding is vastgesteld, niet ertoe verplichten om te onderzoeken waar deze onregelmatigheid of overtreding daadwerkelijk is begaan. Bovendien heeft het Hof in punt 116 van het arrest van 29 april 2010, Dansk Transport og Logistik (C‑230/08, Jurispr. blz. I‑3799), geoordeeld dat de autoriteiten van de lidstaat aan de buitengrens van de Unie waar goederen onregelmatig in het douanegebied van de Unie zijn binnengebracht, bevoegd zijn om de douaneschuld en de belasting over de toegevoegde waarde alsmede de accijnzen te innen.
24. Daarop heeft het Hof van Cassatie de behandeling van de zaak geschorst en het Hof de volgende prejudiciële vragen gesteld:
„1) Moeten de artikelen 37 TIR-overeenkomst en 454, lid 3, tweede alinea, van de [uitvoeringsverordening] zo worden uitgelegd dat de lidstaat waar het bestaan van de overtreding of onregelmatigheid wordt vastgesteld, bij gebreke van ambtelijke vaststelling van de plaats waar de overtreding of onregelmatigheid werd begaan en aan door de garant tijdig geleverd tegenbewijs, geacht wordt deze te zijn waar de overtreding of onregelmatigheid werd begaan, ook al is het aan de hand van de plaats van telastneming van het carnet TIR en de verzegeling van de goederen mogelijk om, zonder nader onderzoek, uit te maken via welke lidstaat aan de buitengrens van de Gemeenschap de goederen onregelmatig in de Gemeenschap werden binnengebracht?
2) Moeten, bij ontkennend antwoord op de eerste vraag, dezelfde artikelen junctis de artikelen 6, lid 1, en 7, lid 1, van [de accijnsrichtlijn] zo worden uitgelegd dat de lidstaat aan de buitengrens van de Gemeenschap waar de goederen onregelmatig werden binnengebracht ook bevoegd is om de accijns te innen, wanneer de goederen inmiddels naar een andere lidstaat werden gebracht waar zij werden ontdekt, in beslag genomen en verbeurd?”
Beantwoording van de prejudiciële vragen
25. Overeenkomstig artikel 104, lid 3, eerste alinea, van zijn Reglement voor de procesvoering kan het Hof, wanneer een prejudiciële vraag identiek is met een vraag waarover het zich reeds heeft uitgesproken of wanneer het antwoord op een dergelijke vraag duidelijk uit de rechtspraak kan worden afgeleid, op ieder moment, na de advocaat-generaal te hebben gehoord, beslissen bij een met redenen omklede beschikking waarin naar het eerdere arrest of de betrokken rechtspraak wordt verwezen. Volgens het Hof is dit in het hoofdgeding het geval.
26. Met zijn twee vragen wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 454 van de uitvoeringsverordening alsmede de artikelen 6, lid 1, en 7, lid 1, van de accijnsrichtlijn aldus moeten worden uitgelegd dat de lidstaat waar een onregelmatige invoer van goederen door middel van een TIR-vervoer is vastgesteld, bevoegd is om de daarover verschuldigde douanerechten en accijnzen te innen.
27. In dit verzoek om een prejudiciële beslissing zijn vragen betreffende de uitlegging van de Unieregeling inzake douanerechten en accijns aan de orde die identiek zijn aan de vragen die het Østre Landsret (Denemarken) heeft gesteld in de zaak die heeft geleid tot het reeds aangehaalde arrest Dansk Transport og Logistik, of waarop het antwoord duidelijk uit de rechtspraak kan worden afgeleid. De bevoegdheid om de douanerechten te innen en de bevoegdheid om de accijnzen te innen moeten afzonderlijk worden onderzocht.
Eerste vraag
28. Het Hof heeft reeds geoordeeld dat de artikelen 202, 215, leden 1 en 3, en 217 van het douanewetboek aldus moeten worden uitgelegd dat de autoriteiten van de lidstaat aan de buitengrens van de Unie waar goederen onregelmatig in het douanegebied van de Unie zijn binnengebracht, bevoegd zijn om de douaneschuld te innen, ook al werden deze goederen vervolgens naar een andere lidstaat gebracht waar zij werden ontdekt en daarna in beslag genomen (arrest Dansk Transport og Logistik, reeds aangehaald, punt 116).
29. Aangezien de bevoegdheid tot inning van de douaneschulden onder de verschillende douaneautoriteiten van de lidstaten is verdeeld, bepaalt artikel 454, lid 2, van de uitvoeringsverordening dat de lidstaat op het grondgebied waarvan een overtreding of onregelmatigheid is begaan, bevoegd is om de rechten te innen die uit deze overtreding of onregelmatigheid ontstaan. Overeenkomstig artikel 37 van de TIR-overeenkomst bepaalt artikel 454, lid 3, van deze verordening dat, wanneer de staat op het grondgebied waarvan de overtreding of de onregelmatigheid is begaan, niet met zekerheid kan worden bepaald, echter voorlopig uitgegaan wordt van het vermoeden dat de staat op het grondgebied waarvan de overtreding of de onregelmatigheid is vastgesteld, bevoegd is. Wanneer later komt vast te staan dat de eerste lidstaat bevoegd is, vervalt dit vermoeden evenwel (zie met name arrest van 22 december 2010, ASTIC, C‑488/09, nog niet gepubliceerd in de Jurisprudentie, punten 27 en 28).
30. De verwijzende rechter vraagt zich af onder welke voorwaarden dit vermoeden kan worden weerlegd, en inzonderheid of ingeval de douaneautoriteiten de plaats van de overtreding of onregelmatigheid niet hebben vastgesteld, de lidstaat waar deze overtreding of onregelmatigheid is ontdekt, bevoegd blijft ook al is het aan de hand van de plaats van inschrijving van het carnet TIR en de verzegeling van de goederen mogelijk uit te maken via welke lidstaat de goederen in het douanegebied van de Unie zijn binnengebracht.
31. Teneinde het vermoeden van bevoegdheid van de lidstaat waar de overtreding of onregelmatigheid is vastgesteld, te weerleggen is het ingevolge artikel 454, lid 3, eerste alinea, van de uitvoeringsverordening niet vereist dat de plaats waar deze overtreding of onregelmatigheid is begaan, is bepaald en formeel vastgesteld door de douaneautoriteiten. Zo kan een organisatie die zich garant heeft gesteld, bewijzen waar de overtreding of onregelmatigheid is begaan, in voorkomend geval in het kader van een gerechtelijke procedure (zie in die zin arrest BGL, reeds aangehaald, punt 53).
32. Een organisatie die zich garant heeft gesteld, beschikt voor het bewijs van de plaats waar de overtreding of onregelmatigheid daadwerkelijk is begaan, over een termijn van twee jaar, die ingaat op de datum van de tot haar gerichte vordering tot betaling van de uit deze overtreding of onregelmatigheid ontstane douaneschuld (reeds aangehaalde arresten BGL, punt 73, en ASTIC, punt 32).
33. Bijgevolg kan de organisatie die zich garant heeft gesteld, in omstandigheden als die in het hoofdgeding binnen deze termijn van twee jaar in rechte betwisten dat de Belgische douaneautoriteiten bevoegd zijn tot inning van de douanerechten, ook al hebben deze autoriteiten niet officieel bepaald waar de overtreding is begaan.
34. Aangaande de vraag of Febetra in het hoofdgeding erin geslaagd is het vermoeden van bevoegdheid van de autoriteiten van het Koninkrijk België als lidstaat waar de overtreding of onregelmatigheid is vastgesteld, te weerleggen, is het de taak van de nationale rechter die over het geding uitspraak moet doen, om uit te maken of dat het geval is, rekening houdend met alle omstandigheden, feitelijk en rechtens, die deze organisatie heeft aangevoerd.
35. Evenwel zij benadrukt dat uit de bewoordingen van de eerste prejudiciële vraag blijkt dat de verwijzende rechter van oordeel is dat het in het hoofdgeding mogelijk is om aan de hand van de plaats van inschrijving van het carnet TIR en de verzegeling van de goederen zonder nader onderzoek te bepalen via welke lidstaat aan de buitengrens van de Unie de betrokken goederen onregelmatig in het douanegebied van de Unie zijn binnengebracht.
36. Blijkens de verwijzingsbeslissing zijn de smokkelsigaretten in België in verzegelde containers ontdekt. Deze containers werden door de Duitse autoriteiten verzegeld naar aanleiding van een TIR-vervoer en de zegels werden door de Belgische autoriteiten verbroken tijdens een douanecontrole in België. Deze omstandigheden, waarop Febetra zich in het hoofdgeding beroept, tonen aan dat deze goederen waarschijnlijk aan de buitengrens met de Unie in Duitsland onregelmatig in het douanegebied van de Unie zijn binnengebracht.
37. Op deze omstandigheden kan een beroep worden gedaan om het vermoeden van artikel 454, lid 3, van de uitvoeringsverordening te weerleggen en aan te tonen dat de overtreding of onregelmatigheid is begaan in een andere lidstaat dan de lidstaat waar deze overtreding of onregelmatigheid is vastgesteld.
38. Derhalve dient op de eerste vraag te worden geantwoord dat artikel 454, lid 3, van de uitvoeringsverordening aldus moet worden uitgelegd dat een organisatie die zich garant heeft gesteld, de plaats waar een overtreding of onregelmatigheid is begaan, kan bewijzen aan de hand van de plaats van inschrijving van het carnet TIR en de verzegeling. Zo deze organisatie erin slaagt het vermoeden van bevoegdheid van de douaneautoriteiten van de lidstaat waar een overtreding of onregelmatigheid tijdens een TIR-vervoer is vastgesteld, te weerleggen in het voordeel van de douaneautoriteiten van de lidstaat waar deze overtreding of onregelmatigheid daadwerkelijk is begaan, hetgeen de verwijzende rechter dient na te gaan, dan worden de douaneautoriteiten van laatstgenoemde staat bevoegd tot inning van de douaneschuld.
Tweede vraag
39. Met betrekking tot de bevoegdheid tot inning van de accijnzen bepaalt artikel 7, lid 1, van de accijnsrichtlijn met name dat indien in een lidstaat reeds tot verbruik uitgeslagen accijnsproducten in een andere lidstaat voor commerciële doeleinden voorhanden worden gehouden, de accijnzen in deze andere lidstaat worden geheven (arrest Dansk Transport og Logistik, reeds aangehaald, punt 112).
40. In casu worden de in België ontdekte en in beslag genomen goederen waarschijnlijk voor commerciële doeleinden voorhanden gehouden. Of dat het geval is, staat evenwel ter beoordeling van de verwijzende rechter, die als geen ander de voor hem aanhangige zaak rechtstreeks en terdege kent.
41. Indien dat het geval is, volgt uit artikel 6, lid 1, juncto artikel 7, lid 1, van de accijnsrichtlijn dat de autoriteiten van de lidstaat waar de onregelmatig in de Unie binnengebrachte goederen zijn ontdekt en in beslag genomen, bevoegd zijn om de accijnzen te innen. In casu zijn dat de Belgische douaneautoriteiten.
42. Indien dat niet het geval is, blijven de douaneautoriteiten van de eerste lidstaat van invoer, met name in deze zaak de Bondsrepubliek Duitsland, overeenkomstig artikel 6, lid 1, van de accijnsrichtlijn bevoegd om de accijnzen te innen, ook al zijn de onregelmatig binnengebrachte goederen pas later door de autoriteiten van een andere lidstaat ontdekt (zie arrest Dansk Transport og Logistik, reeds aangehaald, punten 113‑115).
43. Derhalve dient op de tweede vraag te worden geantwoord dat de artikelen 6, lid 1, en 7, lid 1, van de accijnsrichtlijn aldus moeten worden uitgelegd dat de douaneautoriteiten van de lidstaat waar de goederen zijn ontdekt, in beslag genomen en verbeurd, bevoegd zijn tot inning van de accijnzen, ook al zijn deze goederen in een andere lidstaat in het douanegebied van de Unie binnengebracht, voor zover deze goederen voor commerciële doeleinden voorhanden worden gehouden, hetgeen de verwijzende rechter dient uit te maken.
Kosten
44. Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de nationale rechterlijke instantie over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.
Het Hof (Zesde kamer) verklaart voor recht:
1) Artikel 454, lid 3, van verordening (EEG) nr. 2454/93 van de Commissie van 2 juli 1993 houdende vaststelling van enkele bepalingen ter uitvoering van verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad tot vaststelling van het communautair douanewetboek, zoals gewijzigd bij verordening (EG) nr. 1662/1999 van de Commissie van 28 juli 1999, moet aldus worden uitgelegd dat een organisatie die zich garant heeft gesteld, de plaats waar een overtreding of onregelmatigheid is begaan, kan bewijzen aan de hand van de plaats van inschrijving van het carnet TIR en de verzegeling. Zo deze organisatie erin slaagt het vermoeden van bevoegdheid van de douaneautoriteiten van de lidstaat waar een overtreding of onregelmatigheid tijdens een vervoer onder geleide van een carnet TIR is vastgesteld, te weerleggen in het voordeel van de douaneautoriteiten van de lidstaat waar deze overtreding of onregelmatigheid daadwerkelijk is begaan, hetgeen de verwijzende rechter dient na te gaan, dan worden de douaneautoriteiten van laatstgenoemde staat bevoegd tot inning van de douaneschuld.
2) De artikelen 6, lid 1, en 7, lid 1, van richtlijn 92/12/EEG van de Raad van 25 februari 1992 betreffende de algemene regeling voor accijnsproducten, het voorhanden hebben en het verkeer daarvan en de controles daarop, zoals gewijzigd bij richtlijn 96/99/EG van de Raad van 30 december 1996, moeten aldus worden uitgelegd dat de douaneautoriteiten van de lidstaat waar de goederen zijn ontdekt, in beslag genomen en verbeurd, bevoegd zijn tot inning van de accijnzen, ook al zijn deze goederen in een andere lidstaat in het douanegebied van de Unie binnengebracht, voor zover deze goederen voor commerciële doeleinden voorhanden worden gehouden, hetgeen de verwijzende rechter dient uit te maken.